Skip to main content

Full text of "Titi PetronI Arbitri equitis Romani Satyricon : et diversorum poëtarum lusus in Priapum, cum selectis variorum commentariis, accedunt Pervigilium Veneris, Ausonii Cento nuptialis, Cupido cruci-affixus ..."

See other formats 






f ■■ 















r 














Arbitbx^I 

'SAnRico^, 

^ U7 n C amrmntn rt/s v&rioru* n ' > --4 



TITI PETRONI ARBITRI 
E qjj itis Romani 

SATYRICO N; 

Et diverforum Poetarum LufuS in 
PRIAPUM, 

Cum felecfis variorum Commentariis . 

Accedunt 

PERVIGILIUM VENERIS, 
AUSONII CENTO NUPTIALIS, 



Trajecti ad Rhenum^ 

Typis Gisb» aZYLL, &Theod,abAcKEESDYCf3 


Asso M. DC. LIV. 


I 



ZNLVSTRI VIRO, 

D O M I N O 

D.ANCHIS^E AB ANDLA 

Med. Do£t. 

NUPER CONSILIARIO STATUS 
FOED. BELG. 

Et Inluftr. Frif. Ord. Deputato IX. Viro, 
Nunc 

I F. Viro cJErarh Frif. Confit, in omnibw , & 
ubiq. Magno , 

S. H. C. V. ATQ^ D. 

L. M. 

S. A. G. 

Am totum terrarum orbem foe- 
dis moribus luxuria contamina- 
verat Romana: jam legitimos ho- 
neflatisterminostranfieratU rb s 
£ter.na: jam Latiali ad fatietatem fan- 
guine Tyberinus Pater inundaverat fefe, 
quum lutum illud fanguine maceratum , pur- 
gamentum Romanorum Principum & ster- 
num domus Augufts propudium, Neronem 
inquam, Regem horrendum, imperii pe flem, 
altiflimum innoxii cruoris gurgitem , pefti- 

O 3 ) ferum- 



Dedicatio. 
ferumque humans carnis manducum ,fub 
quo Romana virtus abiit obiitcjue, rerum 
potiretur. Nam qua contentione Roma vir- 
tutum omnium , dum licuit , domicilium & 
Lar , mundi afylum ac templum , Terrarum 
Domina, Regina , Dea , fub limitata prilco- 
rum Confulum potentia , & moderato do- 
minantium imperio provecta fuerat ad fafti- 
gium rerum humanarum & frugalitatis api- 
cem , tanta etiam hujus h ysns tempeflate, 
palloris virtutis oblita , in deterius ruere ac 
labi ccepit : ita ut non y£lis aut Fulis , non 
Cincis aut Titiae, non Scantinia; aut Tala- 
ris, non Corneliae aut Gabinis , non Oppia: 
aut Orchis, non Papiris aut Pcetilis,non 
JEmilix Cibaris aut Antis Sumptuaris le- 
ges ruentis imperii fatalem decurfum fiflere 
^ullo potuere modo. Tum matrum fanguis 
fima filiorum congrelTu adulteratus eft: ; tum fra- 
trum manus fraterno cruore polluts,& quod 
pretium csdi pofcentes , orbi inno- 
tuere: tum templa facrilegiis,aut ignibus, aut 
ferro , aut inceflu fcedata fuerunt : tum po- 
puli opes, avide magis quam jufle , poten- 
tum lubidine, aut peculatu exhaufls in pau- 
corum fcrinia tranfvolarunt : tum jus amo- 
re 


Dedicatio. 
re imperii , & per oppreflam lucro pieta- 
tem violatum veftigia tantum terris reliquit. 
Bunduica Britanniae regina , feminarum o- 
mnium,quas terra fufpiciebat animofiffima, 
poflquam Britannorum potentiam ac vires 
copiofa faris digreflione laudavit , hoc mo- 
do , cum voto quodam ad Adrastesi 
D eam Romanorum vitia deteftatur -.Cum 
igitur ego apud hujufmodi viros , atque feminas 
regnum obtineam feto abs te eorum vici oriam , 
falutem , Ubertatem , contra viros contumeliofos , 
improbos , infitiabiles , fceler atos , Ji viri appel- 
landi Junt homines , qui calefactis aquis lavan- 
tur , qui laute opipare epulantur , vini pleni , 
unguentis delibuti, mollit er cubantes , cum pueris, 
atque iis exoletis coeuntes , cytharcedo & quidem 
malo fervientes . Graviter quoque Urbis dam- 
nofum luxum , fe vitiem, ac deperditos mo- 
res perftrinxit immortale Hiftoris Roma- 
nae decus Tacitus: Alibi,inquit,pr<elia & vul- 
nera , alibi popina ; Jimul eruor (f firues corpo- 
rum: juxta fcorta & fcortis fi miles , quantum in 
luxuriofo otio libidinum , quidquid in acerbi fima, 
captivitate fcelerum ,prorfus ut eamdem civita-fyf 
tem furere crederes & lafcivire. Ut taceam «•<««- 
a£tam fub pellibus ingluviem , Sc trinoclia ,d*L 

O4) aut 


DEDIC ATIO, 
antfacra pervigilio polluta, & quidquid ani- 
morum ac ccetuum nox aut folitudo corru- 
pit. Per fpmtriarum & fecrets turpitudinis 
minifterium , ac ne vocis quidem iter mon- 
ftrofe libidini exemptum, per obfccenos ad- 
morfus exoleto inguini inritamenta fepul- 
tx voluptatis admotos , illam adoratam cul- 
tamque gentibus majeftatem , illos rerum 
do Aiinos, orbem digito temperantes, ne ac- 
cufatione quidem patratae foeditatis exone- 
ravit, quin immanium fa&orum licentiae, ac 
deformitati , velut in poenam nefarii domi- 
nantis, vim lancinantis eloquentis adjiceret 
Hifloria- In quem melius, quam Neronem, 
Furiam ab Inferis emiflam potius, quam ho- 
minem , haec omnia concurrunt ? Quocirca 
vernulae & latinae urbanitatis puriffimus 
fons, P e t r o n i u s, hujus in cellas & exe- 
crabiles libidines fub exoletorum &cynce- 
dorum fpurcis figmentis palam fecit , & po- 
fleritati tranfcripfit. Vae Gothico feculo ? 
addit Cafellius V. C. quo non modo capite 
minutum eft Romanum imperium , verum 
etiam litterae ad internecionem occifie. Vx 
quoqueCaifianis quibufdam monachis! qui, 
-cum fine tentigine ac prurigine Petro- 
nio 


Dedicatio, 
n i o dare operam non pofient,illi lafcivien- 
ti & luxurianti penem fuftulerunt. Quidpe, 
quod ex Arbitri S atyrico habe- 
mus, juxta incomparabilem Salmafiumjme-j,,^. 
ra excerpta funtalicujus Studiofi , qui , qux%*Z 
ad guftum fuum in illo auftore invenerat 
eodem , quo opus legebat ordine , Adverfa-, 
riisfuis commendavit ac commilit. Hic au- 
gufto 8c eruditiflimorum commentis au£to 
comitatu ftipatus, 

Inlusirissime Vir, 

ante oculos Tuos fe, Lubens merito, 
quas votorum prifcorum claufula eft , audet 
offerre: Debebatur enim jam dudum nomi- 
ni tuo vereperinlu{tri:& hoc ut facerem non 
una me impulit caufla. merita enim in me 
conlata id jurefuo poflulant ac jubent; quo- 
rum recordationem fi amputarem , indig- 
num, mehercule , facinus , nullis hoftiis ex- 
piandum , committerem : nec hanc unius 
paginae angufliis inclufam flrangulare deco- 
rum eft. Si locum Huic in inftruftiffima 
Tua Bibliotheca , qua majorem vix Frifiam 
habere putem , concefferis , grande laboris 
ac opera' mete pretium percepifie me profi- 
tebor.* 


Dedicatio. 

tebor; fin minus , debitam tamen oblervan- 
tiam in Te meam , ex candido manantem 
pe&ore , exinde conligere licebit. Interim 
ex voto litatum, facratumquecenfebit hunc 
Satyricum, infignibus virtutibus (qu$ 
ab omni Satyrarum venenato morfu Te li- 
berum praeftare polfunt, ) ac fplendidifllmo 
nomini Tuo , cum omni honorum cultu , fe 
eundum prifeam Scinlibatam Frifiorum fi- 
delitatem & libertatem, 


DEVO T I S SIMUS TUUS. 
E T C. E T C» 



lectori meo 

S. P. D. 

Ecre veram ad calcem libri ad- 
« der e notas, quas ante annum, (fi quod 
excurrit, promifer at Anton ius 

Clementius, juvenis magno 

ingenio dotatus, (fi gravifiimis laboribus deditus , 
verum nullum in hanc diem ufque exemplar do Eli 
juvenis manui extorquere mea liter a , fapifiime 
hac de c au fi a ad ipfium, cum jurgiis imo (fi quere- 
lis mijfa , potuerunt. Graviores , credo , occupa- 
tiones , quas indies molitur ,. quibufique nomen e 
tholo at er mt at is fufiendit , quominus me voti 
compotem fecerit, ob/lant. Ego igitur , ne Typo- 
graphum vanis promifiis diutius lactarer , ac in- 
caffum morarer, Authorem, cum meo, (fi quidem 
fingulari dolor e, fine ejufidem auciano , e tenebris 
Juis fie in lucem proripere , pati cogor. Vnoheic 
quaji obtutu exhibemus BRASSICANI, Py- 
THOEORUM, DaNIELIS , DOUSAE 
Patris (fi Filii, Barthii,Lundorpii, 
GoNSALiut aliorum ( quorum catalogum 
pofi Praludia adjunximus ) Notas , non integras, 
fied parte faperflud mutilatas , ut melius huic edi- 
tioni (fi minori cum onere infer vir e pojfent ; (fi 
quidquid (parfim apud varios ficriptores latitabat, 
hucfub fignis revocavimus : Apes imitati , qua 
vagantur , (fi fiores ad mei faciendum idoneos 

carpunt. 


PR^ FATIO. 
carpunt, dijponunt , ac per favos digerunt: Sic & 
nos, quod maximis viris licuit, per doctorum vi- 
rorum monumenta vagati , maxime nece[faria, 
& idonea collegimus & in unum congefimusfa- 
fciculum,nofiroque auctori cum cura adhibuimus. 
Textum Don Antonii Gon s a l i i 
de Salas, nobilis Hifpani , qui indefejfo 
(ludio (jr major i fide , Authorem no sirum prifco 
nitori reftituere conatus efi , fecuti fumus. Nihil 
hnc, quod noftrum fit , vindicamus, nifi quod col- 
lectioni, dum apud patrios Lares, abrepti e medio 
Jluaiorum no ft rorum cur fu, amplexibus fua- 

'uifiiminoflri Clementii, partim ut pro- 
pinquis mos gereretur , partim quoque ut liti, 
quam f celer at if imus ac impurus nebulo, innocen- 
tifiimi Patris mei , dum viveret , quondam fa- 
mulus , nobis intendit , moram neti imus ,fubfe- ' 
civas nostras horas impendimus. Adjunximus 
Diversorum poetarum lusus 
l N Priapum, Commentariis itidem dilu- 
cidato s. Hos fequitur elegans mehercule, ( verba 
Iufiifunt ) & quantivis pretii carmen ; molle , 
tenerum, fed Romanis, ut fic dicam, non Ale- 
xandrinis deliciis , cui titulus Pervigi- 
lium Veneris, quod Pythceus ex vetufio 
Exemplari , dias in luminis oras mifit; quod 
Lipfius electifimis fuis Electis inf ruit : quod 
T>oufa filius , pofi accuratifitmam , ut ille vocat , 

Lipfii 


P R JB F A T I 9. 

liffuCifligAtionemTriumviris Amorum futyiifr 
*xit& emendavit. Deinde IVeitzius uberioribus 
Commentariis &Notisillud litterato fecula confe- 
cravit. T andem magnus Scrtveriusex Codice Sal- 
mafano pervetufl 0 novam editionem cateris au- 
ctiorem & emendatiorem cum fuis & incompara- 
bilis Salmafii animadverfonibus procuravit. Ce- 
leberrimus Winfemius ante annos aliquot ediderat 
quoque Pervigilium illud ex Manutiorum,ni fac - 
lorfcidisfed editionem illam nancifci haud potui- 
mus. Inf eruimus porro ex Pythosi Erronibus V 
neriisLvcl Apuleii ane xomenoz exr 
Menandro , cui Iacobus Dur antius contradicit. 
Habes etiam, Letfor , P asiphaae Fabulam 
ex omnibus metris Horatianis , quam Cruquius 
primus evulgavit. Centonem Nuptia- 
lem, CUPIDINEM C RU CI-AD FIXUM 
& Rosas Ausonii, v. c. fibj unximus 
his. Damus etiam haud publici ftpons eiata- 
AI o N, D.ToBIAE G u t B e RLE THI,V.C. 
cui meritifime Romani illud Amphitheatri adcla- 
mes,I~{ a b 'Eifcilicet palmarn vera gloria & afi- 
dui laboris pramium : plurimum huic Viro no - 
Jlra Lucubrationes debent ; & dy«e/^ao , u qua 
femper abhorruit no fi er animus , nota aafperge- 
remur , fi palam illud facere ncftr a detrectaret 
mens. Nonpojfum filentio praterire inlufirem 
& vere dotium virum , D. Anchisen 


Prjefati o. 

ah A N D l a ; cujus infinita diu er f arum r erunt 
cognitio , cum fari animi magnitudine conjuncta , 
diffufifiimis Reip. in varias partes difiracta , ne- 
gotiis promptum auxilium prafihtit : hujus V , . c. 
Bibliotheca fiemper nobis patuit: ex qua pro libitu, 
fi quod in ufum nofirum foret, excerpere integrum 
erat, ac per clajfes digerere- DI Superi Vitore? 
caput hoc at emis flammis obruerent , fi labecula 
tantum ingratitudinis erga tantum Virum pecto- 
ri adh arer et noHro: nam , Improbus eft homo, 
qui beneficium fcitfumere,& reddere nefcit! 
Hac volui , Lector ; non te moror amplius : heis 
Terminalia fiunt o. Vale. 


Suo 


S V 0 

SIMONI ABBES G ABBEMA, 

-r\ Arbarei tonitrus , fceptis inimica Catonis 
JJFulmina , qux Latio tentaftis bufta parare, 
Palladii coetus niveumque atrare nitorem , 

Parcite jam crepidas Petroni figere collo: 

Parcite : nec purum labefa&ent fcommata cultum. 
Non lafciva placent , epula: luxuque fluentes. 
Tripudium Veneris, titubans altare Priapi, 

Sed lingua: nitor , & prifci facundia cultus; 

Illaque qua: feptem ftupuere ingentia Montes. 
Deline turba nociva rivos obducere fuada:. 

Et decus antiquum putridis committere lixis; 
Funeftaque manus Tullos fcelerare cruore. 

Parta falus pra:fto eft: vernis adolefcere fuccis 
Incipit, & guftu cultuque priore fnperbit , 

Et thyrfo aptatum caput extulit Arbiter: ztas 
Prima renata, vigor repetitus, fuada refurgens. 
Qualibet haec diva patefecit Gabbema virga. 
Grande decus ; gemino Cyrrhae quod vertice tollie 
jEtas, Vita, Labor. Gratulor Tibi. Diva fecnndat; 
Atque fua: ramis galeam circumdat oliva:. 

Groningse. Idib- Sextii. 

- cla.Iac. tm. 

Jac. Gtsiss 
J. V. Dod, 


CIVI MEO 

Simoni abbes gabbema. 

A Rbiter ille Pater venerum , blandique leporis. 
Quem Venus & lepidi compofuere fales: 

Quem circumvolitant rifus, lenefque fufurri. 

Quem circumfudit nectareo imbre locus ; 

Squallidus & multa veterum caligine tinctus 
Implorabat opem, maxime Phoebe, tuam. 

Tum Doufa, Salafque, & tot celeberrima mundi 
Numina, languentem reftituijfe parant. 

Tunc ceu flos fitiens ajtivo urente calore. 

Et Rofa nectareis imbribus audta folet. 

Obductum caput, ingenti lajfumque labore 
In dias oras luminis ecce tulit. 

Sed tandem tacitos refovens in corde calores 

G a b b e m a , delicium dulce decufquemeum s 
Petronium chartis perituris tempore nullo 
Confecrat, & tanto munere latus ovat. 

Perge modo, ut pergis, folita certare palefiu » 
lura fori patrii D i tribuere tibi. 

Per terras tuus ibit honos lolliginis expers , 

Tamaque cum fenio crefcet ab arte tuo . 


Joh. Freder, ab Andla» 


I 


DON JOSEPHI ANTONII 

GON SALII DE SAL AS 
A D 

T. PETRONII ARBITRI 
SATYRICON 
PROLUDIA. 

Scriptor, ejus vita, fe£ta, mors. 

proludium i. 

N Oster Scriptor eft, Titus Smp. 
Petronius Arbiter. Quid' 5r - 
hic inculcem molefte Petronios alios ? In 
Pramomineenim Auctores prifci variant, 
nam Cajus Cornelio Tacito eft, Publius Scholiaftar 
Juvenalis , Titus vero Plinio Secundo , & Plutarcho. 
quibus , duo quippe teftcs funt , majorem fidem ha- 
buific Viros doctos , conftatmanifefto. Qurftiun- 
cidam lianc jam olim difceptavit vir ille ad Mufas 8c 
Veneres omnes factus Juftus Lipfius Commentar.in 
hb. I <j. r Annal. Taciti, qui poteft adiri. Nomen P e- 
t R o n i u s agnofcunt omnes. Petroniam autem 
gentem antiquiffimam fuifte , utpote quar e Sabinis 
oriunda, etx numis Veterum evincere , f Antiquarii * ridt 
conati funt. Cognomen denique Arbiter do — f - im - 
cumento videlicet eft, ut ab alus tuto difeerni , no-*”'ii 
fterpoteftit Scriptor, nihilominus tamen cum pluri- Vr f ,r,i 
bus aliis recentioribus Petronius confundi , non po-^ 0 n^a 
tuit evitare, \idetur faneab ingenio ^Tacitus in- 
nuere, cognomen illud accepifte Petronium,- & for^ 
fan ao ipfo Principe: Inter paucos, ait, familiarium Xe- 

(b) rom 


i P R jE i U D I A. 

roni adfimptus efi , elegantia Arbiter, dum riibil 
amoenum, & molle adfluentia putat, nifi quod ei Petronius 
adprobaviffet. Pariter etiam Julius Romanus, aut quif. 
quis ille Epigrammatarius eft , quodam Epigram- 
mate : 

Arbiter arbitrio dictus & ipfe fuo. 

Nifi verius fit , de quo ego etiam delibero , ipfa veri 
Cognominis fignificatione fiat decenter Cornelium 
lufifie. Sic laudant plures ex antiquis Grammaticis , 
puta , Terentianus Maurus , Lactantius Scholiaftes 
Papinii, Marius Victorinus , Fulgentius Planciades, 
Diomedes , alii, item B. Hieronymus , Macrobius , 
Sidonius Apollinaris , & Sarcsberienfis. Etenim o- 
peram omnino jam ludere fit,longam dilputationem 
contexere de sevo Petronii, hoc eft, An unus idemq; 
ille fit, cujus Tacitus meminit, cum Audore videli- 
cet noftri Satyrici. Plura enim conlpirant , ut diverfi 
efie non videantur, quam quie vel ingenti cum mo- 
limine ftrenuus oppugnator fperet evertere. Latiuf- 
cule nos & inferius profequimur, ubi de ipfo Satvri- 
co agimus. Unicum tamen hic, quo offendi folent 
fuperftitiofi Critici , neceffum eft fcrupulum remo- 
vere. Arbitri ex Epigrammate hemiftichion eft: 

Primus in orbe deos fecit timor. 
a quo poftea indubie mutuatus Papinius ^.Thebaid, 
ubi inquit vetus Scholiaftes: Negat deos ulla alia re ce- 
lebrari, nifi timore mortalium, ut Lucanus: 

Qua finxere timent. 

& Petronius Arbiter iftum fecutus : 

Primus in orbe deos, &c. 

Ajunt igitur ro ifium ad Statium referri , non ad Lu- 
canum. Itaque Statio , qui fub Domitiano floruit, 

pofte-» 


Prjeludia. 3 

poftcriorem Arbitrum fubindicari. Eos aurem cu- 
curire , videat vel Andabata galeatus , nam tunc po- 
tius , illum , diceret fat bene Latinus Grammaticus, 
nifi, iftud, forfitam fcripfit, Sententiam ipfam, placi- 
tumque intellegens. Utut autem fit illud , ifium , ad 
Lucanum proximum referri neceflarium. Lucanus 
vero etfi v & Arbitro Poemate tamen fuo il- 

lum prsceffit , ut notum eft , nolque in Commentis 
noftris patefacimus. Sed quid jam comminifcentur, 
poftquam Terentianumconftet noftrum hautfemel 
Arbitrum ad vocafle ; Terentianum, vero Martialis 
astate Syenen rexifle, ipfo teftante? inquit Epilt.8cj. 


lib. i. 

Tam longe esi mihi , quam Terentianus , 

Oui nunc Niliacam regit Syenen. 

Et Apollinaris Carm. 9. coaevum , hoc eft , haut 
nimis difparem Terentianum quoque fecit Perfii, 
Propertii , & Martialisjillum nempe inter plures in- 
luftres animas recenfendo , qui haut nimis'longo 
temporis intervallo inter fe differebant. Ut delinant 
jamViri eruditione nobiles eumdemMaurumGram- 
maticum ad Conftantinorum tempora deturbare, & 
cum Apulejo,Tertulliano,CyprianoqueAfris Scrip- 
toribus committere. 

Aft poftquam Scriptorem agnovimus, ingenium ‘ 
ejus, ac fortunam propius infpicere , confentaneum. 

Sed quum adeptus felici fato ftt egregium Hiftori- 
cum, qui tradere illum potuit immortalitati, ab ipfo 
jure optimo vita ejus petenda nobis fuit. At prae- 
vium illud Plinii Junioris etiam ad Tacitum ufur-x.ii.6- 
pem , quum exitum Plinii Majoris vellet memorias 
commendare, nimirum , Qupd quamyis ipfe Petro- 

(bi) nius 


4 Proludia. 

nius plurima opera & manfura condiderit , multurh 
tamen perpetuitati ejus Taciti Scriptorum arternitas 
addet. Ipfum igitur in hunc modum audi narrantem 
Lib. 1 6. AnnaL 

Detur hoc inluflrium virorum pofteritati , ut quomodo 
exfequiis apromifeua fepultura feparantur ; ita in tradi- 
tione fupremorum accipiant, habeantque propriam memo- 
riam. Paucos quippe intra dies eodem agmine Annatis 
Mella , Cerialis Amicius, Rufus Crifpinus, ac C. [ repo- 
nendum T.] Petronius cecidere. Et poft pauca ad Ar- 
bitrum redit. De T. Petronio fupra pauca repetenda funt. 
'Nam illi dies per fomitum , nox officiis , & oblectamentis 
vita tranfigebatur. Vtque alios indujlria, ita hunc ignavia 
ad famam protulerat-, habebatur que non ganeo , & profli- 
gator, utplerique fua haurientium , fed erudito luxu. Ac 
diclafaclaque ejus quanto folutiora , & quamdam fui ne- 
gligentiam prafer entia, tanto gratius in fpeciem J. implici- 
tatis accipiebantur. Proconful tamen Bithynia , & mox 
confui, vigentem fe ac parem negot iis oftendit. dein revo- 
lutus ad vitia, feu vitiorum imitationem , inter paucos fa- 
miliarium Neroni adfumptus eft, elegantia Arbiter, 
dum nihil amoenum , & -molle adfluentia putat , nifi quod 
ei Petronius adprobaviffet. Unde invidia Tigellini , quafl 
adverfus amulam, & fcientia voluptatum potiorem. Er- 
go crudelitatem Principis , cuicatera libidines cedebant, 
adgreditur , amicitiam Scevini Petronio objectans ; con- 
rupto ad. indicium fervo , ademptaque defenjione , & ma- 
jore parte familia in vincula rapta. Torte illis diebus 
Campaniam petiverat Cafar , & Cumas ufque progrejfus 
Petronius illic adtinebatur. Nec tulit ultra timoris , aut 
[pei moras, neque tamen praceps vitam expulit, fed mcifas 
venas , ut libitum obligatas , aperire rurfum , & alloqui 

amicos. 


Prjeludia. 5 

a1tt \cos , non perferia, aut quibus conflantia gloriam pete- 
ret. Audiebatque referentes , nihil de immortalitate ani- 
ma ,& Capientium placitis , fed levia carmina > & faciles 
verfus . Servorum alios largitione , quofdam verberibus 
adfecit. Iniit & vias,fomno indulflt, ut quamquam coacta 
mors, fortuita fimilis ejfet. Ne codicillis quidem(quod ple- 
rique pereuntium ) Neronem , aut Tigellinum , aut quem 
alium potentium adulatus eft zfedflagitia Principis fub 
nominibus exoletorum , feminarumque & novitate cu/uf- 
que ftupri perfcripflt , atque obflgnata miflt Neroni, fre- 
gi tque annulum , ne mox ufeii ejfet ad facienda pericula . 
Ambigenti Neroni , quonam modo nocitum fuarum inge- 
nia notefcerent , offertur Silia matrimonio [enatoris baut 
ignota, & ipfi ad omnem libidinem adflita , ac Petronio 
perquam familiaris, agitur in cxfilium , tamquam nonfi — 
luiffet, qua viderat, pertuler atque proprio odio. 

Mire enim mores, & ingenium ejus expreffit,nos 
vero obiter nonnulla inluftramus. Illi dies per fbtn - 
r.um, ait, nox officiis, & oblectamentis vita tranflgebatur. 
Quod ipfum de Alagabalo memoria: prodidit Lam- 
pridius , qui Neronis fimia luit. Obfervo equidem , 
pariter & Vefpafiano probatam fuifle coniuetudi- 
nem illam Petronii, innuit plane Plinius Nepos Ep. 
5 . 1 . 3 . ubi de Avunculo ait : Ante lucem ibat ad Veffa- 
fianum Imperatorem, nam ille quoque Noctibus utebatur * 
Ubi nihil aliud, noctibus uti, quam officiis, & dierum 
aGtibus Noctes eidem tranfigi. Evincunt Suetonius, 
& Aurelius Vidtor , facemque ad Plinii hiftoriam 
prxferunt. Ille in Vefpafiano c.n. ifte de eodem fic 
verbis adhuc difertiorfbus : Inflitutumvero uniforme 
omni imperio tenuit. VIGILARE DE NOCTE, pu- 
bhcifque actibus abfoluiis , caros admittere. Inprimis 

(b 3 ) enim 


6 Proludia. 

enin, Plinius ille fuit, itaque opportuni tunc tempo- 
ns Imperatorem adibat. Hofce autem Antbodas vi- 
tx graphice Seneca nofter defcripfit Epift. izz. Sunt 
qui ojpcia Lucis, noclifque pervertunt : nec ante diducunt 
oculos hejterna graves crapula, quam adpetere nox coepit. 
Oa Uis diorum conditio dicitur , quos natura ( ut ait Vir- 
giUus) pedibus nofins fiubditos e contrario pofuit. 

Xorque ubi primus equis oriens adflavit anhelis , 
llUsfera rubens accendit lumina ve/per. 

Talis horum contraria omnibus non regio,fed vita efi. Vi- 
guit igitur mos xvo Neronis , Sjufque in aula maxi- 
me. Quapropter ejufdem Noctes pluribus memo- 
ratae. Juvenali ; 

iToctefque Neronis. 

Tacito : Ambigenti N er oni , quonam modo Nociium Sua- 
rum ingenia no te fierent. Apte omnino, nam oblecta- 
nientis Neroni quoque tranfigebantur. Nec aliter 
heri potuit, quin pares omnino forent mores utriuf- 
que, Neronis, inquam,& Arbitri, fi Arbiter ipfe e le- 
gantiae Neroni inter paucos adfumptuseft. protulit 
& lacitus de Petronio; Dein revolutus ad vitia , feu 
Vitiorum imitationem. Ubi & Neronem carpit, ipfe 
namque prius trajecerat & dierum actus noctibus, 

& no&urnos diebus. Imitatione enim vitiorum mi 

t ‘f* 1 1 A _ ' * r • " 



p , iauLLjuc unice aa 

hetromuny Erant amici improbi , & [enes quidam , & 
jpecie Plntofopbt, qui caput reticulo componerent ; qui im- 
proba quadam pati, fe dicerent; qui maritos fe habere, ja- 
ctarent. Quos quidam finxijfe dicunt , ut illi fierent Vitio- 
rum Imitatione Cariores. Hifce &fimiiibus delini- 
mentis Principem adgrelfus, animum ejus adeo de- 
vinxit. 


PRjELUDIA. 7 

vinxit, ut nihil amoenum , & molle ad fluenti a putar et , 
ni fi quod ei Petronius adprobaviffet. Ejus etiam blan- 
dientis urbanitatis veftigia apud Plutarchum extant 
lib. nc?f avk JtoLX.esms TCV zcA cly.x rS {piAa.ubi quum 
eruditos aftus commemorat adfentantium,inter alia 
inquit: H‘ «V dc-co -as ctv ttxAiv Kff) xnKonKf.j eic 
A cy.ccvi&i cvetei&nv , igeovol T 7 -rcs 

IIsTfton®'- Aut quum fumptuojis ac -prodigis for des obji- 
ciunt, mmiamque parfimoniam, ut Neroni fecit T. Petro- 
nius. Item Cornelius ait , Petronium fuifle Proconfu- 
lem Bithynia. Cave autem credas , Catullum pariter 
fuifle, quod ex ejus Epigrammate io. adftruere,haud 
dubitavit recentior Taciti Interpres. Nec audiendus 
vir dodtiffimus , quum ait in Tacito conrigendum , 
Proconful tamen Britannia, loco Bithynia confundens 
videlicet Arbitrum noftrum cum Petronio Turpilia- 
no, qui in Britannia Proconful fuit; quum Turpilia- 
num fub Galba, Auctore Tacito i. Hift. Arbitrum 
vero fub Merone conftet periifle. Mox conful , fubdit 
Tacitus, id eft, poft Bithynis Proconfulatum. at in- 
dubie Ordinarius non fuit, fed Suftectus menfes ali- 
quos. Suftedtos enim Confules non folum veteres 
Fafti , fed ipfi Hiftorici , qui res geftas exacte profe- 
quuntur, filentio perfepe prstereunt. Confutarem ve- 
ro nominat Plinius 1 . 37. c. 2. Titus Petronius Confu- 
taris moriturus &c. Fuere etiam nomine tantum Con- 
fulari quidam dignitate donati. Ita Procopius : vnx- 
t©-' vmk kwsv©-' ucvcv. Conful nomine folum vocatus, ut 
Senator Aufonius. Sic de fe Idyllio 30. 

Curia me duplex, & uterque Senatus habebat , 
Muneris exfortem. Nomine participem. 

Revera autem Confulem exiftrmo fuifle Arbitrum, 

<M) & 


? ~ ? * JS t v D I *. 

Cornelius: Proconful tamen Bithyni £. & ntoi 

- • SW video apad Viros doftos in quarftionevtrfa- 

i Snop nam Sa P ,enti ^ ft udio Petronius fuerit addi- 
' ,7; ;, Po ? r vero P ars Se - natus Mufici Epicuri fami- 
hz ilium hautcufl&anter adfervit, ajuntquc hifce 
argumentis itaefle, neceflario convinci. Quod in 
Epigrammate Pater veri aperte dicitur ab Arbitro E- 
picurns. Item qubd Carmen illud condiderit: 

Pnmus tn orbe deos fecit timor, ardua cceli 
Fulmina quum caderent, & c . 

Ubi ridere eum., adfirmant, fuperftitiofos , qui 
Ueum timore tamquam pueri nocturnis terricula- 
mentis, adficmntunhaniter. Epicureorum namqu- 
dogma fuit, deos immortales curam rerum humana- 
rem non habere, itaque illum timere , fupervacanc- 

&T f^ be ^ ficns °P tImos profequi,„ec impro- 
bos fupphcns adficere,meditatur. Addunt^Iacito E- 

3 ' cn?Z- CUIC % ln Z° h,ptate fumrnum bonum fitum 
c ie, Aiam adha?fil]e,qu um illum cecinerit verfum: 

4- Ergo vivamus, dum licet ejfe bene. 

Ac denique. Animas cum corporibus interire, qua: 
«cEp^un jentent, a fuit, manifeftb moriturum fub- 
lndicahe, dum nihil de immortalitate anima, verba Ta- 
citi unt, & raptentmn placitis, fed levia carmina,& fa- 
cnesverfus audierit referentes. Equidem autem intre- 
, £ . n US adbrm c ° » ac hominem Arbitrum fuiffe , 

' “ SC 3r E P ,CU ! rcUm ‘ 4 uod darius ut omni- 
bus conflet , dilcutiendx nobis , leviter tamen , ad- 
veriariomm rationes funt. Primum jaculum eft. 

Sed Drb n d P ' gra f k- ate Patrem veri vocct Epicurum, 
btd pruno nunc fubit mirari , adeb difeiphnam Epi- 
cureo- 


Proludia. 9 

curcorum defpicatui adverfarios habuiflc , ut non a- 
nimadverterint, minime illam doctrinx fuifie adpro- 
bationem ; fed propriam adpellationem illius Sectx 
parentis, ut fuo loco nos inCommentis patefacimus. 
Deinde licet decreta pluraEpicuri adprobaviflet, ve- 
re non inducerent, ejusfeftaneum effe. Quifnam, 
c c 0 inquam , Antiquorum , ita ut Seneca , amavit , 
verum iefe ac germanum Stoicum adprobare ? ne- 
mo fane , licet ipfum haut excipias Zenonem , vel 
Chryfippum. Ille autem quid hic fenferit , mecum 
audi Ep. i Non eft quod mireris animum meum, adhuc 
de alieno liberalis fum. Ouare autem alienum dixi ? Quid- 
quid bene dictum eft ab ullo , meum eft . Sic quoque quod ab 
Epicuro dictum eft - EtEp.ai.poftquam egregias ejuf- 
dem Philofophi fententias retulilletjfubdit.H^r voces 
non eft quod Epicuri ejfe judices, Publica fiunt. Quod fieri in 
fenatu [olet . faciendum ego in Philo fophid qaoq; exiftimo. 
Ouum cenjuit aliquis , quod exparte mihi placeat-, jubeo 
illum dividere fententiam, ET SEQVpR. Immo munuf- 
culum, quod in quaq: Epiftola pendebat Lucilio , ut 
plurimum ab Epicuro mutuum fumebat. Tandem 
vero proferre volo eum, Epicuream difciplinam me- 
dullitus adprobantem ; nihilominus tamen ^ mafeu- 
lum fe cuilibet probaturum Stoicum, nec minimum 
ambigentem, verba funt ex libro de Vita beata Cap. 
1 3. Mea quidem ifta fent entia eft ( invitis hoc noftris po- 
pularibus [ Stoicis , puto ] dicam j Sancta Epicurum & 
Recta pracipere , & , fi propius accejfiens , Triftia. Di- 
cat nunc adverfx partis antefignanus non nemo , 
hancce adoream , nifi difcipulus & leciator haut te- 
mere Epicuro tribuiflet. tribuit &nonfemel mag- 
nus Cicero , quamquam totus totus Academicus 

( l 5 ) fuit. 


<5i Proludia. 

fuit. Sed tempus jam urget devitandi fecundum 
telum. 1 

■ticce illud Epigramma eft, quod integrum recito; 
Primus in orbe deos fecit timor, ardua coelo 
Fulmina quum caderent,, difcujfaque moenia flammis 
Atque iclus flagraret At bos, mox Phoebus ad onus ’ 
Luflrata dejectus humo. Lunaque [enecias. 

Et reparatus honos-, bine (igna effufaper orbem. 

Et permutatis disjunctus menfibus annus 
Projecit vitium hoc-, atque error juflit inanis. 
Agricolas primos Cereri dare meflis honores : 
Palmitibus plenis Bacchum vincire-. Palemque 
Paftorum gaudere manu, natat obrutus, omni 
Neptunus demerfus aqua : Pallafque cavernas 
Vindicat , Et voti reus, & qui vendidit orbem, 
lamjibi quifque deos avido certamine fingit. 
A v S*>vecce totum hoc Epigramma eft, non Epicu- 
reum. Minime namque Epicurus deos inficiabatur , 
qui Librum De pietate erga deos fcripfit, Laertio & Ci- 
cerone teftibus. Et pafsim ubi ejusmemoriaeft apud 
Antiquos, divinam mentem agnofeere, numinaque 
memorare , animadvertitur. Inter laceras magni x- 
dificii reliquias Carmeniilud hodie rejectum eft, quo 
autem ex Arbitri opere,quove locoSatyrici deprom- 
ptum fit,non comparet, pariterque haut comparere, 
qua mente deorum profefsionem, quam alias crebri- 
ter aaeb intimat , ibi exfertim inficias ierit, ingenue 
latendum eft. Nam dlfeov Petronium fuifte , vel per 
lommum cogitare , uti ex ejus Scriptis conligere eft, 
ioret prorfus defipere. Deos autem eo in Epigram- 
mate nullos efte , verbis difert illimis dicit , fed metu 
quemque fibifinxifle. itaque A uftorem ac Parentem 

deorum 


PRjELUDIA. 11 

deorum Timorem adfkmat , idque fubinde adpellat 
naturs fcilicet Vitium atque Errorem manem. 

ProjecitVitiumhoc,inc\nit,atque error jufittinanis. 

Agricolas primos Cereri dare mefiis honores. 
Pnemiffifq; tandem claufulam addidit opportunam: 

Iamfibi quifque deos arido certamine finxit. 

Neutiquam ergo ex adducto epigrammate infertur 
Petronium Epicureum fuifle. Verum inquirere e- 
tiam oportet. An Petronius juxta Epicuri placita ho- 
minum Religionem erga deos (qua: fententia eft ad- 
verfariorum) inficietur,etiamque decrumProviden- 
tiam. & prarmittenda erit hic opportune infpecho 
fcilicet conceptus, quem de utroque habuerit Epicu- 
rus. Seneca plene nobis promet, ideoque locum ejus£^* 
etti latiufculum exferibam: Deos nemo Janus timet , in- 19. 
quit. Furor efi enim metuere falutaria : nec quifquam a- 
mat,quos timet. Tu denique EpicureDeum inermem facis, 
omnia illi tela, omnem detraxifti potentiam,& ne cuiquam 
metuendus eJfet,projecifti ipfum extra metum. Hunc igi- 
tur feptum ingenti quodam (V inexplicabili muro , divi— 
fumque a contaciu , & 'a confpeclu mortalium , non habes 
quare verearis: nulla illi nec tribuendi, nec nocendi mate- 
ria efi. In medio intervallp hujus & alterius coeli de fertus, 
fine animali ,fine homine, fine re, ruinas mundorum fupra 
fe,circaque fe cadentium evitat , non exaudiens vota , nec 
noftri curio fus. Atqui hunc vis videri colere , non aliter 
audm par entem: grato, ut opinor, animo, aut fi non vis vi- 
deri gratus, quia nullum habes illius beneficium, fed te ato- 
mi & ifLc mica tua forte ac temere conglobaverunt , cur 
colis ? Propter majejlatem , inquis, ejus eximiam, fingula- 
remque naturam. Deos igitur confitebatur Epicurus, 
colebat, ac venerabatur, propter eorum tamen maje- 
statem. 


Ii Proludia. 

ftatem,ac cximiam'naturam,at fuperftitiofos,ac deo- 
rum meticulofo^ cultores deridebat. Utrumque hoc. 
ce innuere Sextus Empiricus videtur verbis illisi. 8, 
adverfus Mathematicos : <fs jc«t c*/*?, 

/4^ -arfi? «V is -aros <puVj» 

w rrs.cc.yy.d-rm, xSxudg. Epicurus autem , ut nonnullis 
videtur , quod ad vulgus quidem adunet, relinquit Deum, 
quod autem adimet ad rerum naturam , nequaquam. Diis 
enim Providentiam adimebat, exinque humanum 
genus ab deorum metu <5 c religione vindicabat. Ele- 
ganter Himerius Sophifta rem explicat , & Empiri- 
cum interpretatur Declamatione, cujus Epigraphe, 

Err.yasooc,'^firoia.v'xx itvcu Eiycav,d<n{idcc; Q&yi y°^c- 
cp Uv. Epicurus Pro videntiam negans , impietatis accufatur. 
B&j^si^inquitjix d.vtrez-ba.;;d~fi\d uolIlu/ 

'eTfjvcicev «vsA a» ci Lv @ay.iss ifyvodfatfa.Jvcncu’ xatvlt/) 
xx syva-c ic; ciTha, tuxcoa clvfenzou;. Aras non evertifli } At 
eas f milia ejfie ojlendifii, quum Providentiam e rerum na- 
tura tollis, ob quam aras exftruximus. Sacrificia nova non 
introduxifii? At omnia fuftulifii. Sexcenta equidem lo- 
ca ex Grsecis,& Latinis Philofophis in medium pro- 
ducere poflem, ubi Divinam auferat Providentiam 
Epicurus ille dementiffimus hominum • ideoque re- 
ligiofos pariter exfecretur numinum obfervatores.Si 
Arbiter ergo valde fe fuperftitiofum exhibuit. Divi- 
nxquePro videntia: nimium quantum obfervatorem, 
nequaquamHercleSeftx Epicureorum erit addicen- 
dus in pofterum difcipulus. Paucula locaSatyrici tan- 
tum in prxfentia adtingam,totum namque refertum 
elt Providentia deorum, hominumque pariter Super- 
ftitione. Adferit ergo Providentiam pag. m. fub 
Eumoi pi nerfona : Immb, ni Deus quidam Humanarum 

rerum 


PROLUDIA. I? 

um Arbiter, pendenti puero excudet judicium ,dufus 

circa popinas errarum. & pag- 129. clarius adhuc fub 

t V c* • Deos im:nortales Rerum Humanarum Agere Cu- 
ram, puro, intellexit , 0 Trjpbana. nam imprudentes no- 
xios &c. ac denique jam verba folum QuartUa: rete- 
ram ex pag. 25. qux femel conficiunt negoaum. 
~Sam neque Sacra quemquam vulgaturum , o Jtquodpra- 
terea aliud remedium ad tertianam deus tllimonftrajjet, 
adjuvatur os nos DIVIHAM PROVIDEXTIAM velpen- 
culo noftro. Satis teftimomorum funt de Divina Pro- 
videntia. De Superftitionc plura adhuc poflemus 
proferre : at pleraque in Commentis noftris tempe- 
ftiviter commemoramus! quare iiiuc te remittereris.- 
tis nunc lit. vide qua: notamus ad verba pag. 1^1. Et 
illum quidem vociferantem in mare ventus excufit &c. 
item qua: ad verticulos mos pag. 225. 

Me quoque per terras , per cani Xereos aquor, 
Hellelpontiaci feqtAtur gravis ira Priapi. 

Et alias fparfim. Nec diutule immorari licebit illi 
verfui, quo ajunt profeflum Arbitrum, in Voluptate 
fummum bonum iitum effe: 

Ergo vivamus, dum licet effe bene. 

Id enim , vix credas , ferio ullum \ irum doctum 
adfeverare poteiTe. Hilaris tantum ac genialis eft 
convivatoris invitatiuncula, ut & amicos concenas 
ad voluptatem quoquomodo adliceret paterxamihas; 
quod poft mortis injectam in convivium memoriam, 
erat creberrimo in ufu , ut fuo loco dicimus. Quod 
tandem proprio exemplo animte interitum haut ad- 

ftruxerit moriturus Petronius, inferius offendimus, 

ubi de ejus Morte fermo nobis eft. Dilui ergo, jam, 
& , ut arbitror , manifefto Epicureas maculas , quas 

inurere 


*4 Proludi a. 

inurere hactenus Petronio Arbitro Adverfarii cona- 
^ tifunt,- abs gregeque Epicuri cultum admodum ac 
de f g Cv p nu ftiffimum ingenium , ubi indigne * Porcus au- 
Hora- diit huc ufque, nunc primum vindicavi. At vero fi a 
tZL me ^fieris , quamnam ergo difciplinam promife- 
radere rlt i haut ego facile dicam. Aliquando putaram ad- 
w “ henfum fuum ad Academicos deflexifie, nonnulla 
^^‘ namque, quae cum illis convenirent, apud Ipfum of- 
grege^ renderam. Sed quum captiofas difputationes , qux- 
fonii. ftiunculafque eorum contortulas a quolibet animad- 
verterem eleganti ac venufto ingenio abhorrere, a Pe- 
tronii vero prcrcipue verecundiam Platonis, poftea refi- 
pui; Stoicorumque Se&am confedffatum, credidi ra- 
tioni magis conlentaneum efle. Stoicorum, inquam, 
qui iidem pame cum Cynicis, ut ait Cicero, i. De 
off. nam Utrorumque dogmata fere convenire, in 
duoium eft; vita autem & cultu plane differebant. 
Inde Juvenalis Sat. i j. 

Et qui nec Cynicos , nec Stoica dogmata legit 
A Cynicis tunica difiantia. 

Et plura alii. Jam vero de Arbitro nefeio an fit ali- 
quid memoratum, quod ab decretis Cynicorum, im- 
mo Stoicorum vel minimum diflentiat. Nota autem 
mihi ut iilud conlonat, quod negotium fortafse huc 
u^que nonnullis facefliit: Vtque alios induHria, ita hunc 
ignavia ad famam protulerat. 8cc. Ac dici a factaque ejus 
quanto follitiora , & quandam fui negligentiam proferen- 
tia, tanto gratius in fpeciem /implicitatis accipiebantur. 
Vitia autem ejus , feu vitiorum imitatio hec hilum 
hicqbftant,qu° minus fe purum putum Stoicum ex- 
hibuifle videatur. Aliter certe in Aulaflagitiofiffi- 
xni Principis facere non potuit* praeterquam quod & 

Stoici 


P R J£ L C D I A. 15 

Stoici Principes, hautfecusac reliquum humanum 
„enus, variis fuere morbis animi,ac natura: olim ob- 
noxii. Sextus Empiricus L.^.Pyrrbon. Hpotyp.Capp. 
= 4.15 .EtL. y.adverfus Mathematicos nefaria eorum 
do°mata recenfet, & potiffimum Zenonis, & Chry- 
fippi familia: du<ftorum, quas Arbitrum noftrum fru- 
gi Stoicum ac probatum poterunt deinceps leddere. 
Mitiora vero Seneca de illis prodidit , quem juvat 
audire de fe quoque plufquam humiliter ac modefte 
profantem cap.i 8. De Vita Beata: Hac non pro me lo- 
quor: ego enim in alto vitiorum omnium fum-.fed pro illo , 
cui aliquid alii esi- Aliter , inquit , loqueris : aliter vivis. 
Hoc per maligni fima capita, & optimo cuique inimici fi- 
ma, Platoni objectum ejl, objectum Epicuro, objectum Ze- 
noni. Omnes enim ijli dicebant , non quemadmodum ipfi 
viverent, fed quemadmodum vivendum effet. De virtute , 
non de me loquor : & quum vitiis convicium facio , inpri- 
mis meis facio- quum potuero , vivam quomodo oportet. 
Ait hic progrederis urgere nos , & Arbiter , ais , nec 
vita, nec verbis pudicus fuit. Itaque potius protulit, 
quemadmodum ipfe viveret , quam quemadmodum 
effet vivendum. Scriptaque ejus, hoc eft, Satyricon> 
&fiquxalia, idmanitefto adteftantur. Immb po- 
tius , inquam ego , ex antica oppofitum. Ibi fane fla— 
gitia propalat, ut infedtetur; vitia propudiofa depin- 
git , ut puniat & ulcifcatur acerbe. Hoc ipfum qui 
non fentit, a me fciat,nihil unquam lenfurum de Ar- 
bitri mente quod abunde ubi De Scriptis inferius o- 
ftenditur. Ceterum quid Stoicis magis familiare, 
quam idgenus obfcena fcilicet loquendi licentiarCi- 
cero celebri in illaEpiftola ad Pxtum L.p. Familiar. 
ait: Amo verecundiam , vel potius Libertatem Loquendi. 

atque 


I<5 P R JE l u d i A. 

atque boi Zenoni placuit , homini me-Hercule acuto: et fi 
Academia noslra cum eo magna rixa e fi. Sed, ut dico, pla- 
cet Stoicis fuo quamque rem nomine adpellare. ac dein- 
ceps pluribus id tota Epiftola perfequitur, quoufane 
hifce eam claudit : Itaque teclis verbis ea ad te fcripfi , 
qua Apertifiimis agunt Stoici Scc. EtLib. i. De Offic. 
paria refert, qux in eam fententiam abeifdem con- 
tra verecundiam difputantur. Etenim prxterea volo 
nonnulla eorum placita cum Satvrico conferre, ut a- 
pertius omnibus jam confiet de Arbitri Secta. 

I. Nx Stoici deos effe, qui mundum adminiftrarent, 
inprimis cenfebant ; quique confulerent rebus hu- 
manis. Ufibvctecv & vocabant Providentiam, qux z. 
Sc 3 . De Nat. deor. & 4. De Finib. Cicero docet. Ut 
autem huic dogmati adfenferit Arbiter, fatis puto li- 
quere ex didtis adverfus Epicureos. 

II. lataletn necefiitateni plane etiam agnovit Petro- 
nius, pluriefque profefius,pedibus in fententiam ivit 
Stoicorum, quam refert etiam Cicero Lib. De Fato, 
fcilicet Fato omniafieri. Porro Tufculana. 5. &L. z. 
De Divinat. Quid Stoicorum Fatum fit , latiufcule 
exponit, omnia vero cum Arbitro mire confentiunt. 

III, Stoicorum erat etiam decretum , Multa falfa effe , 
longeque aliter [e habere ac fenfibus videantur, quod & 
uberius in Lucullo difleruit Cicero , interque alia de 
Chryfippo illud teftimonium ibidem dedit : Sed quid 
eos conligam , quum habeam drryfippum , qui fulcire pu- 
tatur porticum Stoicorum? quam multa ille Contra Senfus 
diffolvit ? Scc. Suum vero in hacrefenfum Arbiter, 
illis verficulisexpofuit : 

Tollunt nos oculi, vagique Senfits 
opprefid ratione mentiuntur. 

Nam 


*7 


Prjexudia. 

Nam turris prope qua quadrata fur git. 

Attritis procul angulis rotatur. 

Hyblaum refugit fatur liquorem , 

Et naris cafiam frequenter odit. 

Hoc illo magis, aut minus placere 
Non po(Jet, ni fi lite deftinata 
Pugnarent dubio tenore Senfus. 

Credebant item , Vi fa quadam mitti a Deo , inquit IV. 
etiam in Lucullo Cicero , velut ea , qua in Somniis vi- 
deantur, quaque Oraculis, Au/piciis, Extis declarantur. Hac 
enim aiunt probari a Stoicis, quos contra dtfputant. Qtiar 
omnia exemplis inSatvrico Arbiter adferuit.DeRowr- 
niis illa funt pag.42.Er ideo medicinam Somno petii, juf- 
ftque fum vos perquirere, atque impetum morbi monfirata 
fubtilitate lenire. Et pag. 123. Videbatur mihi fecundum 
quiete Priapus dicere,Encolpion quem qu<eris,Scc. Et pag. 

124. quod nonnihil & Oraculi habere videtur: Et mi- 
hi fimulacrum Neptuni, quod Bais ter ftylo notaveram,vi- 
debatur dicere , InnaviLica Gitona invenies. Hoccee- 
nimEpicurus derifit,quem ideo opportune laudat, & 
eftert Eumolpus, ut fic Encolpio, & Gitoni patroci- 
netur. Sin Neronem, quem Eumolpus reprsefentat , 
fubindic^t tinctum Epicureorum hsrefi , ut alibi di- 
cimus. Illud vero exftat ds Aufpiciis pag. 1S0. 

Hac ubiperfonuit , de coelo Delphicus ales 
Omina lata dedit, pepulitque meatibus auras. 

Et hocce de Extis pag. 1 2 1 . R ecltifo pedore extraxit 
fortifi imum jecur & inde mihi futura prodixit. 

Sordidum quoque placitum Stoicce dilciplinse e- v, 
rat Grepitus aque liberos ac ructus effe oportere, fic Cice- 
ro memoriae prodidit Epilt. 22. l-p. Fam. Putoe- 
qiiidem , urbanus adeo homo , nili eo placito fretus , 

(O in 


Proludia. 

in medium haut produceret tale fiagitiurri mercena- 
rii Eumolpi^ & fors formo fi pueri, maxime q UUm 
in balneo foiiim id fine dedecore apudRomanos effit 
permiflum. Cicero ibidem': Suppedit flagttium 
erit nudus in balneo , non reprehendes. Verba Arbitri 
funt pag. 1 6 j. ubi de Corace loquitur,- Neccontentus 
maledictis tollebat fubinde altius pedem, & flrepmi ob- 
fceno,Jimul atque odore viam implebat . Ridebat contuma- 
ciam Giton, & Cingulos Jirepitus ejus pari clangore profe- 
quebatur- J 

VI. Stoica denique fcita nota funt, Vrbanitatemefe vir- 
tutem, & Eloquentiam virtutem, ac fapientiam ejfe. Ab- 
c^-fijrdum namque valde eft, Stoici os trifte acleverum 
i'»m. cogitare , frontem caperatam , fupercilium contra- 
Ep- 7. ctum,pariterque mores aufteros ac difficiles fore, ver- 
ae o-l ;,a ^ n ^ uav i a 3&confuetudinem injucundam. Exdia- 
ratore metro namque omnia contraria funt, ut fat liquet ex 
placitis. Itaque quum fe Arbiter praebet inprimis 
Urbanum , & aulicum; etiamque elegantem puriffi- 
tnx Elocutionis architedum , in mere Stoici vivum 
exemplar aEternitatis in templo erit conlocandus. 
Mors. Sed jam ad metam decurfus, & Arbitri Mortem 
jam adtingit Prxludium. Ex ejus autem apud Taci- 
tum deferiptione , unde haut parvi momenti ratio- 
nem fibi pro familia Epicureorum parabant Petro- 
niani interpretes , equidem jam pridem verum om- 
nino Stoicum fuifie , conjedfabam. Inquit Corne- 
lius ; ztec tulit ultra timoris , aut fpei moras, neque ta- 
men praceps vitam expulit ,fed inctfas venas , ut libitum 
obligatas, aperire rurfum ,&adloqui amicos , non per fe- 
ria 5 aut luibus conflantia gloriam peteret. Audiebatqus 
rej erentes, nihil de immortalitate anima , & Sapientium 

placitis, 


Prjeludia. 19 

placitis , fed levia carmina , & faciles ver fas. Servorum 
alios largitione, quopiam verberibus adferitt. Iniit & vias, 
fomno indulfit , ut quamquam coacta Mors, fortuita ftnii- 
liseffet- Omnia mihi conflantem viri magni animum 
prse fe ferunt, vitasque & fati contemptorem egre- 
gium. & lingillatim li examinentur in ipsa Stoics Scns- 
Philofophiae itatera , facient vel Catoni ipfi fatis, vel“ t *“ 
Epi<fteto. Quid aliud quam vita; contemptum prar-molib 
dicant illa verba: Nec tulit ultra timoris aut fpei morosi frff 
omnino fane, Csfar namque non jullit. Ne autem cia. 
prscipiti morte obviam iviffe ejus cruciatibus , & 
impatientis videretur, parumque conflantis fus fi- 
fus effe , addit : neque tamen praceps vitam expulit , fed 
incifas venas &c. An aliter Thrafeas Pcetus , an ipfus 
Seneca? Vincit tamen Nofter mora illafpontanea,»r 
libitum obligat as, aperire rurfum &c. quum magnusSe- 
neca mortem adeo maturare cupiverit , crurum quo- 
que &poplitumvenarum incifione.ac fubindeyier:^ 
que cruciatibus defejfus , verba etiam Taciti funt, orat 
vrovipim pridem venenum amicus promeret', adlatumque 
baufit fruflra. ideoque poflremo flagnum calida aqua in- 
troiit. qu£ adhuc quum non fufficerent,E;d/j balneo in- 
latus, vapore ejus exanimatus eft. Prxterea reliquit in- 
fuperArbiter novum fane extremumque fueconftan- 
tis,ac fortitudinis exemplum, ipsa nimirum,ut fic di- 
cam, Coaftantie contemptione. Hoc eft, ne vulgus,ut 
eft ad deteriora promptum poftidea crederet, famam 
ac memoriam infignis Conflantia: captafle tanto in 
illo animi robore ac virtute , ut de Paullina Senecte 
uxore tradidit Tacitus, Famam feriata cum marito mor- 
tis petivijfe , in ipfo exitus limine adlocutus amicos Pe- 
tronius e(l , nonper feria , aut quibus Constantia Gloriam 

( c z ) Petere 


SCKIP 
ta va- 
ria. 


20 . Pr.£lu:di a . 

Petere videretur; audiitque referentes nihil de itnmor 
tateamma,& Sapientium placitis, fed levia carmina 

■ani adfereret **k9w«i-, miramque animi tran 
qualitatem immortalitati commendaret , poftip’ 

5?™ abr T ionem » ea Taciti mens e ft 
111,/ ut quamquam coaeta Mors’ 

eJja r' Narrationi enim inluftris Hifto- 
rici qmd addere, fupervacuum, ideo filere, ac mirari 
fatius duximus Sedeodemmet temporis, hoc ad” 
am m fine, indubie fpectat,quod de Petronio etiam 
^, arrat P lnlus Secundus Lib.’ -j. C. 2 . Titus Petronius 
Confutans MORITVRVS , invidia Neronis Principis , ut 
tnerijam eyas exheredaret, trullam murr binam ccc. E-S 
emptam fregit. Mortem igitur obiit Anno P R C* 

fin^CO S PaU]lln °’ L ‘ Ponti ° Tc!e ' 

o COS. P. C.N.Ann. lxiiix. Biennioante- 

quam Petrus, & Paulius Apoftolorum coryphariRo- 

ms paterentur. ^ 


D E 


PETRONII ARBITRI 

Scriptis, Stinprimis 

x> E 

S A T Y R I C O. 
PROLUDIUM II. 
lniuftri ingenio pratditum, fumma do- 
num n? excultum > Poeticaque facultate divi- 

Areumento ^ ?***& » fu T ca " P™um eft. 
b umento etiam funt tot ejus Carmina, cjuasA;- 

xa npy. 


:V; 


ai 


Proludia. 

K \ r pat, qua axrtte-uxit a. , qua: inter Catalefta vete- 
rurnPoetarum fparfa reperiuntur. omnia namque e 
Satyrico divulfa ac difcerpta effe, ego haut facile cre- 
dam. Idem in mentem Viris doctisjam olim venifle, 
equidem puto, quum in Adnotationibus ad Fulgen-^ 1 - 
tii Mvthologiarum Libros Joan. Baptifta Pius per- 
hibeat difertim. Ipfus autem Fulgentius Plancia- 
des , cui Petronius Arbiter fuit valde familiaris , Li- 
bro De Virgiliana Continentia Opus Petronii , Eu- Evjci- 
fcius infcriptum , live Eujiion , ut alia exemplaria ex- Cs ‘ 
hibcnt , laudat, exindeque profert elegans frag- 
menticulum : Cerberus forenjis erat Cauftdtcus. Ful- 
gentius habet: Vnde & Petronius in E ufcio ait. ubiPe- 
mrs Daniel tentabat, in Eve x/J. Adi etiam Doufe F. 
Spicilegium. 

Idem Planciades Fulgentius Prsefat. Lib. i. My- 
thologicon alius operis Petronii mentionem fecit, 
quod Albucia vocavit. Ejus, ajunt, amicam fuifle, ac Albo 
Carmen de eadem Amatorum lufiflc- ego potius Saty- ‘ ‘ • 
rteam carmen fufpicer. quo etiam & mihi prseire 
Mythologicus, licet conruptus , videtur: nam de Sa- 
tyra agit, qux fola modum, inquit , imponere poteft 
verbalibus undis mulierum, quo loco & Albucia Pe- 
troniana meminit , cui cedere alias Virorum inluftri- 
um Satyras, fors innuit. 

Deponam ego segrotantia verba , ut fi Machaon 
aliquis , aut Podalirius contigerit eis : Sola & Satyra , 
qua modum imponit furentibus [mulieribusjSci/href PE- 
TRO NI AN A fubit ALBVTIA. hac enim adinden- 
te, & Plautina S aurea dominatus obdormit , & Sulpi- 
picilla Aufoniana loquacitas deperit , Sallujiianaque 
Sempronia, quamvis praferu Jit melos raiuefcit. Siclo- 

(cj> cum 


- z Proludia. 

cum ego interea concinnavi ex pluribus codicum 
icnptuns variantibus. Valde, n. Albucia , fi illa Albu- 
cjlla Taciti eft, ut volunt Eruditi, multorum amoribus 
jamofa , Satyri cs fcriptioni foret obnoxia, vide ou $ 
& de illa adtigimus Pradudio fequenti, ^ 

X l Cm J° annes Epifcopus Saresberienfis Lib. 
De Nugis Curialium cap. 8. Arbitri Comoediam citat 
verbis hifce: Tere totus mundus ex Arbitri noftri lenten- 
tia mimum videtur implere, ad COMOEDIAM litam 
quodammodo refpiciens. Forfitanerit, qui Satyricon 
iubintelligere autumet ; tum quod Drarnaticum eftc , 
patet, uti infra dicimus ; tum quod Maledicum, con- 
viciolum, ac petulans Scriptum fit. Comoedia enim 
antiqua, ut fciunt Docti , tota fuit in conviciis, & 
Satyra mera. Forfitan alii de Satyri co etiam Saref- 
benenlem accipient, fed di verla ratione. Fuere nam- 
que oiim, qui Ipeciem Comoedis Satyram facerent. 
Sic S. Ilidorus Lib. 8. Duo funt genera Comicorum , ii 
ejt, veteres , & novi. Veteres , qui & joco ridiculares ex- 
plerunt, ut Plautus, Actius, Terentius. Novi, qui &Sa- 
tynci , a quibus generaliter vitiacarpuntur , ut Flaccus , 
Verpus, Iuvenahs & alii. Hi enim delicta conripiunt: nec 
vetabatur eis,pefimum quemque defcribere:nec cujufiibet 
peccata, more fque reprehendere. Nefcio autem quam 
vera iit lllafcenics poefeosdivifio. fcio tamen, aCri- 
«cis male ea propter accipi Ifidorum. quo circa rem 
iOtam nos in medium relinquimus* 

aico.v ^ unt >que in prefentia fuccurrunt, memora- 

ta 1 . Petronu Arbitri opufcula preter Satyricon. de 
quojam tempus urget inftituere fermonem , quem 
na be bimus duplicem. Primus materiem, hoc eft, 
.gumentum compledtetur ,• Secundus vero For- 


mam. 


PRAELUDI A. 2J 

mam. Nefcio equidem , unde aptius, quam e Taci- 
to ipfo Argumentum eruere poilimus. Ipfe diferte in 
Viti ejus edocet, qua: verba & hic repetimus: 

Ne Codicillis quidem (quod pier ique fer euntium) Ne- 
ronem, aut Tigellinum, aut quem alium potentium adula- 
tus ejl : Sedflagitia Principis fub nominibus exoletorum , 
feminarumque, & novitate cujufque fiupri per fcnpfit, at- 
que olfignata mifit Neroni fregitque annulum , ne mox a- 
fui effet ad facienda pericula , Ambigenti Neroni quonam - 
modo nocitum fuarum ingenia notefcerent , offertur Silia 
matrimonio Jenatoris baut ignota , & ipfiad omnem libi - 
dinem adfcita , ac Petronio perquam familiaris, agitur in 
exfilium, tamquam non filuiffet, qua viderat ,pertuler at- 
que, proprio odio. 

Urbis ergo Roma imaginem , praecipue vero Ne- 
ronis Aulae , Satyricon reprafentat , hoc eft , flagitia 
horrenda fere omnium procerum , ac virorum inlu- 
ftrium ; Principis maxime, &ejus domefticorum. 
Sub larva enim petulantiffimi Scripti propudiofam 
Neronis hiftoriam Petronius occuluit , fuique avi 
turpitudines. Itaque illico ac mentem ego ad Arbi- 
trum adplicui, fubiit animadvertere ^ adtionesim- 
pudicasNeronis ab ejufdem Hiftoricis neceflario pe- 
tendas efle, ut fenfa, loeaque Satyrici , alias tenebri- 
cola, ac difficillima, inluftrari, & enodari poflent ut- 
cumque. Sic nos fecimus , integramque hiftoriam 
Neronis pervolutavimus ,• indeque facem accendi- 
mus locis non paucis adeohucufque caligine obdu- 
ctis, ut defperatio vel minima unquam lucis adipif- 
eenda , eos retro mukos per annos prorfus ceperit. 
Res ipfa fidem faciet, nunc progredimur. Vides, in- 
quam , uti Codicillorum , ut vocat Tacitus , Petro - 

(c 4) niano- 


'4 Proludia. 

nianorum argumentum unice cum Satvrico conve- 
niat, quod Petronii Arbitri nomine circumfertur.^ 
quum cetera , Nomen puta Audtoris , Altas , & a ]j a 
pariter confentiant, nullus jam de Scriptore aede 
Scripto dubitationi relinquitur locus. Fulcitur haut 
leviter hxc veritas divina illa Divi Pauli Epi- 
ftola ad Romanos , ubi , compar quum ille fuerit s- 
tate Neroni, & Petronio, pariter adeo eademmet vi-j 
tia exagitat, ac recenfet, ut Capita i. & i ? . ejufdem 
Epiftolm,ex fententiaquorundam eruditorum Theo- 
logorum , iere fine Petronii Satyra non pollint in- 
tellegi. Reftat igitur tantum , ut ullus vel Jeviffimus 
icrupus reliquus non fit,pala facere, quod Scripti no- 
men Tacito memoratum, fcilicet,Corfi«//i,etiam op. 
time quadretPetromi fuperftitiSatyrico.Quod plane 
ego exipfoTacito,evincam docenteexfertim 14. An- 
nal, aevo Neronis haut infuetum fuifie, id genus pro- 
Dioia,& maledica Scripta Codicillos nuncupare: II aut 
dijpari crimine ,ait,F 'abricius V ciento conflictatus eft,quoi 
multa & probrofa in Patres, & Sacerdotes compofuijfet iit 
libris, quibus nomen COD1CILLORVM dederat. Ortum 
in n dub „ ie 5 ex libertate ac licentia fuprepiis tabulis , id 
cir,t f, ftamemis ^ Codicillis concefsa,quod libri ne- 
pe iili ignominioli adpellari confueverint Codicilli. 
Hoc etiam oftendit nobis Tacitus ipfc lib.6". Annal. 
Eo metu Tulcinius Trio ingruentes accufatores hautper- 
pejfus , Supremis Tabulis Multa & Atrocia in Macronem, 
acpractpuos libertorum Cafaris compofuit, &c. Senatus 
tamen jampridem inhibere tentavit , fed Auguftus, 
terte Suetonio C. 5 6. De inhibenda Te ft amentorum li- 
centia ne Senatus quicquam conftitueret , interce fit. En 
aperte mos,& ejus origo,commodum jam ad reliqua 

fec«di-’ 


PR.EI.VDIA. 25 

fecedimus. AdditTacitus : Atque objignata inifit Ne- 
roni, fregitque annulum, ne mox ufui effet adfaciendape- 
ricuU. Unde & ifthxc licet conligere. Primum, obli- 
gnatum mififle Satyricon,hautfecus ac fi Teftamen- 
tum foret,tutius etiam ut fic ad Principem pervenire 
pofiet : plures namque pereuntium ex magna bono- 
rum parte Imperatorem inltituebant heredem, prx- 
tercuam quod & Supremx quodammodoTabulx il- 
Ise fuere. Quod haut incommode fieri etiam potuit, 
nam a Teftatore tantum, teftibus non adhibitis, non- 
nunquam Supremx Tabulx obfignabantur. Innuit 
Tacitus ipfusLib. 15. Annal. Capp. 54. 8c55.dc 
Scevino loquens. Et fors, quod ait nunc Tacitus, Ob‘ 
ftgnatas Neroni Arbitrum Tabulas mififle , haut in- 
epte de Obfignatione capiendum, ac lini trajedtione, 
qux adinventa primum eft fub ipfo Nerone, auctore 
Paullo Lib. 5 . Sentent. Tit. 2 5 . Inquit etiam Sueto- 
nius Nerone Cap. 1 7. Adverfus falfarios tunc primum 
repertum , ne Tabula nifipertufa , ac ter lino per foramina 
trajecto, OB SIGNARENTVR. Deinde configitur, 
fuppreflovero nomine ad Principem mififle Petro- 
nium fuum Satyriconjac fub Encolpio fcilicet,ut pa- 
ret, ipfum latitafle, & fubinde Polyxnoddeoque an- 
nulum poftea confulto , poft obfignationem fcilicet, 
fregifle, tradidit Cornelius, ne vel illud indicium 
Auctoris fuperefiet etiam poft ejus obitum. Subdit 
Tacitus xAmbigentiNeroni quonam modo nociium fuarum 
ingenia notefcerent , offertur Silia, &c. ac Petronio per - 
quam familiaris , &c. Unde 8c ediico ifthxc. Primo, 
quod Codicillorum Auctor Neroni innotuit , licet 
annulum fregerit , Sc nomen fuum occultarit. Item, 
quod jam Neroni aqfumptus Petronius non erat fua- 

( c 5 ) rum 


z€ Proludia. 

rum elegantiarum Arbiter, nimirum poftquam ad 
Principem Tigellinus detulit, Cumifque erat deten. 
tus , ut inquit Tacitus, quod haut parvum temporis 
fpatium fuit, eoque conceptum Satyricon efle, con- 
ditumquedntelligere par elt.Itaque jure optimo mi. 
rabatur Cadar, quod flagitia fuarum noctium Petro, 
nio notefcerent. Sed occurrit animo Silia eidem Ar- 
bitro familiaris, qua; quoniam videretur non liluif. 
fe, quat viderat, pertuleratque (Nam Caefari erat ad 
omnem libidinem adfcita ) exfilio punita tantum e- 
valit ab immaniffima fera. Ita & morfus cseteri, qui 
in reliquis fragmentis continentur, puta adverfus 
Eloquentia profeffores , forenfes advocatos , facer- 
dotum libidines, paedagogorum nefaria flagitia, e- 
quitum in balneis turpiilimum deledlum , "femina- 
rum adulexcentes formofos ambientium levitatem, 
& lafcivos amores , ac denique heredipetarum rapa- 
citatem ac traudes , omnes pariter etiam ad Impe- 
rium Neronis fpectant, qui mores eo temporis fi un- 
quam alio potillimum viguere. & hactenus de Ar- 
gumento. 

In forma autem tria confiderabimus: Satyrici Ori- 
gmem, Progreffum, Formam ufque n actum eft, in qua 
tandem conquievit, & poftremo Nomen. Sed ad Ori- 
ginem, Si Satyra; primae Romana; initium inquiri- 
mus , longe altius eft , quam iftius , de qua nobis in- 
ftituta eft aiflertatio. Id vero noftrum nonintereft, 
nam licet varias illa primaeva mutationes fit palfa, 
nec minimum quid longo tempore cum noftra. ha- 
buit commune : quo ufque ad duas illas fpecies per- 
venit,quas Quin&ilianus recenfet. Inde ergo noftras 
Satyra; ongo nobis ducenda necefiario eft. Ecce ver- 
ba 


PR.JEI.UDI A. 27 

ba Fabii noftri exLib. x. Inftit. Orat. Cap. 10. SA- 
TIRA quidem tota tmftra eft, in qua primus infignem 
laudem adeptus eft Lucilius , qui quefdam ita deditos fibi 
adhuc habet amatores , ut eum non ejufdem modo operis 
autorilus , fed omnibus poetis praferre non dubitent. Ego 
quantum ab illis , tantum ab Horatio dijfentio , qui Luci- 
lium fluere lutulentum, & ejfe aliquid quod tollere poflts , 
putat. Nam & eruditio in eo mira, & libertas, atque in - 
de acerbitas, & abunde falis. Multo eft terjior ac purus 
magis Horatius, & ad notandos hominum mores praci- 
puus. Multum & vera gloria , quamvis uno libro, Perfius 
meruit. Sunt clari hodieque , & qui olim nominabuntur. 
ALTERVM illud eft , & prius Satyra genus , quod non 
fila carminum varietate rntslum condidit Terentius Varro 
vir Romanorum eruditiftimus. Manifeito fe parantur 
his verbis Dua? Satyrse Species diverfe. Prior Spe- 
cies eft ejus Satyra?, quam Lucilius excoluit, & quo- 
dammodo adinvenifle videtur. Horatius aperte dixit 
L. 2. Sat. 1. 

Ouum eft Lucilius aufus 

Primus in hunc operis componere carmina morem, 8cc. 

Etiam alibi. Altera Species eft illius Satyra?, quam 
eximie Terentius Varro exornavit , Inventor autem 
fuifte videtur Ennius , feu Pacuvius. Idem ac Quin- 
ctilianus docet Diomedes L. 3. prefliusfamen , fed 
non obfcurius : SAT IRA dicitur carmen apud Roma- 
nos, non quidem {apud Gracos ] maledicum, & ad carpen- 
da hominum vitia archaa Comoedia charactere compofi- 
turn : quale ferip ferunt Lucilius , & Horatius, & Perfius. 
SED olim carmen, quod ex variis poematibus conflabat, 
SATIRA vocabatur: quale fcripferunt Pacuvius, & 
Ennius , AdPofteriorem ergo Speciem pertinet Pe- 
tronii 




28 Proludia. 

tronii Satyra, ideoque de illa, altera prsetermifla, ad- 
curate nobis agendum eft. Ejus enim antiquius ini- 
tium ego non invenio , quam a Pacuvio , aut Ennio. 
De Pacuvio hodie obfcuram fatis memoriam habe- 
mus, de ejus vero Satvris nullam. ea propter convet 
tenduserit ftilusad Ennium. Ejus Satyra a Gram- 
maticis prifcis fgpe laudantur. Sextum librum Dona- 
tus citat ad Phormionem Terentii: fed Porphyrio 
vetus Horatii interpres ad Satyram io. Lib. i.ait, 
quatuor Satyrarum libros ab Ennio reiidtos effe. Sed 
nihil mirum fane,quum proni in limiles numerorum 
errores femper librarii fuerint. Quando vero natus 
Ennius, a Cicerone habemus, inquit in x.Tufcul 
Annis fere cccccx. pojl Romam conditam Livius fabulam 
dedit C. Clodio Caci F. M. Tuditano Cojf. anno ante na- 
tum Ennium, qui fuit major quam Plautus, & Navius. 
Verum enim vero non folum Originem Satyrg no- 
ft re difcimus ex Diomede , fed Formam etiam , iti- 
demque ex Quinctiliano. ille: Carmen, quod ex Variis 
Poematibus conflabat, Satyra dicebatur. Ifte: Satyre ge- 
nus , quod non fola Carminum Varietate miftum condidit 
Terentius Varro- Mifcellum ergo exftititopus illud, 
conftans ex variis metrorum generibus, quod ex ip- 
fis Ennii fragmentis , qug apud Grammaticos repe- 
riuntur, liquido patet. Ex lib. 3. Satyrarum , five ex 
3. Satyra exametros verfus proferunt , etiamque tri- 
metros jambicos. & fic in aliis libris diverfitas fimi- 
L 1 -lis animadverfa. Unde jam error Criniti erit mani- 
^rfefianus , qui , Satyrarum libros , ait , fcripfifle En- 
nium quadratis verfibus. cui haut dubio Agellius 
impofuit, quum L. 2. Cap. 29. dixit, quemdam 
,£fopi apologum Q^Ennium in Satyris fcite admodum & 

venufie 


Proludia. 29 

renufie Verfibus Quadratis compefitijfe - Habuerant & 
Grxci ejufmodi mifcellanese fcriptionis exempla 
nonnulla. Poeta quidam Ch^remon vocatus ex mul- 
tis verfuum generibus miftis , AuCtore Anftotele L. 
De Poetica, Carmen quoddam contexuit, quod fatis 
vel ideo opportune vocavit Hippocentaurum. Item 
Homerus in Margite (quod opus convitiofum fuii- 
fe, fubindicat ibidem Ariftoteles ) tefte HephaTtio- 
ne , j ambicos aliis verfibus mifcuit. quod fic & Ma- 
rius Victorinus prodidit L. 3. agens de quodam jam- 
bici genere: Hoc genere verfuum , ut fupra diximus, pri- 
mus ufus efl Homerus in Margite fuo. nec tamen totum 
carmen ita digeftum perfecit: nam duobus, pluribufve ex- 
ametns antepofitisijium fubjiciens copulavit. Verum ne- 
fcimus, an exinde parentes Satyra: noftras, Pacuvius, 
& Ennius exemplum fibi fumpferint ; certo autem 
fcimus , polleris dediffe. Sed quum in dies res auge- 
antur, & plurimum exornentur , accidit Satyra; , ut 
jam non folum ex di verforum generum verfibus con- 
flaretur ab inferioris xvi Poetis; fed ex prorfa oratio- 
ne fimulque vorfa , uti monftrofum Poema , ipfa ta- 
men varietate confpicuum , edere poftea commenti 
fint. qui fuit Satyra; non minimus Progrejfus. Similis 
vero icriptionis antiquiorem auctorem Eruditi Te- 
rentio Varrone non agnofcunt. 'Jam ex Quindtilia- 
no audivimus, qui luculentus hic nobis teftis eft: 
Alterum illud , & prius Satyra genus , quod non fola car- 
minum varietate miflum condidit Terentius Varro , vir 
Romanorum eruditifimus . Quorum verborum fen- 
fus eft , Satyram, quam Varro excoluit , ipfam om- 
nino elfe, cujus inventorem Antiquitas , ut jam vidi- 
mus, Ennium profitebatur, aliter enim capere , 

fcilicel 


30 Prjejludia. 

fcilicet antiquiorem efle Varronis Satyram Lucilia- 
na, temporum ratio non concederet, quum pofterior 
natu Varro fit, quam Lucilius. Sed addit Fabius, 
quod non fola carminum varietate miitum genus id 
Satyrarum condiderit Varro , ut recerat Ennius , fed 
cum metris etiam folutam orationem commifcue- 
rit. Ea in re Menippum Phiiofophum Cynicum 
imitatum fuifie, ipfemet Varro apud Ciceronem A- 
cademicis Quxftionibus difertim teftatur : Et tamen 
in diis veteribus nosiris, qua, Menippum Imitati, non in- 
terpretati, quadam hilaritate confp er fimus, & lz . Idem in- 
finuat Probus Grammaticus antiquus ad Sextam E- 
clogam Virgilii: Varro Menippeus non a magtfiro, cujiu 
atas longe pr&cefferat nominatus: fed a focietate ingenii , 
quod is quoque omnigeno carmine Satyras fuas expolive- 
rat. Ubi immerito accufatur a Criticis imperitia? , 
quod videatur perfuafifle fibi , Satyras fcripfifle Me- 
nippum ; quum revera ejusferipta nullus unquam 
Antiquorum Satyras vocaverit, quod ut ego liben- 
ter concedam, minime vero,haut fecus ac Varronia- 
nas ( & hic animus dubio procul Grammatici fuit ) 
non pofie jure merito Satyras adpellari , qua argu- 
menti petulantia , ac varietate , quafoluti termonis 
etiam & vinfti commiftione. Quod fuifie ingenium 
feriptorum Menippi , haut finit nos dubitare , ipfa- 
met certe Varronis imitatio , quapropter & fuas Sa- 
tyras Menippeas nuncupavit. Omnia A gellius plane 
lib. a. C. 18. Servus ille Menippus fuit, cujus libros M. 
Varro in Satyris amulatus e fi; quas alii Cynicas , ipfead- 
pellat Menippeas. Et inde etiam ipfe adpellatus Me- 
nippeus, ut fupra Probus indicavit. Tuetur & non le- 
viter Lucianus ,'dum Necyomantia Menippi chara- 

dterem, 


P R M DIA. 3 1 

Serem, quae Eruditorum obfervatio eft , exprimere 
haut oblique voluit, ibi Menippum introducit pro- 
fantem , ferrflo ejus ex verfibus , &c prosa contextus 
eft Verum enimvero nihilum prorfus reiert , quo 
minus pariffime fint Menippei Varronis , & Menip- 
pi libri, quod proprii fint Varronis verius Satynsiuis 
inferti , Menippi autem aliunde petiti. Ac praeterea 
unde fcimus nos, fa-pius quoque cum prosa verius 
proprios non mifcuiffe Menippum ? nec fcripta ejus 
comparent, nec dixit nobis ex Vetufus, qui vide- 
runt, ullus. Audimus tamen hodie venerandae Anti- 
ouitatis teftes non paucos proferentes , quam ambi- 
tiose Menippum exprimere , optaverit Varro. Ita- 
que egoadfentiri non polium, quid vel minimum 
difcriminis comminifcenti prater nomen, inter Var- 
ronis Satyras & opera ut plurimum Menippi. Nec 
materie utriufque fcripta fuere diverfa, carpere nam- 
que hominum mores , ac feftivo hilaruloque ftiio 
deridere,ambo fibi propofuerunt. hocce fane ex Var- 
ronis reliquiis liquido paret, de Menippo Laertius 
ait: tu. u oLV [Ms v<Vzra] nsf&i ■AafeycK&T©' yt- 

fiS xuT umtiv ytvapivx. 
Libri ipfius multo rifu referti funt, non fecus atque Me- 
leagri, qui tempore ejus fuit. Ideo Strabo 1. 1 6 . exnsSo- 
yKitov adpellat, hoc eft, in ridiculis verfantem, rerum - 
que ridicularum jiudiofum , & pariter cum Meleagro 
componit. Teftatur & Lucianusfuifmet fcriptis, ni- 
hil quippe ille habuit carius & antiquius , quam si- 
mulari ingenium Menippi lepidis fuis Sermonibus , 
ac Dialogis pluribus. Cultor igitur V arro Satyra: 
hujus eximius, ea autem ut concinnavit forma , er- 
finxitaue perftitit diu. quo longo temporis interval- 
lo 


j2, Proludia.' 

Io plures exftitiffe inluftres & famigerabiles Viros, 
qui Satyricos hujufcemodi libros fcriptitarint, am- 
bigere delirium eft. Sed vetuftatis omnia depafcen- 
tis injuria poliens invidit- ad nos unus tantum aut 
alter pervenit magnorum hominum , state , erudi- 
tione , hserefi quoque Philofophica parium. Ifti funt 
L. Annoi Senecae Apocolocyntosis, 8c 
T. Petronii Arbitri Satyricon- Sed ille brevis 
Ludus eft de morte Claudii Cofaris ; hic vero quem 
ad juftum volumen Auctor perduxerat, avorum me- 
moria adeo a blattis & tineis exefus, mutilus, & de- 
formis adparuit, ut parens, fi refurgeret, uti nothum 
& fpurium festum abdicare, poffet impune. Exeo 
tempore vix reperiri poterit vir ullus ingenio & do- 
ctrina nobilis , cujus acumen & eruditionem Arbi- 
ter non exercuerit, verum , ut omnes homines fu- 
mus, non dii, impari admodum fuccelfu. Sed ad rem, 
nos putamus , huc adeenferi non polfe Martiani Fe- 
lici sCapellae mifcellum Satyricon. nam licet connu- 
bio illo pedeftris & equeftris Orationis cum Satyra 
procedenti conveniat, quum ab illa prorfus natura 
fua , materia , di fine diffentiat , ad aliud feriptorum 
diverfum genus erit revocandum. Rationem vero 
nominis infra adtingimus. Quod pariter &de Opere 
Boetii De ConfoUtione Phtlofopbi & inferipto cenfen- 
dum erit. At hic praeterire non licet, aptifTimam elfe 
hancce formam feriptionis ad expromendos animi 
fenfus felleo cum fale ; etiamque duplicis ftili vires , 
ac nervos intendendos ingenii, duobus autem Saty- 
rographis illis, Senecae, & Arbitro, alio praeterea re- 
fpectu forfitam adrififie. eo, inquam, quod haberenf 
prototypum illius Menippum , qui Cynico difcipli- 


Proludia. 33 

vx fuerat fcctator egregius, unde & Varronis Satyra: 
pariter Cynica , ac Menippe * vocatae , ut iupra didici- 
mus ab Asellio. Itaque quumSatyras erant fcnptun, 
illas nempe aemulari pra: caetens maxime Stoicos 
Philofophos decui fle , licet intelligere , una namque 
ac pene eadem doarina Cynica & Stoica apud Anti- 
quos habebat. Afl ad Momen tandem devenimus, ubi 
ncviflimum Ifa, Cafaubom Commentum tam de 
Saty, <z originatione , quam de modo fcribendi Jane 
quam videtur ad veritatem accedere \ etultiflim^ 
quidem poefi fur valde cum ratione congruit prflcos 
Romanos impofuifle Romanum nomen , non vero 
exoticum & peregrinum : quod a moribus rudis eo- 
rum primordii maxime abhorrebat- Itaque Romana 
vox Satyra , & quidem antiquiffima apud illos , ac 
proinde ante illud tempus exorta, quo Gr$cas difci- 
plinas cum illarum acceperunt nominibus, ea que 
propter litteris etiam feribenda Latinis, uti in pluri- 
bus codicibus pervetuftis invenitur , nempe Satura , 
aut Satyra , quod idem eft , ut jam olim monuerunt 
Eruditi , haut fecus atque maxuiiius , & maximus; op- 
tamus , & optimus , & alia quam multa. Cxterum 
Satura nomine quid primitus fignificaretur , cog- 
nofeiturex Aerone veteri mtefprete Horatii, ad i. 
Sat. Lib. i. ubi docet. Lancem illam , qua plena di - 
ver fis frugibus in templo Cereris infertur , S AT V- 
RAM adpellxri. Idem Diomedes tradit Lib. g.ad- 
ditque ideo 'a copia faturitate rei S A T V R A M ro- 
cari . Exinde coepit Satu r a ufurpari latius. Fe- 
ftus : Satura & cibi genus eft ex variis rebus con- 
ditum. Et Varro , tefte eodem Diomede^ Ouod- 
dam genus farciminis , quod multis rebus refertum eft , 

(d) SATV- 


34 Praeludia. 

5 ATVR A M dicit , vocitari , & profert hocce ex 2 , 
Lib. Plaut. Qujeft.S ATVRA eji,uva paffa & polenta, 

6 nuclei pinei mulfo confperfi. At quod magis ad no- 
ftrum fcopum accedit, id Fefti eft : Et Lex multis aliis 
legibus conferta, illud fane tandem collimat , quod e- 
jus adbreviator Paullus retulit: S ATVRA & genus 
carminis eft, ubi de multis rebus di [putatur .Ito. & Acron 
ibidem : Ergo & hoc Carmen propter ea S AT VRAM, 
adpellaverunt , quia ita multis & variis rebus refer- 
tum esi. 

T ute jam vides , quam apte Varroniana: Satvra: , 
& pariter Petronianse conveniat Satyeje voca- 
bulum Romanum, nam quum Satyra fit plurium 
videlicet rerum commiftio , ubinam, quatfo , miftu- 
ra major, quam in noftra Satyra, & rerum, & multi- 
plicis fimul orationis eft , ut anterius oftenfum ? Pa- 
riter facit & ad aliam Satyra; fpeciem eadem adpel- 
latio,fed qux ad nos in pnefentia ejus explicatio non 
facit. Ut enim, maledicentia: quoque Satyrarum ad- 
» peliatio ipfa quadraret , non defuit & etymi fui fatis 
opportuna ratio. Addit Aero loquens de Satyra 
poemate. Alii dicunt, quod ideo Satura [vel Satyra] 
vocitata eft, quod ita convitia & crimina hominum libere 
invadat , ut Saturi ,ideft, ebrii [olent homines dicteriis 
aut contumeliis adficere . Apte ergo fic a nomine Sa ■ 
J or, s L tur > Etymologia petita eft. quod&nofter D.Ifido- 
ca F- 7 . rus juvat his verbis ex Regio Codice emaculatis: 
Aut a Saturis nomen tractum , qui inulta habent ea , qua 
per vinolentiam dicuntur . Mire convenit Satyra: Ro- 
mana: dubio procul & ifthsc originatio, utraque 
namque ejus fpecies plane circa doctrinam morum, 
vitiorumque exagitationem verfatur. Satyri- 

c o MS 


Proludia. 3$ 

c o n, five Satyricum Latina formatione opus 
fuum Petronius infcriplit. 

Cur autem potius quam Satyra, quxftio eft 
ridicularia. Certe obfoletar infolentefque mfcriptio- 
nes. Auctores Satyrarum potiffimum perpetuo dele- 
ctarunt. Sic & nonnullis aliis placuit Elegidia , & E- 
legidaria prae Elegia non iemel poemata fua adpellare. 
f JC Epigrammation adrifit potius quam Epigramma , 8c 
Apologetictu potius quam Apologia , & innumera alia. 
Ita & Martianus Felix cyclopcediam fuam , fi vera 
eft Satyricon vocavit, non tamen quod 

convitiofum elTet fcriptum , fedquod mifcellum & 
varium , ut ipfetnet in fine adteftatur. Difpefcitum 
videtur in libros & Satyricum fuiffe , nam fic veteres 
Grammatici laudant. Decimus quintus Liber, quod 
iupra omnem fidem meo animo eft, citatur in veteri 
quodam Lexico; & fic ab aliis Libri diverfi. Utcun- 
que autem res fit, majorem, certo certius eft, & po- 
tiorem operis partem periiffe. Caeterum nonnulla: 
in reliquiis, qua: fnperfunt , parum pudica: (faten- 
dum eft) narratiuncula: offenduntur difperfie,& qu« 
fortaflis caftas aures haut immerito offendant. At 
me-Hercules fui sevi flagitiis , in quae invehitur , il- 
lud potius quam impudentia: fua: erit imputandum; 
etiamque ingenii Scriptoris praeftantia? , & incom- 
parabili eloquentiae. Ab eo enim minime res narra- 
ri , fed agi videntur ; muniaque oculi fua , non au- 
res obire. Ideo & non femcl audiit Difertus ab An- 
aquis , & aliis quamplurimis elogiis paffim deco- 
ratur. 


(di) 


D E 


l 5 R & L V D I A. 

D E 

SATYRICI PERSONARUM 

nominibus. 

proludium ii r. 

~X/ Etus per aliquot retro fiscula obtinuit opinio, 
_ Comicos tantum Scriptores adigi debere , no- 
mina interlocutorum fuarum Fabularum aliqua fci- 
licet cum ratione excudere. Six exfertim ad Adel- 
phos Terendi Donatus edocuit: Nomina Perfonarum , 
in Comoediis duntaxat , babere debent rationem , dr Ety- 
mologiam. Aft, fi verum amamus, neutiquam Gram- 
maticus capiendus eft reftridte de Comicis tantum 
raoulis , immo potius de universa dramatica poefi , 
ubi vel Tragoedia ipfa excipienda non eft, licet Ari- 
ftoteles proferat in Poetica: E -m $ r £ v 

■fijjofjj/av s 'jo/Adroiv dvii^ovTcij. In Tragoedia vera Nomi- 
na retinentur, additque rationem. Subdit namque 
poft pauca : Odjxlu) iv TU,-- T zpyuiicus, b/l- 

euf ufyn fva rW sdv cvopucrav ‘ rd p d?<J 

rrsguir.ffa.-br htcug p ifjsv. cTcv iv tu a’V5«. 

-ft-.ac yaotV' Tsra tuti rrgayua^ , ^ t dcvo/xa^. m- 
*&» nr-ov Atycclm. Sed in Tragoedus non- 
nullis unum atque alterum notumNomen fervat ur, reliqua, 
vero excogitantur, in nonnullis etiam nullumficut inTra- 
gcedia Agathonis Flos cognominata, in qua nihilominus pa- 
riter res ipfe,&Noi mna excogitata funt,& tame aque de- 
lectant. Catterum certo certius eft,Petronii Satyricon 
o^ma ei e Dramaticum; qua imitatur, exprimitque 
hominum mores,q ua item agentes inducit perfonas, 
varioque inter fe conloquemes, licet Auctor ipfe fi- 
rnu interloquatur in fabula , narretque. quod plane 

Ari- 


Proludia. 37 

Ariftoteles in Poetica tradidit , & prolixe ad illum 
variis in locis Interpretes. Dramatum igitur lege 
coacftus Arbiter fuit procudere , convenienti admo- 
dum cum ratione, & refpectu,Perfonarum Nomina. 
Maxime autem propter ipfam Saiyrici naturam, de 
ipfo inquit Tacitus: Se codicillis quidem ( quod plerique 
pereuntium ) Neronem , aut Tigellinum , aut quem.alium 
potentium adulatus eft: fedflagitia Principis fub N O M I- 
NIBVS exoletorum, f eminar umque,& novitate cujufque 
ftupri perfcripftt, atque obfignata nnjit Neroni. Hinc edi- 
fci, Satyram fcripfifie Petronium, fupra jam monui- 
mus. nunc infuper addimus, conjici etiam,& confin- 
xifieNomina.Quid ergo decori eruditiffimi & venu- 
ftiffimi Scriptoris magis adverfaretur , quam temere 
aut fortuito illa confiaville? Amant indubie Satyrica 
& Scommatica fcripta larvas illas eruditas Vocabu- 
lorum, quod vel mitioresEpigrammatiftasolim haut 
fugit. Unde aperte jam illud Valerii noftri capien- 
dum in prseliminari Epigrammatum Epiftola : Spero 
me fequutum in libellis meis tale ternperamentum,ut de il- 
lis queri non po fit, quifquis de-fe bene fenferit,quum falva 
infimarum quoque Perjonarumreverentia ludant ;qua adeo 
antiquis Auctoribus defuit , ut NO M INI B VS non tan- 
tum veris abuji fint, fed etiam magnis. Sub Nominibus 
ergo fcite & argute confictis lufit in plures Martia- 
lis , immo , ipfo adteftante, in omnes , quos infecta- 
tuseft. Quorundam nos rationem quse /ivimus jam 
olim , exinque confecimus Conle&anea ; aliorum 
nunc in Commentis Petronianis reddidimus. Undi- 
que ergo cogi videbatur Petronius ad erudita Voca- 
bulorum Commenta. itaque haut dubium eft, hac 
:n parte politiflimum Scriptum claudicare, minime 
• ( d 3 ) illum 


3 8 Prolubia. 

illum paliurum. Merito jam ideo partium erit ia 
prajfentia noftrarum fenfa illa Auctoris reconditiora 
fedulo perfcrutari. 

Ex Athenaio enim configere licet, ut Comica No- 
mina duarum tantum confingereturfvlIabarum,quod 

infimarum perfonarum videlicet forent’,- Tragica 
vero plurium, cjuod effent virorum inluftrium: $zAe- 
jtAtas 4 hxj raj 6 IIoAjo^xij-rifV , wV cp^oi 

l V Tij «CTJj TOT ('pf^OT- Of TUU AWi«^ S 

>f%!wKCop IX?f <rnhjJY t S £Sh Zfe<pi ?e ,y eAsj«v f|^ yaj 

irnv&s Aantibeipiis. isvnZtiltju yjjjx- 
> KZjJB* n*esv , Utyizxs cv&f ru Avcux^m , 

yjylwxt; k-n^g T m v «p/Xtav , d^c. Fuit & Demetrius^Po- 
liorcetes ridiculorum fiudiofus, qm , ut fcribit Phylarchus 
Libro fexto Hijloriarum, Lyfimachi regnum diceret , #iAi/ 
a [cena Comica, difcrepare , quoniam ex ed prodirent om- 
nes dijfyllabis nominibus adpellati , BirAm imdfKj , p*- 
ri», & alios quofdam ejus amicos maxima apudLyfima - 
cbum auctoritatis , ehr. Raro tamen Auctoribus pr if- 
cisfuperftibus invenimus id obfervatum; pariterque 
Arbitrum mfuper habuilTe, conitat manifefto. Unde 
autem potiflimum Comici fervis adinvenerint fce- 
nicis Nomenclationes, fic Helladius prodidit in 
Chreffomathia. O' "Uj, t4 d,xi&s ib zrAriv 

txnv rif ) fac cW Asr. riov , crFqcv, xxejlaivci , , ye- 

raM, rpy Gfxcx. fe W «V W 

Tf y.h, Twtflcu, vgj garSicu,- 7?^ 

, ycu vn^v , SpSyavcc. dr.dtev Se 

yp ^ Wf > «< ? «»?okvto 0,^4^- || f ^ 

* - e yxuav.cet dvofxugov. Comici plerumque fervis nomi- 
na a natali folo indunt , ut Syrum , Canonem , Midam , 
Getam , &fimiha:partim ex adjunctis , ut 'a colore qui- 

dem. 


9 


Proludia. 39 

iem , Pyrrhian , & Xantktan : 4 moribus Parmenonem , 
pifium , Dromonem : item a die , quo emptus ejl fervus : 
unde & Numenias vocant. Aliter vero alii fepiufcule, 
ut fibi vifum fuit. At enim nos propius j ara inlpicia- 
mus noitri Satyrici Nomina. 

Encolpius] Quum iifhsEC Satyrae fpecies adpag. 
Miftutn genus Poematum referri debeat , in quo& 
Audior narrat, & aliorum introducit conlocutiones 
(far^v Graeci , uti alias diximus , vocant ) perfona 
neceflario Scriptum indigebat , qua: Auctoris mu- 
nerefungi videretur. Ejus ergo vicem fubit toto in 
Satyrico Encolpius. nam licet poft medium compa- 
reat, ejus partes fubripuilTe Polyaenon,ipfe tamen ab 
Encolpio diverfus cenfendus non eft; nomen vero 
ille commutavit ob mimicum illudCrotone compo- 
fitum figmentum. Redte omnino illi , quifcribunt 
Encolpius. nam quibus potius Eucolpus five Encolpius 
jam pridem adrifit, fors originationis habuere mo- 
menta , quse nobis inviderunt. In prifcis namque la- 
pidibus adferere , ita nomen fcriptum reperiri fre- 
quenter, nunquam vero Encolpius, prorfus fane fuit 
fua. fide abuti Majores, nam aliter fe rem habere, hoc 
eft, rarenter admodum Eucolpus inveniri , faepius au- 
tem , in cognominibus potiffimum , Encolpus , facile 
cuilibet probabitur animadvertenti, notavitque jam 
ad Martialem fuum Scriverius. Caeterum vel Ctx~z.it. 
canico etymo praeftansnoftra fcriptura eft. habent?- 3 
veteres Gloffe, 'Eyvsx-mZu , infinuo. Quod vere qui- 
dem de fe potuit Petronius praedicare. callida enim 
& eruditi morum fuavitate fe penitus in Potentium 
animos infinuare confuevit , eorumque in finu mira 
fuit acceptus benevolentia. Plane innuunt Taciti 

(d 4 ) illa 


4° Proludia. 

illa verba: Inter paucos familiarium Neroni adfumptus 
eft elegantia ARBITER, dum nibil amoenum & molle 
adfluentta putat, nifi quod, ei Petronius aaprobavijfet. £- 
juidem Encolpian* virtutis in Satyrico etiam vefti- 
gia reliqua funt. Eofpediat Lycie, & Tryphon* 

. lemejergaipfum repetita benignitas vel cum 
capitis p er,cul ° : Circes item , & Chryfidis adfe&us- 
ut de Gitone taceam , Quartilla aliifque. Aft i n no- 
rninishujufce figmficatione locum fors habet & il- 
lud Tibulli. 

Quid hoc novi eft? quid ira nunciat Deum? 

Silente nocte candidus mihipuer 
Tepente quum jaceret abditus S IN V, 8cc. 

Cr ; briu " Encolpio contigit cum Gitone 
luo? Ey«s\ m £ei V vulgo eft tn finu habere . 

?aS S . A C A M E M N Rheto “ eft, & eloquenti* in- 

Wnf ? t0r ' , lde ° Ma &ft ru ™v ocat, ut mea eft 
ententia, 1 rimalcio pag. 20. A pte vero Regis A- 

gamemnonis illum adpellauone infignivit.Oratcres 
namque & Soph,ft*ag„ olim nominabantur, quod 
obfervarunt jam Viri eruditi. Lucianus poftqLn 
bellum eloquenti* Magiltrum defcripfit in VVr. 
addidit: T*™ 

' ' ai ?Jr xiyoK ^orr,T. ;.o£- 

ff/ro d b H C 1 taa J le fi acc efferis , teqtte ipfum tradideris , 
confeflim Rhetor ens egregius ac confpicuus , & ,ut ip e 
rocat. Rex tn Eloquentia citra laborem conftitueris. Ap- 

da ^“ouod ’n nam e °r Jm n n i0 f "P Crba nimis ac tum ^ 

fX p ° ft erud ’ tas Creir ° l11 Lucu " 

? ap I ' &fuDerhienr ° S a “ Cem ftuoflibetut plurimum, 
Sf ? b S5 "omine Ragis haut fine fale nigro , 

nota- 


Proludia. 41 

notarunt Antiqui, fic vifum in Potentioribus ami- 
cis , Patronis , ac viris Principibus, quos officiofi to- 
gatuli ita praedicabant, fsepe Hifpanus Epigramma- 
tifta docet. L. 2. Ep. 18. 

Sum comes ipfe tuus, Tumidique anteambulo Regis. 
EtLib. }.Ep.7- 

Regis Superbi [portula recejjerunt. 

EtLib. 5. Ep- 20. 

Luxuria eft, Tumidique vocant hac munera Reges. 

Sic ipfus Valerius Martialis, obfervo ego, ut Arbi- 
ter Agamemnona Declamatorem fuum , Attalum De- 
clamatorem quemdam & Oratorem nuncupavit, 
quod Regios exinde concepiffet , ac veluti faftus At- 
talicos: 

Declamas belle: Caujfas agis, Attale, belle. 

Petronius vero haut fine exemplo Rhetori fuo dedit Ep. 
Agamemnonis nomen, nam prius M. Varro in Vir- 
gula Divina itidem adpellavit Agamemnona fimilem 
Rhetorem aut Declamatorem, nimirum quia Re- 
gem fecerit Agamemnona Homerus oratione adpri- 
me gravem ac vehementem, quod vir Dodtus Aufo- 
nius Popma etiam adnotavit. 

Ascyltos] Encolpii Comes eft , Fraterque ne- Pag- 
quiorifenfu, fi qua eft verbis Gitonis , immoejuf- 
dem Afcylti fides, pag. 5 . inquit puer: Tuus ifte Fra- 
ter, feu Comes. & pag. 5 . Alcy ltos: Cujus eadem ratio- 
ne in viridario Frater fui, &c. Encolpius autem fuum 
Commilitonem vocat pag. 25. Aft ejus nomenclatura 
uti Satyrici conveniat actioni,indicare necefltim eft. 
ajunt Veteres Glofla:: a ' infatigabilis. Quod 
fane & opportunum erit interpretamentum vcr- 

( d 5 ) borum 


4 2 PftJELVDXA. 

bormii pag.3 4.0 juvenemlaboriofumlputo illum pridie 
incipere, pofiero die finire. Unde & error patefcit cum 
adfpiratione Afchjltos fcribentium. 

Pag. Giton] Frater Encolpii eft ac delicis, totaque 

>3- in Satyra perpetuus comes , fi paucos dies excipias, 
quos apud Afcylton, fi qua eft amantibus fides, exu- 
lavit invitus. Pannychidis etiam fuit mimicus con- 
junx; defiderium vero ac voluptas Quartills, Afcyl- 
ti, Eumolpi; item Lycs & Tryphsns. Fefraiv, vici- 
nus, proximus fonat.quod verbum Amoris agnofcunt 
Critici ; fenferuntque , quibus Vicina contigit pul- 
critudo. Veram fane fcripturam ex prifcis editioni- 
bus exhibuimus. Scaligeri autem F. Gnytbon libri a- 
verfantur fcripti. 

Pag. Psyche] Ancilla Quartills , ipfa profante pag. 

22 ' 9. Eidem toto A£tu adfidet fidiffima , nequitiarum- 
que ejus , uti ex fuperftitibus reliquiis cogitare licet, 
nec inferior, nec invenuftior smulatrix. Ideo ab A- 
nima habuit nomenclationem , qus Grscis 
eftque amantium compellatio mellitiflima. juvenal. 
Sat. 6 . 195. 

• Quotiens lafcivum intervenit illud, 

ZilH KA1 ■yTXH, modo fub lodice relictis 
Uteris in turba. 

Martialis lib. 10. 68. 

ZiiH KAI YTXH lafcivum congeris ufque. 

Apte ergo Amoris conjunx, deliciofiffima ac fbrras 
emendatiffims puella , tefte Fulgentio Mythologo, 
& A ppulejo Fabulatore,P stche indigitata. Voca- 
bulum etiam verum fuit feminarum pudicarum. La- 
pis Romsnus : 


DIS. 


43 


pR.ffI.UDI A. 


c 


DIS. MANIBUS. SACR. 
ORNELI A. QA. PSYCHES. 
SER. MARTIUS. MARTIALIS 
ET. SPATALUS. ^CORNELI 


FLACCI. DISP. 
CONJUGI. FIDELISSIMA 
FECERUNT. 


Quart i ll a] Non Priapi facerdoseft, potius 
viiStima. Carmen Ithyphallicum indicat , uti nos la- 

tiufcule in Commentis. 

Ouum Sacrum fieret deo falaci , 

Conducta efi pretio Puella parvo. 

Communis fatis omnibus futura &c. 

A pte ideo Ouartilla vocata , five , ut arbitrium eft 
Viri Dofti, Quadratilla, ut apud Quinchlianum Qua- 
drantaria : quibus adpellationibus eae fignificantur , 
qux ob quadrant.em fui copiam videlicet facerent. 
Quintiam pariter parvi pretii fcortillum fufpicari li-Ep.27 
cet Carmine devirginato. 

Delicia populi magno noti fima circo 


Oidnctia &c. 

Quarttlla nomen Romanum eft , cujus in vetuftis 
lapidibus feges f cecunda. 

Pannychis] Virguncula eft feptennis, cujus Pag- 
impudicae, & praecoces cum Gitone nuptiae apud' 
Quartillam celebrantur. Nomen aptum eft prorfus 
cuilibet meretrici. GlofTae interpretantur: n ccvw%j; t 
Hoc excubitum, pervigilium. Nequitia autem, quae la- I2c 
tet, palam erit cuicumque Commentum noftrum 
confulenti ad verba pag. 12. Quum fciatis Priapi Ge- 
nio Pervigilium deberi . Arnobius Lib. 5 . Pervigilia , & 

Pannychia 


44 Proludia, 

Pannychia conjunxit. & in vetuflis Infcriptionibus 
feminae reperiuntur Pannycbides ; & apud Lucianum 
meretrices- Satvrici autem eft xaxpsv ^sTS<ramv , uti 
Carpus , Fortunata , Menelaus , Lycurgus, Doris , Endy- 
mion, Gorgias, quod hic fatis fit monuiife. 

Psg-3^ Embasticcctas] Cinredus erat vetufculus, 
molitor, immo tortor E n coipi i , &AfcyIti. Apte 
enim illi cinado impofitum nomen. Nam, utijo- 
lias Mercerus inquit Notis ad ultimam Epiftolam 
Ariftceneti iuBarivetv idem quod i/xBadveiv. unde Ept- 
, Incubus ; quod nomen Cynaedi apud Pe- 
tronium. quae rebte omnino Viro docto in mentem 
venerunt ; n*tm licet Cinoedi alii fint ab Incubis pla- 
ne, Cmcedus vero ille putus incubus ea fcenafuit, ut 
nos oftendimus ad verba pag. 1 3 . Quafo, inquam, do- 
mina, certe Embajicoctamjujjeras dari. Itaque jocum, 
quem ab eo ipfe Mercerus petiyit, quodpromiflo 
fcilicet Incubo repraTentaretur Cinaedus, ibidem 
non admifimus. 

Pag.41 Trimalcio] Senex ille beatulus eft , cujus 
lautitias, luxumque convivialem graphice Petronius 
defcnbit. Nomen certe ab nequam Mollitie habet. 
Giofiae : uotAxy.se , Mollis. ua.Ad.asu> , Subigo , Mollio. 

ere omnino , ut ex narratiunculis Satvrici conftat* 
pag. 1 5 • In chiramaxio delicia ejus ferebantur , puer ve- 
tulus &c. & alias. Trimalcio ergo, id eft, ter mollis- 
quod nimiam ejus Mollitiem innuit, quippe Terna- 
rius numerus indeterminatus eft & multitudinem 
comprehendit. Plutarchus Lib. i.de Plac. Philo- 

oph. K 5 -e vg/cic , , u>s , t A ocvdoi. 

Non afpirandum igitur vocabulum efle, fatis jam 
patet; iimulque ex Neronis numiimatis, quat laudat 

Bour- 


P R JE L U D I A. 45 

Rourdelotius, mihi autem videre adhuc non conti- 
git, in quorum parte reversa legitur Trim alcio 3 
Lo mire quidem, fides autem penes illum Jt.Com- 
mentum infra noftrum juvatur , videlicet mb Fri- 

malcionis perfona latere Neronem. . 

Cinna mus] Difpenfator ille eft T*malciO-P*g.4i 
nis , qui licet fupcrciliofus ac fuperbus , exorari ta- 
men ab peregrinis hominibus paffus eft. Fors autem 
Cinnamus ille dicius Difpenfator (ni aliud in amil- 
fis detur nobis hodie latere) quod in primoribus ler- 
vis olim Difpenfatores cenliti , haut fecus atque in- 
ter frutices aromaticos pretiofum Cinnantum habi- 
tum fuit, live Cinnamomum, quo & illud Arbitri fpe- 
ftat pag- tot. 


l • 

r ofa Cinnantum veretur. 

Praeterquam quod & id nominis legitur in prifeis fer- 
vorum titulis, fic Romae : 

CINNAMUS 
T I. CASARIS. AUG. 

P E D I S E QU U S 
NYMPHA. t CONJUGI 
pe r it. 


Cabpus] Scijjor ille eft, qui ad fymphomam ge-pagsj 
fticulatus lacerabat obfonia. id Carpere adpeliaoant 
Antiaui; itaque quotiens, Carpe, Trimalcio profere- 
bat ,lervum vocabat ; eumdemque munia obire iua 
jubebat. Eo autem lufui illi conviviali amplius quid . 
ineft leporis , quod & verum fuerit illud nomen 
hominum fervilium , uti ex prifeis Infcriptionibus 
offendimus in noftris Commentis, addimus , etiam 
inter ingenuorum cognomina reperiri» Romanum 
marmor. 


D. M. 


4 * 


Proludia 


D. M. 

ALBI£. THREPT^ 

M. ALBIUS. CARPUS 
PATRONUS 
FECIT 

p, s . Fortunata] Fidium quoque vocabulum cft, 
«5. quod T rimalcionis uxori Arbiter dedit. Apte nimi- 
rum, quum Trimalcio ille plane Nero fit,Uxor item 
liberta Adte , ut fuo loco oltendimus. Fortunatus e- 
nim Antiquis dicebatur. Auctore Cornelio Fronto- 
ne, qui cum opibus nomen accipiebat, quod mire 
Actse illi convenit ; Felix namque , qui a natura ha- 
buit, ab ipfoquefci licet ortu. Revera autem pluri- 
bus feminis fuit & illud nomen. Vetus elogium Ro- 
manum : 

D. M. 

M. SEI O. DIOGENI 
FORTUNATA 
CONJUX 

MARITO. BENE. MERENTI 
FECIT. 

Et fsepc alias. Fuit etiam & cognomen, ficin In- 
fcriptione Romana : 

D. M. 

ANTONIA. FORTUNATA 
FECIT. PATRONT SUaE 
BENE. MERENTI 
HERACLIrE 
ET. SIBI. ET. SUIS 


M E N E' 


P R JE L U D 1 A. 47 

Menelaus] Ille Scholafticus eft , Antefchola- 
nus Petronio di&us pag. 24. & praeterea haut exftat' J 
eius memoria. Sarpe enim Homerica vocabula per- 
fonisfuarum fabularum impofuerunt Veteres. Re- 
pete autem hic , cjuas in Acame m none dixi- 
mus, nam huc pariter fpedtant. Fulgentius Piancia- 
des Lib. de Cont. Virgiliana, Menelaus , Virtus populi 
interpretatur. 

Eumolpus] Poeta eft, ejufque iub perlona ad- gi 
prime poetarum ingenium depiftum.Ejus certe par- 
tes ex potioribusfuntin reliquo Satyrico. Nomen 
vero ei fat bene opportunum. EGjuoA fonat Ele- 
gans cantor. Sunt & in vetuftis Marmoribus, quum 
lileam Hiftorias, plures Eumolpi. 

M. M a n 1 c 1 u s ] Dominus ftabularire Infulx , 
five diverforn; & fbrfitam diverfitor ipfe, & ftabula- 
rius , ut conjedtura mea eft, dicoque in Commentis. 
& tunc fortafie Manicius, quia Manu ftrenuus, cujus 
& facinora adhuc fpectantur in Satyra : Ille tot hofpi- 
tum potionibus liberum urceolum fictilem in Eumolpi ca- 
put jaculatus eft, [oluitque clamantis frontem, &c. 

Bargates] Procurator ille ftabuli eft, qui ie- 
dandis in eo rixis tempori adfuit opportunus. Profe- 
ram vocis originationem , quse adhuc puero mihi in 
mentem venerat,nimirum quafi Gravis catus iat pro- 
prie diceretur Petronio. & pronus eram, ut Earcatus , 
aut Barcattes fcriberem , nam fic veteres Lapides ex- 
hibent nomen , & alias Barcathes. C. & G. ftepe in- 
vicem mutari notum eft , & Viri docti jampridem 
obfervarunt. Apte enim Gravis , quum pedibus x- 
ger , ideoque adlatus lectica. Catus item quilibet di- 
verforii prsfedtus , minifterve fcommate haut inve- 

nufto 


^8 Pr/blubia.^ 

nufto pofiet adpellari , quum fatis ubique conflet , 
Catum animal effe furacilfimum. unde & fures di- 
cuntur Cati non paucis gentibus figurata videlicet 
locutione. 

Pag. Ly cas] Navigii dominus , Triphsns conjux , 
»*+• an & leno ? ego fic cenfeo, fic jubet & rerum ipfiffi- 
ma feries. Ita etiam Plautinus Leno Lycus dicitur in 
Poenulo, hoc &,lupus. Mire huc facit locus Appulei 
cx Apologia: Domus ejus tota lenonia, tota familia con- 
taminata; lpfe propndiofus,uxor Lupa. Meretrices nam- 
que Antiquis I«p<e vocatae , & Lupanar locus publi- 
cus. Recie igitur fi Scorti apud Valerium noftrum 
nomen eft Epigram. 72 . lib. 1 . 

Quinque Lycas, Lyde quatuor, Ida tribus. 

Quae omnia fane praeclare congruunt Lycte Petro- 
niano, ejufque uni verfx familiae. Simul & veraScrip- 
tura edifcitur , nam varia nimis eft. Sunt faepiufcule 
& in Marmoribus P.^lius L u p u s , & P. &- 
lius Lycus, titulique haut abfimiles. 

Pag- TrypHjEna] Lycte audit meritiffima uxor. 
,!5 ‘ nam omnium quum foret feminarum formofifiima, 
voluptatis nimirum causa , & plane robufta?, huc at- 
que illuc vedtabatur a marito. Deliciofa inprimis.e- 
rat femina , ac voluptuaria , quapropter illi quidem 
r nomen obtigit fat bene conveniens. Tgvqni , delicis 

-’funt, voluptas , ac mollities, ideo & Lucianus voca- 
bulum id pariter meretrici dedit. Equidem autem 
haut invitus Tryphena fcriberem , nam fic haut feme! 
in prifcis hodie vifitur monumentis. 

Pag. AsiusjUnus eft ex vedtoribus, qui nempe ton- 
I2 5 - forem notavit fibi in navigio Lycte Gitonem , & 
Afcylton radentem, quod quum poftea aperiret, oc- 

cafionem 


Proludia. 4 9 

cafionem prsbuit tot in navi turbellis. Unde, puto, 
Stius , contendit Bourdelotius , reponendum efie ex 

Etymologico, ubi: «*•«- 

& Suus , qui caufam , hoc eft , occajlonem vel anfam 
prabet. Aliter nos', nam Sfius rille ab rafura eorum 
aufpicium fibi fecit, exfecratufque omen eft , quoa 
imitarentur naufragorum ultimum votum, quod no- 
mini A An©- convenit plane. Inde 
dtn-r, opvfy; cu<tioi 3 fulgura, tonitrua, aquila , aves au- 
gurium, aufpiciumve facientes. Grascis Scriptormus 
funt, uti Budaeus obfervat, puerofque nqn latet. Ideo 
& inferius fubdit opportune Eumolpus de re agens 
eadem: Nec non eodem futurus navigio , Aufpicium mihi 
feci, ubi Barthii argutia admodum adridetfcribentis, 
Aufpicium nihili feci. 

Lycurgus] Dominus vilis eft , qus a graf- 
fantibus , puto , Encolpio , & Afcyito expilata fuit , 
exinque raptas latrocinio veftes , & pretiofas manu- 
bias inufus fuosdiu adfervarunt. Alibi hodie ejus 
mentio non eft. Ille quippe pag. 26. memoratus 
longe diverfus fuit, Satyriciquenufquam exftitit in- 
terlocntor , perfona , aut commilito , uti nos ibidem 
Iatiufcule. Euitenim Thrax haut dubio Lycurgus 
ille, qui bofpes audiit apud Antiquos haut ftne ho- 
nore. Exin & Arbiter Lycurgum vocavit toparcham 
iftum , qui Hofpitio Petronianos focios lioeralitec 
excepit , & cui eatn retulerunt illi gratiam , fcilicet 
rapinam. 

Corax] Mercenarius Eumolpi eft , qui & ton- p y- 
for. habuit namque proprium toniorem poeta ille 
uti Martialis nofter, ac plures alii; KcWf, cervus eft,£?.sz. 
quj avis edaciftima. unde Plautus Corvitare inCafina, 

( e ) yerbum 


ts 


Tf f - 


50 Proludia. 

verbum conflavit , hoc eft, inftar Corvorum tubur- 
cinari, ac fefe ingurgitare, qua: omnis minifterii uni- 
ca cura eft, ut fat Comici teftantur. Item, Ko'^|, un- 
cinus eft , aut annulus , quohoftium pulfatur. qui& 
. - Manus Extera dicuntur Lucretio in 1. haut aliter 

_ ^ quam bene, nam manuum , quibus & pulfare fores 

' folemus , munere illi funguntur, quod probe &f a - 
rqutp conveniet, memini equidem multis abhinc 
aftms me apud antiquum Scriptorem offendifl'e,Ser- 
viaia-pari ratione dominorum Munus ac pedes indigi— 

, ** ^/ nc ^ e ipecies illa pi'overbii noftri originem 
'Mutjks mispies i mis manos , de fedulo nempe ac in- 
famulitio ufurpari lolita. 

Y N o s] Idem , qui Encolpius eft, nomen 
aspero Crotone mutavit (ubi divitem orbum Eumol- 
pum finxerunt) ut nihil fuorum praeteritorum faci- 
norum fraudi mimi cae obftaret , quominus captato- 
res po flent inretiri. rioAveuv& faepe apud Homerum 
Ulyfles cognominatur. & interdum pro , gloriofus , 
tnultum laudatus , accipitur ; interdum pro, garrulus , 
nugator, quod mire convenit Encolpio. Vide autem, 
quae infra in Circe dicimus. 

Pag. Chrysis] Ancilla Circes impudicae eft, & ipfa 
impudica. Haut invenuftula forma fuifle praeditam , 
ex eo lcilicet,quoEncolpm,five Polyaenon adoritur, 
licet cognofcere : Ouia vofli Venerem tuam , fuperbiam 
captas, pariter namque , quod illa bene nota fibi fo- 
ret, luperbite videbatur. Huc faciunt longi logi, 
quos cum eodem Polyaeno conferit p. 70. Merito 
aapellata, hoc eft , aurea; quippe Ex forma no- 
meninditum eft , ut Plautus loquitur. Ea propter in- 
ubium , haut paucas hujufce nominis antiquas me- 
retrices 


Prjeludia. 5 1 

retrices offendi. Cujurdam Timocles meminit apud 
Athenarum L. I}. & Plutarchus alius , qua; amica 
fuit Demetrii. Sed longum ipfas recenfere. Rationi 
igitur jam confentaneum videbitur, fi fiiffis etsam 
meretricibus fuis id nomen Scriptores indiderint. 

Sic apud Lucianum eft Dial.Meret. apudTerentium 
inAndria, & apud Perlium Sat. 5 . In lapideis item 
monumentis nomen reperiturnonnunquam, pluries 
vero cognomen. 

Doris] Amica Encolpiieft, quam nimirum 
pofthabuit, poftquam pulcherrimam Circem con- "" 
fpexit, amavitque. De ipfa enim plus hodie memo- 
ris non fupereif. Asgir , culter eft ad excoriandum, 
quod fignificatum a meretricis moribus non abhor- 
ret. Etiam apud Boiffardurn exftatfub ftemmatis 
fcemins ac viri Doridis infcriptio : 

JELIJE. DIV.E. AUG. L. DORIDI. ET 
ATIMETO. FECIT. MEROPE. 

Circe] Matrona nobilis eft fama oh proftitu- Fag. 
tum pudorem profligatiffima, forma autem emen- 153 
uatillima, de ipfius tamen toro , dum illum deperit , 
fine voluptate furrexit Encolpius. Nullo alio profe- 
ro nomine magis decenter matronam Arbiter no- 
taret ingenuam , & impudicam. Utroque enim Cir- 
ce exftitit infignis , ut pote qus diis orta , proftirit 
-Esa m infula libidini mancipata. Haut aliter qui- 
dem Ulyffem illa pellexit , ac Petroniana Polisnon. 
tuconfer cumfcena nuptiarum impudicarum Cir- 
ces pag. 71. Librum 10, Homeri Odvffes, illud ve- 
ro potifflmum : 


Pag. 

202 . 


52 Proludia, 

X*)i 4 - 'AnflJS 

EuViif nfai-ney^ S^nfiy,mfif t 0<p^O! fM-ytVTt 
Eiu/y, yaj, CpiACTt-n, dTA-jAoiciv. 

Nos vero deinde 

Lectulum meum confcendamus, ut commixti 
In lecto, & amicitia, confidamus invicem. 

Unde perquam opportune Petroniana protulitrXec 
fine caufid Polyanon Circe amat, femper inter hac nomina 
fax furgit. Polyasnos namque Ulyffes dictus, ut fupra 
oftendimus. Adde, quod minime vacarit veneficii 
fulpicione noftra etiam Circe , quod vel famula ejus 
Profelenos faga peritilfima teftetur haut illibenter. 

Proselenos] Anicula faga eft Circes famu- 
la , quas Encolpii inertiam inguinum paralyfinque 
magicis artibus emendare tentavit. Anne ab Arca- 
dia eft anus oriunda, & ideo dicta Profelenos, hoc eft, 
antelunaris ? Arcades fcilicet cum Lunaipfa de anti- 
quitate certaverunt , eademque priores haberi , totis 
viribus conati funt. Iccirco U^ooiKluuat dicebantur, 
uti ex Ariftotelc ScholiaftesApoilonii teftatur ad il- 
lud 4. Argon. 

A gxx,Jic, 0 i yjo orf/ 0 -" 6 LLixIl/j ouns v SiovTtM 

Arcades, qui & ante Lunam dicebantur 
Vivere. 

Idem docet Scholiaftes Ariftophanis ad Nubes, & 
Virgilii Servius ad 2. Georg. & Statii Lactantius ad 
4-Thebaid. Dixit etiam exfertim OvidiusL.a.Faft. 
Ante lovem genitum terras habinjfe feruntur 
Arcades : & Luna gens prior illa fuit. 

Aliunde vero, non ab Arcadia jocum vocabuli vetu- 
itiffima; aniculas fat Petronius convenienter petivit- - 

ab 


Proludia. 53 

ab ipfa , inquam , annofa vetuftate , quali antiquior 
Luna anus videretur Acheruntica quae h y perbolic f 
exasperationes haut infrequentes funt venuitis Scri- 
ptoribus. Referam hic conktioms ergo fat lepida 
nonnulla epigrammata. Taie in Lesbiam Valerii 

noftri eft 39- L. io. 

Confule te Bruto, quid juras, Lesbia, natam. 

Mentiris, nata es, Lesbia, rege Huma. 

Sic quoque mentiris, namque ut tua facula. narrant. 
Licta Prometheo diceris ejfe luto - 
Similiter lufit in anus Plotiae Epitaphio eodem libro 


Ep. 6j. 

P-rrha filia, Nettoris noverca, 

Ouam vidit Niobe puella canam , 

Laertes aviam fenex vocavit. 

Nutricem Priamus, focrum Phy e fies , 
lam cornicibus omnibus fuperjies , 

Hoc tandem fit a prurit in fepulcro 
Calvo Plotia cum Melanthione. 

Sic vetus in Priapeis Epigrammatarius : 

Quadam ferior Hectoris parente, 

Cumaa foror, ut puto, Sibylla, 

/Equalis tibi, quam domum revertens 
Thefeus repperit in rogo jacentem &c. 

Et alibi : - J 

Cornix & caries, vetufque buftum , 

Turba & putrida faci a facularum , - 
Ouaforfanpotuijfet effe nutrix 
Tithoni, Priamtque Nefiorifque , 

Illis nt pueris anus fuiffet, &c. 

Pariter ,& Graeculi Epigrammatiftae fupra fidem 
omnem vetularum aetatem extulere, quos nunc 

(e 3) • non 


r*B- 


Yzg. 


54 Proludia. 

non exfcribo. Addo tamen in finerefpeitu hocce, 
Arbitrique noftri haut fine memoria, Barclaium fci- 
licet politiffimum Argenidis fabulae Scriptorem, ejuf- 
dem Argenidis aniculam nutricem indubie Selenif- 
fam adpellafle. adcuratus ille valde artifex fuit nomi- 
num perfonarum. 

Endymion] Puereft, cuj us prster illam, En- 
c o i pius DE Endymione Puero, marginalem 
infcriptionem pluribus in editionibus adpictam ad 
fragmentum p. 204. Ipfa corporis pulchritudine me ad 
fe , &c. nihil aliud ad nos contigit pervenire. Ibi in- 
dicamus ad Circem potius fpedtare fragmenti narra- 
tiunculam, ideoque nobis vifum de alio folo exulan- 
tem infcriptionem detrudere. Apte vero fpeciofus 
puer potuit Endymion nuncupari , refpeilu fcilicet 
ad fomniculofum adulefcentem ob pulcritudinem 
effliiiim Luna? quondam adamatum , pueri quidem 
ut plurimum fomniculofi valde funt. 

Enoth e a ] Anus eft facerdos Priapi , magaque 
infignis. inde Entlsea adrifit potius Bourdelotio, 
namque & Magi dicuntur. Conveniret item appel- 
latio vetulae Sacerdoti, & vati, quippe quae & numi- 
ne adflari atque concipi foleret, quod genuinum vo- 
cis fignificatum. fed nihil neceflum mutare , OEno- 
tbea enim , five Enotbea diphthongo contraito pro- 
pritim valde adpellaretur bibaciffima anicula,de qua 
Arbiter p. 2 17. inquit: Excufare coepit moram, quod a- 
mica fe non dimifijfet tribus nifi potionibus e lege ficcatis. 
repetitque haut femel fubinde. 

Phieumene] Matronailla captatrix eft , qua: 
juniori state multas fsepe hsreditates forms.lenoci- 
nio extorferat j quum vero jam annis confecia anus, 

filio- 


Prjelupia. 5) 

filiorum videlicet petulantia antiquum morem per- 
feverabat extendere. anubilts fonat,quod 

de illa adolefcente vere dici poterat-. Sic apud Te- 
rentium vocatur in Andria & Hecyra puella nobilis, 
honeftaque facie decora. Item, in litteratis faxis no- 
men id reperitur, etiamque cognomen.^ 

Gorgias] Captator Eumolpi fuit , ut plures 
alii,delufus. Fragmcciculum tantum ejus nunc illud 
fupercft; Gorgias -paratus erat exfequi-c ujus fenfus. Pa- 
ratum illum eife ad exfequendum monita Eumolpi , 
quibus fummaerat. Quod omnes harredipeta?,qui in 
fenis teftamento legata habebant, corpus fuumin 
partes conciderent , & adftante populo comederent. 
Nomen quoque in Romanis infcriptionibus legitur. 

Albucia] Ejus hodie memoria in Satyrico 
non exftat , meminit autem Fulgentius Prafationc 
Lib. i. Mythologiarum , videturque innuere , & fic 
quoque cenfuere jam olim Viri eruditi, deipfano- 
ftrum Arbitrum Carmen amatorium lufifle. Ean- 
dem quoque cum illa faciunt, quam Albucillam Taci- 
tus vocat Lib. 6» Annal. ac refert fub Tiberio mul— 
torum amoribus famofam fuilfe. Quibus fane facile 
ego fubfcribam , quum eorum commentum nec 
temporum videatur rationi repugnare , ncc multum 
nomini. Prsecipue enim quum Albucia , non vero Al~ 
butia conftanter in vetuitis infcriptionibus exara- 
tum invenerim. Itaque jam coadii non erunt in Ta- 
cito deinceps Albutilla reponere. 

Hadtenus de Perfonarum nominibus lubuit argu- 
tari , nefeio an alicubi , ubi divinandum nobis fuit , 
impofuerim us Theatro, certiori enim pede per avium 
folum & incultum incedere , cuilibet , arbitramur, 

( e 4 ) haut 


5 6 Prolubia. 

haut licet. Plura autem de oportaneis hifee , qui re- 
ferire cupiverit. Manes jubeo confulat Petronii,quod 
aliqua terrarum parte procuratum etiam, a Viro do- 
do cognovi. Equidem adeo curiofus non fum , nec 
tanti mihi 

Stultus labor efl ineptiarum. 

Przterea alii funt Interlocutores Satyrici, quorum 
reticentur Vocabula: Iifce autem Nomenclaturis eo- 
rum interlocutiones ad oram defignavimus. Anus, 
pag. ii. Atriensis, pag. 46. Servus, pag. 
49. C o n v 1 v a, pag. 65- Miles, pag. 7 6. D 1- 
versitor, pag. 104. N au t a, pag. 1 13. An- 
cilla, pag. iz 7 . Villicus, pag. 157. 


Index 


I N D E X 

Scriptorum Veterum ac Recentium^ 

Quorum loca in bis 

COMMENTARIIS 
vel citantur, vel notantur. 

\ Braham , Gorlaus . Apicius. 

"^"Achilles Statius. Apollonii Tyrii Hifioria. 
Acron Helernus . j Appianus 

Adagia Arabum. Appulejus Madaurenfis . 

Adrianus T urnebus . Appulejus Medicus . 


TgidiusTfchuduS. 
oJEhanus. 
c Atfchjlus. 

Aetius. . 

Aid. ManutiusP. F- 
B. Amalarius fortuna- 
tus T revirenfis. 
Ammianus Marcellinm 
Anacreon. 

Anchifes ab Andla. , 
Andreas Alciatus. 
Andreas Gail- 
Angelus Politianus. 
Anonymus in vita Arati 
Antonius Bonfinius. 
Anton. Gonlalius. 
Antonius Muretus. 


Aratus. 

Ariflanetus. 

Ariftides Rhetor - 
Ariftophanes. 

Arnobius. 

Arrianus. 2 

Artemidorus. 

Athenaus. 

Aulus Gellius . 
Aufonius Popma. 
Auctor. Rhetor ic.adHe- 
renn. 

Auctor iltadis Parva. 
Auctor Jpueroli, 

B. 

"Q Albus. 

BarnabasBriffonius 
O 5 > Ber- 


N 


Bernardinus Gome- 
fius. 

Bernardinus Scardeo. 


Qualius Aurelianus. 

Calixtus Papa. 
Calpurnius Poeta. 
Carolus Pafchalius. 
chartjius. 

Cafparus Barthius. 
Cafparus Schioppius. 
Catalecta Veterum Poe- 
tarum. 

Catullus. 

Cenforinus. 

Cicero. 

Claudius Puteanus. 
Claudius Salmafius. 
Clemens Alexandrinus. 
Codex Parifienlis. 
Codex Vetus Petronii. 
Columella. 
Commodianus. 
Conradus Heresba- 
chius. 

Conradus Rittershufius. 
Cornelius Celjits. 


> E x. 

Cornelius Nepas. 
Corpus Civile. 
‘Crufmsin Ann. Sue- 
vic. J v 

Curius Fortunatianus. 
Curtius Pichena. 
Cyprianus. 

D. 

i T) Aniel Heinfius. 

■ D emetrius Apamaus 

Demojlhenes. 

Didacus Covarruvias. 
Dio cajlius. 

Diogenes Laertius. 
Dionyjius Halicarnaf- 
Jaus. 

DionyfiusLambinus. 

Diojcorides. 

Donatus. 

Don Jofephus Anto- 
nius , Gonfalius de 
Salas. 

Dojitheus. 

E. 

jgditio Lugdunenfis. 
Ennius. 


Ennodius 


I N 

Ennodius. 

Epictetus. 

Erafmus Roteroda- 
mus. 

Euchertus Epifcop-Lug- 
dunenf. 

Eugraphius. 

Euphorion. 

Euripides. 

EuftachiusEroticunfcri 
ptor,cpui & Eumathrus 
inm.f. 

Euftachius Homeri In- 
terpres. 

F. 

Jp Abius Pictor. 

Famianus Suada. 
Feftus Pompejus . 
Flavius Vopifius- 
Firmicus. 

Francifcus Juretus. 
Francifcus Pithoeus. 
Frid. Lindenbrogius. 
Fulgentius Calpurnius 
in continent Virgil- 

G. 

QAlenus. 

Georgius Erhar- 


E X. 

dus, fi ve Michaei 
Cafpar Lundorpius. 
Georgius Fabricius. 
Gerrrt. Valens Pim- 
pontius. 

Glojfarium Dante lis. 
Floriacenfe. 
jjidori. 

Philoxeni. 

Vetus. 

Gratiofus Epidaurita. 

B. Gregorius Navimze- 
nus, dictus Theologus. 
Guil. Budseus. 

Guil. Choulius. 

Guil. Tyrius. 

H. 

pj Adrianus Iunius. 

Hegefander. 

Helias Putfchius. 
Heliodorus. 

Henricus Bebelius. 
Heraclides T irentinus . 
Hericus cAltifiiodoren- 
Jis. 

Hefychius. 

Hieronymus. 


Hieron. 


Index. 
Hieron, Groflotius Ianus Parrhafius. 

Liflxus. | Ianus Rutgerfius. 

Hieron. Mercurialis, ianus Sambucus 


Hieron. Rubeus. 
Hieron. Rufcelli. 
Hipparchus in x^Xrat, 
Homerus. 

Horatius. 

Hofpin ianus. 
Hyginus. 

I. 


Infcriptiones Gruteri. 
Interpres vetus Perfii, 
Iohan. Alexander 
Brafficanus. 

Iohan. Baptifta Pius. 
Iohan. Bernartius, 
Iohan. Borcholten. 
Iohan. Bourdelotius, 
Iohan, Cufpiriianus- 


JAcohus Auguiius iohan. Euangehsia. 
i. huanus. Ilnhjjn rrmnnTrlne 


* uuu . uu .> . ,• .Iohan. GronoviuS. 

lacobus Bongarfius. Iohan. Ifacms Ponta- 
Tarnbns GiiiarinS tanuS 

Iohan, Kirchmannus. 
Iohan. Lotichius. 
Iohan. Philippus Pa- 


Iacobus Cujacius. 

JacobusDalechapius 
lacobus Durandus 
Cahellius. 

lacobus Rrevardus. , raus. 
Iacob.I.N.Sceghkius. Iohan. Saresherienjis. 
Ianus Boifiardus. | Iohan. Savaro. 

Ianus DoufaF. Iohan. Steinbergius. 

Ianus Doufa P . j Iohan. Weitzius. 

Ianus Guiijelmius. J Iohan. Watiwer. 
IanusLaurembergius-j Ioachimus Mynfin- 


Ianus Mellerius Pal- gerus. 
merius. s lofephus . 


Iofe- 


N 


E X. 


IofephuS Iuftus Sca- Livius.. 

“ T . — J rtTTI 

liger. 

Ioftas Mercerus. 

Iofias Simlerus. 

Ifaacus Cafaubonus. 
ifidorus. 

Iulius Alexandrinus - 
Julius Capitolinus. 

Iulius Pollux. 

Iulius Severianus. 

Iunius philargyrus. 

Iuftus Lipfius. 

Iuftus RycquiuS. 

Iuftus Zinzerlingus. : 


Ludoyicus de la Cer- 
da. 

Ludovicus Demon- 
tioftus. 

Ludovicus Dorleans, 

Lucianus. 

Lucilius. 

Lucretius. 

Luci at tus Placidius. 

M. 

\^Acr obius. 
f Marciliiis , Horatii 
interpres. 
j Marcus Cato. 

I Marcus Puangelisla- 
; Marcus Velferus. 
Marcus ZueriusBox- 
! hornius. 

LaurentiusPignorius. , Marin.Neapolitanus. 
Laurentius Ramirez, Marin. Vi&orinus* 
Leontius Mechanicus . \ Mathaus Euangehjla. 
Leontius Mytographus. Mathseus Raderus, 
Lexicon Vetus. Martialis • 


Iuvenalis. 

L. 

J Aci antius. 

Lampridius 
Latinus Pacatus. 


Lilius Gregorius Gy- 
raldus. 

Livinus Lemnius, 


Martianus Capella • 

M arti n us S ch oockiu S 
Maximus Tyrius. 

Melior 


I N 

Melior Haiminsfel- 
dius Goldaftus. 
Michael d’ Angelo. 
Michael Piccartus. 
Mofchus. 

Minutius Felix. 
Mufkus. 

Mylius. 

N. 

j Ravius. 

Natal. Comes. 
Nicephorus calixtus. 
Hicetas cjiomates. 
Nicolaus Fabricius 
Peirefcius. 

Nicolaus Rigaltius. 
Nonius. 

Nonnus. 

O. 

^yBertus Gifamus. 

Onofander, 

Ovidius. 

P. 


jp Aeuvtus. 
Palladius. 


D E X. 

Pancirola. 

I Papias. 

Paulus nJEgineta. 

I Paulus Diaconus. 

I Paulus Merula, 
j Paufanias. 

Petrus Bayrus. 
Petrus Bellonius. 
Petrus Daniel- 
Petrus Faber. 

Petrus Gregorius. 
Petrus Perenonnius* 
Petrus Pythceus. 
Petrus Scriverius. 
Petrus Viftorius. 
Perfius. 

Pflugius. 

Phavorinus. 
Philippus Rubenius. 
PhiloHratus Lemnius. 
Phlegon. 

Phornutus. 

Phrynicus. 

Pierius Winfemius. 
Plato. 

Plautus. 

Plinius C&cilius luniot. 

Plinius Secundus Major . 

plutar - 


I N 


D E X. 


plutarchus. j S eneca. 


Pomponius Mela. 
Pomponius Sabinus. 
Porphyrio • 

Porta. 

Priapeia. 

Probus in Virgil. 
Procopius. 

Propertius . 

Prudentius. 

CL 

QyVintilianus. 
'^‘Quintus Septimi- 
us Florens Chriftia- 
nus. 

R. 

J^OmulusAmaf$us. 
Rutilius Lupus. 

S. 

O^Alvianus. 

Salluftius. 

Scholiafles Theocriti. 
Scholiafles Nicandri. 
Scipio Gentilis. 
Scribonius Largus. 

Serenus Sammonicus. 
Servius. 

Sidonius Apollinaris. 
Simon AbbesGabbe- 
ma. 

Sifenna. 

Spartianus. 

Stobaus. 

Strabo. 

Symmachus . 

Synejius. 

Symphojius five Syrn- 
phojianus , Interpres 
Apollonii Tyrii. 
Suetonius. 

Suidas. 

T. 

'~£'Acitus. 

Terentius. 
Tertullianus . 
Theodorus Wybin- 

g a - 

Theophrajlus. 
ThomasDempfterus, 
Tibullus , 


Titus 


I N D 

Titus Popma. 

Tryphiodorus . 

Tz>etz,es. 

V. 

y Alerius Maximus. 
Varro. 

Ubbo Enunius. 

Velletts P at er culus. 
Viglius Zwichemus 
ab Aita. 

Virgilius, 


; x. 

Vitruvius. 

W. 

^yOlfgangus La- 
zius. 

. X, 

'j^Iphilinus. 

Z, 

Z Enobius , 


Titi 


TITI PETRONII ARBITRI 

INDEX RERUM 

memorabilium, 

A. 

A B Homero eft incipiendum. 9. 

Adulatorum mos defcribitur. 6. 

Advocatorum fallacia. 2 1 . 

/Egyptii picturam corrup ere. 5 • 

Agamemnon declamator. 5 i 

Alexandrini pueri in Trimalcionis minifterio. 5 o» 

Anferes Poljanon invadunt. 21 6. 

Anus quadam canem in Eumolpum infligat. 106. 

Apelles laudatur. 79= 

Apollo pueri umbram in florem revocavit. 50. 

Afcyltifuga. 1 o. 

adftuprumfollicitatur. 12. 

• flagitia. 14. 

— factes ejus de Quartilla ancilla oblinitur 

fuligine. 3. 

— — Encolpio Gitonem fubducit. 7 z. 

— — cum Encolpio de Gitone poflidendo diflidiu.yz . 
— — Ejufdem cum eo reconciliatio. 73, 

' • ■ ab Encolpio fefegregat. 75. 

• Idem nudus Gitonem quarit. 96. 

Argentum inter reliqua purgamenta verritur . 5 8. 

Arabes aures pertundunt. z 2 o. 

Aflanorum ventofa & enormis loquacitas. 4. 

Avaritia parentum eruda adhuc liberorum fludia in 
forum propellit. 7. 

B, 

T^drba Trimalcionis in pixide aurea confecrata p£n- 
det. 46. 

(f) 2aga- 


I N D E X. 

Bargates Infula procurator. ^ 

Bona fua alicui vendere, b. e. cum aliqua rem habere, 

ni, 

C. 


("'sEfaris ad levem preces , bellum civile paran- 

tir. i jy' 

Chiragrici manibus fuis maledicunt. 208. 

Chryfippus ter helleboro animum det er jit, ut ad inventio- 
nem fufficeret. 87, 

Circes de curando Polyani languore conjilium. 1 5)5. 

Color arte compojttus inquinat corpus , non mu- 
tat. T2I. 

Croto urbs antiqui fima , & aliquando Italia pri- 
ma. 157. 

■ Ejus corrupti mores. 158. 

D. 

YyEclatnatores quapoti fimum genera traclent. 1. 2. 

' ' Idem pr imi omnium eloquentiam perdide- 
runt. 4. 

Democritus omnium herbarum fuccos exprefit. 85 . 

E, 

Tj Loquentia nihil majus ef. 7. 

' Encolpius declamat. 1. 

— ■ 1 Scholafticorum turba fefubducit. 10. 

• ab anicula in fornicem deducitur . i,i> 

■ ■ Afcyltonreperit. 12. 

• Ejus cum Afcylto rixa. 14. 

— Elagitia. 14. 

! tum Gitone 'concubitus, jj. & ejus ab Af- 

Cjlio 


I N D E X. 

cylto interpellatio . ibid. 

w vapulat ab Afcylto, ibid- 

pallium latrocinio raptum vendendum ex- 
ponit. 1 8* 

Id a muliere agnofcitur. . 2,1» 

— laceram fuam tunicam recipit. 22. 

pedes ei manufque ligantur a Phyche. 28. 

ccona a Quartilld excipitur. 3 °* 

. pro Trimalcionis fervo di fpenfat orem ejus 

deprecatur. 4 9 - 

obGitonis abitum dolor. . 75 * 

, fua fcelera recenfet. ibid. 

- Ejufdem vindicandi fe ab Afcylto cupiditas.jS 

Eumolpum dehortatur a poetandi morbo. 94. 

ab Eumolpo includitur. 103. vitam ex de- 

fperatione fufpendio finire (latuit. ibid- 

- — ■ Ad [uniorem revocatur mentem Eumolpi 

& Gitonis reditu. ibid. 

— — - ad Afcylton preces. 

■ ejus bofpittutn a fervo publico effringitur .\ 10. 

— — fugitivorum epigrammate notatur ab Eu- 
molpo. 123. 

■ quadragena ipfi decernuntur plaga. 133» 

— — naufragium facit. 15 0 *' 

— — Ejufdem ad Lv cam mortuum oratio. 1 5 J * 
cum Gitone fe mimice in fervitutem Eu- 
molpo addicit. l 6 o. 

Enothea lucius ob anferis necem. 2 1 8. 

Eudoxusin cacumine excelfiftmi montis confenuit,ut 

aftrortim calique motus deprehenderet. 8 7. 

Eumolpus Veneri par columbarum vovet . 83. 

lapidibus petitur , 9 3* 

(/i) _ — i* 


I N D E X; 
in balneo carmen recitat. $6. 

ut infanusd pueris deridetur. ^ 98. 

a coctoribus & infulariis ftrenue mulcatur . 105 
Ejufdempro defenfione Gitonis & Encolpii 
pugna. 

in vicinia mortis verfus facit. 154, 

idem cum [odaltbus laute ab heredipetis 
excipitur. 1 %T 

mirificus ejus lufus. 226. 

Idem miram a legatariis filis conditionem 


requirit. _ 2 -°- 

Euripides verba invenit , quibus deberet loqui. 4 ' 

F. 

TfiAbri artificium in vitro flexibili fabricando. 

X? idem Tiberii invidia pramii loco occiditur. 69- 

Talernum Opimianum annorum centum. 59 1 

Famelicus non audit fentev.tias. J 5 ' 

Fafces cum Cecuribus in Trimalcionis triclinio fixi. 47 ' 
Fadus inter Encolpium & Lycam , Gitonem Trypha- 
namque ictum. 1 3 5 ’ 

Fortunata , Trimalcionis uxor , nummos modio me- 
tiebatur. ^ 5 ' 

G. 


G itonis cum Ouar tilia ancillula nuptia. 3 9 ‘ 

— liem pugnam deprecatur. 1 )' 

— — Afcylton eligit. ibid* 

► — — mimice fe interemit. I0 4 * 

1 — . per praconem ab Afcjlto quatitur. 

* miro fe modo abfiondit. I0 9 * 

d nautis vapulat. 2 2 7 ’ 

— 4 Tryphana agnafcitur. w* 


H. Flare' 


N D E X. 
H. 


Tjr /Ercdipetarum captio f * liberalitas • 
*f*-u n ra.t ii curio fa felicitas. 


‘■Horatii curiofa felicitas, 
Hylas Naida repellit. 
Hyperides laudatur 


187. 

164 . 

80 . 

5- 


I. 


T Gnatos qui Udit latro appellaturam amicos, paulo 
A minus quam parricida • . _ 

Ilias Homeri in Trimalcionis porticu depicla. 4®* 

ln luxuriam invehitur. . . ' 

In navibus ungues capillo sv e decidere , mali ominis 
erat. 

Infidias auribus facere. 7° 

Intra verba fe continere. 3 7* 

Ira feras quidem mentes objidet, eruditas puterlabt- 
tur. * lU 

L. 

T Aborum debent gradus fieri. 7* 

■*—' Lachryma vocantur ambitio fus imber. a 3 * 

Larva ufiis quis fuerit apud antiquos. _ 5 5* 

Lex quafdam gentes fervatur , ut a propinquis 

fuis confumantur defundi. zzS. 

Lippi oculis fuis maledicunt. 208 . 

Liter arum amatores contemnuntur . 2 1 » 

Lucanus tacite reprehenditur. 

Lycos naufragio perit. 1 5 x * 

L^r iet novem Homericis verjibus canere tittuertmt. 4“ 
Lyfippum inopia oppref it , dumjlatua limeamentis 

mharet. 8 7' 

(/3) 


N 


D 

M. 


X. 


J^Aftlienfes quomodo civitatem fuam lufirabant. 

Mortis varia recenfentur genera. 

Mas erat pejlilentia tempore virgines immolare. 
Muliebris levitatis exemplum. 

Myronis nobilis fculptoris paupertas. 

N. 

Aufragoram ultimum votum caput radere. 123. 
^* mo a ufus eji artem damnare nihil auferentem.\6o 
Nihil commodius efi , quamfemper cum fapientia lo- 


225. 

* 55 - 

?• 

140. 

87. 


qui. 


Numantia a Scipione obfefa, matres fuos ederunt li- 
beros. 


227. 


228. 


O. 


£~yb]f[ea Homeri in Trimalcionis porticu depicta. 46. 

Orborum privilegia Crotone. y <9 . 

Ova pavonum gallina fupponi jufit Trimalcio. 5 6. 

P. 

P Hilumene liberos fuos Eumolpo commendat. 2 2 f. 

Picturam perdidit pecunia cupiditas. 8 6. 

. ~~f Ea d em ne minimum quidem fui vejligium reliquit. 
Pindarus H omericis canere timuit verfibus . 4. 

Pifcatori quid fit faciendum. Z 

Podagrici pedibus fuis maledicunt. 208. 

Polyanon anicula curat a Unguor e. 202! 

verberibus fputifque extra januam Circes eji - 
citur. 

_ 20^» 

" oratio ad partem illam, quam inter res ferias 

nomb 


INDEX. 
nominare fas non e ii. z 07. 

— -preces ad Deos. zoy. 

, ' Ejufde cum anferibus athletica dimicatio .z 16 

. duobus aureis eadem an feris expiat. 119. 

Priapus in fomnio Lyca dicit, Encolpian a (e in navent 

ejus effe perductum. 124.’ 

Protogenis illuflre elogium. 79. 

Q- ... 

\Vam male efi extra legem viventibus , qukquid ' 


187,' 

M- 

102.' 

24. 


meruerunt femper expectant. 

OuartilU cum Encolpio reconciliatio. 

R. 

"D Aram facit mifturam cum fapientia forma. 

^Rixa Encolpii cum Afcylto. 

S. 

QAguntini ab Hannibale opprefi , humanas' edere car- 
*“* nes. 2 28. 

Satyrion bibijfe dicebantur libidinofi. 1 3, 

Socrates deorum hominumque judicio fapienti fimus, 2 2 7* 
Sophocles verba invenit, quibus deberet loqui. 4. 

Spiritum,tanquam rem vacuam,impendere non opor- 

tet - 118. 

Syri duo lagenam expilatum veniunt. 3 2* 

T. 

*~£^Hucydides laudatur. ql 

Trimalcio pila fparjiva exercetur. '40. 

- digitorum crepitu matellampofcit. 41. 

• dies bonos ab incommodis bulla di finxit. 48. 

•— — convivium ingreditur. 54. 

— • Ejus habitus. ibid. 

fultum de Cicerone judicium, 66. 

Jrjpbatta 


INDEX. 

T rjphana a Neptuni Jimulacro admonetur , Gitona in 
navi Lyca effe. I2 ^ 

Tutela navis expiatur a nautis. j 2 7> 

V. 

T / Erjibus funt primi anni dandi. 

■ VljJJes pro ariete adbajiti 105, 

— £/«* nutrix posl vicejimum annum ci- 

catricem invenit originis indicem. 128. 

Idem cum corde fuo litigat . 208. 

Vota hominum prapofiera. 87. 


Z. 


7 .Euxis picior excellens. 


79 ' 


Titi 


Pag. i 

Titi Petronii Arbitri 
E QJJ ITIS ROMANI 
SATYRICON. 

u m alio genere 1 Furiarum declamatores e»»/- 
T^inquietantur , qui clamant ? Hsc vulnera^"' 
'prolibertatepublica excepi, hunc oculum 
pro vobis impendi: date mihi ducem , qui 

me 



T Iti Petronii A rsitri} ita Ie- 
gitLambinusCom.ad Lucret- 
lib.iv . in yulgatis quibufdam 
editionibus legitur , C. Petronii 
Arbitri , apud Scaliger. in Catai. 
C. Petronii Arbitri Afranii. J. 
Lipr. 2 diib.XYi.Ann.Tacx. xvi 1 1 . 


tronii in libros plures diribitum 
iuiEe fatis magno nobis argumento 
eft veteris gloflarii fiducia ubi in- 
ter cictera hoc exemplum occurrit 
Petronianis amatoribus. 

Ex cel fit Jf. dicitur k Petronio in I. Sat • 
Unde manifolium, hoc opus certo 


De C.PetroKis^Quzm viriDodli eum { fibrorum ordine diflincfuro fuifie. 
cenfent cujusfragmenta hodie pu- 1 DoayS.Quin & in veteriGlcffarioS. 

impuritatis. De quo etiam j Bened. Floriacenfishabeturhic lo- 
delibero : licut & de pronomine, ‘ cus defumpeus e Petronio Arbitro 
cuod apud Piin. lio. xxxvi i. c.l i . , J. xy. Sed video in totum in illa herere 
Tl I° S v ei i’ It if m ^, Plu ;? r * in libell ° \tab*la,qu*Tr 0 j*h*lefm oftedtt.P.Da- 
Tl&g et, Ug ctccx.u?<i £ t vgX ctx.ce, & j 77 /*/. Quod ex Petronii Satyrico ha. 

Loqui eos de hoc eodem. res! bemus, mera excerpta funt alicujus 
indicio eit.Plinii verba $Tstus Petro- ' ftudiofi,cui,quead guftum fuumin 
ConfitUris monturus, in-jidiaXe- j^° 2 uCtore invenerat, eode quo c- 
ronts Principi', ut mer.fam ejus ex here- i pus legebat ordine, Adverfariis fuis 
daret , trudam murrhinam ccc. H-S. j commendavit ac commifit.Qui pu 
emeram fregit. Plu ta r . :i dffzhxg nftmarchis fic eviratum e fi e, 

_» . . vehementer errant.Qualis hsec ca- 

T . * « ‘ ' c 7* c w fifiratio foret, qu?,refecdis a reliquo 

c, '4 c> * < 5&<" i, 3&3zrsp2$£p'ti- corpore mebris.vel potius ipfocor- 
• «, TYr©- Hs/f ***(§►-. Lambinia- ‘ pore abjeclofiolas pudendas partes 
r.am lectionem ut veriorem, com- • reliquifie vide 2 tur?Certe qu£ defi- 
probat Goldaitus. Er bardus. Petro- derancur , vix videri pc fiunt fala- 
Clus -iius,cujusTacit.meminit Ub. cio^a a c nequiora fuifiehis quae re- 

' nt.Immo ifta nullam proca- 
> Sc protervitatis ^-ztp^cXlw 
lpfis lenonibus ufurpandam re* 
liquatn faciunt. Sa.lma.fius. 

1 . Furiarum. 'iF uriis aditari dicun- 


Rcrone, fed fub Galba periifie 
«ameftexiib. i. Hift. ‘Tythoeu*. 


* * s -* con_ SsuYx*con illud Pe-j tu r, qui nihil ordine faciunt, Sc qui 

A fiagitio^ 


2 T. Petronii Arbitri 

me ducat ad liberos meos,nam- fuccili poplites mem- 
bra non iuftfnent. Hzcipfa tolerabilia eflent, fi ade- 
loquentiam ituris viam facerent : nunc & rerum tu- 
more, & fententiarum vaniflimo ftrepitu,hoc tantum 
proficiunt, ut 3 quum in forum venerint, putentfe 
in alium terrarum orbem delatos. Et ideo ego adu- 
lefcentulos exiftimo inScholisftuItiffimos fieri, quia 
nihil ex iis, qus in ufu habemus, aut audiunt, aut vi- 
dent ;+ fed piratas cum catenis in littore ftantes,& ty- 
rannos ediefaferibentes, quibus imperent filiis, s ut 


patrua 

flagitioruxn cotifcientia parum a- f oneribus & itinere fiejfios, infima p* 
pud fe funt. Fefiiviffimum efc hoc, | dum parte fucaro. rcliquijje. Refpici: 
quod in Grxcis Epigram. dicitur, ! eo Petronius hic. Merula. 
qy.ofd.am nenfiam a M ufs,fed k Fu- Cum in fibrum venerint, putent 

r iis prerfius agitari. iunc enim, u zn-\fi e in alium terrarum orbem delatos.} 
le dicit, pcc&vtcoj <5” & 7r£{r:v cpcoicct. ^enec. lib.i i. controv. in procem. 
DeFuriis impiorum eleganter feri- j Velut ex umbrofo &"objcuro prodeun- 
bit Cicero pro Rojcio Amerino , j tes loco clar e, lucis fulgor ohcacat , fc 
in Pifonem Sc lib. i . de ll. Unde: iftos a f holis in forum tranfeuntes , o- 
toties Plut. Ig/.yyvcov, ■ mnia tanquam nova & inufitataper- 

& , -JaA ^j ! A«^«J fKri ‘ s «- Idemlib - v - contr. 

TT _ . . ' -r-’ ' ‘Latro, cum pro reo 'Ruftico 'TontiGM 

PiehOGOrus d£thioo. E £4>yvss\ „ rr lt 

„ . _ ; Hifama diceret , uCque eo confufus 

vXx/jyey. EuriD.Ipr.icema, in Tau- V ■: +'ri r • • * ^ 

> 0 ~ \juit, ut ajolecijmo inciperet, nec antei 

ris 5 ‘&t£A7ro\u') oi^jsci^ sQAvvvcey. 'potuit confirmari, fiam parietes defiie- 

rans, quam impetraret , ut judici trn 


Ovid. lib. x. de Myrrha & Suet. 
Nerone c. xxxiv. LBrafiicanus. 

2. Succi fi. poplitesmebra nonfufiinenfi 
Pauli. ex Fefti lib. xvi i . $tppernati 
dicuntur, quibus femina funt fiucciskin 
modum fuillanem pernarum. Ennius: 
His pernas fisce idit iniqua potentia', 


ex fero in bafilicam transferretur. Vf 
que eo ingenia in Schola ficis exercite- 
tion:bu 5 delicata enutriuntur , utcL- 
morem, flentium , rifium, coelum deni- 
que pati nefiant. 

4 - Sed piratas cum catenis in litteri 


fiantesl Scnec2 lib. i. contr. 1 i.N*» 
Loquitur Ennius de clade Can- • efi credibile temp er affe a libidine pi™‘ 
r.er.il: nam a fuperbo Pceno pernes tas omni crudelitate efferatos , qutb-a 
vel femina funt fuccifa in quibus i omne fias nefafque lufits efi,fmul ter- 


qu 


subus* 


vit 25 quid animadvertebatur. Li-| ros ac maria latrocinantes , 
vius lib. xxi i . feribit quofdamja- aliena impetus per arma efi, jam i? * 
ce 7 ff es yrvos, fuccifs fiaeminibses popli- j fronte crudeles , &- humaro fang**** 
Uoli ftk *P°& cl&dcm Cannenfem juijfi: adfuetos , proferentes ante fe vincuUj 

catenas, gravia captis onera. 

>. Vt patrum fiurrum capit* P r£ ~ 

c;da&) 


inventos. Valer. Max.lib. ix. c. ii 
socat K/iiitusAicra captivo: Romanos} 


Satyricon. 3 

patrum fuorum capita praecidant ; fed 6 rcfponfain 
peftilentia data, 7 ut virgines tres aut plures immo- 
lentur; fed s mellitos verborum globulos, & omnia 
dida, fadaq; quafi 9 papavere & fefamo fparfa. Qui 
inter ha:c nutriuntur, non magis fapere poliunt, 

quam 

fidant"] Lex erat Sardoa, inquit JE-. Avib. pisXiyXuaroiy iTtt&y, i .mei- 


lianus lib. iv. c. i. var. Hift. at 
filii patres , jam fenio confecios fufiibtts 
caderent, &■ interemptos fepelirent:ab- 
furdum arbitrantes eJJi,Ji delirus fer. ex 
ulterius m vivis agat, eo quod foptftime 
in fraudem peccatum f impellatur cor- 
pus feneclute grandava macerarum. 

6 . Ttefponfa in pe (silent iam data ] 
Cicero lib. i. de divinat. Vthoftia- 
rum immolatarum inficerentur ex- 
ta, quarum ex habitu, atque ex colo- 
re cum f alubritatis , tum peftilentia ft- 


litorum carminum, ut Horar. dixit, 
poetica mella, & Tertull.de Amm. 
mella facundia . ad quam conditio- 
nem tcsXtJpisg x.vxy&* , & pcsXs- 
in Epigrara. ap- 
pellantur. pcsXiftfayfcb qui vcce 
funt mellita ac dulci, yXvx.vpt. 6 i- 
Xiy^og, dulci fiimus .K orner -Uiad 

"ten yXacx-YiS pzXiT<&‘ 
yXvxi&v ptsv ccvly 
Cicero de Sene6t. Ex ejus lingua 


rna percipi: nonnumquam etiam, qua ,, , , „ , • 

r* a - / v J r meile dulcior Ruebat cratio . Quos Fe- 

ftt ftenlitas agrorum , vel fertilitas fu- . f. . . 

\ r>, - -i- t- tronius mellitos globulos. Cic.iib.i, 

tura. Qumtinanus lio. 11. c. x. . * .. . 

Sint ergo & ipfe materia qua fingen- a< ^ ep . x 1 V. d*x*- Ajj KV.jgg 3 

tur , quam fimiS-ima veritati : & de- q u2 ^ dicas un£ta verba ^ oleo 
clamatio in quantum maxime poteft ! fparfa. & nefcio quis Xr t xvl?isg Ac- 
Scc. Nam magos & peftilentiam , & j yov. Lundorpius. Globuli ,placentul? 
refponfa , & faviores tragicis novercas , i erant ab orbiculari figura fle vc-ca- 
nhaj. magis adhuc fabulofafruftrk in - j t&.Mur etus. ^Animadvertit , Turne- 
ter fponfiones & interdicta quaremus . . bus ,v et er es in omr.i dulciario opere fa- 

litos ejje uti meile, ut nos faccharo . 

9- ‘Ta pavere & fefamo fparfa .] 
ccclxxxi v. In peftilentia refvonfum ! Sefamum, principem locum inter 


7. Vt virgines tres aut plures i: 
molentur ] Quintilianus Deciam. ! 


eft , virginem immolandam. Son 


eilaria obtinuifie,ex hoc Petronii 


ciam pater virginem negavit. . 7.1 agi- : loco , Athenaeo & Fclluce notum 
ftratus immolavit : non finiebatur pe- ■ e it. Nec papaver poftrexnum lo- 
ftilentia: iterum fortiti fiunt : altera cum inter condimentarias herbas 
immolata e fi ■ fedata e fi peftilentia. obtinebat Mureco auctore. Ideo 
Idem Deciam, cccxxvi . §ui pefii-S cum aliquid ftudiofe politum ii- 
lentia laborabant , mi ferunt legatum] gniEcare vellent , ar t <mCpcc^ig & 
a ~ ttr oculum petendum, responfum eft , [ papavere ac lefamo fparfum dice- 
filium ipftus immolandum ejje. 

S. Mellitos verborum globulos .] 

Eleganter a guftu ad auditum v fua- 

v itat mellis trahitur. RBarth. Mei- I A G.Cbfecro hercle ut mulfd loquitur ? 
litui, x . fuaves , dalccs. Ariitoph. 1 iH. Q^hil nifi UtcrtuU: , 

A a Sefamum ; 


i bant. CaCauhon. Animad.in Athen. 

I. 1 1 1, c, xxvi i . Plaut. pcenul- 1 * 

II. cxiv. 


4 T. Petronii Arbitri 
quam bene olere, qui 10 in culina habitant. Pace ve- 
Itra liceat dixifle,primi omnium eloquentiam perdi- 
diftis- Levibus enim atque inanibus fonis ludibria 
auardam excitando cfteciltis , ut corp us orationis e- 
nervaretur, & caderet. Nondum juvenes declama- 
tionibus continebantur,quumSophocles,aut Euripi, 
des invenerunt verba,quibusdeberent!oqui. "Non- 
dum umbraticus doctor ingenia deleverat , quum 11 
Pindarus , no vcmque Lyrici Homericis vcrfibus ca- 
nere timuerunt. Et ne poetas quidem ad teftimo- 
nium citem, certe neque Piatona, neque Demolthe- 
nem ad hoc genus exercitationis accefiiffe video, 
Grandis, & , ut ita dicam, pudica oratio non eft ma- 
culofa, nec turgida, fea naturali pulchritudine exfur- 
git. Nuper ventofa ifthatc & enormis loquacitas 

1 3 Athenas 


Se farnum, papaverem^ triticum &' militari , qui plurimam in caftris 
tricis nuces . & lub Jovefrjgido degit. Juvenal. 

Petronius infra ae coma ^ rimal- — genus ignavum cui teclc gaudii 

Cioms; Glires melis & papavere [par- , umbra. 

^° S ' _ , r . , __ , : Columella d. R. R. lib. I . Eos 

10 In culina nabitant] Ha«i m.- fsli UKf)ra mfnU 

olere fcjfur.t quam qui in coria- des curi ,j^ emur Sic Xrucul 
Tiahabicant, vulgo edunt: in culina :: . y:i . xtIx . mi les vituperans ur- 
hacitant. culinam fcio mulr.s non banum amatorem vocat. 


male olere, at veteres libri legunt: 
in coria-, pro coriaria, fy tt! fv^Zo- 
Salmafstis. 


Moechum malacum , cincinnaiurn, 
umbrat ico lam. 

12. ‘Pindarus novemf? Lyrici } Se- 


1 1. Vmbraticus do&or] i. c. fcho- nec. ep. xxvii. in Hygini MythcL 
lafticus.Graviliimus Annalium au- [ r.udum lemma.- Septem Lyrzci. quod 
cior lacituslib. xiv. Ann.c.Lin. i falfum eft. Aulonins gripho terna- 
Sttedia, ut fic dixerim , in umbra edu- ! rii numeri: 

cata. Pro umbra , icholam decla- 1 Et Lyrici vates numero fient Mue- 
matorum intelligic. ‘Pichsna. Pii- j msfynarum. 
nius lib. i x. ep. 1 1 . Volumus f hola- j Wouwercn. Lyricorum princep 5 
fricas tibi, atque {ut ita dicam ) um- j cluit Pindarus . Relicui fu ut : 
braucas litteras mittere. Apud Plau i .ctuc , Sappho , Stefchorus , ibyctu , 
tum in Curcul . I v. 1 1 r .xxi 1 1 .um- Anacreon , Tdacchylides , Simonides > 
bratzcus ^umitur pro homine urba- ^Alcman , quorum fragment2 
no , in umbra degens , opponitur nibus doctiorum teruntur. 

15. Mtber.x 


Satyricon. ? 

H Athenas ex Afia commigravit, animofque juve- 
num ad magna furgentes veluti peitilenti quodam 
iidere adflavit, fimulque corrupta eloquenti* regula 
ftetit,& obmutuir. Quis poftea '4 ad (ummamThy- 
cydiciis, quis Hyperidis ad famam proceffit ? acne 
carmen quidem Sani coloris enituit: fed omnia qua i 
eodem cibo pafta , non potuerunt ufque ad fenettu- 
tem canefcere. Pictura quoque non alium exitum fe- 
cit, poftouam Aigyptioru audacia 1 - 5 tammagn* artis 
compendiariam invenit.Non eft paflusAgamemnon •X?*- 
mc diut us 5S declamare in porticu T 7, quam ipfe in^^ 
Schola fudaverat: fed, Adulefcens , inquit, quoniam, 
fermonem habes non publici faporis, &, quod rarif— 
fimum eft, amas bonam mentem, non fraudabo te ar- 
tefecreta. Minimum in hisexercirationiousDoctores 

peccant, 

13. lAthcnat ex ^Afia commigra-' pendiariam dicebat ejfie. Seneca ep. 

1 ,it ] Cicero in Brur. c. xm. .A- xxri i . hanc compendiariam invenit - 
fauci nimis redundantes. D- KieronJ Varro : Hoc dico , compendiaria fine 
ad Rufticum : ££eti *A fi anum tumo- 1 ulla (ollicittedine ac molefiia dicandi ad 
rem Attico fice&bant (ale. Julius SeJ eandem voluptatem perveniri pojfic. 
verianus : ^Anfequenda Atticorum' Thiloxenus GlclT. Compendiaria, 
adlio , qui breves adfcriclifi fiunt , & 1 cvnfi^ic: ce. 

acres: ^ An imitanda nobis ^Afianorum j 5 Declamare in porticu ] Forti - 
licentia, qui vagi & fufi ? ; cum quam dicat nefeio, prsefertim 

1 ^ iAd fttmmam Thucydidis. ] j quum nec pes , nec caput Eucoi- 
Summam abfolute ufurpat pro per- i piar.ce diflertationis, in tanta tam- 
feebione & confumm2ticne & ab- j que deformi Satyrici iftius decur- 
folutione , quod novitate quidem | t2tior.e , ufpiam gentium compa- 
bianda conciliatrice placet inteili- i reat hodie. Nam nec de ^Agamem- 
genti : non 2ttendenti fur dum & nonis fuaforia reliquum nobis quid- 
inane vocabulum eft- Turneb. lib. * quam fecitfugitiva oblivio. Quid? 
xix. c. vi. Juretusad Sysnmach. i quod majorem fiuperioris declama- 
lib. iii. ep. xl. Infra Petronius : tionis partem deperi lUe augurari 
Diufifumma carminis penes TAopfium j poffuxnns. Jam de obfccena illa , rno- 
Thracem memorata efik. i di/fi omnibus fiagitiofia Eucelpii fervi - 

1 5 . Tam magna artis compendia- • tute, eodem fi ad arenam condemnato \ 
riam invenit. ] fcil- viam. Sic Cic - 1 defuga ejus, ac judicio delufio : de no- 
lib. 11. de Ofitc. Socrates hanc, viam , clurna ho (bitis cade : de uxore j Lica 
cd gloriam proximam, O- quafi com-' corrupta , tum injuriis ciden* illatis , 

* A 3 expiU- 


6 i. Petronii Arbitri 
peccant,qui neccfle habent »* cum infanientibus fu- 
leie. Nam ni dixerint, quz adulefcentuli probent, 
ut au Cicero, 19 feli in Scholis relinquentur ; ficut fidi 
adulatores,, quum cenas divitum captant, nihil prius 
meaitantur, quam quod putant gratiffimum audito- 

_ ribus 

TrfT 1 Priapi 

quod’ ajunt. <^id e de V Wl»“”,I I 

nt Tripla % da exii» ac dignitate] frcli, , “preiffque. Ex quibus mm 

ssas£ 'dff 2 r"* 

communibus , de Menelao antefcha- reliqua e"ia’mn * “ ntula J ua: 
Uno loquar? Sed& de procude,- \ 

fi iSa. q **m£ Jlupro lier at , "" 

•/? r j - - - i c j us ■sztyzz. parce ccnieri poiie. 

gytonu manumifiane , decf, primis Doufa P. * 

impudicitia ejus tyrociniis , pr&pofie- i T ~ 7 . , 

«* acn.firi.Jm Excol/o cLfuc j 1 

itf*/ „,4- i nede/„ ? d° POlt ' - N ' am 

- J ~ , : n£ae ^ omeu Herculis Roma aPhilio- 

perto , aui nc -vir e/Jet a matre per -\ 0 , , -rt P 

a,~a, r V ■ i - 4 - j ■ n , “ r : P° quondam extracta aicxum creda, 
ju^s , ipfovtnlu Toga diefiola <-! cujus meminit infra Petronius cb- 

fiumpta in muliebris patientia /cor- i £fat Cr*r 7 - ■ 1 

t,m traxerat, opj etiam «.»/«- ^7 

ire in ergajlulo fecerat. Taceo I Jacere lamentatu, 

turbationem ^fylti. filis vcrf.onem i P° il f' 

W»ft» per diti /simam , taceo /r*f C r- : 1 b *”f*”**#*bus Jurer# Ele- 

c*** Eucolpio fub pracep uris ' S 2ncer Plautus in Bacchid. iy. 
umbra initam /arietarem, & viri - j X * 
darium fceddfitmis utriu/i/^ volttpta- • 
tibus iniquinatum : poltremo , 
cx turpifiima lite in ri/um jurgantes 
convorterat , laudationem poeta , csjus i 
ofubidifiima recitationi cum a uri - j 
> z’j»o x/ffT0 dentatis plagis interfue- . 
rant ambo , neque id frufira : quippe 
quam vocatio etiam fuerit fisbfequa- 
tA s ^ atriufij captatoris fent entia , ! 
par a/it i cis potius .quam fchola/iicis ar- ’ —Crar. lib. II. 


‘ 2 \u!lus frugi e/fepttefi homo , mfis 
qui & bene &■ malefacere tenet . 
Improbis ^ improbus fit. Har- 

paget: furibus furetur, quod queat. 
VerfipilLem, frugi convenit e/Je homi- 
nem. pectus cui fapit , 

Bonus fit bonis , malus fit malis: Ut- 
cunque res fit , z/v» animum ha- 
beat. 

• Saryr. 


r;^ f K*fita. Xeqtre rainor jaclura pudor, inquit, te malus urget: 

racta in argumentorum fequenti- Infanos qui inter verear e infianuf 
um zmiiiione, de pallio loquor per la- \ haberi. -< 

' r r'”“r h ”?W>A* tunicula ^Af- 15. S.fi * relinquentur* 

' j ’?**“ **reunlenu deperditu. Verba fuac Ciceronis ia orat pro 
C&.^nc ; ferre mox n rufiice qiteiam in Cceiio c. xv : i . 


2.0. Fi 


Satyricon. 7 

ribus fore ( nec enim aliter impetrabunt , quod pc- 
tlin , nifiquafdam infidias auribus fecerim ) lic e 
cumtis maaiftcr nifi, tanquam pifcator, eam m»P - 

ckulos, finefpe prfd* momutm fcoprio. d 
erao cii> parentes objurgatione engm funt , , q 
]unt liberos fuosfevet» lege proficere. 
nim , ficut omnia fpes quoque fuas ambition 
nant: deinde quum ad vota properant , cruda ad u 
ftudia in forum propellunt, & eloquentiam, qua m 
hil efle majus confitentur , pueris induunt adhn - na 
fcentibus. Quod fi paterentur laoorum gradus neri, 
ut fi udiofi juvenes lectione fevera mitigarentur , ut 
fapientiae prsceptis animos componerent, - c ut ver- 
ba atroci fiilo effoderent, ut quod vellent mutari, diu 
audirent, fibi nihil effet magnificum , quod pueris 
placeret: jam illa grandis oratio haberet maff a " s 
fueT pondus. Nunc pueri in Scholis ludunt , juvenes 

ridentur in foro, & quod utroque turpius eit , quod 

quilquis 

20 . VtvcritctretifyUeffidMty lm a ™icircup«eri,™fir 
Veteres qui ad feribecdum ceris ! OmpJJa parva mebr» figebat ftylts, 
fiv e tabellis ligneis ceraris vel cera ! Vrtdep agi 'dares fiUn percurrere cerae, 
inductis utebantur, quando fen- Scholare murmur au-.notan,e- jcr p 
bebant ftylo ferreo arabant, vel ferant. 
pungebant, velfcdiebantcer2S,in- Et paulo poft: 
que illis litteras fingebant. Altera inde alii fiimui 

. /1 1 1 - «a rspbo . d._ .... 


n , . r 

Inde alii fi imulos, & acumina jtrrca 

■vibrant , . f . 

parte aratis cera falcis firioi- 
iu ocia v-- tar . 

tufa, qua fi feriptum. delere ^-jpxaeg.prior pars quam diximus: 
lent, fulcosincifis litteris in cera £ y - • 


v.uc iu:s a.e.idJ unge — * — - - 

pars ftyli , qua nempe fcribebant 
erat fatis acuta ad iubtilem ful- 
cum in cera faciendum: altera ob 


' i i _ r piiui pesi j ^ 

len-, fulcosincifis litteris sn cera £ t aua fkBi apices abeleattar & a~ 
factos conducebantjcojuplanabant q-acrit hirti 

que, camque corcinnabant ad a-i Rxrfscs nitefient innovatur area. 
1—mfcripturam accipiendae,. Sty-; Hxc s po ft cr ; or . Itaadprio- 
i deleri ptio elt apudprudenoffu ^ c : cero 1ib.i. deOra 


li 

m um Prudentium Hv 


X ai CO J pUiLi-i.c/- - £ 

rem alludens Cicero lib.i. de Ora- 
. IX. tor . omnia fitb acumen fiyli Jubeant 

v.zceff: efi.Sz Petronios hoc loco- A d 


8 i. Petronii Arbitri 
cpifquis perperam difcit , in feneaute confiteri non 
vult. Sed ne me putes improbaffe Zl fchedium Luci- 
iianz humilitatis, quodientioj & ipfe carmine ef- 
fingam : 

22 Artis J everse fiquis amat effecltis. 

Mentemque magnis applicat, prius morc$ 
Frugalitatis lege polleat exacta : 

Nec curet alto regiam trucem vultu , 

23 Clienfque cenas impotentium captet : 

Nec 24 perditis addictus obruat vino 


alteram Horatius lib. i. Sat. x. 
Sape fiylum vertas iterum qua di- 
gna legi Junt , 

Scripturus. — — 

Hoc eft , fsepe aliquid deleas ac 
corrigas. Nempe qui acuta parte 
ityli formabant litteras , cum eaf- 
dem mutare vel abolere vellent , 
convertebant in manu Itylum , & 
partem obtufam , quxalioquina 
tabella erat averfa,redigebant ver- j 
fus tabellam. Ita ergo qui pungen- ; 
tes ceram litteras efficiebant, cum \ 
delere icriprum vellent,ftyIo verfo \ 
eafdem prius factas expungebant, t 
ityli formam apudPignorium vide. 

21 . Schedium Luciliana humilita- 
tis ] Ita Parifienfis editio. Turne - 
bus priorum exemplarium fidem 
fequutusnon Improbitatis , verum 
Humilitatis , referibebat. Idque 
^Petronians etiam lententia: paul- 
lo accommodatius vifum. Nam 
(ficut: idem argute fubjicit ) Lucii - 
dius in Satyris interdum fe ad humili- 
t at em Iamborum demittebat , hodie f , 
in Grammatici: quidam ejus Iambici 
Teperiuntur. Alii no n Luci di an a , 
fed vero Luciana improbitatis ma- 
luere. \enia digni , quia Petro- 

JJiom Lucianopolteriorem credi- 


Mentk 

| dere. Porro Doufa ; Liciniana im- 
\ probitatis ; a Licinio Calvo : cujus 
carmina, quamvis jocofa , ingentis n- 
nimi adferit Seneca. Douja r P. 

~~-.iArtis fevera fi quis amatef • 
felias] Petronius, ut quidem e' 
mendavit Jofephus,Divi Julii Cx- 
farls F. Scaliger , fcripfit hamat. 
Fit autem adhamare cvymspit&v , 
ut explicat vetus Glofiarium, hoc 
eit, ut Appulerus loquitur , Inun- 
care. Rutgerfius . 

23. Clienff c cenas impotentium 
captet ] Supra; adulatores cum ca- 
nat divitum captant. Impotentium , 
id eft , valde potentium. Dou/d P. 
Quemadmodum obfervavit Cha- 
rifiuslib. 11. ubi admonet prsrpo- 
fitionem 1 n efle modo derogati- 
vam,modo adjectivam. Servius i. 
sEneid. Impotens, fatis, & nimis , 
& nihil putens. Exempla ii deilde- 
ras Jurctum confule adSymmach. 
'lib. i.ep. xcv. Savar, ad Sidon, 
lib. v. ep. xi 1 - AchiLScat. ad Ca- 
tul. ep. xxxv 1. 

P er ditis addi cius. ] Perditis, id 

eft , nequam & diffolutis homini- 
bus, & quos ^Afitorum K epotu 9 * 
cognominibus pro dignitate inil- 
gnite poffis. Douft T. 

2 5 . P ’aufr 


9 


Satyricon. 

Mentis calorem, ne ve 25 plaufor in [cana 
Sedeat redemptus 25 hiftrioma addictus. 

Sed Jiv e armigera rident - n - Tritonidis arces 
Seu Lacedamonio tellus habitata colono , 
Snenumque domus, 2 » det primos ver [ibus annos, 
Maoniumque bibat felicipectore fontem ] 

Mox & Socratico plenus grege, mutet habenas 
Liber, & ingentis quatiat Demojihenis arma. 
Hinc Romana manus circumfluat, & modo Graje 
Exonerata [ono mutet [uffu[a[apor em : 

Interdum [ubductaforo det pagina curjutn , 

Et fortuna [onet celeri difcincla meatu. 

Dent epulas, & bella truci memorata canore: 
Grandiaque indomiti Ciceronis verba minetur. 


His 


25. r P Irrufor infcevn ] Ingenui’; quod eam mundi mentem atque 
namque etiam plaudendo adcii£H. i m fummo C 3 p:te fedem habere 
lnfignis eil Suet, locus Neron. c. : credebant : five quod ratio , qux 
xx. Xcqtceeofegnius adoleCcentulcs <r-;per eam defignatur, Refp.cc br- 
quejlris Ordinis, & quinque amplius ( bes amplificet, ut ait Capeii2. ia • 
millia, a plebs Robufiinx juventutis' te feribit , in mediis edituque lo- 
undique elegit , qui divifi in fi chanes j cis oppidi folitOS xdes ponere JO- 
pl au ficum genera condifierent , £om- vi, Veitx , Minervx .> iub quorum 
bos t & Imbrices zp- Te fi as vocabant. tutela urbes credeoant efie. 
Tacitus aurem eos plauforcs Equi- rhafi Virg. Eclog 1 1 - 

tes ^Augufianos adpellavit. Fuic& Fallas , quot condidit arces» 

plaudendi genus ahud,quod, Sca- IpCa colat, — — 

bellorum crepitura, vocavere. Ipfum; *Ubi Servius: Ideo dea arcium Jslt- 
ir.dicat facium Cic* pro M. Coelio Ansrva dicitur , non quia dea est ar- 
poil Mimi , aut Fabuix exitum: ' tium <&- ingeri zj , ideo i fi a -finguntur. 
Detr.de fabella concrepant, aul&um pjihiL e>nnaeft , excellentius ingenio > 
lelizur. Meminit & 5 uer. Calig. c. quippe quo reguntur univer/a. Pro- 
li v. & Arnob. lib. 11. Gmfaluss, ibus: Palla* primum adificaxionem in- 
z 6. Hifiricnix} vide in fragmen z. vemjfe dicitur . Erhard . 

27. Tritonidis ] I cili mutilator j et primos verfibus annosi} 

Pauius: TritoniaM inerva 'a ripk Tri- Lucian. Lexiph. Js 


tonis puminit 
tus fit v i l . 1 



28. Tritonidis arces j circes an- ! 
tiqui Miacrvx confccraverur.t . 


io T. Petronii Arbitri 
His animum fuccinge bonis fic flumine largo 
Plentis, Pieria defundes pectore verba. 

Emi- Dum hic diligentius audio, 30 non notavi mihi 
* tKS ' Afcyltifugam: & dum in hoc dictorum |ftu totusin- 
cedo, ingens fcholafticorum turba in porticum ve- 
nit, ut apparebat , ab extemporali declamatione ne- 
fcio cujus , qui Agamemnonis fuaforiam exceperat. 
Dum ergo juvenes fententias rident, ordinemque 
totius didtionis infamant , oportune fubduxi me, & 
curlim Afcylton perfequi cceps. Sed nec viam dili- 
genter tenebam , nec quo loco ftabulum eflet , fcie- 
bam. Itaque quocumque ieram , eodem revertebar, 
donec in curfu fatigatus, &fudoie jam madens , ac- 
cedo aniculam quandam,qu<T agrefte olus vendebat: 
31 Et rogo, inquam, mater, numquidfcis, ubi ego 
fjf habitem ? Delectata illa urbanitate tam ftulta : &, 
Quidni fciam? inquit, confurrexitque , & ccepit me 
pratcedere. 32 Divinam ego putabam, at fubinde, ut 
in locum fecretiorem venimus, ss centonem anus ur- 
bana 


cu/JrtccQeis, tu G)%z.vaih.v 
uyq UXcc'TZ,>y(§h’ dv y.cupc* esJiUtji, 
Servius Eclog. iv. 'Bono ordine pri- 
me ‘‘Poetat , deinde Hifioricos , deinde 
Fhilcjophos Legendos dicit. 

30. Non notavi mihi ^Afcyitifu- 
gam.] Eleganter dictum; notare Jibi. 
Sic infra : Rotavit Jibi ad lunam 
ion forem ir.tempeftivo inh arent em mt- 
71? ferio. Iterum : Proxima nocte cum 
mite: notajjet Jibi &• lumen inter mo- 
71 ument a clarius fulgens. A- Gellius 3 
lib. xvi 1 . c. 11. Hac verba , qua me- 
TmmJJe potui , mihi notavi. 

3 1 - Te rtgd] Formula blande ad- 
euntium efr , te rogo cum quid 
exquificuii veniunt. Plaut. rfcud. 


Ecquem in angiportu hominem novi- 
Jii, te rogo? 

Quiielmius. 

3 -• Divinam ] Prxfagam, Bartb- 
QuszCciretomniZyTyZugius. D:ci: 
enim fe exiftimajTe fcire eam divi- 
nitus. Turncb. fvfartial. 

Non jam divinus, fedfcio quid fici#- 

Senec. de vit. Beat. c. xxvii- 
i Arnob. lib. v. de Xuma. Juveni* 
Sat. x. Auctor Quercli : Setrr.s 
Quercli ac JL miliaria tamquam di- 
vinus loquitur. 

3 3 . Centonem anus urbana rejecit .] 
al. injecit* quafi velit Eucolpium in- 
duere legitimum habitum eoruci» 
qui in lupanari , fcilicet ut inteili- 
gat fe in fornicem deducium- b " a21 
Mcecbi 


Satyricok. II 

bana rejccit:&,34 Hic,inquit, debes habitare. Quum ^ 
e ao negarem me cognofcere domum , video quof-p,^, 
dam, 35 inter titulos, 3« nudafquc meretrices furtim 
confpatiantes. Tarde, immo jam Teio intellexi, me 

in 


Moechi & ii qui luftrabantur , ob- j modi velis cubiculorum janux te- 
nupto capite effe ex Suet. Caligul. 1 gehantur , & eo ponebantur , ne 
& Neron. notum. Capitolinus Ve- | ic. per forium rimas mfpicerepot- 
ro : In tanto -vitiorum Cajanorum & | fent curioii quid incus ageretur. 
Neronianorum fuifje amulum , ut -va- ; Sat. IX. verf. CV. 
paretur noEte per tabernas, & lupana- j 
na obtecto capite cuculio vulgari. C. J 
f ortunatianus lib- Rhet. Invenit fi - J 
litu adulterum obvoluto capite , ncc 1 
eum occidit : Ethoc ritu forte Nx- 1 
vius, apud Gellium lib. vi= c. ix. 

Eum futu pater cum pallio ab amica 
abduxit. 

Vide Ilidor. lib. xix. c. xxvi. 

Huc refpexit Seneca de Vita beata 
c. xiii. Imo & meretrices obnup - 
ix. Juven. Sat. vi. 

Sumere nocturnos meretrix ^Augufia j 
cucullos: 


- Claude femfhas 

Vela tegant rimas, iunge ofiia, tollite 
lumen 

E medio — — — 

34. Hic , inquit , debes habitare } 
i. e. Veneri litare. MartiaLlib.xi y. 
Ep. lxxvi 1 . 

Si tibi talis er it, quale dilecta Catulio 
Lesbia plm 9 j$at,heic habitare potet . 
3 s . Inter titulos ] Tituli adpella- 
tione notatur , ftupri pretium & 
& nomen meretricis; Senec. lib- 1 - 


contr. II. Deducia es in lupanar, ac- 
, cepifii locum, pretium conjhtutum efi t 
Sed nigrum flavo crinem abfeondente mfleriptus eft. Ibidem: Ko- 

galero , ^ : men tuum pependit in fronte , pretia 

Intravit calidum veteri centone lu- ft u p r i accepifli : Symphofianus in 
panar Hiitor. Apollon. Tyrii: Tuella pro- 

tectu A. de cultu foeminar.c.xi I . .fierntt fc ad pedcsiMiferere-uirginitatU 
Tnamar iUa , quia fle expinxerat , id- met > ,,, nroflituas hoc corpus flub tam 
circo ludafietyicione vifla efl quaBui 1 turpi titulo _ mcav it villicum 

fledere', adeo quiafsb velamento late- \ faelUrum , ait . Ancilla exornetur 
tat, '.alitus qualitate quafiuariam f crt p atttr ei titulus : QulcUNqUE 
metuente. Wouvveren. De centone T R s , A M deblou iveui, 
lequentia adnotat Erhardus , qui E D - A M libsam da sit, 
exemplum hoc adducit ex Martia- , OST EAtoPUio patebit, 

AD SINGULOS SOLIDOS. 


lis lib. 1 1 . Ep. xlvi . 

Intra/ii quoties infiripta limina cella. 
Seu puer arri(it ftvc puella tibi: 


3 6 . 'Nludafq, meretrices ] Tacit. 
lib. xv. Ann. Scorta vifebantur nu- 


Contentus non es foribus pelo£fcra&.\ CvVriar-us de fpeS. 

Hoc velum ex centonibus cor.fi-: c . VI /ep CT nrofiittstarum nuda corpo- 
c.ebatur , Sc cento appellabatur : e-! . /, 

rmrei i • - rr - \ra. Artemidorus lio. n. 4 J oatj » 


^ - i } ra. Artemidorus li'o. ri. 

r^ntejue plurimi centones m lupa- ; f 

r.an, tam in quaque cella, quam in 




j ^ s-rze/geciz yc/q ptoveu? 


Jp.a majori lupanarisjar.ua. Ejuf- 1 j 

EhU-omo a: 


iz T. Petronii Arbitri 
in fornicem effe dedudfcum. exfecratus itaque anicu- 
las inlidias , operui caput, & per medium lupanar 
fugere ccepi in aliam partem, quum ecce in ipfo adi- 
tu occurrit mihi asque laffus , ac moriens Afcvltos. 
putares , ab eadem anicula eflfe deducium. Itaque ut 
ridens eum confalutavi , quid in locatam deformi 
«Afri- faceret , qusefivi. Sudorem ille manibus deterfit, &, 
, Si fcires , inquit , quie mihi acciderunt. Quid novi? 
fiui. inquam ego. at ille deficiens , Quum errarem , in- 
pfo 1 - quit, per totam civitatem , nec invenirem, quo loco 
ftabulumreliquifiem , acceffitadme paterfamilias, 
& ducem fe itineris humaniflime promiixt. per am- 
fradlus deinde obfcuriffimos egreffus,in hunc locum 
me perduxit , 3 8 prplatoque peculio ccepit rogare ftu- 

prum. 


PHIemon ; 

Tjzr.ovq 'TrfisciiSyo ytujcur.zz, 
'zvm*? 

Jfoavccg u. 7 msz , r&Ttcx.gyeco’ 
fczruz 

E yjp&ccf. • — • 

Wouvveren. 


| C. HI. Tribuni plebis confieratun bo- 
na alicujus damnati. Cic. pro domo 
fua. c. xlv 1 1 . Ver (aerum faBuri , 
natos vere (aero. FeftuS. In nuptiis 
(libins adnttmero J acris propter au Cpi- 
cia ) nova nupta. TertuIL Iib. cie 
• vcland. virg. 'DiSi pr at er e a propter 
irem Cubitam , aut defperatam. PlaiK. 


37- Operui caput. ' Velabant Sz j Moft. 1 1 . i . lxxy ii. & i i • it.se- 
operiebant fe veteres vefpropter i Nonius , c. x. §. xxv. Supplices'. 
faera, vel fubitatn, aut defperatam I Virgil. lib.xi i . Vellejus Iib. poiler. 
aliquam rem aut malum. Propter! In funere filii. Plur. in ¥ou,cdio($.c , 


illa: Veneraturi CDecs ; Piaut. Am-L«^ efferebant funus, Perfius , Sat. 
phicr. v. x. xlii. Lucrer. Iib. r !m. verf. cvi. Deni£ obituri msr. 
verf. oocxcvu. Suet. Viteli. c. ii. | ■voluntariam. Horat. Iib. 11. Sat. 
Velabant autem non peculiari que- ini. verf. xxxvi 1 1. aut violentam, 
dam, ut quidam opinantur, his ufibu* j Sueton. Cxfare c.xxxxi 1. Nerone 


velamine > fed plerum a, parte vejKs: 
Senec. Here. Furent, verf. ccctv- 
Jofeph. Iib. vi 1 . de bello Jud. FI. 


XIIIX. Schegkzus. 

3 S. Prolato^ peculio] Peculium c- 

, tiam eam ad rem ufurpatur a Plau- 


7mr.es, Fetiales , C“ ^Augures. Varro to in PfeucTolo. Lamprid. in He- 
de L. L. de his Cic. Sc Liv. iib. i, c. liegab. Homines bene vafatos & m*- 
xviii. Sz xxxii. Imperatores pro jcru pecultj. Qui pulchre peculiati in 
Rep. fe devoturi. Livius lib.vni. Priap. Scalig. in Cacal. ad Priap. 
c, ix. Cic. ce Nat. L>ccr. Iib. 1 1 . ‘PccuUurts inter Romana nequitia 

vocabula 


Satyricok. i? 

prum. 39 Tam pro crella meretrix 40 aflem exegerat, 
jam ille mihi injecerat maniam. & mfx valentior 
tui flem nomas. * adeo nbique omnes mini*’ vide- 
bantur, Satyrion bibiflfe * * * jun&s vipbus mo- 
leftum contempfimus * 

quali 4 - per caligine vidiGitona in crepidine lemitas 

Itantem, & in eundem locum me conjeci. Quum 1 

qusrerem , Numquid nobis in prandium trater^a- 


Exccpit hUxdi intrantes atqxc ara 
popofeir. 

Arnob. iib. v. Cypria Veneris ab- 
J ftrufa illa initia pr aterrimus , quorum 
conditor judicatur Cynicas rex fuijjee 


.... diciturid '\in quibus frementes certas fitpes mfe- 

iri fumus. Schopp. Explan. runt sa meretrici Jul- firmicusMa- 
>ft. i. in. Prclzioi peculio, \ ternus deerror. prof.Rcng. Sta- 


vocabula ufurpatum antiquis , tc- 
itim onio cft illude carmine libero^ 

Pulchre penjilibue peculiati: 

Ubi de vafatis probe mutonia 
tisefl ferino. Doufa Cent. Iib. iv. 
c. ix. Peculium proprie 
quo viri f 

in Moft. i. in. PrclaTotfrpi - 
i. e. mentula, hinc peculiare ali- tuijje etiamvt qutcunque vutixn vel- 
quem pro ituprare dixit Plautus \iet >fecreto Veneris fibt tr, ac.it e , ajjent 

Perf. & peculiati funt peculio in- unum mercedis nomine ‘Dea daret. 

flrucli five mentulati in Priap. car. j 4i ; Videbantur fatyrion bibijje) Ad 
mine lii. ubi idem Schcpp. in libidinem effe incitatos & 

Comm. Erhard- matos e vi illius herbae. Turuab. 

39. Jam pro cella ] Locum libe- . Petron. infra: IUinc puella penicilla 
nim defignat , m quo homines ve- quod & ipfam Jatyreo tinxerat , ci- 
nerei ac voluptuarii nequam fa- fcylton opprimebat. Apuleius N.e^i- 
ciebant clam (ut inquit Conricus) cus , de Herbis c. xv. G^acis dicitur 
remotis arbitris. Hoc enim genus Satyrion , Itali r Priapifcon i ak* tormi- 

cella dicebantur; eafquea Lenis, ’ " # 

live etiamLenor.ibus conduci mos 


7 talem , al:j tejsicsslum leporinum ne - 

minant. An igitur ex herba ilia po- 
etar, adis unius ( flcut hir.cparct ) tus ejufmodi confectus > quo fri« 
pretio. In ejufmodi.crgofecretum gentibus , ad ofHcium virile mem- 
-c a patre familias perductum bris mederentur? An ipfius herbae 
commemorare pergit Afcyltos: &, expreiTus fuccus ei rei facieoat. 
abfque pertinacia fuafuiiTet, da- Idem Apuleius ibid. Si quis multe- 
turum pcenas , & quidem penitas, remfiebagitare r.or. poterit, herba prta- 
parato prxfertim , imo prompto pi/cz radicem , id eji , tejticuistm aex~ 
peculio in rem prsefentem. Dou~ trstm, quia major ejs. &C- Erhard - 


P* T. 

40- ^Afjem exegerat ] Juvenal. 
Satyr. vi. de Meflalina ir.exhau- 
libidinis fcemina, Claudii Imp. 
unpuaiciffima corruge : 


42 ,. per caliginem ] Cic. PhiLxiI* 
Cjuod videbam quidem , fed quaf per 
caliginem : pcrjhinxerct enim aciem 
1 animi Decimi Uruti fsdus. & Iib- v - 
i ep- fam. xy. In infama at at e , i* 1 - 


14 T. Petronii Arbitri 
raflet, confedit puer fuper lectum , & manantes Ia- 
crumas polii ce exterfit. Perturbatus ego habitu fra- 
tris, quid accidiffet, quatfivi. at ille tarde quidem & 
invitus, fedpoftquam precibus & iracundiam mif- 
&ten - fui: T uus, inquit, ifte frater, feu comes, paullo ante 
in conductum adcucurrit, ccepitque mihi velle pu- 
dorem extorquere. Quum ego proclamarem , gla- 
dium ftrinxit ; & , Si Lucretia es , inquit, Tarqui- 
nium invenifti. Quibus ego auditis, intentavi in 
Encoi oculos Afcylti manus : & , Quid dicis , inquam , 
t““- muliebris patientise fcortum , +* cujus ne fpiritus 
purus eft ? Inhorrefcere fe finxit Afcyltos ; mos 
fublatis fortius inanibus , longe majore nifu clama- 
vit : Non taces , inquit, gladiator obfcene , -fs quem 
de ruina arena dimifit? Non taces nocturne percuf- 
for , qui ne tum quidem , quum fortiter faceres, 

47 cum 

heciUa£ mente vis natura per caligi- '\ Significat aperte, fugitivum illum 
nem cernitur. . Plautus dixiiTet per : in Arenam damnatum, & cum fe- 
nebulam: ut in C 2 pt. v. iv. xxvi- da muliere aliqua ( non difSmili 
Pieud. i . v. xlvi 11. j fchemate , quo 2finus A ppuleiusj 

43 - « Muliebris patienti* fcortum] commiiTum , ruina peomatis pra* 

Eirmicus ^.ilr. lib. m. c.vi i . Pa- \ ter fpem evafifie. Et clare iterum: 
liantur qua mulieres pati con furve- j ergo me non RUINA terra potuit haa- 
runi, prapofieris libidinum ardoribus, j rire ? non iratum etiam innocentibus 
Inf. ut muliebris patientia, Legem pof mare ? ^Aufugi judicium , ^Arena 'm- 
fit accipere.. \pofiei, bosbitem occidi , ut inter audi- 

44- Cujus ne fpiritus quidem purus '■ cia nomina , mendicus exfsl in diva- 
sf.] Propter ellationem , 2ur , ut! frio Graea urbis jacerem. Etfolec' 
loquitur Arnobius lib. i i. oris fu ,- ; interdum ita componere pegm & 
prum. Labant, lib. vi. c. xxii i . ihanc ruinam ; ut ii qui impoliti» 
F . am pnd. in Commod. LibidinoJUs , \ praecipites ruerent in caveas fera- 
ere quoque pollutus & confupratus i rum : ibique difeerperentur. !■-/* 

bueren. de Polemone Gram- \fitss. 
mutico: Flagrabat libidinibus in mu- i 46. Fortiter fi cer esi EortitES 
ieres, ufque adin&miam oris.M imlt. fixere pofitum , pro , Muliebre rr- 
medios -viros lambunt , libidincfo ■ vum confer er r,2tque in robufta,hcc 
err mgumbtu inbarejcur.t. elt , m mafcula'hercule , non au- 

45 • de ruina arena dimifit ] 1 tem pathica voluptate deditum ef- 

fc.D&fi 


Satyricon. 15 

47 curn pura muliere pugnaftiPcujus eadem ratione in 
viridario frater fui, qua nunc in diverforio puer eft ? 
Subduxifti te, inquam, a praeceptoris colloquio. fgf 
Quid ego, homo ftultiffime, facere debui, 4$ quum^/cyZ- 
fame morerer? an videlicet audirem fententias , id f01 ‘ 
e ft, 49 vitrea fracta, & fomniorum interpretamenta? 

Multo 


fc. Dcufa P. *Abi ergo, ac te compara, j 
tota e~im nocte fecum fortiter & ex a- j 
r, imo pr altabor, ^ 4ppul-lib.ll . JAet. j 
Idem alibi : 'Praliare & fortiter pra- ; 
liare . Nec enim tibi cedam , nec terga ' 
vertam. Tranilarum a re militari. 
Sic Servius 2d illud iy. Georg. 

Cafhr ad altum 

Fulminat Euphraten bello. 
Fortiter fecit. Senec. lib. 1. de- 
dam. 1 ix. 

ter i ORTI ter /« rzf , militia va- 
cet. Quintii. Deciam, cclxxxyii. 
ccxciii. ccxciv. ccciii. 

47. Cum pura muliere pugnadi.] 
Pura mulier , libera eft immunifque 
a tarditate morbi Campani , ac luxu 
illo capitali, quem Nolanis adiignat 
Aufonius , Lesbiis ufurpatum an- 
tiquitus: unde & Xs<rSid^eiv.<\nod. 
diffimulanter innuere volentes La- 
tir.i illi veteres , Plautus, Varro , 
Seneca , Tranquillus denique : 
Comprimere linguam 5 Offendere buc- 
cam ; cn f eu Capiti cujufpiam inlude- 
re: (quibus refpondent^ Mergere ca- 
pt*r. Comprimi-. Ore alicui morigerari .-) 
penphrafi multa honeftiliima cir- 
cumlcripfere. Mart. lib. ix, ep. 

LX1X. 


hoc eft, Varronianis Labdis notan- 
dis ufa Latinorum verecundia: 
Exempli gratia : Occultare fe demijjo 
capite, ‘Tcrdcre caput in aliqua. Mo- 
las lingere. Obltgurire : cujus rei in- 
famia Tiberio quoque hircofo ac 
olido feni clare & publicitus 
tellanico exodio exprobrata apud 
apud Sueton. hifce verbis: 

Hircus vetulus naturam Capreis li~ 
cur it: 

IDoufa C T. 

48 . Cum fhme morerer ] Hinc pro- 
verbialis locutio ,pro pane rogare a- 
liquam, id eft, de ftupro compella- 
re, apudBebelium in Facetiis, ubi 
hi verfus non nuperi, fed antiqui- 
tus fa<fti leg2nturi 

M O N A C H I. 

En furnus hic nos ires , vos tres pro 
pane rogantes 5 

Nos fiemus ex illis , qui trudimus il- 
lud in illis , 

M O N 1 A L E s. 

Adfumus Cr nes tres , vos tresjteppc- 
nite nos tres ; 

Nos fumus ex iliis , qui eludimus il- 
lud in iliu. 

Erhard . 


Impribiu, cvidizmrUcnfeTultr.fc V . VUrt* Pro nugis & 

rotavi- rebus frivolis dixit Mama.is: lib* 

Pollicita ef , nulla luxuriofa mora. 1 - e P' XLl 1 * 

&ed mihi pura fuit, — -- £)ui paUenti* fulfurata fraci* 

Eodem quoque honeftatis vela- 1 ‘Termutat vitreis. — — 
iser.to in direrfo Ligurum genere, i Ttsmeb. 


Ti 


T. Petronii Arbitri 
Multo me turpiores tu hcrcule, qui, s® ut foris cena- 
res , poetam laudafti. Itaque ex turpiffima lite in ri- 
r ““’ fumdiffufi, pacatius ad reli qua feceflimus. *Rurfus 
in memoriam revocatus injuris , Afcylte , inquam, 
intelligo nobis convenire non pofle. itaque commu- 
nes farcinulas partiamur, ac paupertatem nofiram 
privatis qusftibus temtemus expellere. Et tu litcras 
icis, & ego , ne qusftibus tuis obirem , aliquid aliud 
promittam, aiioqui mille caufa: nos quotidie col- 
lident , & per totam urbem rumoribus different. 
^/-Nonrecufavit Afcvltos, & , Hodie, inquit, quia 
51 tanquam Scholaftici ad cenam promilimus , non 
' perdamus nodtem. cras autem, quia hoc libet, & ha- 

bitationem mihi profpiciam , & aliquem fratrem. 
En»/-Tardum eft, inquam, differre quod placet. * Hanc 
t !W - tam praecipitem divifionem libido faciebat. )am- 
dudum enim cupiebam amoliri cuftodem moleftui», 
ut veterem cum Gitone meo s* rationem diduce- 


rem. 


5 © - Vt fbris ca nares , postam lau - 1 
Jefti 3 Pluribus hcc perfequitur: 
Doufa P. quem vide. Rader. Com- 
xnenc. in Marti. lib. x. ep. lx. Ca- 
faubon. 2d Sanr. i. Pcrlii. Plin. 
lib. ii. ep. xiv. 


Heus tu, promittis ad canam? nec ve- 
nis. dicitur jus ; ad affem impendito* 
reddes , nec id medicum. Sic 'promis- 
tere ad 2liquem. Pl2ut. Stich. iv, 
I. ix.Cic. il.Orat.vn .Kijrpritu 
0- vobis impetraro . Quidnam 9 tnqu:f 


51 . Tamquam (chclaftici ad ca- 
nam promi fimus. ] Tremit tere ad ca- 
nam, eft, promittere te alicui fere ; 
convivam , in ccena adfuturum. " 
SicPlaut.Moft.lv. iii. xii.Me 


Catulus. ut hic fitis hodie. Tum cura 
j dubitaret , quod ad Fratrem pro~ 
miferat , ego , inquit Iulius, pro utro- 
j que refpondeo Gc faciemus. Sic pfO- 
; mittere foras , condicere foras : 
Plau t. Moft. i v. 1 1 1 . xii. Menarcu. 
j XII. xv. \ 



ra \ CC' 771 ^ anc fenteniiam Leonida re- 
tulijfety ait , ego iUiad prandium pro- 


xv i . Seneca 1 1 . Suaf. Sabinus 
dius venufifanus inter Rhetores J cur- 
ta . CU171 fcarr r ‘ 


5 2- Rationem diducerem ] Difte* 
: runtur opinionibus eruditi , ut- 
rum deducerem an diducerem legi de- 
beat : Semel igitur decernere vo- 
luimus , nimirum Petronium feri- 
‘pili tc dcdtscr-czs. Sic Suet. Auguft- 



^' Tz, g ag iy cLots 

iTnr.rzf =r. Plinius lib. i. ep. xv. 


C» XilX J» 


Satyricon. 17 

rem. * Poftquam luftravi oculis totam urbem , in 
cellulam redif, ofculifque tandem bona fide exactis, 
alligo artiffimis complexibus puerum, fruorque vo- 
tis ufque ad invidiam felicibus- Nec adhuc quidem 
omnia erant facta , quum Afcyltos furtim fe foribus 
admovit, difcuffifque fortiflime clauftns,invenit mc 
cum fratre ludentem, rifu itaque plaufuque csllu- 
lam implevit, opertum me amiculo evoluit,&:. Quid- 
agebas, inquit,fraterfanciiflime?quid 5 3 vefticontu- 
bernium facisPnec fefolum intra verba continuit,fed 
lorum de pera foluit , & me ccepit non perfunctorie' 
yerberarejadjedtis etiam petulantibusdiftis,Sic s+di- 

videre 


c. xli 1 1 . ^Atqui ita pofl hanc rem 
temperavit , ut non minorem arate- 
rum ac ncgociantium , quam populi 
fummam deduceret. Miror cur ma- 
gnus interpres hocobfervet nove 
dictum. Nam Sebante iic Manilius 
lib. in. 

Sic erit ad fummam ratio deducia 
priorem. 

(jronovius. 

5 3 ■ Vesiicontubemium j Eadem 
voce utitur auctor feiti Yifiimi , fed 
r. im is Lati n i ,P£rv iciliiVekeris, 

( diverii ab eo , quod acceptum a 
P ychaeo Lipfius Klkctis edidit) 
cujus quaruor tantum verfus , ne- 
scio an prictcs, I. Dcufa F. ut eos 
-b Hier. Grotlotio Lillxo accepe- 
rat» primus vulgavit. 

Nemo tentis mentulis det,nemc nrr- 
'ju otium. 

^cce pajjercs fa laces , ecce rauci tur - 1 

ture:. 

Hac fuper virente mjrto nos ameris 

Admonent 

tum puelli-; dulce inire vefiicontuber- 1 

r-zum. 

^obil:£mus Donfa ?. disjungit 1 


VOCem , ut fit vefa contubernium; 

; ac illud per irrifum dicat, in eum, 

' quem videri vult a Veitalium ca- 
1 ftimonia quam longiffime abefle. 
i Tutnebus ir.telHgit , de iis qui fub 
.eadem veite cubant. lib. xix. c. 
j vi. Lucem huic loco fubminiitrat 
, lepidiflimus Amorum Do£tor, lib. 
i. Amor. ep. iv. 

i Sape mihi , domina £ mea properata 
voluptas 

Vefie fub injecta dulce peregit opus. 
Sic & in ep. Paris de Helena & 
Menela accubantibus. 
y.. ; 54* ‘Dividere'} P laut, Aulul. H. 
IV. II. 

Edixit mihi, 

Vt di fp artirem obfoniii hic bifariam. 
Co. Jlletu quidem hercte hic tam 
palam non divides 
Si quo tu totum me ire vis , operam 
dabo. 

S t r. 'Bellum & pudicum vero pro - 
(tibulum popli. 

'Tofi fi quis vellet te, haud non vellet 
dividi ? 

^itqui ego ifistCyAnthrax aliovorfum 
dixeram, 

35 N#» 


*pji- 

os. 

Encol- 

ius. 


FncoL 

*>***• 


j8 T. Petronii Arbitri 
• videre cum fratre nolito. ss Veniebamus in fo- 
rum deficiente jam die , in quo notavimus frequen- 
tiam rerum venalium, non quidem preciofarum, fed 
tamen quarum fidem male ambulantem obfcuritas 
temporis facillime tegeret. Quum ergo & ipli rap- 
tum latrocinio pallium detuhfiemus, utioccafione 
opportuniflima ccepimus , atque in quodam angulo 
s 6 laciniam extremam concutere, fi quem forte em- 
ptorem fplendida veftis pofiet adducere. Nec diu 
moratus rufticus quidam, familiaris oculis meis cum 
muliercula comite propius accdlit , ac diligentius 
confiderare pallium ccepit, invicem Afcvltos iniecit 
contemplationem fuper humeros ruftici emptoris, 
ac fubito exanimatus conticuit, ac ne ipfe quidem fi- 
ne aliquo motu hominem confpexi. nam videbatur 
ille mihi efle,qui tuniculam in folitudine invenerat. 
Plane is ipfe erat. Sed quum Afcyltos timeret fidem 
oculorum, ne quid temere faceret, prius tanquam 
emptor propius acceflit , detraxitque humeris laci- 
niam, & diligentius tenuit. O Iufum fortuna: mira- 
bilem 1 Nam adhuc nec futura: quidem adtulerat ru- 
fticus curiofas manus , fed tamquam mendici fpoli- 

um etiam 


2\en ijtuc quod tu in f mulas. — 

* Dividere autem quod Laberio, ca- 
dere hi!Lu . 

5 < . Veniebamus in forum defcisn- 
tejamdi: &c.~\ Puto rerum furti- 
varum torum intelligi, qux in ha- 
burra deficiente jam die vxnales 
proponerentur , idcirco harum fi- 
dem maie ambulantem dicit Ko- 
rac. lib. i. Sat. 

Fallacem circum, vefyert fatum £ pe- 
rerro , 

SaQe forum. — 


Aero a & Porphyrio. Horatii in- 
terpretes de Saburra majore, hunc 
locum accipiunt , in qua vefper* 
furtivx res femper venundaban- 
: cur. Hac de caufla Propertius vi- 
Igilacem Saburram dixit; 

I lamae tibi exciderint vigilaci* furi* 
Saburra. 

I Durantites. 

| 5 6 . Laciniam'] Lacinia , GlofSs 

' y,cx.(znr=h:’j, Flexuofa , finuofa , a- 
‘ pertaque p3rs veftis. Cic. de orat- 
i hb. m. 2\*m iZud alterum 

qacd 


Satyricon, 19 

um etiam faftidiofe venditabat. Afcyltos, poftquam 
depolitum efle inviolatum vidit , & perfonam ven- 
dentis contemptam , feduxit me paullulum a turba : 

&, Scis , inquit, frater , rediifle ad nos thefaurum de 
quo querebar? Illa eft tunicula adhuc,ut apparet, in- fM ' 
taftis aureis plena. Quid igitur facimus;aut quo jure 
rem noftram vindicamus? Exhilaratus ego , non&i«/- 
tantum quia prf dam videbam , fed etiam , quod for - p!:ls ' 
tuna me aturpiffima fufpicione dimilerat,negavi cir- 
cuitu agendum, fed plane jure civili dimicandum, ut 
fi nollet alienam rem domino reddere , 5 7 ad inter- 
dictum veniret. 

Quid faciant leges, ubi fola pecunia regnat > 

Aut ubi paupertas vincere nulla potefl ? 

Ipjl qui Cynica traducunt tempora ccena, 

Nonnunquatn nummis vendere verba folent. 

Ergo judicium nihil ejl mji publica merces , 

Atque Eques in caufa qui fedet, empta probat. 

Contra Afcyltos leges timebat: &, quis, aj e- 
bat , hoc loco nos noyit ? aut quis habebit dicen- f “‘ 
tibus fidem? Mihi plane placet emere, quamvis 
noftrum fit, quod agnofeimus, ,& parvo arre re- 
cuperare potius thefaurum , quam in ambiguam 

litem 

eutdefz temperiam , Leis, rebus, def.- I ta Incini i tegat , fer gradus iret [indi- 
attam shtinent , ataueidipfum laci- \gnabundus. Luzurenberg. 
niA - Idem Tironi : Videor enim vi- I 57* *Ad interdiSumf] Hoc Yalde 
te ementem ncjricsu res , cum vil- ' mihi novum eft. Nam jure civili 
^elequentcmjn lacinia ferventem ex- rei mobilis nomine nullum recu- 
ftem *lJt mensa femina. Suet. Claud. ' perandac pollefiionis editlum pro- 
c. xr. Vt defcender.tem e tribu- j ditum eft- Nam unde vi ad res tan- 
nen filum voce revocarent , fed & tum immobiles pertinet. L. 1. 
iaciniA toga retent a, inter dum pede a p- . iUud , vr , unde vi. Vtrubi autem 
ymenfi retinerent. Idem in Calig. jretinenda:eftpo£fe3Ionis,nonre- 
fe proripuit i fpectaculis ut talea- Icuperai^dse. (j-^Vuteamu- 

B 2 5 % Du- 


20 T. Petronii Arbitri 
iw- litem defcendere. Sed prxterunum ss dipondium 
5 p fici]icumque, quibu^ s ° lupinos deftinaveramus 
mercari , nihil ad manum erat. Itaque interim prx- 

da 

SS.Dipmiium J Dipondium ' tro & ChriRo pctiifTe £tixy. 
leu dupondius. mouiz Varro deL.L. ! ^ . . . , „ ; 0 

' • • • ftee,. Quaterni igitur cales ficli tha- 

lerum imperialem integrum con- 
ilituerent , id efi argenti unciam, 
unde non immerito gloffa per Si- 
cilicum, vyyJecs vifefa, illius va- 
lorem expofuit. VVybmga. Tur- 
neb. lib. xix. c. vn.pro ficellt- 
gendum putat fcihcet. Sed in vete- 
ri Lexico hic habetur: Steel Latina 


lib. I V”. k duobu s ponderibus , quod u 
tmrn pondus afiipendtum dicebatur ,id 
ideo quod as erat libra pondus . Du- 
pondium ergo duos afles fignifi- 
cat, vel xxiv. uncias, autxi i. fe- 
fcuncias. & fic apud Vlpian. i. item 
fi. XVII. de hxred. infi. &• § . & 
confiat. Infi. de bared. infi. vide Vi- 
alium Zvvichemum ab ^ita in e- r ^ 
narratione hujus legis. Etiam pro ^ • c ’ rru P u 


nomen efi habens apud eat 
uncia pondus: apud Latinos autem & 

Gracos. quarta pars uncia efi ; (Ia. 
captio- f , ■ ■ . / 3 J 

*i? aliquid verere'. Se nec. in E- j ** > dracmas duas appen. 

pilt. Dupondio fatur , dcfl, exiguo ' ens ‘ un 
lumpcu. 


parva pecunia fumitur. Cic. pro 
Quintio: Si dupondius tuus augere 
tur fex Navi , fi in parva 


S 9 Sicil . ] Sicilhoc (fiprofi- 
p^° Pofitum velimus Jelt abHebrf o , 
ichakal , quod efi 2 ppendere j 


cum in litteris divinis legi, 
tur ficlus , uncia efly cum vero in gen- 
tilium , quarta pars uncia efi. Da- 
niel. 

6°. Lupino fff) Lupini olim yilif- 


r pcrun? cibar T- &j - 

nomen fchekcl , ficlus. quod i 10rum frumenti inopia , Cynico- 
apud Hebraeos primum pondus,ac I "'^ ir ‘ >cro a co cie^errimum , u* 
deinde etiam nummum , cujus u- ?' 1X umc * u2ra a Cynici pera abelie 

a- - -t. J i.umnns . rnnn - ,ip-r+.r 


fus in illa gente frequens, denotat. 
Siclus autem , utrolibet modo 
futnptus,duplexerar. i. Sacer & 
Ecclefiafticus , diclus etiam ficlus 
fanctuarii. i. Profanus & civilis, 
etiam gentilibus non incognitus, 
prior valebat Gra:- 

corum , Romanorum femunciam: 
pollericr pondere & propterea c- j ^ 
tiam in re nummaria valere duplo * ‘ 


Lupinos , contingeret. Dioger.es 
pforum quer.d 2 ia 

uti Cynicum inilruens apud Lu- 


cianum in Vit. nuci. 


inquit; 


H 'srr 


ocfi, j gxi 'figpe.av icvq pt-S^pj 3 y&j 5 ' 
Tn&oyoosQov fZi&Zicoy. £ c in Mor- 
tuor. Dial. hic Choron aitad Me- 
nippum Cynicum infignem : A«- 
ov ii c % r? WtP&ifteif, M-v. 


nor duas valebat drachmas . oVe-- P** & c - Inde Crates : 

.. j » -ix ~. . ’ . ’ Ar ' 


pud Ariflot : etne cc/jJcjs yxp <&* 


tionem facit MathiEusEuanoelifla, 0l ^ A » tytev > irrigas 2 iwoc te w «Ai- 

qui C2pite decimo Scfeptimo re- u.hxt Gm r *- 

ferc exactores vedigalium a Pe- Uus. ' 


6 1 . tAddke*} 


Satyricon. 21 

da difcederet , vel minoris pallium addicere pla- 
cuit , ut pretium majoris compendii leviorem face- 
ret jacturam . Quum primum ergo explicuimus 
mercem , mulier operto capite, quas cum ruftico fte- 
terat , infpedis diligentius fignis , injecit utramque 
lacinis manum, magnaquevociferatione, 6 - latrones 
tenere, clamavit. Contra, nos perturbati, ne videre- 
mur nihil agere , & ipfi fciflam & fordidam tenere 
c cepimus tunicam, atque eadem invidia proclamare, 
noitra efle fpolia, qua: illi poffiderent. Sed nullo ge- 
nere par erat caufa noftra, & conciones, quas ad cla- 
morem confinxerant , noftram , fcilicet de more, ri- 
debant invidiam; quod pro illa parte vindicabant 
pretiofiffimam veltem,pro hac 63 pannuciam ne cen- 
tonibus quidem bonis dignam. Hinc Afcyltos pe- 
ne rilnm difcuflit: qui , filentio facto , Videmus, \n-ufyu 
quit, fuam cuique rem efle cariflimam , reddant no- m - 
bis tunicam noftram, & pallium fuum recipiant- Et- Jirui. 
fi ruftico, mulierique placebat permutatio, advocati^'" 
tamen jam pene nocturni , qui volebant pallium lu- 
crifacere , flagitabant , Uti apud fe utraque depone- 
rentur, aepoftero die Judex querelam infpiceret. 

Neque 


61. addicere], i. c. Aucrionem 
facere , hoc eft , bona fuaproferi- 
bere , & licitantibus objicere , 8c 
rem venalem ei , qui plus exteris 
obtuleris ; tradere, quod 

^sszxjspv-rieif 'Tzr.ynx- 
cZxcc, 3 Grxce 

dicitur. Suet. Jul.c. i~ ^ implip . 
™*prjcdia. minimo addixit. 

6z. Latrmes tenere clamavit j Si 
t:r.r~c retineamus , fubaudiendum 
videtur, Sesutccanifeliainiioxia 


latrones fele tenere fignincet; tam- 
quam deprehenfos. Alii » tamen 
Tenere , malunt potius, iddue ad 
noitri hujus fxculi conluetudinem 
referre haud abfurde pofSs , quo- 
ties trium litterarum homines in 
ipfo furto deprehenfos perfequi- 
mur ac reflagitamus altiore voce 

conclamantes UctlOt Ueil ©uf* 

Dctifa ‘T. 

I 6 3. Pannuceam) vide Fet. Per- 
1 renonium Animadv. &var. lect. 
1 lib. x. c. xi 1 1. 

B J 


Seqvs* 


2i T. Petronii Arbitri 
Neque enim res tantum, quas viderentur in contro- 
verfiam efie, fed longe aliud quasri, in utra parte fci- 
licet latrocinii fufpicio haberetur. Jam «+ feqneftri 
placebant , & nefcio quis ex concionibus calvus tu- 
berofiffima: frontis, qui folebat aliquando & ad cau- 
fas agere, invaferat pallium, exhibiturumque crafti- 
no die, adfirmabat. Catterum apparebat nihil aliud 
qua:ri , nili ut femel depolita veitis inter prasdones 
flrangularetur, & nos metu criminis non veniremus 
ad conftitutum. Idem plane & nos volebamus. Ita- 
que utriufque partis votum cafus adjuvit. Indigna- 
tus enim rufticus , quod nos centonem exhibendum 
poftularemus , mifit in faciem Afcylti tunicam , & 
liberatos querela jullit pallium deponere, quodfo- 
lum litem faciebat. Ergo recuperato, ut putabamus, 
thefauro in diverforium praecipites abimus, praeclu- 
nfque foribus , ridere acumen non minus concio- 
num, quam calumniandum , coepimus , quod nobis 
ingenti calliditate pecuniam reddidiffent. 

Nolo, quod cupio, fiatim tenere , 

Nec victoria, mi placet parata. 

* * ■*- 

Sed ut primum beneficio Gitonis praeparata nos 
implevimus ccena , oftium fatis audaci ftrcpitu itn- 
r^fe.pulfum exfonuit. Quum & ipfi ergo pallidi rogare- 
mus. 

«4. Scqutfiri ] Sequefier dicitur I queflrt pexere. Feft. pTau t. viduli- 
apad quem res aliqua controver- : ria : ^nimtdvmit- e.me.b o fi vobU . 
12 “judicanda deponitur. GIofT. : -jidulu-m adpomtc, epfirvA, ; 4*4 
ip-rea. ®- .\fequeftra da», netspirediiho. Non. 

Cato de indigitibus : Sinunt mifiros j Frifc. lib. vi . &xm. Piaut. ea- 
pcrir- at ban* rapiant , atct K fUpcr- Corooed. X[tenc M ifud 

Jtitei petent. 'uifequcjtTo dent. Item: f- rtem vidulum poGvimui. Z-«»w 

Kelitc per Deum immertilem vesfe ~ .' terrk. 


SS- Secti 


Satyricon. 23 _ 

mus. Quis e fiet. Aperi , inquit, jam fcies. Dum lo- 
quimur, ferafua fponte delapfa cecidit , reclufeque^ 
fubito fores admiferunt intrantem. Mulier autem e- 
rat operto capite , ilia fcilicet , qua: pauilo ante cum 
ruftico fteterat: &, Me derififie, inquit, vos putaba -vfyche. 
tis. E ,£;0 fum ancilla Quartillas, cujus vos 65 facra an. 
te cryptam turbaftis. Ecce ipfa venit ad ftabulum, 
petitque, ut vobifcum liceat loqui, nolite perturba- 
ri. nec accufat errorem veftrum,nec punit- immo po- 
tius miratur, quis deus juvenes tam vrbanos in fuam 
regionem detulerit. Tacentibus adhuc nobis , & ad znai- 
neutram partem aflentationem fieci:entibus,intravitf !KS - 
ipfa 65 una comitata virgine, fedenfque fuper torum 
meum , diu flevit. Ac ne tunc quidem nos ullum ad- 
jecimus verbum , fed attoniti exfpcctavimus lacru- 
mas ad oftentationem doloris paratas. Ut ergo tam 
ambitiofus detonuit imber , retexit fuperbum pallio 
capur , & 6 7 manibus inter fe ufque ad articulorum 

ftrepi- 


65. Sacra Ante cryptam turbafiii] 1 
De nuila alia , quam Neapolit2n2 
hoc accipiundum , habeo parfua- 1 
fum mihi. Veteri P- Daibielis Glof- 
fario inducfus maxime , hujufce- 1 
modi nobis fragmentum fubmini- ! 
ftrante ex i. Satyrarum Petronii: { 
Satis conflaret ecs ttifi inclinatos non • 
[siere tranfire cryptam Neapolitanam. | 
Sacrum vero aodumum &pene- ' 
tra. e in Sacello Priapi ( cujus Ge- 
n:o ^Pervigilium deberi monet Quar- i 
t:i:2 poftea ) a fecuiore fexu ex ri- 
tu & difciplina patratum intellige. 
Ejus enim Dei fandruarium ac reli- 
fror. em juvenes ijli urbani inrerven- 
*u fixo vitiaverant. Doufa P. 

66 . Vr.a cernit at a virginei Juvetl . 
Satrr. vi. 


comite non amplius una. 
>son prodibant line pediiTeqiiis. 
in Plauti Caf. Murrhina art. i. 
ii i- 1. 

Sequimini comites in proximum me 
huc. 

Myron apud Rutilium Lupum : 
ornatus ejus opibus abundabat , ma- 
gnus ancillarum , qua fequeba?:tur co- 
mitatus. nunc gravi cajis adfiicia, vix 
mediocris ancilla dignitatem retinet . , 
ne meretrices qu:dem. Lucian. 

Sdja.?.. ci?&ci ftui cacls* cloc. 

o£s , yj/d 'jiqgcTrzvy cxq TtOYscqsc* 
VVouwsren. 

J.lajnbus interfs ufque ad ar- 
ticulorum Jhepituffj contritis Z - ^ oc 

B 4 ictcI 


ia T. Petronii Arbitri 
^'ftrepitum contritis , quaenam eft , inquit, hxc auda- 
cia? aut ubi fabulas , & antecelfura latrocinia didici- 
ftis ? mifcreor me-Dius Fidius veftri : neque enim 
impune quifquam, quod non licuit, adfpexit. utique 
noftra regio tam prtefentibus plena eft numinibus, 
ut facilius poliis Deum , quam hominem invenire, 
ac ne me putetis ultionis caufa huc veniffe , state 
magis veftra commoveor, quam injuria mea. Im- 
prudentes enim , ut adhuc puto , admififtis inexpia- 
bile fcelus. Ipfa quidem illa nocte vexata, tam peri- 
culofo inhorrui frigore, ut tertians etiam impetum 
timerem. & ideo 58 medicinam fomno petii , jufla- 
que fum vos perquirere,atque impetum morbi mon- 
ftrata fubtilitate lenire. Sed de remedio non tam 
valde laboro, major enim in praecordiis dolor fteyit , 
qui me ufque ad neceflitatem mortis deducit, ne fci- 
licet juvenili impulfi licentia, quod in facello Priapi 
vidiftis, vulgetis, « dcornmque confilia proferatis 
* in 


inter alia commoti vehementius 
animi indicia recenfet Seneca lib. 
1 1 1 . de Ira , his verbis: w Adjice ar- 
ticulorum crepitum, quum fe ipfa. mu- 
nus frangunt . item lib. i , c. i , Hor- 
rent ac pu eriguntur capilli, fb tritus co- 
ACtus ac ftridens , Articulorum feipfos 
torquentium fonus , genitus, mugit uf- 
‘Dou/a P. 

<58. Jiledicinam fbmnc peti* ] Ro- 
mani prifei malo aliquo adfli&i , 
praecipue morbo, pernoctabant in 
templis , ut per quietem 2b Diis 
nonfiraci remedia acciperent. Hi 
Ijco alicui incubare dicebantur. Scr- 
Viusadv: 1 . .Rneid. Incubare pro- 
prie dicuntur, f. q U i dormiunt ad acci- 
pienda. Tcsponf*. unde e/i - Me incubat 


Itvt, ep, d crinit jn Capitolio ut : 


ifponpt popit accipere . Plaut. Curcul. 
i- I.LXI.&, ii. ii. xvi. Suet. 
Vefpaf. c. vii. Turneb. vide lib. 
;xi. c. vi i .Elegantiflima remedio- 
rum per fomnia gentilibus oblato- 
rum exempla Mercurialis lib- 1 - de 
art. Gymn. c- i. exhibet, ex infcri- 
ptione tabelix marmoreae , Roma: 
in.Diculapii rcmplo in Ir.fula Ti- 
; berina inventae & apud Maphaeos 
lervatae : cujus & mentionem fa- 
cit Ci. Dn. Bcxhornius Qux&. 
Rom. Quxft. i ix. 

69 . Ne ‘Doerum conplia profers - 
1 ** in populum j Nefas erat Deorum 
confliia in vulgus edere : quod le- 
genti pafiim patet. Sic Hilpalale- 
fcenia apud Livium lib. xxxix- c- 
ix. pacem veniam f precatur 'Deo- 


tutji 


Satyricoj* 25 

in populum. Protendo igitur ad genua veftra fu- 
pinas manus, petoque, & oro, ne no&urnas religio- 
nes, jocum rifumque faciatis ; ~ x neve traducere ve- 
litis tot annorum fecreta, qua: myfta vix omnes no- 
verunt. Secundum hanc deprecationem lacrumasE*^- 
rurfus effudit, gemitibufque largis concuila, tota 
cie ac pectore totum meum preffit.Ego eodem tem- 
pore & mifericordia turbatus , & metu, bonum ani- 
mum habere eam juffi , & de utroque efle fecuram. 
Nam neque facra quemquam vulgaturum,& fi quod 
praterea aliud remedium ad terrianam deus illi mon- 
itraflet , adjuvaruros nos divinam providentiam vel 
periculo noftro. Hilarior poft hanc pollicitationem 
facta mulier , bafiavit me fpiffius , & ex lacrumis in 
rifum mota 7 2 defeendentes ab aure capillos meos 
dentata manu duxit : &, Facio, inquit, inducias 
bifeum , & a conftituta lite dimitto. Quod fi non 

adnuiffe- 

rum Dearumtf, fi coacla Ehutij cha- \ {ucipiant : genua , ut in eo , quod 
rtrate flenda e7mr.t1a.jjet. c. xi 1 1 . j tacere adgreffi fuerint, pergant. 
magnum fibi metum Deorum, quorum : 71. 2 \eve traducere -velitis tot dn - 

occulta enuntiaret. Macrob. iib. 1 . ; norum fecreta ] id eft, nemanifefta 
de Somnio Scip. c. 1 1 - i faciatis fecreta, & in populum pa 

_ 7 ® ‘Trotendo ad genua -vestra fu- • lam irridenda ducatis, metaphora 
pinas manus.] Plinius lib.xi . c. vlv. ' a damnatis ducf a. Eit enim tradu- 
Homirts genio us quadam & religio ! cere damnatum 2liquem populo 
inejs, obfer-vatume gentium. Hacfup- \ fpecxandum ignominier caufaex» 
pii’. es adtir.gunt j ad hac mantes tsn- , hibere. Hifpane jocar k ia -vergucnca. 
dunt\ hac, ut aras , adorant x fortafis, ’ Suet. Tito. C. VIII. Hos a fida: ia 
cuiain ef tis vitalitas. ISamf in jp- ‘fore , fage Ilis acfkfiibu t ccelcs , ac r.o- 
J* genu commi Ju-a dextra , lavaf k j vijsime traductos per ^Amphitheatri 
t rivre farte gemma quadam bucca- arenam : Senec. ep. c 1 x. de A tra- 
rum inanitas inefi : qua perfojfa ceu Io. Ramirex .. Infra: deceptum fc & 
jugulo, fp i- itus fugit - Addit Dale- ' derijiim, traductum f r tnter difcipulcc. 
Cnamp. Apud Homerum fupplicesj 72. Defendentes ab aure catillos] 
contingunt mentum eorum , ques ' Ante aures demittebantur capilli 
tonant 5 ut vel annuant , vel apud j parvuli cincinni , intorti , cx illis 
-uus pro te intercedant: dextram, : c -piliis , qui in ima parte tempo- 
quod precantur, faciendum, .rrm juxta aures adnafeuntur. Hos 

B 5 fufpiccr 


26 T. Petronii Arbitri 
adnuifletis de hac medicina , quam peto , jam parata 
erat incraftinum turba, qus & injuriam meam vin- 
dicaret, & dignitatem. 

Contemni turpe eji; legem donare, fuperlum. 

Eoe amo, quodpojfum qualibet ire via. 

Nam fane Sapiens contemptus jurgia flettit ; 

73 Et, qui non jugulat, victor abire folet. 

Zncd- 74 Complofis deinde manibus in tantum repente 
rifum eftufa eft , ut timeremus. Idem ex altera parte 
& ancilla fecit, quae prior venerat. Idem virguncula, 
quae una intraverat. Omnia mimico rifuexfonue- 
rant , quum interim nos , quae tam repentina efiet 
mutatio animorum facta,ignoraremus,ac modo nos- 
meteipfos, modo mulieres intueremur. * 

£t? ar - Ideo vetui , hodie 7s in hoc di verforio quemquara 
mortalium admitti , ut remedium tertianae fine in- 


terpel- 

fufpxor vocari Selcles , aftoloni- 'tftmamu. Quintii. lib. ix. c. !ii. 
bus fu mpta metaphora , quos ve- Complodere manus Ccenicum e fi, &pe- 
teres fchtoscrifpare verifimile eit: c,dcr c . Manuum plaudentis fl- 

quemadmodumenam hodie pleri- guiam exhibet Philoitratus in Co- 
que Gennamz &Bei£ix populi fa- • - . w ~ <n < 

t: , r ° r * /nai imagine: MipceiTty Uvet 


ciunt. Varro Papiap. 

•sinte aures modo ex fuboUbus y par 

uoli 

Intorti demittuntur fex cincinnali: 

Ifidoruslib. xix. c.xxxi.^n- 
tijt funt cincinni dependentes prope au- 
riculas 3 Graco • vocabulo ab auribus 
dici a. ^Aufon. Papma, 


j x-pcfyy , % p&s&Xiczc cetTtu 4 

ycfs % 'zrftg 

>+oi? vzz-sfz&Xtcvjoi; -CsjaxMp&h» 
r rlu/ 'ZvK^zopoy 'zc\-/}'p,ci \g r zb yj> »* 
>.ay , r/ acr.y ccj ^eeiasg CytcQuiot» 
'tzhy i Ti o lc.vj ccf •zQoyra) x.v pe, SaXei?» 


73- Et qui non jugulat } Allude- Geminus plane locus apudAriftx : 
videtur admorem : Sc difcipli- ; netl ^ m » lib* i J-ep.x. ubi Acendi 
m gladiatorum, quorum pratei- } Gy^ippclquc cie.cribit ceiebrit2- 


nam gladiatorum, quorum prseci 
puum ad vietorix confecutionem 
momentum non in jugulando Sc 


tem nuptiarum. 

75* In hoc diverferio quemquan* 


feriundo, fed medico corporis in- admitti ] Ditium ut in 
flexu idus eludendo. Doufit ‘T. j ll. xi i. Tab. in eo pecunia- 

74* Complofis deinde manibus] In- • qu E ejus potestas esto. 
fra: cinctu* nfu me* prodit 4 templa- j pro in eum , &c. Pidcarius Pene. 

Crio* 


Satyricon. 2,7 

terpellatione a vobis acciperem.Ut hsc dixit. Quar-rw- 
tilla, Afcyltos quidem paullifper obftupuit : ego au-?’"' 
tem i & frigidior hieme Gallica faCtus , nullum potui 
verbum emittere. Sed ne quid triftius exfpectarem, 
comitatus faciebat. Tres enim erant muliercula, 
fiquid vellent conarifinfirmiflimse, 77 fcilicet contra 
nos, quibus fi nil aliud virile,fexus effet,quod auxili- 
aretur. Et 7* praxindti certe altius eramus : immo 
et>o llc jam paria compofueram , ut fi depugnandum 
foret, ipfe cum Quartilia confifterem, Afcyltos cum 
ancilla, Giton cum virgine. * * * ^ 

T unc vero excidit omnis conflantia attonitis , & ' 

mors non dubia miferorum oculos ccepit obducere 
* Rogo, inquam , domina , fiquid triftius paras, ce- 
lerius confice, neque enim tam magnum facinus ad- 
indimus, ut debeamus torti perire. * * 

Ancilla, quse Pfyche vocabatur , lodiculam in pa- 
vimento diligenter extendit. * Sollicitavit inguina 
mea mille jam mortibus frigida, * Operuerat A- 
fcyltos pallio caput, admonitus fcilicet, periculofum 

efie 


Crit. c. xi ix. Sic infra Petronius: 
*Ad reficiendum ignem in ■vicinia cu- 
eurri. 

76. Frigidior hy e me G a Rica'] Ele- 
gans proverbium. Gallia enim , 
qua: ad Septentrionem rota pene 
vergit , horridorem ac fatvlcrem 
experitur hyemem. Tutr.eb. Imo 
Galliam hic inteUigit eam Gallia- 
rum partem, quae tum perifiima, 
C qua Catl2r; fides, Kelvetra dicta, 
nunc Suetia fiyeSuicia , regio tri 
gidifima. Erkard . 

77 • Scilicet contra nas ] Tres illas 
▼oc ilas , fcilicet contra nos , conten- 
do glofiema e£e , conseri. Elis i- 


gitur ejectis , lego hoc modo , jfi 
quid vellent conari , infirmi fima. St 
■ nil aliud , certe virilis fixus ejjet. Rut- 
| gerfius. 

78. ‘TracinSii altius eramus} 
Lafcivienres, par2ti ad opus , alti- 
cincti. Sic infra; Cinadus fupervemt 

myrtea fubtr natus gaufap ila , cingule - 
^ fuccincius . Ibidem: QuartzlLaaltc 
cinctajufSit infelicibus dari mi fi enem, 
Artemidii'. lib. i y. oi~ 

' r vot^eiXos.u^h/j 'zZw yuvaixa, \"Xt- 


Setxxzteiy cc/jTif asobioy. Rigalc. ad 
Phaear. iib. II. fib. mvi. Lttn- 
dorp , 


r$. Dita j 


a8 T. Petronii Arsitri 

efle alienis intervenire fecretis * 7» duas inftitas an- 
cilla protulit de furis: alteraque pedes noftros alliga. 
^‘V-gavit, altera manus. ** Afcyltos jam deficiente fa- 
bularum contextu , Quid ergo, inquit, non fum di- 
fo,i - gnus, qui bibam? Ancilla rifu meo prodita complo- 
rj)chef lt manus 5 Appofui quidem , inquit, adolefcens. 

folus tantum medicamentum ebibifti ? Itane eft, in- 
j3?«-quit, Quartilla, quicquid Satyrii fuit, Encolpiuse- 
£»«/- bibit? * non indecenti rifu latera commovit. * Ac 
t iiU - ne Gitori quidem ultimo rifum tenuit, utique poft- 
quam virgnncula cervicem ejusinvafit, & non re- 
pugnanti puero innumerabilia ofcula dedit. * Vole- 
bamus miferi exclamare, fed nec in auxilio erat quif- 
quam, & hinc Plyfche 80 acu comatoria cupienti mi- 
hi 81 invocare Quiritium fidem, malas pungebar; il- 
linc 


lEe fupercilium madida, fuligine tin- 
ctum 

Obliqua produeit acu , pingit % 
menteis 

^AdtoRens oculos . — — 

Ovid. lib. i. Amor- EI. xir. Ia 
Ifldori GIoli? Z ; ^Aciu , calamifiratt- 
rittm. Xiphilinus : fi £ Xcvv , l 


79- Duas infidae ancilla protulit 
de finu 1 1ndicas dicimus fegmenta 
& limbos , five dntafluti veftibus. 

Ut forte in l. vefiU §. i . de aur. 

C" argento leg. feribendum. Qua ve- 
f :ibus accefionis vice cedunt infiita , 
pictura , clavi 4, qui ve fi ibus infiitun- 
tur . uc Paulus Diaconus , vefiimen- 
Ta ornata htfiitis majoribus: fivc non 

iintaiTuti veftibus , ut Scribonius iep.Lxvx . Ifidorus lib. xix. c.sxxi. 
Largus dixit , ventrem con/tringen- i Lucili. Difcerniculum. TertuII. Cei» 
dum infida longa: §c Hieronymus in acum crinibus difiinguendis. Acus il- 
Ezechielem : Lax.arus qui fiafciolit ias gemmis ornabant. Vlp. t. argu- 
& infidis vinci us jacuerat in fepui- 
chro. Cujacius. 

So. ^Acu comatoria] Apul. ^Acus 
crinalis , lib, vi 1 1 . Met. *A.ca crinali 


Fr 7 P ~~ »m. ROM 

frica. Vani ufushx acicula: : J - , E . , , 

namacu capurfcalpobanr. Feftus, IIUM 

Cn.-tj ones , acus qua maneres (calpunt ’ r. »- , - - •- - : 

Acu crines fin-cbant c“ P fn P? ed, “ £ Llvlus ' ahas ‘ C S- 
T , fi 9 . musexcLamaiTeeos , p or.ho QL*-- 

xgt/Lctu.:?. Juvenar. Sa»- ^ - -o— -r * . ^ . - . - 


mento . tc . de auro & arcento legat t. 
VVouweren. 

S I . Invocare Quiritum fidem] Ad- 
verfusvim & injuriam , Fide* 

. ET F I D £ * 
DEM Q_U rRl' 
TIUM I MPLOR ABAKI. CXCIO- 


v°rL -a. ites. In certus auctor inpriape is: 


S A T Y R. I c O N. 19 

line puella penicillo, quod & ipfum Satyrio tinxe- 
rat, Afcylton opprimebat. * 

Ultimo cinsedus fupervenit 81 myrtea fubornatus 
^aufapila, cinguloque fuccinffcus, modo extortis nos 
clunibus cecidit, modo bafiis olidiffimis inquinavit; 
donec Quartilla 8 s ballenatiam tenens virgam, alte- 
que fuccincta, juffit inielicibus dari miffionem. * 
1 Uter- 


Porro ( nam quis erit modus ) qui- & ferviles & plebeia; , omnes cin- 
iutes, 

pr addite feminal e membrum. 

Apulei, lib. nx. Met. Nec diu je 
tale facinus meis oculis tolerantibus . p2 


&x. Hinc apud Gellium .* Piguic 
faltem vos ptrnulatos cin&ofcjue 
ciTe. Petronius h i c;qu i gaufapinam, 
paenulam intelligit. Saimaf Kot. 


porro quirites, froclama - 1 inLampr.p. cixxiv.qui 8cp-ccvi. 
r< *cft'ivi:fed viduatum cateris Jy liabis, | docet pxnulas gaufaptnas elie di* 
C~ literis, procept, O , tantum y fdne\ &as , quodm morem gaufaparum 
clarum ac validum. Tcrtul. lib. i . ; «xtae eilent. VVatxMu. 
ady. Valentin» Inclamaverit in eam , j 8 3 • BaRenaUam ter.ens virgam J 

quafi, PORRO o u x R I T e s , ! Hyginus lib. II. Nonnulli ycumfa* 

FIDEM Cssaris. Macrob. \ c i*** caduceos , duos dracones tmpitet - 
cui ex Laberii Mimis citat hunc i t <>s virgula faciunt: quod initium 
rerfum, \ Mercurio fuerat pacis. Ejus exemplo 

Porro o u i r i t e s libertatem ; & athleta, Athlotheta , legendum 
amifmus. j cenfet. Pet. faber Agon. lib. 1 . c. 

Et hoc erat , quip.ITAIE,! Xix. ) & in reliquis hujufmodi certa* 
Varro lib. t. ll. Briffonius . ’ lienibus virgula utuntur . Servius m 

Myrtea fubornatus gaufa pina, illud Virgil lib. iy. 
cingulo q^fiuc cinCl plebs fu- i Tum virgam capit. — ^ 

Icis pinulis vel lacernis ibat indu- j Hodie , inquit j tam athletarum 
ta vulgo i milites verb & famuli quam gladiatorum certamina virga 
lautiores rufis. Martial. de Canu- dirimuntur: i? prafiecli gentiamMau- 
finis lacernis, psenulilVe , lib. XIV. i rerum t cum jiunt ,v:rgam accipiunt <T 
ep. cxxix. ‘ ge fiant. Turr.eb. lib. xix. c. vii. 

'Roma magis fufiis vefiitur , (fi allia Balena tam vocat virgam , qua, ut 


’ ufis : 


opiner , e cartilagine balena fit qualia 


Et placet hic pueris militibuffi. videmus calatorum ecclefi a commea- 
coler. * t acula , ut veteres appellabant. Mos 

Servi enim eodem habitu , quo . ille athletarum acgladiatorum cer- 
nubtes , laltem honeiticrum. Se- j camina dirimendi virgis hoaicque 
Reca.* guo te p anulati id i in militum durat, vide Savaronem in Sidon. 
quidem non vulgarem cultum jubar- j iib- ii.ep. II. 

r -'« S T M > itsasutm , T t ifis efferunt ? 34 - 'Dari mifionem ] Miffio ad 
Cajerum p*nulx illx tailicares , viet «s gbdiatores peranebat^llxus 


3° T. Petronii Arbitri 
Uterq; noftrum religiofiffimis juravit verbis, int« 
nosperiturum effetam horribile fccretum. 
traverunt paleftricas quam pl ures , 8c nos 85 legitimo 
perfufosoleo refecerunt. Utcumque igitur laflStu- 
dineabjed;a, 8 7 ccenatoria repetimus, & in proximam 
cellam dudti fumus; in qua tres ledti ftrati erant , & 
reliquus lautitiarum apparatus fplendidillime expo- 
litus. 


e Scitus , ut ab imminenti pericu-' <aeuc. Hzc 
lo, & in eum diem duntaxat libe- veteribus 
rarentur. Liv . gladiatores dando,mo~\ mentis 
da vulneribus etiam, modo fine mifiio- confpici in 
*'• Hinc apud Apuleium lib- iij c it liluftris 
Fotis: grajjkre gnavitet , & occide Quod oleo 

moriturus : hodierna pugna non habet\mic.zz\xri , 
onifionem , I n re fimili , Petronius ; Theocriti, 
infra .• Inhibuit Triphana facinus non vn*, 

diJSimulata mifione. Lipf. Saturn 
■Serm. lib. 1 1 . c. xxi. fuse. 


figura i: 
monume- 
lapidibus 
diciumfc 

m Sca ^" 
uncti di- 

Scholiafl 

A i Traga 

- - v ?.&4gpCM, 

£5r« ot '7recXajo , ;'Zc$ , zXctfa 

«A eiOovrp, ufeo iTtecXcoiov. Eu- 



SS • Horribile fecretum] Horribile, id . '' T " * ' " ^ "««w. ou' 

di, facrum, verendum, & quod J us moris ratio apud Clement. A* 
hominum mentibus tacitam quan- ' ex * ^ a=G -* lib . 1 uc. 1 1 . K. ccf 75 ■- 
d2m a fe religionem incutiat. Un- Xcctat a/jfe 'tsc^s pesxiri 'eus , 
de & Catullus fcilicer.* r n>k ck^pccts \fi 7 ro\ sptiov 

Di magni horribilem* & facrum li- civjporxay oi » TZZ pc\y OJUYtGZV , £5? 
faf”' _ A iV «V r&xJev , W 

Sic & Petronius poftea,- EtTr,- rs J, e '^ dx^aua^ 

togems ruaimenta cumipftus natura ~ > ‘ , ' 

veritate certantia ncn fine horrere tra- . T “ T* f^‘ S 
clavi. id eii , non fine religione , eig 73 ^ vnutfypfctJ . 

metu ac reverentia, quat rebus di- j VVouweren. 
vinis debetur. Sic Horrifice > pro ^7* Canat oria. 1 Ccenatoria , fu2t 
Venerande apud Lucret, lib. 11. ve & es > quibus :n cama autiqn: a- 
'Houfa q>. j tebantur , ut & apud Martia!- lib* 

s 6 . Legitimo perfufos oleo refecerat.] ! X * C ^‘ ‘ > * XXV 1 1 \ 
aL teyti. L. lecythino perfufos oleo , id j Ltnatm* mittit advocato. 

«It. balneari, Au»*»-, vas olea i ^«•W^s-c.vii.Lipf.Sl- 

xiu*^ GlnfT TfJ/J r - ! turn - lib.i. c.li. vofes epulares. Si' 

GIofi - ICd ' varo ad Sidon.Ub.ifep. 1 i.Pcm?> 

e.ea. m. Scholiaftes Theocriti o>.-l n ; us i n i.xxxi 1 1 .cr. de aur.areent- 
vrce» ^s-HneMn.%, leg.Saxo censttma.idt&.Siml!*. 

'* 4 ,c ^ 3/ cv rrcis 7 tv,?aci- Rader. ad Mare, lib.x. ep. licsi i c. 

ii-G»- 


Satyricon. 31 

ficus. Jufli ergo difcubuimus, & ss guftationc miri- 
fica initiati , vino etiam falerno inundamur. Excepti 
etiam pluribus ferculis quum laberemurin fomnum, 

Itane eft? inquit Quartilla , etiam dormire vobis in -Se- 
mente eft , quum fciatis Priapi genio pervigilium 
deberi ? Quum Afcyltos gravatus tot malis in fom- Encel - 
nutn laberetur , illa , quae injuria depuifa fuerat , an- in- 
cilia totam 50 faciem ejus fuligine longa perfricuit, 

& non fentientis labra, humerofq; fopitionibus pin- 
xit. Jam ego etiam tot malis fatigatus minimum ve- 
luti guftum hauferam fomni : idem & tota intra fo- 

rifque 

per,conftitutiol. xvi.Cod.Theod. 
quas quinta eft ad Cerealem P. V. 
his verbis .* ^Abolcantut facrificia no - 
cttirnx GHagnentio auctore per mi fifa , 

& nefaria deinceps licentia, repellatur • 

Dat. vi 1 ii- Kal.Decembr. Confiant • 

Yi- & Gallo Cafa. 11. Cojf. No- 
cturna ac neftnda Bacchi facra & 

^ pervigilationes Romanorum S. 

mina apud Tacitum, iib. xv. Ann. jCtum Sp. Poftumio A.bino 
xli v. quibus mariti erant. Fortunas Martio Philippo Colli latum A. V. 
pervigilium apud Sueton. videmus [ C. cccclxvi tu. penitus abroga- 
m Galb. c. iv. Pervigilium, quod : vit. Iib. xxxix. c. xi ix. Diagon- 
apud Liv. legitur Iib. xxm. c. j das Thebanus primus apud Grse- 
xxxv. cui Deo, cui Bex pervigi- cos lege perpetua damnavit no- 
iatum fuerit, non liquet, ut nec a- i diurna lacrincia. Xn ix.xii. Tabb* 
pud Tranquillum in Calig. c. Ii v. legitur Noctu rk a. muue- 
in Vitei, c. x. Veneris pervigilii rum. sacrificia, se. sus- 
meminit Plautus Curcul. i. m. xo. prjetei. olla qu x~ 
xxv . & pervigilium Veneris , Cia 
r:lT. virorum notis nobilitatum 

- re elt apud varios feriptores. asto 
Confideremus, inquit Amob. Iib. 


Qufiatione mirifica initiati: ] ; 
Gvfiatio , feu ut Mart. gufins , lib. 
xi. ep. xxxii. & 1 n 1. prima pars 
CJsnx, quae, aliis antecee -na, ut Apu- 
lei; lib. 1 1 . Met. Haec erat potio in 
principio menfae.quse A pul. ante- 
curfioria portio. Met. lib. ix. 

89. Priapi genio pervigilium dele- 
ti: ] Cereris pervigilia celebravere fce- 


PRO. POPULO. RITE. FI- 

virorum notis nobilitatum, ! ah t. keye. quem, ihiti- 
idere eit apud • 


adv. 


gent. my fi er ia €> illa divina : ; 


SIS 1. UT- ASSOLET» 
CERERI. G R 3 . C O. SACRO. 

9 o. Faciem-ejus longa, fuligine per • 


-Uibus gente ab ^Attica , fanet a iHa fricuit. ] Plaut. Pcenul. r. iv.xxi I. 
fer-jjgzlia cenfecrata fiunt , c~ panny- Stulta, forer, es magis quam velo, an 
cc.-Tzjj graves. Hofpin.de Orig Feli. ver» pulcra videre cbfiecro, 

nrilt. c. Vii. Covarr. lib. i v. rar. ; Si tibi illic non os cblitu e fi fuligine ? 
r . eL c. xix. ubi , inter alia , exeat ’ quod mirin.ee facit ad illuitra- 
-\©cfcnrnis «Sacris Conllantiilnwsacntuaa Pcironiani hujus loci- 

Nonius 


32 T. Petronii Arbitri 
rifque familia fecerat : atque alii circapedes difcum- 
bentium fparfi jacebant,alii parietibus appliciti, qui- 
dam in ipfo limine conjunctis marcebant capitibus : 
91 lucerna: quoque humore defect sr, tenue, & extre- 
mum lumen fpargebant , quum duo Syri expilaturi 
lagenam , triclinium intraverunt : dumque inter ar- 
gentum avidius rixantur, diductam fregerunt lae- 
nam. cecidit etiam menfa cum argento, & ancilla: 
fuper totum marcentis excuifura forte alius pocu- 
lum, caput fregit, ad quem idlum exclamavit illa, 
pariterque & fures prodidit, & partem ebriorum ex- 
citavit. Syri illi, qui venerant ad praedam, poft- 
quam fe deprehenfos intellexerunt, pariter fecun- 
dum lectum conciderunt , ut putares huc convenif- 
fe , & ftertere tamquam olim dormientes cceperunt. 
Jam & 9Z Triclinarches experrectus , lucernis occi- 
denti- 


Nonius c. i. §. ccxix. Sublevit , f-: 
gnificat iUuftt, dr pro ridiculo habuit,] 
trucium k genere ludi , quo dormienti- 
bus ora. pinguntur. Idque turpiculis, : 
potiffimum puellis- quas hoccon-i 
tumelix genere a procaci juven-j 
tute affici mos erat: credo , ut hac ; 
quali Cenfione monitae , de formi- } 
tatis fux in memoriam revocaren- 1 
tur. Confirmat hanc opinionem 
Adelphafium ,quam ibidem ob a- 
mabili tatis fuccefTum hxc de fe- 
met faris gloriofe praedicantem, 
Comicus induxerat modo: 

— Certo enim , quod quidem ad no: 
duos 


91 . Lucerna quoque humore dejt- 
ct&.\ Eadem narratio de eadem rc 
apud Propert. lib. i v. ep. vi 1 1. 

Sed ?jcque fuppietis conjiabat fiam* 
ma lucernis , 

Decidit inque fuos menfa fupirJ 
pedes. 

Xof. Sc aliger. Paulus Silentarius 
Anthol- vi i. 

" Tg}?®* cLpxyrtt», 

A 'azzz x. v.xy. prcf,$* i ' 
ycpi&Gh 
Deu fa. F. 

9Z. Tricliniarcbes.] Idem Gratcis 


^Attinet, prxpot entes pulcra , paci fi <7vpc7n>ezdp% is, & 

potentes, /oror, fuimus Inter alia etiam ejus mu- 

2\eque nb juventute ibi irridiculo ha- 'neris erat , potionem prxgu flare- 
bita, quod pol , forer , Unde apud convivium illud na?' 

Ctieris omnibus facium efi. tiale Signorum primo , quo in ac- 

Deufa T * . telcere capit Tesus Do^ 1 ' 

HUS 


$ 


e/***: 




Satyricon. 45> 

l +' Retulimus ergo dextros pedes , difpenfatorem- 
que in pnctorio aureos numerantem deprecati fu- 
mus , fervo remitteret poenam. Superbus ille fiiftu- cima- 
lit vultum, & ,Non tam jadtura me movet, inquit , mA! ' 
quam neglegentia nequiffimi iervi. Veftimenta 
accubitoria perdidit , qu$ mihi natali meo donave- 
rat cliens quidam , Tyria fine dubio , fed jam femel 
lota. Quidquid ergo eft dono vobis. Obligati tam Er-coi- 
grandi beneficio quum intraflemus triclinium , oc- p ‘ M " 
currit nobis ille idem fervus pro quo rogaveramus , 
&fpififfima bafia ftupentibus impegit, gratias a- 
gens humanitati noftrse. Ad fummam, ftatim fcie-^T^- 
tisait, cui dederitis beneficium. Vinum domi-p !KJ . 
nicum miniftratoris gratia eft. Tandem ergo 


14! ■ Retulimus ergo dextros pedes. 1 
Cum redirent aliquo, unde difcef- 
ferant , moris fuiile exiitimo , pe- 
dibus primum dextris niti, ne ma- 
le cederet fcilicer,re infodi a, cujus 
gratia prodierant loco , eum repe- . 
tere. Petronius ita inteliigendus: 
Ceterum ut movimus dextros gr e JJiis. 
Apparet ex his verbis in domibus j 
magnatum adeo nihil non ominc- 
- um neri coniuetum fuifle,ur gra- 
a.entes etiam dextros pedes itatu 
priores movere ex difciplina e£c- : 
noiTent. Boethius. 

, I+ - 'dejiimejito mea cubitoria per- | 
d,lit ‘ mihi natali me, donaverat \ 
ey.tns- J Confueveranc olim 2 mici 
invicem, & clientes patronis die i 
natio munera mittere: Quodp-o- 
iae in nuit Mart.lib. x. ep. > 
«CVI-& exempla ejufmodi pluri- 
V P 2fi= Obvia funtlegentiMart 
no.x ep. xxl , . Plin.l1b.1v. ep. 
T"‘T- lib - nx- ep. lx, v . ]u- 
“ 2C - Ix - verf. ix. Symmach. 

1 ■ ep.xi. alu. 5ic Ccnlorinus 1 


Q^_ Catrellio fiium de die natali li- 
brum nataiitii titulo mittit. Sic 
Dionyf. Halycarnaf : fuum 
zrvjj^ctrsi v? Ivcv&v&v £li° induen- 
ti virilem togam ipfo natali die 
tradidit. Eodem titulo Lucianus 
fuum azfeA y&XeOjfiiarf libellum 
Quintilio confecravit. Bulla aurea* 
inquit Pl aut. Rud. iv. iv. cxxvi r. 
eft pater quam dedit mihi natali die. 
CurcuL v. n. ixi, L xxxi. $. Hx. 
7 ?. de donat, int.vir. Cr uxor.l.cxciv 
7t d. V. S. 

143. Vinum dominicum . ] Infcri- 
ptio Remana apud Velierum in 
Monument. Auguitsc ; 

Nicrum profundite 

Nigrum-F alemum , aut Setinum , 
aut C atubum. 

Vino ac valenti de apotheca domi- 


144- oMiniftratcris. J Kujufmcdi 
in antiquis marmoribus nominan- 
tur: A UAHAKtBUS AUGUSTI 
MINISTRATOR TURRANIA- 


D 


N U S» 


16 ' Q/araseuLtrr^e 


50 T. Petronii Arbitri 

difcubuimus, pueris Alexandrinis : + 5 aquam in 


NBS. ERASTUS & ANSIO 
CSSAP.1S MINISTRATORES. 

Senec. ep. xlvi i - alites -vini mini fi er 
in muliebrem modum ornatus, cum a- 
taie /«c?^f«r.Appuleius autem lib. 
1 1 . Metam .hate Senecx explicans, 
pueros calamifiratos , pulchre indufia- 
tos , gemmas formatas in pocula vini 
vetufii frequenter offerentes , notavit. 
Nimirum hic fuit muliebris orna- 
tus induiiatum eiTe, Sc calamiftra- 


manus 

; tum quempiam. Idem Seneca ep. 
XCV- tranjeo p i fi orum turbam , tran - 
/eo minifiratorum , per quos ligno da- 
to ad inferendam c oenam difiurritur. 
Porro qui vinum miniftrabat a 
Sueton. Csefxlix. ad C y a thux 
& V iHUM appellatur , ab Ap- 
pul. lib. x. met. Pocilla- 
tor, a Juven. Sat. xm. ad Cya- 
tho s , in veteri epitaphio a Po- 
ti o N E. 


TI. CLAVD. AUG. LIB. 

GRATIO. LIVIAE 
AUG. SER. A. POTIO 
NE. S. T. T. L. 

A Gallis Sc an x i o inLL. Salic. Hx. ep. Ivi. Hic idem qui a po- 
tit, ii. ed. Baf. a Graecis reft. A- tione , fuit & a lagena feu l a- 
thenaso acLuciano oinoxooc. guna: & confirmat antiqui rrar- 
Hic vinum prxguftabat. Mart. lib. . moris elogium, 

M. ULPIO. AUG. LIB. 

PHAEDIMO. DI VL TRAIANI. AUG. 

A. POTIONE. ITEM. A. LAGUNA. ET 
TRICLINI ARCH. LICTORI. PROXIMO. ET 
A. COMMENT. BENEf ICIORUM &c. 

'Tignarius. 


145. "Pueris w Alexandrinis .] Papi- 
nius lib. v. fyl. ult. 

Non ego mercatus Pharia de pup pe 
loquaces 

Delitias , docdumve fisi comitia N ili 

Infantem, lingua £ fimul falibuff 
protervum Dilexi. 

Gujus primum verfum explicat 
Suet. Auguft. c. xctix. fifiga re 
admodum exhilaratus , quadragenos 
aureos comitibus divi fit , jufif juran- 
dum & cautionem exegit a fingulis , 
r.on alio datam fummam , quam in 
emptionem ^Alexandrinarum mer- 
cium ab fumpt ures. ^Alexandrina mer- 


ces, Hiftorico , & loquaces de Pharis. 
puppe delitia funt Statio, pueri <s£- 
gyptq , dicaes , & ob id conviviis 
gratidimi. Quintii, lib. 1. c. ii* 
Jul. Capitol. in Vero Aug. Dcmp- 
fierus. 

14^- .Aquam in manus nivat arr.., 

1 i. e. at loquitur Seneca , multa ri- 
ve inclufam , ut figor e refigeraretur 

alieno : vel ex nive coctam. Deco- 
quebat veterum luxuria nives . 
eafque percolabat, unde nivaria m 
colum Pomponio in l. ir. arger.t. rt 
i de aur. & arg. leg. & Mart. lib. XiV» 
ep. cui. Sc nivarius faccus, ep.civ- 

quibtP 


Satyri co n. 51 

manus nivatam infundentibus, aliiique infe- 
quentibus ad pedes, ac paronychia cum ingenti 
fubtil itate tollentibus. Ac ne in hoc quidem tam 
molefto tacebant officio, fed obiter cantabant. Ego 
experiri volui , an tota familia cantaret. Itaque po- 
tionem popofei : paratiflimus puer, non minus me 
acido cantico excepit : & quifquis aliquid rogatus 
erat, ut daret. ‘4» Pantomimorum non patrisfa- 
milias triclinium crederes. Adlata efttum I s° gu- 
ftatio valde laudata. Nam jam omnes difeubue- 
rant prseter ipfum Trimalcionem, 151 cui locus, 

novo 


quibus nives attenuabant. Plin. 
lib. xix. c. iv. Decoquunt alia*. ( ni - 
ves)quas mox & illas hyemant. Deco- 
das quippe nives, & fpiilis vimine 
qualis inclufas , aut infufas vitro, 
rutius isj nivem mergebant : unde 
decocta, dicta aquanivata,qu3e Mar- 
tia!. tnvea coti a. Eft autem Neronis 
inventum. Plin. lib. xxxi. c. in. 
quem fub perfora Trimalcionis 
baryrice irridet Petronius. S avare. 

147- sAliiffrinfequentibtes ad pe- 
de:'} Veteres accubituri manus pe- 
de f<jue lavabant Fab. Pictor : 
qua manibus pedibuffi dato. Utrum 
que hic factura Petronius innuit. 
E zznpedibus & ad pedes , ut manibus 
ad manus aquam dare dicebant 
* e teres. Wostvveren. 

‘Paronychia.’] nrc:psv7vpycc. 
? 2 ul. ^cginetalib. m. v. '7rzaoca\v- 
2cl<r* CEMb# 'jUvil - i 

i ’ . 

Tsd oyj ctun^stttzyoy . 

Balbus Catholico j Tedsra , pedum 
~ je - aurium fisrdes. Hujus minifterii 
excrr.pl 2 habes in antiquis jr.onu- 
metisapud lanumBoillard.in libb. 
a ntiq. Roman. expre.Ta. Lundcrp. 
jA -9. 'Tantamimcrsim ren V atris- 1 


\farail . ] Antiquorum epulis varia 
: adhibita oblectamenta , ut canto- 
| rum , ludionum , & id genus. Se- 
! nec. devie, beat. c. xi. de Apicii 
j & Nomentani luxu: Vides bos e fuis 
; letiis J/ettames popinam fu ara , aures 
' vocum puto fpectaculis oculos cblectan- 
; tes. Sidon, lib. 1 . ep. 1 1 . de Theo- 
! dorici conviviis. In hcc convivio ni - 
! bil nifi fymphonia Jirepente agitur. 

| Servi cantores , Symphoniaci. Ma- 
I crob. lib. 1 1. c. iv. Delectatus inter 
leaenam pueris Jymphoniacis. Wou- 
' v ver en. 

1 50. Gujlatio .] Vide fupra: Gu - 
[/latione mirifica initiati. 

ISI. Cui locus novo more primus 
•Servabatur.] Tota ratio le£torum & 

| triclinii apud veteres hxc er2t. 
i Tribus lectis fere ccenabant.- fingu- 
i iis lefiis recumbebat terni 2dfum- 
mum ,aut quatemi apud lautiores i 
fi plurcs , fordidum habebatur . 
Cic. in Pifon. Nihil apud hunc lau- 
tum , nihil elegarts &c. Graci quini 
fiipati in lectulis fapeplurcs. Apud 
Macrob. in caena: Pontificiae de- 
feriptionedn duobus tricliniis de- 
cem modo convivae nominantor , 
ut 2 pt 52 reatinm?- 2 nifico epulo v:x 

r> -> ~ binos 


52 T. Petronii Arbitri 
novo more , primus fcryabatur. Ceterum in 

promul- 


binos ledum unum tenuifie : De 
lauto homine Juven.fat. i. 

Optima Jylvarum interea pelagi 4 , vo- 
rabit 


ipfe jacebit. 

Accumbebam autem reclinata 
fupera parte corporis in cubitum 
liniftrum , infera in longum por- 
recta ac jacente : capite leviter e- 
redo.-dorfo a pulvillis modice fuf- 
fulto. E ledis , qui adfiniilram e- 
rat , is dicebatur fummus ledus: 


qui ad dextram , imus. Ratio di 
Icumbendi hoc faciebat : etenim 
ut liberam & exlertam habere pof- 
fent dextram manum in finiftrum 
latus decumbebant. Et qui ordo 
lectorum , idem etiam fuit in lin- 
gulis ledis accubantium. Summus 
quippe locus in uno quoque ledo, 
qui nullum fupra fe habebat 5 i- 
mus vero quem infra medium ac- 
cumbens occupabat : medius in- 
fra primum Sc fummum , at imus 
infra medium. Schemate rem de- 
lineabimus. 



MEDIUS LECTUS. 



• 

. 


• 

C/5 1 


In medio collocabatur menfa rotunda , 

c ! 

2 i 


humilis. Inferiorum quidem hominum 

C i 


tripes, &ex fimplici ligno. Lautiorum, 



citrea, aut acerna , aut lamina argentea 



inteda:quam pes eburnus, fabre factus, 

r* 1 

H 

puta in modum Pardi , aut Leonis, fu- 

m i 

itinebar. 

O ; 


Lipf. lib. 111. Antiq. Led. 

H 

a 

C ' 

IMUS L 


cn 

■ 

1 


HonoratiSimum locum ducebant ledi: is dabatur convivarum ho- 
Romani medix ledi locum imura neftifimo & dign ifiimo ideo & 
live ultimum ; eum nempe qui in- Confularem vocabant. Pr^ter hunc 
tira medium ad dextram erat ejus in fu mino & imo ledo, fummus m 

utrovis 


Satyricon. 53 

i s i promulfidari 1 ? 3 afellus erat Corinthius cum bi- 
faccio politus, qui habebat olivas, in altera parte al- 
bas , in altera nigras. Tegebant afellum dux lances, 
1 54 quarum marginibus nomen rrimalcionis in— 
fcnptum erat , & argenti pondus. Ponticuii etiam 
ferruminati fuftinebant 1 s s glires meile, & papavere 


fparfos. 

lib. xiv. Arbitroque inferius. In 
Promulfide namque, feuGuftatio- 
ne, & efculenri quid fuit & pocu- 
lenti. Minime Promulfdare vocari 
adiero vas continenda Guftationi 
deftinatum , ut omnes voluere e- 

fuditi. (fonfaiius. 

15 3. „ AfelLu* Corinthius.'] xAfcRus 
vas ut apparet geftans promulfi- 
detn, live guftationem. De quo fu- 


utrovis habebatur honoratior. Coe - 
terum ex tribus le£xis duo priores 
medius & furomus invitatis cede- 
bant.Dominusconvivii cum uxore 
& liberis in tertio, feu imo accum- 
bebat, ifque in eo primum locum 
tcr.ebat. Suet. Auguft. c. lxiv. Si 
uxor una non cccnaret , umbris is 
locus delimabatur , & vilioribus 

perfonis. Aliud fuit, cum ftibadio ciem, iiyc guiiduontui. ±j\. 
accumbebant, i. eft, toro continuo pra, poft afclLum diaria non fumo, id 
cz femi rotundo, quod in litterse ! eft , poft opiparam guftationem 
ligma figuram facium erat , unde : n on opus* efi mihi cibariis fervili- 
& nomen. Idque pro numero ac- ! bus. Scaliger. 

cumbentium, quos caperet. Hexa- 1 54. Jn quarum marginih. nomen 
chnon, Heptaclinon , Octaclinon voca- ' Trimalcionis infer.] Lucian.Hermot. 
feanr. In his, cum una feriedifcum-; ; pl au r. Rud. ifam hac ( urna) lite- 
berent, is primum locuin tenere ra}a e j% ? ^ j~ e can tat cuia fiet, ita Sc 
cenfebatur, qui omnium, fummus p OCU i a liberata Grsecis 
erat, hoc eft in fimftro cornu iti- £ ' ut Athenams tra- 

bac.ii primus accumoebat, ultimus 

■ - 5- , n dit. Wouvvcrcn. 

qui intra exteros , hoc eft , poitre- 

mus in dextro cornu. Sic capien- 1 5 5 • Glires meile ac papavere fpar- 
dusFeftuS: Itaque in conviviis folus fos.l Amm. Marcel.lib-xxvi 1 1 Po- 
rexfupra ceteros accubat , fed ‘Dialis fiuntur etiam in conviviis aliquoties 
fapra Martialem , & Quirinalem , trutina, ut aipofiti piftes, C~ volucres 
'.Martiali, fupra proximum, amnes -ponderentur & glires: (haede cauha, 
deinde Jupra ‘Pontificem. Alia quo- credo, argenti po— - 5 "I 111 

que ratio videtur fuiffe in biaiinio. nis afello inferiptum, ut, ii ponue- 
Cic.lib. IX. ep*xxvi. Plura vide rentur volucres , pifces&c. hi.i- 
dehisapudLipfiutnlib.nl. An- mul cum pat:nis_ imponerentur 
nq. xevi. xci i. & Cl. Salmafium. trutini s) quorum maemtudofapsus 
IS a- ‘Promulfidari.^ Promulfida- delicata non fine radie praenf.um, ut 
re five promulfidar itim mihi eft pro- ante-.ac mufitata , lauaatur afuiue- 
muitldis fiveccen* prima: partis 'teter convivales delutas ghnum 
ferculum,repoficoriumvesMartia!i ufus adeo celebris , u 


epoficcriusnv—, 

Cu Ultorium dicitur, ep. Ixxxyi 


ut ecs cenfarix. 

princepf4 £ • Scauras in 
D 3 


ftiUt 


54 T. Petronii Arbitri 
fparlos. Fuerunt & 1 s <> tomacula fupra craticulam, 
ferventia agenteam pofita : infra craticulam ‘s; 
Syriaca pruna cum granis Punici mali. In hise- 
lamus lautitiis, quumipfe Trimalcio ad fympho- 
niam adlatus eft , pofitufque in cervicalia minutif- 
lima expreffit imprudentibus rifum. *s* Pallio e- 
nim coccino adrafum incluferat caput , iss> circa- 
que oneratas vefte cervices laticlaviam immiferat 
mappam, 150 fimbriis hinc atque illinc pendentibus. 


fulattt non alio modo canit adimere 
necejjum habuerit , quam conchylia , 
aut ex alio orbe convecias aves. Pljtfi. 
lib. vi 1 1 . c. lv 1 1 . lib. xxxy i . c. i . 
Apicius lib.vm. c. ix. dc eorum 
faginatione videndus Varro R. R. 
lib. m. c. xv. 

15 < 5 . Tomacula,'] Juven. Sar. x. 
verf. ccclv. 

— Candiduli divina tomacula porci, 
Mart. lib. i . ep. xli i. 

Quod fumantia qui tomacla raucus 
Circumfert tepidis coquus popinis. 

Tomacula erant farcimina q tur- 
dam , ex carnibus minute conciliis, 
admixtis ovis & falfamentis. Ra- 
gnirez ,» 

157 - Syriaca pruna,] Qusr ohm 
Tatinis Grascifque, & Gallis hodie 
Damafcena. 'Raderus . 

158. ‘Tallio coccino adrafum in- 
cluferat caput. ] Grseci Romanique ; 
capite intec/co : qui delicatiores , ! 
capite incedebant palliolato > non 
fine fufpicione luxus. Senec. de 
IMecsenate : Hunc effe t qui in tribu- 
rtali y inrofiris , in omni publico catu, 
f:c apparuerit , ut pallio velaretur ca- j 
p ut y cxcluf.z utrimque auribus , nor. i 
aliter quam in mimo D ivit e fugitivi . 
folent. Plutarch. fuperbiam Pom-i 
peiani liberti , Demetrii taxans 
femino flante ipfus, inquit, aecum j 


i^ihabe- 

bebat cf ernruo u&Qfyis scsOsc^ 
'Tbitf&liov. Lipfius. 

15 9. Circaque oneratas vefie cervi- 
ces laticlaviam immiferat mappam .] 
Clavi quibus honoris caufa ute- 
| bantur Senatores vel Tribuni, vei 
Equites non erant confuti velli, 
jfedfupra eam demiffi inpe£hzs uf- 
! que, alii ardtius, alii latius , ut re- 
|d:e Horatius dixerit; 

; — latum demi fit pectore clavum. 

Acron ad illa verba: Pratextam & 

; latum clavum. Lafum clavum pur- 
puram dicit , qua in pectore extendi - 
tur S en at orum.gr aci tw ygXofiiata 
‘ vocant . ufum ejus retinent Principes, 
injicientes vefti a cervice ad pectus in- 
dumentum ex purpura , vel pellibus 
precio fis muris Pontici , vel aliis , dum 
regio habitu prodeunt m t Mc U 7 B. 
Cujae tus. 

160. Fimbriis hinc Atque iUhir.t 
pendentibus.] Fimbria inter ea, qur 
vefti ornatus accedit & precium. 
Sic paludamenta ^lucum FimbrU- 
taerzut. Plut. Lucui, 
zCurpiecc vocat. Sic & mappis ad- 
ditas nmbriiE. Petronius enim in- 
ter Trimalcionis delicias hic re- 
cenCet,mappam laticlaviam fhno~i:> 
hinc atque ilmiuc pendentibus. Nam 
mappas quoque purpura & auro 
clavatas 




S A T Y B. I C o n*“ 55 

isi habebat etiam in minimo digito finiftrs manus 
annulum grandem fubauratum i extremo vero arti- 
culo digiti feauentis minorem , ut mihi videbatur , 
totum aureum , fed plane ferreis velut ftellis fer- 
ruminatum. Et ne has tantum offenderet divitias, 
dextrum nudavit lacertum, 1 6S armilla aurea cultum, ^ 
& eboreo circulo lamina fplendente connexum. Ut ma i cis 
deinde l6 -? fpina argentea dentes perfodit. Amici, in- 
quit , nondum mihi fuave erat in triclinium venire, 
fed, ne abfentivus effem , omnem voluptatem mihi 
negavi. Permittitis tamen finiri lufum. Sequeba- iW- 
tur puer l6 > cum tabula terebintina, & 165 criftallinis p '"-' 

* teife- 


clivatas fuifie confiat. C 3 faubon. ■ IS3- ^irmiUa aurea.] Armilla: 
adSuet. VV-.nz.uu. i fuere rotundi circuli ex argento 

ISI. Habebat in ntinim digito' it 1 auro, quibus luminum bra- 
nendem: Mirum, quod ia mini- \ chium cingebant , ornatus icaulTa. 
uo digito grandem habuerit, cum ! Olim erant m ufu, fed per luxum. 
roEax feritat lib. v. ai Livius lib.r. de Sabinis: ^«1- 
^ « , , e , ‘ I <70 Sabini aureas armi lias magni pon- 

7“*?? tay.zoXm tft*» , » «W- r d!TU •„ irachio Uvo habuerint. Vocz- 
ttuilhcvr 2,y. zioiy.P^ty '^- . : ' a a ntur & brachiales , Gratcis /Sjjs- 
Sea ideo tribuit, quia notat ho- aut fi gtot , -viriola, 

auncmlautifiime divitem: nam & i g cxtr ziia t dextrocheria , uti fiife do- 
Luciaaus de hujufmodi e-raj^ . : C etRubenius lib.i.ele£t c.xxxviii. 

“sw<' ~ ” 


K H y.itovuy , Weitzitu. 


■ - ----' “-'V aut . 

r. -emlautiffitne cuvitem: nam & j dextra i U> dextrocheria , uti fiife do- 
Lacianus de huiufmodi inxie • Irpf RtihftniiiS 

r. i , , 

eay.-rvXnv ci -nlpe.ty.px cboxtlxep I «+- Spina argentea dentes perfo- 

‘ ■ i Mare. lib. xiv. Ci sxii- 

■yf V - Lentijcum melisss .-fed fi tibi frende* 

to» , s- . cy ^ u 

j Ljj i7n7rz)>.y.c. VVouwerm- j ‘Defuerit * dentes penna levare pc- 
& explicat hunc Petronii locum | tefi. 


vir reconditae eruditionis Iohan. j + 65 . Czm tabula terebintina.j Ta- 
Kirchmannus in aureo libello de \ bula erat alveolus, in quem calcu- 
anauLc. m. & c. xvii. Ilos live te -Teras jaciebant- Savaro. 

Ferreis velut fi e dis ferrumi- \ Operas pretium eftheic infpicere 
rzzu.m.-\ Vide Plin. lib. xxxm.c. Cl- Salxnafiusn in Not. in 11. Vo- 


J - Ejufcemodi annulos aureos itel- ; pifc. 

•is ferreis ferruminatos, in mani- i 1 66. Cry fi allinis teJJ&M.^Latrun- 
, QS A brah. Gorlzi , item Mafiylis ; culi quoque fiebant plurimum es 
auquot vidmefe teftarur , Scali-I vitro. Fr. Lindsr.br ogits. eorum m- 

^ rr**wcren. D 4 veBW * 


5 6 T.%* etronii Arbitri 

tefleris: notavi que rem omnium delicatiflimani. 
Pro calculis enim albis , aut nigris , aureos, argente- 
ofque habebat denarios. Interim dum ille omnium 
teftorum agmen inter lufum confumit , guftantibus 
adhuc nobis , repofitorium adlatum eft cum corbe, 
in qua gallina erat lignea patentibus in orbem alis, 
quales eflefolent, qux incumbunt ova. Acceflere 
continuo duo fervi, & fymphonia ftrepente, ferutari 
paleam coeperunt ; erutaque fubinde pavonina ova 
divifere convivis. Convertit ad hanc fcenam vultum 
^ r ?' Trimalcio : &, x6 ~ Amici , ait , pavonis ova gallins 
Iwjhfl ifupponi. Et, me Hercules, timeo, ne jam con- 
pm. cepta fint. tenptemus tamen , fi adhuc forbilia funt. 

Accipi- 

ventorem Pyrrhum facit Donatus: [ di- Appul. de dogma t.Plat. Hic il - 
fuffragStur & Marcellin . in limine ; le erat , _ Amici , de ^ Academia Cupidi- 
lib. xxiv. fed Senec. lib.u. dei- nU cygnus. Olim Romse conducc- 
rac. xiv. id Chiloni fapientiattri- . bant greges Am i corum, eovi- 
buitrloan: Saresberienf. Polycrat. j delicet confilio ut dividas & opu- 
!ib. i. c. v. Attalo Afiatico , ut ea j lentiam jatiarent. Juven. <Sar. vi. 
ratione deceret motum exercitiis. Pala i Mart. lib. ii. ep.lxiv. Imo utip- 
medem facit authorem Paufan. in ! fa jacFantiafe proderet maois ,X2- 
Corinth. rurfus in Phocic. adftt- j lendari2 , 2micorum excogitata 
pulantibus Philoitraro Lemnio in j funt, in qu? nomina illorum refer- 
Heroic. tSuida in voce ru&hoi . ; rentur. 6enec. lib.vi . de Benet. c. 
Aurei. Cafliod. lib. vnr.cp.xxxi. j xxx * au ^ a Palatina erar.t Liber- 
167 - xAmici. 3 fupra .- cimici , j ti , cura *n gererent amicorum 
nondum fuave erat in triclinium -ve- j Principis. Olim legebantur Rcms 
nire, Suet. Tit. ^Amici , diem perdi- i cplgranamata fepulcnralia. 

1. 

T I. CLAUDI U-S. A U G. 

LIB. fOR RUNATUS. A 
CURA. AMICORUM 

2 . 

D. M 

LIBERTORUM 
T. FLA VL AUG. LIB. 

VI CIO RIS 

A CURA AMICORUM 


a. M. 


Satyuicon. S7 

Accipimus nos lSS cochlearia non minus fex libras 
pendentia , ovaque ex farina pingui figurata pertun- 
dimus. Ego quidem pene projeci partem meam: 
nam videbatur mihi , jam in pullum coifTe. Deinde 
ut audivi veterem convivam : hic nefcio quid boni 
debet effe , perfecutus putamen manu , pinguiffi- 
mam ficedulam inveni piperato viteliio pipera- 
tam. Jam Trimalcio eadem omnia, lufu intermif- 
fo , popofcerat ; feceratque poteftatem clara voce , 
fiquis noitrum iterum vellet, 155 mulfum fumeret, 
I 7° quum fubito lignum fymphonia datur , & gufta- 
toria pariter a choro cantante rapiuntur. Ceterum 

•inter 


A. 


3 - 

M. ULPIUS 
A UG. L 

CURA AMICORUM. 


Tignorius. 

16S. Cochlearia ", non minus fex li- i gantix polita fuifie videtur. Non 
bras pendentia, ovaf, ex farina pingat , quod lingula apud Trimalcionem 
figurata pertundimus.] Hinc Cochle- j Cochlearia lingulas fex libras pe- 
arhtm ufutn apud veteres qui fue- : pendilfo autumem, fed quod de 
rit,plani£fij»e deprehendimus. Ne- 1 plurium potius cochlearium ftrue, 
que hinc modo . verum etiam ex . non autem de lingulis Petronium 
Martial. ita lib. x i v. fub Lemmate ! fabulari perfuafum iit mihi, 
cochlearis difpu tante: j Doufa T. 

Sum cochleis habilis, fed nec minus st - i 1 69. Mulfum.'] Antiqui non tc- 

tilisovis. mere primam fitim in conviviis 

2 itenquzd fcis potzus , cur cochleare \ nili mulfo fodabant. Quod ipfum 
vocer ? * j principio ccenae vel confectum ad- 

Pacitcodemcjue&Iocus Plinii cs poni tuoris fuic , vcicjus loco fe- 
pararim vinum & mei, ut conviva 
quifquis pro arbitrio id temperans 


xxviii. c. 11. Defigi quidem 
sh’is deprecationibus nemo non metuit. 
Hu* pertinet ovorum , ut exfbrbuerit 


mulfum libi conficeret. Hinc ad- 


calyce , , cochlearum f protinus ! parebit cur Varro icnpferitliD.nl.. 

fi*r. g i, ^t eo r dem cochlearibus perfo-\de Re Rufo. Favus venit in alta* 

raT ‘- Cxterum omnis Cochlearium jia, & mei ad principia convivu. ,0- 
virtus pro ratione ponderis , & i in fecundam menfam adminiffratur. 


-rger.timcdo zfoimata. atque in Lipfius. 


hoc 


ipio quoque pars aliqua eie- 


170 . Cum fubito f.gmtm fyr/sphema 
D s datur.] 


58 T. Petronii Arbitri 
inter tumultum , quum forte parapfls excidiflet , & 
puer jacentem fuftuliflet , animad 7 ertit Trimalcio, 
colaphifque objurgare puerum , ac projicere rur- 
fus parapfidem juffit. Infecutufque eft fupeilectica- 
rius , argentumque inter reliqua purgamenta fcopis 
coepit verrere. Laudatus propter elegantias domi- 
T»'-nus, ' 7 1 Equum, inquit, Mars amat : itaque juffit fe- 
j w -Rex fuam cuique menfam affignari ; addiditque , Ob- 
jius. vii & per difceflum fervi minorem nobis teftum fub- 
makio ^ ata f rec l a vntia facient. Satim adlatat funt amphora 
Excel vitrea diligenter gipfatte, quarum in cervicibus pit- 
t i>u - tacia erant adfixa, cum hoc titulo, >75 Faxernum. 

Opi- 

datur.] Patet ex Seneca lib. de brc- ' 172. Equum Mars amat. ] Qui^ 
vit. vir. convivia mehercule, horum equo commune cum convivio? 
7ien po fuerim inter vacantia tempora , non tnagisHercule quam cani cum 
quum videam quam follicite argen- prscfepi. Sed Petronius fenis fto- 
rum ordinent : quam diligenter exole- liditacem ridet urbaniffime , qui , 
torum fiiarum tunica* fuccmg&nt : non contentus famam captaile, 
quam (iifpenfi fmt , quomodo aper d eti2tn facetus haberi cupiebar. I- 
coco cafiu exeat , quanta celeritate fi- ta que cum omnes aequali honore , 
gno dato glabri ad mini si er ia decur- lingulis menfa polita dignari vel- 
rant . Item epiftolarumejufdem li- lec, quali id epraefcripto Deorum 
bro xv. Tranfeo pifiorum turbam , faceret , Mars M. qu u m amat, in- 
tranfeo r/iinifiratorum , per quos figno quit , alludens ad id , quod vulgo 
dato ad infer andam ccenam difeurri- d icitur, JLiars communis. Rurfus 
tur. Serenus Sammonicus 2pud t2men ita ambigue pronuntiabat, 
Macrob. Satum, lib. 1 1 1. c. xvi. ut is, qui audiret, non aliter intel- 
gfiiippe qui dignatione vefira cum in- ligeret, quam li non JEqu u m, && 
terium convivio facro , animadvertam id animal, nominallet quo Martem 
hunc pifcem a coronatis minifiris cum inprimis dele&ari ajunt. Similet 
tshicine introferri- argutiam in S ue t. adnotavi in vir, 

1 71 . Colaphis^ objurgare.'} Cic-lib. j Calig.c. xxxi v. De juris quoque con- 
ii. ep. 1. ad Attic. molli brachio -fultis , quafi J cientia eorum omnem #* 
objurgare. Suet- Calig- c.xxi. Ni fi j fum aboliturus Cape jaciavit , fie , 97: ‘ 
ferulis objurgari maluiffent. Othon.cJ hercle effecturum , ne quid refponders 
1 1. ut (ape flagris objurgaretur. Pia- \ pofitnt prxter /Equum. Dicebar iUe 
zo apud* Senecam lib . 1 1 1 . de Ira ! quidem, -E quum, verum ita,ut fcci- 
c. xii. Tu , inquit , Speufippe, fer- le prudentiores inteliigerenteum 
■x miam ifium verberibus objurga , nam : E c c u 14 pronuntiare. Rutgerfius . 
ego ira for. 172. Falernum Opimianum art- 


SatYRICON. 5 S> 

Opimianum. Anno rum. Centum. 

J74 Dum titulos perlegimus , complofit Trimalcio Tri- 
manus, &Heu, inquit, ergo diutius vivit! verum*’ 4 * 39 
eft , vinum Opimianum prcefto ; heri non tam bo- 
num pofui, & multo honeftiores coenabant. Potan-^- 
tibus er^o, & accuratiffimas nobis lauticias miranti- ? ‘"‘* 
bus, '7S larvam argenteam attulit fervus fic aptam, 
ut articuli ejus vertebraeque locata: in omnem par- 
tem flecterentur. Hanc quum fupermenfam femel 
iterumque abjeciflet, & catenatio mobilis aliquot 
figuras exprimeret, Trimalcio adjecit; mM, 

Heu , bett nosmiferos, quam totus homuncio nil eft ! ♦ 

Sic erimus cuncti, foftquam nos auferet Orcus. 

-Ergo 


norum centum.} Macrob. lib. n.i&xiv. 

Sat. c. 1 1 1. M. Cicero cum apud M. j 175 . Larvam argenteam attulit 
Damafippum ccenaret , <5~ ille medio- fervus. ] Aufonius : fimile ut dicae 
cri vino po ftt 0 diceret : Bibite faler-' ludicro iJH , quod Gr&ci vo- 


r.um efi annorum xl. bene, inquit, a- j 
at em fert. 

1 7 4- Dum titulos perlegimus. ]Iu- 
venal. Sat. v. 

Cras bibet Albanis aliquid de mon- 
tibus , aut de 

Setinis , cujus patriam titulum fi, 
fenecius 

Delevit multa veteris fuligine tefia. 

Addit vetus Schoiiaftes.*. vinum , 
dementibus Albanis , ita vetus , ut 
r.m pofit ex fu per feri p none antiqui-. 
•*te deleta cognofci quanti fit temperis. 
Xctas vocat Korat. lib. 1. fac. x. 
Lzxo : Xota .* ideo quod aut vina no- 
tantur in lagenis ,aut Confides * Pri- 
*7 US author reponendi vini fuit L. 
opimius Cof. unde 8c Opimianum 
habet. Piin. lib. x:v, c. v. 


cavere : ojcilla ea funt. ^Ad fitmmam 
quatuordecim figuras geometricas ha- 
bent. Sunt enim aquilatera , vel tri- 
quetra , aut reclis angulis vel obli- 
quis : ifofcele vel i fbpleur a : orthogo- 
nia quoque velfcalena. Bfarum verti- 
bularum variis coagmentis fimulantur 
fpecies mille formarum. &c. Hujuf- 
modi larv? in medium convivium 
laciebantur , & ex illis eas figuras 
Rex convivii exprimebat , ut mu- 
tationis & brevitatis vitae com- 
monefaceret ; & propterea biben- 
dum , ut nihil de fruclu hujus vi- 
rx periret. Kam aiioquin femper 
in conviviis mortis mentionem 
injiciebant, &: caput mortui , ubi 
larva: copia non erat, in mer.fa ap- 
ponebant , vel c triclinio iufpendc- 
bant- Scaliger» 



6o 


T. Petronii Arbitri 
Ergo 1 7 6 vivamus, dum licet ejfe bene. 
vjiuI- Laudationem ferculum infecutum eft, plane non 
r - ws ' pro exfpectatione magnum. Novitas tamen omnium 
convertit oculos. Repofitorium enim rotundum, 
duodecim habebat Signa in orbe difpofita, fuperquc 
proprium convenientemque materis >78 ftructor 
impofuerat cibum : fuper Arietem , cicer arietinum: 
fuper Taurum, bubale fruftum : *7» fuper Geminos, 

tefticu- 

1^6. Vivamus Catuli. Ep. v. ! Citante Scaligero, vetus infcrip- 
Vivamus 3 raeaLcsbia ,at que amemus. j tio Narbona:: 

AELIAE. RESTITUTAE. ANIMAE 
£ DULCISSIMAE. BELLATOR. A U G. LIB 
CONIUGI. RARISSIMAE. BENE. MERENTI 
AMICI 

DUM. VIVIMUS 
VIVAMUS. 


Vivere faepe dicunt Poets pro 
eo, quod eit , genialiter vivere; & 
vitam eam demum vocant, qu? vo- 
luptaria eft. Varro , CpiXoyei- 
ocioiz 3 properate vivere puera , quas 
finit atatula ludere , effe, amare , O" 
Veneris tenere bigas. Lucillius: Vivi- 
te Lurcones , comedones , vivite "ven- 
tres. 

177 - bene -1 yeiixas vitam 

omnem voluptariam complebi- 
tur, Bacchid. Plaur. 

Vbi tu lepide voles e fis tibi, mea rofia 
mihi dicito , 

Dato, qui bene fit, ego ubi bene (it ti- 
bi Locum lepidum dabo. 

C'apt ziv.fiis bene effe > fi fit unde. 
Origo formulr, quod cui omnia 
fecunda vellent , ei precarentur , 
bene eCe. Pars lapidis Romani. 

BENE. SIT. FILIIS. FILI A- 
£ U S. MEIS. QJD I. ME. BENE. 

COLUERUNT. Cfulielmu'. 


17S. S trucior. ] Structores feni 
dicuntur , qui inftruendae menfi, 
ciborumqueperite apponendomc 
curam habent. Flauc. Menaech. 

Cereales canas dat , ita r/zenfias >r.- 
truit. 

Tantas struices concinnat pdh~.~- 
risu. 

Senec.lib. De Vit. Beat.c.xvi’- 

: Quare ars efi apud tc, minifirare ? 
temere & ut libet collocatur argen- 
tum, fied perite flruitur , & efi Mitfia 
(ctndendi obfionii magi fler . Iuvend- 

S truderem interea , ne qua iniig* 
tio defit. 

Saltantem fpecias. 

Tit. Popma. 

179. Super geminos tefsicstlos & 
renes. ] Ominor tefticulos ac ter.-- 
Gallorum, pafierum, coturn icn ~‘’ 
vulpis fu ille, nam hxc omnia 
Veneris luxuriem excogitata c ' 
rant. Vulpis enim teiliculi ,inqc- : ’ 
P.B2vrus,ficcipulverifati,& cvC 
vino 


Satyricon. <St 

tefticulos , ac renes : lSo fuper Cancrum , coronam : 
fuper Leonem, ficum Africanam 181 fuper Virgi- 
nem , fericulam : fuper Libram , ftateram , in cujus 
altera parte 18 -fcriblita erat, in altera placenta: fuper 
Scorpium * fuper Sagittarium , odopetam: 188 fuper 

Capri- 


vino bibiti , faciunt ad virgas ere- ; 
ctionem. Idem facit pulvis virgae j 
lauri cum ovo forbili bibitus. Si- ! 
militer Renes Stinti cum vino bi- < 
bitijfunt efHcaciffimi, prout idem : 
audored. Lottchius 
iSoWSupcr Cancrum , coronam. 3 i 
Korum verborum interpretatio | 
fimi debet e loco Arati , ubi agit ! 
ce ortu Crancri, qui ita incipit: i 
iti aQccupafyfyi , ctc %cpgx.t*®'. 1 
&c. Ubi vetus Scholiaftes ait: Cum 1 
Cancer inibi e fi, ut exoriatur , mediam j 
partem Corona videre efl fuper terram. 


Circumlata diu menjis fcriblita Je- 
cur, dis 

Ed antiquis notidimum bella - 
rium fecundis mends apponi foli- 
tum fcriblita : Integrum nomen 
feribilita eft,ut legitur apud Plaut. 
in Prcl. Pcenuli: 

T)um ludi Jiunt , in popinam pedif 
fequi ' . 

Irruptionem facite , nunc dum occa - 
Jio efl, 

Xunc dura Jcribilit a afluant, occur- 
rite. 

Sed yflj, avyy^’7, neo, fcriblita a Poe- 


Iteram panem occafus occubat & ob- j cis metri caufa dicitur , quam fa- 
fcurat, Corona dejeendente in occafitm. cere docuit M. Cato lib. de R. R. 
Ergo Corona prosit Cancro. Ad cu- ' c » txxnx. l e gu.nt: » Stribilita a 

jus rei imitationem ftru&or con- JT qpzflXety , quod eft torque - 
vivii inter illa fercula , quae imita- re, ideo , quod in circuitu tor- 
eantur duodecim figna Zodiaci, | queatur redis in modum. Unde 
Coronam collocavit fuper cancrum, nos Tortam dicimus, %amirez.. 
r.empe fervato in ferculis ordine > Super Jkgittarium , Odopetam. O- 
ccelefti. Car . Pcfchalius. j dopeta, Fetronio eit , quas lampe- 

iS i . Super virginem fericulam. ] ! cra vocatur , aurita enim eft lam- 
Accurata ex Antiquis editio Lu- j petra, & auribus foraminata , un- 
gdunenfis loan. Tornafii hic ad ! de Odcpeta Petronio Glof. vetus : 
marginem bafcct:2\empe Serotinam ; j o^rzz^g auritus. Savaro. 
f**^Augufi 0 maturejeit. Serotina !• 1 S 3 . Super Capricornum locuflam 

AireJigens poma , quorum apud j marinam, l Locudam marinam Ca- 
r"-cos Agricultores mentio ,no-jp r icomo ideo videtur affignare, 
tum que eft, Augufti menfe Solem i quod id genus adverlls comibus 
-•greci\ -rginjs lignum. Eadem e- • inter fe dimicet arietum modo. 
~; Cl ° Scorpionis defechim lic refi- < Plin. 

Cit: Super S corpiu m % ejufdem 
fVou. Gonfalius. 


lib. ix. c. xxx. Locufla re- 
• mina -ptantium modo fluitant : fl nullus in - 
[gruat metus , recto meatu , carnibus, 
‘ ScT &ita. 3 Mart. lib. III . j qua funt propria rotunditate pr api la- 
ta ad. later a perrecfu: iifdem creciis in 
pavore 


*7IX, 




6 z T. Petronii Arbitri 
Capricornum, locuftam marinam : lS +fuper Aqua- 
rium, anferem: fuper Pifces, duos mullos. In medio 
autem cefpes cum herbis excifus favum futtinebat. 
Circumferebat Agyptius puer clibano argenteo pa- 
nem , atque ipfe etiam teterrima voce de laferpicia- 
rio mimo canticum extorquet. Nos ut triftioresad 
Tri- tam viles acceffimus cibos , fuadeo , inquit Trimal- 
EmX cl ° 5 ‘cenemus ; hoc eft jus coenar. Haec ut dixit , ad 
pias, fymphoniam mi. tripudiantes procurrerunt, fu- 
perioremque partem repofitorii abftulerunt. quo 
fadto, videmus infra , fcilicet altero ferculo , agilia, ' 
& fumina , leporemque in medio pinnis fuborna- 
tum ,.ut Pegafus videretur. Notavimus etiam circa 
angulos repofitorii 18 > Marfyasim. ex quorum 
utriculis 1SS garum piperatum currebat fuper pifces, 


qui 

de actia- 


pavore oblique in latera procedunt.; ditor, xxxux. § - ult. 

Cornibus inter fe dimicant. ‘Dcu.Ja F. £JKf lbus ad omnes vianBa 

IS 4 . Super aquar, um, aafirem .1 an&a a u J aqua per uncias &digi- 


^Anfer veteribus interea vocabu- „ j- - 2 ■■ -n- r „ 

, J r r . tos dividebatur ; quique iftiuimo- 

t O 1 me rtrTT iruim» t-otinric . . . ... A 1 


5a ' prrfauone honoris di caiteiiisprxeranr .cafieUn, c 

^nommara. UndemfraPerron: Lebantur. Prmterea nbiaquzpc 

OccuhfU Tr„ f , dei, ccs . anfercm o- ho _ cuniculos j t „ du£bc J frliez- 
mmbus matrem, acceptionum. Et tes hoc eft la ides five h ;das 
ideo fuper aquanum arbitror «a- perfonaSj per veniiTenr. tunc ex ii- 
fetem impolitum, quod ille non £ „4, ^ , aut alias 

tam aquarius ab aqua pura, quam ; / cem corporis in terram ve : c ;. 
ir.cefta.lovis fc. pullus. Plane ^.n- Lm lapideam fallebant. Qufpcr- 
firem fcorta dicta docet Artemi-j.^ £ od6 moiASatyi, 

dorus hb. i- c.txxin, item lib. | mod6 m odd Heraw , io- 

IV. c. Lxxxv. curque id nomen , d£) C hirmes , modo Silani, five Tu!- 
ftrtm fmt docet idem lib. l.c.xxi.: vccabantur . L funil SVII ,g. „. 
&XVII .Erhardus. I / „ - J . . 

t 5- T fie!la, 7* . de aci. emt. Feitus wT u - 

io). Marjyax iv. ex quorum u- 

triculis. ] Romani dupliciter duce- \~J as ' J uven * Sat. m. ccnx. Cel- 
bant aquam , aut per fubterraneos j- USll °* n.c. xix. WehzAus. 
cuniculos, aut opere arcuato. In i %6. Garur/t piperatum.] Carunt 

Kis vero 2quzduciibus erant quse- jefl liquamen, qued ex pifcibus 


dam receptacula, capella dicta, ea- paravit antiquitas, magno inpre- 
que ut plurimum plumbea , l. ven- ■ tio erat 2pud Rem anes 3 e-us uiu: 


[fas 

ita 


S A T Y R I c O N. 6 % 

qui i«7 in Euripo natabant. Damus omnes plaufum 
a familia cceptum, & res elediffim as ridentes adgre- 
dimur. Non minus & Trimalcio ejufmodi metho-^ tH- 
dioktus, Carpe, inquit. 188 Proceffitftatim fcifibr 3 Encol- 
& ad fymphoniam ita gefticulatus laceravit obfo -pw- 
nium , ut putares Darium hydraule cantante pugna- 
re. Ingerebat nihilominus Trimalcio lentiffima vo- 
ce. 


intercidit , ut , quid olim fue- A«v(^*.Noa bibebant Garum» 

ritpene ignoretur. Julius Alexan- fed pro intin&u tantum in ufue- 
drinus , non imi fubfellii medicus rat . veteres ad Embammata & 
lib. de fanit. tuend. credit, vete- intindtus varios liquores Garo per- 
tum garum efteCaviaro, quod etiam mifcebant, aquam, vinum, oleum, 
cxpifcibus paratur, tum quod no- acecurn , unde oho^ctpgy, 
mir.is aliqua fimilitudo , inter Ca- , , 

‘viaro & garum fit ; fed immane > 

t/ o ~ t, ; lic aromatibus etiam conditum e- 

quantum ir-iss tuv s Xeam Qzgs } , • , ^ , 

^ ' . ‘ f.ss. rat Garum, de quo Petronius hoc 

® $* rum in “ ltlnls Uoco. Petrus Beilonius iib. i. ob- 

ceoite maceratis u<juatnen.-Cayia- j fery . c . lsxv . refer t non folum 
ro vero ex ovts Sturton.s potiffi- j Contbnti li; fed etiam in uni . 

Flatur acfolidum eft falfa- j yerfo Turc J um imperio fre Q . 
mentum. Ftebat autem garum te- effe Cm u ^ um _ fads 

7r$ Imo ;,«■*«- f uitnifi& Medici his deliciis ar- 

‘;± r—b^daejjirrt , [ale mace- ^ foam ii ficerent - nam ut ? 0 . 

f«. quem Grzci Garon.vocabant. | ^ J «cogttarunt. 

Sic Suidas : t yip@- ls7> siTo - ,* 1 1 ' 

garum**’™*™. ^ ' c. 
raptita**. Ccelius Aurelia- “ 7 ' ^ ^JpeEartpo &e- 
nusUb.i,. tard. paElcn. c. i. ab' JUS WPIimus . Strabo, aln. Ab 
omnibus Clafficis auctoribus chf- [ ■;“ " vum Eun P um vo ' 

fatit 5«**, inquit , efi liquamen ' ** e ?' lII ‘ na “ & 

« fir« si.w Plinius b; c ^ ufbffaE ’5 u,b ^ admu . nl * 

P^atftaatiSmum Garum ex Sccm- : “ :u ” axeaa circumdata Euript. 
Br ° parari anSo/efl: lib.xxxi. c. r' * 5DCIS 1 ^ m ' 

T 1 '• ^ « Scombro pijce lauda- j f 6 *” 0 * theatrum, 

r;-™*. &c. Erat satem liquori^* M “J» ’%#?«* fy* E «ri- 
t-enon clarus, fed quali nigricans, ff 0 - >« Petroa. Euri- 
**? cruenta erat pifcium finies , ' ^ ad PcW. latiorem repofito- 
«ce a Galeno ni/um vocatur lib. i x " feu P annas fc “ d “m. EFoawe- 
. a * a * comp. medie, fecundum ■ 

tore^ 


(S'4 T. Petronii Arbitri 
ce , Carpe. Ego fufpicatus ad aliquam urbanitatem 
totiens iteratam vocem pertinere, non erubui eum, 
quifuprame accumbebat, hocipfum interrogare. 

Cmvi-Xt ille , qui frpius ejufmodi ludos fpectaverat , Vi- 
des, inquit, illum qui obfonium carpit ? l8 s Carpus 
; vocatur. Itaque quotiefcumque dicit, I »° Carpe,eo- 
"dem verbo & vocat, & imperat. Non potui amplius 
quicauam guftare. Sed converfus ad eum , ut pluri- 
ma exciperem , longe arceflere fabulas coepi , feifei- 
tarique , quae edet illa mulier , qure huc atque illuc 

difcur- 

^ tore. Diribitore, ac $tru£hore, Ti - j huic rei uni -vivit , ut r.ltilid, decenter 

tus , Popina ac Pignorius , Elegan- { fecet ? nifi quod miferior cf , qui kst 
ter Seneca epift. xhvii. Cum ad voluptatis caujja docet 9 quam qui n- 
c ce nandum difiumbimus , alius (puta ce fetat is difeit. 
det er git , alitu reliquias temulento ~j 189. Carptis -vocatur. ] Carptu c- 

rum fubditus colligit , alitu pretio fas ' lim & verum nemen fuit, ejus :se- 
aves fcindit 5 pectus , & clunes , certis nioriam bis , aur ter in Lapidibus 
duftibus circumferens manum erudi - J inveni. Sic in Infcript. Gruterip. 
tam , m f-ufa excutit. Infelix qui iocix. yi. ex urna marmorea: 

D. M * 

CARPO. FILIO 
DULCISSIMO 
VIX. ANN. II 
DIEBUS. XXVIIII 
CARPUS 
CAESARIS LIB. 

Iterum ibici, num. r. fic & p. iocxxi 1. 1 11. ex ara fepulchralh 

CARPUS. AUG. LIB. 
BALLANTIAKUS 
Crc. 

Iterum p. locccxlv. & alias. E- ; Scindere obfonia. Carpere eni® eil 
tiam apud Mart. lih.vi . ep.xxxi x. verbum conviviale, id etiam hae- 
Confalius. incommode fignificans. Mart. i-* 

19 °. Carpe, eodem verbo vocat & iii.ep.xm. 
imperati} \ ocat, quia Carpus voca- ; Dum non vis leporem , dum nor. vi 
tur j imperat , quia Carpere eft - carpere mtsUxtm. Idem. 


% c Jas e iatfix:- 


Satyricon. 3? 

dentibus oleum infuderat ; & pueri , deterlis paulif- 
per oculis,redierant ad minifterium,quum ^ intrans 

cym- 

kus inluftre , primum Archi- A- Laguna. Triclixarcka. 
triclir.0 Vinum acUacum, non vero Gonfklius. 

ut biberet, fedut Guftaret tan- 9 3 - Intrans Cynibaliftria-, ir con- 
tv.m : Vt autem Guftavit ^Architri- crepans ara. Mulieres, quas cymba- 
tlinas Aquam -visum fadara . ait D. Ia quatiebant , pro analogia voca- 
loannes c. 1 1 - Ubi indubie ejus in - mus Cymbae, i strias, vidi- 
di catum fuifle officium anima d- mufque eas fisepius Romae in fcal- 
vertent Viri Docti, Indequejam & pturis Bacchanalium facrorum, e 
Infcriptio nes Lapidum clarere: quibus htrc damus. 



K:nc autem adparet quomodo j cymbala invicem tarrartur ut fanent: 
cymbala colliderentur, qucd in- ideo k qiubufdam Labiis r.o£ris cem~ 
j ugens Amalarius Fortunatus parata funt. Diofcorides iib-_iv. 
^ptum reliquit lib, ni. c. m. reftstur cymbala ejus figura: fiuif- 

C fe, qua 


34 T. Petronii Arbitri 
cymbaliftria, & concrepans arra , omnes excitavit. 
Refe6tum igitur eft convivium , & rurfus Quartilia 
adbibendum revocavit. »+ adjuvit hilaritatem co- 
midantis cymbaliftria. ** Intrat cintedus horno o- 
mniutn infulftdimus, & plane illa domo dignus, qui 
ut infractis manibus congeinuit , ejufmodi carmina 
effudit : 

Emia- Huc huc convenite nunc Jpatalocitudi , 

et “ tM Pede tendite , curfurn addite, convolate planta, 

I emor e facili, ss clune agili. & manu procaces. 


fc, qua cotyledonis foria funt , ut 
& Scribonius Largus, c.lv. Latini 
umbilicum Venerii vocant. Co xendi- 
cihits adfimilat Plinius lib. xxv. c. 
ult , acetabul ii Ifidorus lib. i i i. c. 
xxi. Ambabus enim manibus ( e- 
rantenim manubriata vel ar.fava in 
extima convexitate ) apprehende- 
bantur , & complofa conculTaque 
fonitum edebant , tmniebantque. 
Materia eorum fuit exxre Pigno- 

TlUS. 

9 ^- ^Adjuvit hilaritatem comif- 
fantis Cymka.liftria.'] Sunt, qui feri 
bant, comejpuio, contra omnem an- 
tiquitatem. Quidam libri veteres, 
Comifatio. contra Feitum , & Grae- 
cam etymologiam. Nonnulli libri, 
commijjatioj alii, comifatio : a quibus 
eadem caufla , diffientio. ^A. Ma 
T.utim. p. F . Si a comedo defeende- 
rct, prima foret brevis , Mart. lib. 
v. ep. xvi. dichim a y-ca[s ~ ( &* , 
quod Graecis nihil aliud eit, quam 
ccnvivatiuro foras e triclinio pro- 
deuntium lafcivia. Hinc 
faltare poft compotationem & la 
tinis com Cari * interdum idem 
quod crapulari & ebriet2ti indul- 
gere: quiahax duo fere conjunge- 
bant. inde ccmiflari , bibere a cce- 


Moltes, 

'na: Plaut. Rud. v. m. Ixvn. 
i Stich- v. iv. iv. & v. ii. ult. Sue- 
'con: Vitell. c. xm. Epula* trifa- 
riam femper , interdum quadrifarium 
difpertiebat: in jentacula, &- prandia, 
& c cenat, comiffationefcL: facile omn;- 
bus fitjf ciens, •vomitandi confuetudini. 

Cicer. Phii. v. c vi.l:b. l.adAr- 
cic. ep. xv i . Luc an. in bis accufa- 
, to ait . luna: officium efie , ut co- 
mitantibus prsclueeat. Prodibat: 
autem in convivali veite , corolbs 
capiti impolitas , colloque appet- 
las habentes , pueris prascedenu- 
bus, quas funalia geftabant, fidici- 
: ne denique praecinente. 

9 5 . Clune agili . 1 Defcribit Cir.z- 
: dicam fakaeionem verbis fubrur- 
1 piculis, pariter quae ad illam m.ri- 
\ fice faciunt, atque Cinxdorum ad 
| dagitita , utrumque ergo utrique 
convenire, Agilem clunem ,inqua, 

! & Femur facile , indubium eit. Di- 
! fertim Juvenalis xi. 164. Saltatri- 
cibus Gaditanis dedit Tremulum 
] Clunem. Ad obfeoena quoque tra- 
: duci motum Clunium Agilium » 
neminem fugit. Cevere id vocabat: 
[antiqui. Mare, lib- m. ep. xcy- 
; Perf. fat. 1. 101. 'Ramule & 
fc oenos Clunium JUoth* fgnifcat: V 1- 


35 


Satyrigon. 

Molles, veteres , os Deliaci manu recifi. 

Confumptis verfibus luis, immundifiimo me ba- 
fio cQnfpuit: mox & fuper lectum venit, atque omni 
vi detexit recufanteis. Super inguina mea diu mul- 
tumque fruftra ss moluit. »7 Perfluebant per fron- 
tem ludantis acacia: rivi , & inter rugas malarum 
ss tantum erat cretee , ut putares »» detectum parie- 
tem nimbo laborare. Non tenui ego diutius lacru- 

mas: 


Encol - 
pius. 


de ergo plane datum Cinaedis. Fe- 
minis vero faepius a pluribus , ii- 
iudque vocarunt Crijfare. Lucilius.- 
Crijpttura , ut fi frumentum clunibus 
vannat. 

Csrmen Liberum de Telethufa: 
CrijJkbit tibi fluctuante lumbo. 
Inde , Venuita compofitione , 
pueli^ ea infignes mobilitate voca- 
ta , Recelliclunia. Idem tu puta de 
Femore & efie quoque dictum. Gon- 
fcl. 

95 . Deliaci manu recifi-'] Deliaci 
Fuere mercatores qui Delum fre- 
quentabant , ubi nobiliiumus erat 
mercatus. Teite Cicer, pro Cor- 
r.el, ForcalTe igitur ex illis molles 
multi fuerunt: fed veriusfit, illic 
etiam vendites fuiiTe eunuchos & 
mji.es. Deliacorum eriam Gallina -j 
rtorum y Columella meminit lib. 
v 1 1 1 . c. 1 1 . & Cie. in Lucui. Tur- 
neb. lib. xix. c. vn. Quem taci- 
to nomine reprehendens Scaliger 
Fcnbi ^-‘Deliaci manu ree fi funt fpa- 
dones. Xam c2p0r.es Deliaci ma- 
iuicaftrantur. Deliacus enim pro 
curatore Gallinarum, bealiger ad 
HI. R- R. c. IX. Erbard. 

96 . Moluit.] Molere ilgnificat, 
! ^ Ire » fubagitare 3 2 c aggredi rem 
^^cream. Aufbnius.- 
3 eglubit,feliac,moiitur per utra- 
rie cavernam . 


Idem: 

Cum dabit uxori molitor tuus, 
& tibi adulter -* 

Quantum depreherdi damna pu- 
doris emunt. 

Molitorem namque ab hoc verbo 
fututorem dicit Aufon. JAolcre tra- 
hi ad hanc lignificationem puden- 
dam arbitror , quod rota molenda - 
ria rotam terendo conterit. Ioh. 7 >apt, 
i Dius. 

I 97. Perfluebant per frontem fit dan- 
tis acacia rivi: ] Horae. Epod. od. 

xi 1 . 

Quis fiidor vietis , & quam malus 
undique membris 
Crefcit odor: cum pene foluto 
Indomitam properat rabiem fedare a 
nec illi 

lam manet b umida creta , color £ 
Stercore fucatus crocodili. 

Infpice Marcilium Horatii inter-» 
p retem . 

98. Tantum erat creta. ] Mulie- 
res terraChia fe incrutt2bant.Pl in. 
lib. xxxv. c, XYi. Appuleius lib. 
viii. Met. 

99. 'Detectum parietem.] tectorio 

folutum. Quod iit cum nimbo 
perpluit. Tectoria, v£V 

Tijgii ideft , fie- 

bat, calce macerata. Vitruv-lib.vi» 

c- n.iii.Flin.iib.xxxvi-c.xxiv. 

q - Attecte* 


3 6 T. Petronii Arbitri 
mas : feci ad ultimam perdudtus triftitiam , Quaefo, 
inquam , domina , certe Embaficcetamjulferas dari. 
Complofit illa tenerius manus, &, 0,inquif, ho- 
minem acutum , atque 100 urbanitatis vernula fon- 
^ r "tem! Quid? tu non intellexeras 101 cintcdum Emba- 
Encd- ficcetam vocari ? Deinde ne contubernali meo me- 


lius fuccederet. Per fidem, inquam, veftram, Afcyl- 
tos in hoc triclinio folus ferias agit ? Ita ? inauit 
.giMr- Quartilla , & Afcylto Embaficcetas detur. Ab nae 
ew voce 102 ec l uutn cinaedus miitavit, tranfituque ad co- 
fiM. mitem meum fadto , clunibus eum bafiifque diftri- 
vit. Stabat inter haec Giton , & rifu ciffoi vebat ilia 
fua. Itaq; confpicata eum Quartilla, cujus effet puer 
ailigcntifsima feifeitatione quaefivit. Quum ego 
Suar, fratrem meum eife dixiflem, Quare ergo, inquit, me 
tiUa. nQn bafiavit? vocatumque ad fe in ofculum ap- 
plicuit:' 

A tteflonim etiam parietes incru- ; de Tranquih vir. Mart. lib. x. ep. 
flare, imo quodc'unque ad politio- 
nem perficere- Vitruv. lib- vi.c. 
in- "ix- Ulpian. l.ffervus. 7? ad 
leg. ^ytquil. hoc opu* alearium dici- 
tur. Vitruv- lib. v. c. x. Pallad. lib. 


III. Douja p. 

i 101. Cyn&dum Embaf costam vo- 
i cari. ] zpc&c&Ttv&tv , idem quod*. 44- 
YfieuyeiV. unde s {A&cccixyirriSj inca* 

1. c. XIV. &-ab»m ,pirwv> as * qa°d nomen cyn*do huic, & 
, .... in eo locus, quod uromifTo iucudo 
lio. lix. C- III. s&uuermi w Albini .! ■> n i 

, . . „ . ireprselentetur cynxdus, cui ldnc- 

l-^rch,te;n CMexc. *rnf. &e!b *. ; m f nis , Ccu - Car po fciffore intra. 

Nam cyazdi fane alii ab incubis. 
IojZ Mercem* , Not. ad AriftaJnec. 
lib. 11. ep. xxii. ifcficcczifairt ’ » 


rij tectores , Tertull. Scit albaria* te- 
ctor & tecta farcire & tectoria indu- 
cere , <&“ cijiernam liare , cymatia di- 
fiendere, is- multa alia ornamenta pa- f 
rictibus incrufiare. VVou-weren. 

100. Vrb anit at is -vernula fontem .] 
L. Frontem: dganxub?. Urbanitas 
vernula , qua falibu* natis ir.tra po- 
maria condat, cui contraria rufii- 
cit2s. rufi potius ad vernarum di- 


i aut Sjfi tfctGiyeftT&t , a verbo 
pro quo latini perambulare Catuli: 
ep. xxx. 

Perambulabit omnium cubilia. 

S caliger F. 

102. E quum cynadvt* mutavtt. 1 


cacitacem allufutn , quibus impu- , Quod Equum mutajje Cynadum 
r.ifume etiam in dominos jocularia prsedicat , ea vero metaphora 
funditare jus erat. Senec. iib. n. • Vertuxnnis , hoc efl equorum de- 

fulccri- 


Satyricon, 37 

plicuit : mox manum etiam demifit in finum , & 

1=5 pertrafto vafculotam rudi, Hoc, inquit , belle^ r _- 
cras in promulfide libidinis noftrg militatibit: ulla. 

die enim poftafellum, diaria non lumo. Quum hoc EnccL 
diceret, ad aurem ejus Pfyche ridens accefsit , 8 ct iut - 
quum dixiffet nefcio quid. Ita, ita, inquit Quartilla,'^- 
bene admonuifti : cur non, quia bellifsima occafio Enc ,^ 
eft, devirginetur Pannychis noftra? Continuoque 
producta eft puella fatis bella, & quse non plus quam 
feptem annos habere videbatur , & ea ipfa qus pri- 
mum cumQuartilla in cellam venerat noftram.Plau- 
dentibus ergo univerfis, & poftularitibus , nuptias 
fecerunt. Obftupui ego, & nec Gitona, verecundiifi- 
mum puerum , fufficere hiiic petulantis affirmavi ; 
nec puellam ejus statis efle , ut muliebris patientis 
legem pollet accipere. Ita? inquit Quartilla; mi-~b^ r ' 

nor'''” 

fu!toribus,& (quod Propertius air, argute Scortillum , qua* protra&o 
lib. iv. ep. ii .) peculio pueri Gytonis . fignificac 

Trajicit alterno qui leve pondus equo, illum peniculum pueri, parvum 
defumta videri poteft. Doufa P. quafi anteludium fibifore ad rc- 
103. "Pcrtraffe vafculo tam ra- ouftsm libidinem concitandam» 
di:] L d* protracto vafculo-, Tam rude • Stuckfts. 

hoc, inquit , belle , Vafculum, ea pars, i 104. hfodie enim pojt afcRum dia - 
quae inter res ferias nominari non : r ja 7 lon Jumo .] id eft, quoniam qui- 
deber, Plaut. Pa:n. dem ex fententia per d:em totum 

T ocio quod manifejii mcechi haud filet ‘ robufta me voluptate explevi: ip- 
T^efero vafi fh.lv a. — — -{aque adeo ufque ad fatietatem 
Lipjiiu. Grxcorum imitatio: nam quinta Venerei nectaris parte , le- 
apud medicos ca pars cndO®'. pidiffimo inquam , illo Itydhalli 
Scalig. leg. rude hac, inquit, belli cr. as j flore a molitoribus meis onufta ac 
« prom. Rudit laniftarum ac gla- ! plena navi difcefli, ultra igitur pro- 
diatorum eft , qua ilii gladiorum : mulfidi locus non eft , m fatura 
vicem ad pugnam exercebantur . jprmfertim ac faburrata probe, cras 
ergo vafculum illud, rudem vocat, 'vero primo cum diluculo,nmulat- 
qua in primo coitu , lib ido feu pu- : que integram famem ad ovum at- 
gna irritaretur. Palmeriu t. frotra - 1 tulero, tum igitur guftanone hac- 
cto u4.fcu.l9. Hoc tam rude , inquit, ce matutina pnu.u.un , hc q-“ 
in promulkdis voce nimium rude aliqua Velrtari^xas po- in 


3 8 T.Fetronii Arbitri 
nor eft ifta, quam ego fui, quam primum virum paf- 
fafutn ? 105 Junonem meam iratam habeam, lium- 
quam me meminerim virginem fuiffe. nam & in- 
fans cum paribus inquinata fum, &fubinde pro- 
deuntibus annis, majoribus me pueris adplicui , do- 
nec ad hanc statem perveni. Hinc etiam puto pro- 
verbium natum illud, ut dicatur, io 7 Poffe taurum 
i»»i- tollere, qua: vitulum fuftuierit. Igitur ne majorem 
?i “' injuriam in fecreto frater acciperet, confurrexi ad 
officium nuptiale. Jam Pfyche IoS puelH caput in- 
volyeratflammeolo ; jam 105 Embaficoetas profere- 
bat 


pore more porro meo initiabor fo- 
lens. Doufa T. 

105 . Produci a eft puella. ] Produ- 
cere verbum nuptiale eil , uti de 
Pannichide Petronius hic. & illa 
ad nuptias concubinarias Gythoni 
producebatur, notavit quxdam a- 
lia de hoc verbo Ioh. Ifaac. Ponta- 
nus adMacrob. Infra: ut in plata- 
nona produceret dominam. 

10 6 . lunonem meam iratam ha- 
beam .] Junonem Genialem , qum 
fexui fequiori illi lucis primum 
tuendas copiam dedifie cenfebatur; 
non pudicitias tantum matronali; 
Prasiles ac Prasfes, fed etiam mere- 
tricia libidini. ‘Ttoufta, P olitianui , 
2 deujius. alii. 

107. PoJJe taurum tollere qua vi 

tulum fuftuierit.] Taurus etiam Gr£- 
c:s ac Iatinis dicitur cuhfiev , hcut 
& vitulus . Nequiter vero meretrix 
inflectit Proverbium. PoJJe aliq uem 
taurum tolLere,que 7 n vitulum tulertt. 
Fhavorin- apudStobasum Serm. 
xxix. (pocctv psqsev u.'.- 

u ftvslua , ygj ' nzarc v,- 

7 rei^s<reu> XccSety £omj (pz-\ 

Lucian. \\ 7 necc, 


oTmsT&Cqjv ih'^Jahrj cze/juiai- 
Quintii. lib. 1. c. xv. Milt 
quem vitulum adfueverat ferre , tafh 
rum fere’* at. Fr. ‘Tithceus . 

108. Puella caput involverat f.&- 
meo.] Quo amiciebatur nubens b> 
ni ominis caufszi , quod eo Flami- 
nica , idelt , Flaminis Dialis uxor, 
cui divortium facere illicitum, af- 
lidue utebatur. F Limeum , Cpomx'.- 
vocat Synefius inepilt. AA 
ev Cpotviu.101 yeyq tctc UdaC/OV*,; 
0 xsz.g 9 $etX©~ f^ve-ei t&f 

t i-n ■zSetir.v y, juveni- 
bat.x. — fedetiUa, parato 
Flameolo 
Lucan.lib. 11. 

Lutea demijfos velarunt fiatneA 
vultus. Laurenberg. 

109- Embaftccetas prafereba' 
cem .] Pineam tadam hanc vocac Ca- 
tuli. in Epith. Julim & Mallii- Ei- 
dam jugalem idem in Argoa. Sili- 5 
lib. ult. F aces jugales . Valer. Fltcc- 
lib. 1 1 . Faces legitimas Lucanus iib. 
11. Tadas geniales. Cic.pro Cluer.r- 
Faces nuptiales. Claua. Epith. Hon. 
& Miriz, FcfiM, Ke es pinu fie- 
fcjnt. 


Satyricon. " 39 

bat facem ; jam ebrint mulieres 110 longum agmen 
plaudentes fecerant, thalamumque 111 incefta exor- 
naverant vehe : Tum Quartilla jocantium quoque 
libidine accenfa, & ipfa furrexit, correptumque Gi- 
tona in cubiculum traxit. Sine dubio non repugna- 
verat puer, ac ne puella quidem trildis expaverat nu- 
ptiarum nomen. Itaque , quum inclufi jacerent , 
co; fecimus ante limen thalami, & inprimis 
Quartilla per rimam improbe diductam adplicuerat 
oculum cmiofum, lufumque puerilem libidinofa 
{peculabatur diligentia. Me quoque ad idem fpecta- 
culum lenta manu traxi: : & quia cconfiderantium 

hame- 


bsnt , cui ut Divus Julius Scaligcr 
ait: lib. i 1 1 . pcet c. C. ea natura 
ef: , ut i^nem emittat minime olidum 
fumiferum , quamquam mifira ad- 
medum famrna eliciatur inde. 1 lin. 
lib. xvi. c. xviii. Faces prxfere 
bant patrimi pueri ac matrimi, qui 
afc&icaXeis dicebantur , id eft, 
ir.cerprete Zofimo Hift. lib. n. 
cittQcTsgtsg 'spgyre? ' 7 n- : 

ambos parenteis habent eis fu- 
perjhtes. Quinque faces pr-xferri 
foiitas aucior eitPlut.Queit.Rom. 
1 1 . Reperio, inquit loan. aVou- 
vveren , tamen quatuor nonnum- 
quam adhibitas. Lapis Patavinus: 

Cos. A U G. Pusi. C L A u D. 
<vP-ES. -ER, ASTONINAM. vo- 
1 u M K I A M. VIRGINEM. V O- 
L£ ^'T. AUSPI. e. parent. 
Sui S. COEMIT- ET, I III. 
?AC * IN. DO. DUXIT. 

1 1 °. Longum agmen plaudentes 
jecerant^ Arcemid. lib. t i . v&j yS 

g, dec c 'Ttcj i g GZipt&ccqrei , 
~ ~ ygj a 3 zz$r,/yj> *U , 

e.s, d: bm it 


I vcfj t yuvcfjx.uv \ Hieronymus aaDe- 
metriadem: Quam habitura pronu- 
bam , quo deducenda comitatui Stri- 
dor ‘Tunica lingua procacia tibi Te - 
fcennina cantabit, Quintili 2 n. De- 
dam- cvi. Vu ferre quidfint Nuptia? 
^Adfpice illam virginem , quam pater 
tradidit, euntem die celebri , comitante 
populo. 

HI. Incefia exornaverant vefe. j 
Arnob. lib. H .cum in matrimonia 
convenitis , toga fiernitis lectulos. Ltl- 
;can.lib. n. 

gradibuftfe acclivi s eburnis 
1 Stat torus & picio v efl es di ferina - 
nat auro. 

1 1 2. Confidimus ante limen tha- 
lami. An ex mere veteri , quo 
receptum ut quifpiam » ex fponli 
amicis confideret , qui cotc pe fce- 
ret mulieres novae nuptx conda- 
1 mantes? Pollux lib. 1 1 1 • ycf.y.etfrzt* 
frzldts fyocpts t®s<prx.&$, y£H 
! esay^y Ttb? •yzmx.ixxct 
yCuCpv, 2 >cac-v. Ideo autem accla- 
mabant ne novx nuptat patientis 
vox audiretur, bcholiaffes Theo 

e ^ cn- 


4° T. Petronii Arbitri 
hsderant vultus, quicquid a fpeftaculo vacabat, 
1 J 3 commovebat valgiter labra, & me tamquam fur- 
tivis fubincie ofculis verberabat. * Abjedi in lectis 
fine metu reliquam exegimus noctem. * * * 
Tusi- Videmus fenem calvum tunica veftitum rufTea, 
Sec*- II4 '^ tcr pueros capillatos ludentem pila. Nectam 
”« Tri : pueri nos , quamquam erat opera: precium , ad {pe- 
ni? l 0<5i:acullim duxerant, quam ipfe paterfamilite , qui 
Uziti- ir sfoleatus 116 pila fparfiva exercebatur, nec eam 
cm ' amplius repetebat,qus terram contigerat,fed follem 
. plenum 

criri: to j zTnJztXcip&toy ciozsctv coj ’ itantes: Mare. Iib. xi i. ep. Ixxxix. 

’ llb. VTTr pn lw 1 «V, r 




rr/is ymp^ivov 


> fS JzcXoipov , iva, 
^ y (Zicc^cpcir/tg -Jbns, 
T% ccvjpoz < (pavii Ze^t CCt&ViJTK/. 

VVouvveren . 

1 1 3 • Commovebat valgiter labra.} 
Vid. infr. in fragment. obtorto val- 
giter labello. 

1 14- Inter pueros capillatos luden- 
tem. ] Capillatus grex puerorum 
nobilium cft , ut Mare. ep. lxn. 
Iib. x. 

Ludi magzfter parce fmplici turba: 

Sic te frequentes, audiant capillati. 
Nutriebant enim comam ingenui 
pueri, & aliquando cirris infignie- 
bantur. Sic Perfius, Sat. i . 


lib.xiv. ep. Ixv. Iib. nx. ep 

Exire autem foleatos a balneo pro- 
bat idem lib.xii. ep. lxxxiv.Xam 
in thermis ubi lavabantur , exer- 
cebantur & pila , ut lib. xiv. ep. 
clxm. & Fapin. lib. i. lylv- ia 
poemate cui lemma Balneum E- 
trufei. Erat autem in folens nego- 
tium poit lavationem aptatis foie:s 
iterum ludere : nam lufus pila: c- 
rat ante lavationem. Mart. lib.vn- 
ep. xxxi. Sic Petronius Trimal- 
cionem illum lautiilimum lenen 
\ defer ibit omnia infolentcr, & pr?- 
er hominum morem facientem, 


Xen’ cirratorum centum dichta * miresl 


cc inter alia foieatum pi !2 ludere 
dicit , id eii poil lotionem . Ra- 


fuiHe 
Pro nihilo pendas. 


1 1 5- Pila Jparj7va.j An pile- ff* 7 ‘ 
! ftva fuit trigonalis y quse parva erat» 


Capillos namque nutriebant ufaue J — 
ad pubertatem, unde cauillati oue- non cr * < l llccra 5gura,led a loco tri 
ri imberbes dicebantur.* Reati, ez.. ,'.8°. no \ vel a numero , figura , fi» 
AmbroC lib. VI. Hexixer. Haud i :U , : tlum : ftabanc enira triS t0 

infiiium , xtM ndaemm-, r,«!hu cma- orai = e > . « «igcuum feu tmngtj- 
ttu, qui nor, idem eynaUa. i laB> «aaereac i ut ex nummis M- 

11 s- SolutK, piU a,„Sva *«r- i AurCi: -* A . n ' onini apudByza==« 
teh*tur.-\ A balneo eam. idccenam ? :rcufis ad P ar «- quorum Sgur:-- 
pergerent, foleas aptabant pedi- i 1 1- c ' Y ' de Ar '- Gymn. po- 
bus, quas deponebant conaturi. > Ialt ^cumlis. Lundarp-.us. 

ES5 a d.c t v aban t fervui; a pedibus' b.aete. J Lexicon Vetus : 13 .yy - 


S A T Y R I C O N. 4i 

plenum habebat fervus , fufficiebatque ludentibus. 
Xotavimus etiam res novas. Nam duo fpadones 
117 in diverfa parte circuli ftabant , quorum alter 
matellam tenebat argenteam, alter numerabat pilas: 
non quidem eas , quse inter manus lufu expellente 
vibrabant; fed eas, quas in terram decidebant. Quum 
has miraremur lauticias , Trimalcio lautillimus ho- 
mo digitos concrepuit: ad quod lignum matellam 
fpado ludenti fuppofuit. Exonerata ille vefica , a- 
quam popofeit ad manus , digitofque paullulum a- 
fperfos in capite pueri terlit. Longum erat, lingula 
excipere. Itaque intravimus balneum, 8c fudore ca- 

lefadli, 

mantica, follis. Vegetius de Re Mi-; fim ludere , quod erat quando jadta 
ii:, iib. 1 1 . c. sx. Denique decem pila fe invicem lufores , ne eam 
fslles, hoc efi decem [acci . i pollent rapere , expellebant: Lu- 

117-172 diverfa, -parte circuli. 1 cano geminare volantem pilam , id 
Plin- lib. v. ep. vi. apodyterio fu- eft , reddere dum ipfa volat , nec 
ptrpof tum fpharislerium, quod plura ', adhuc decidit. Varro apud Ko- 
gencra exercitationis , plure ff £ circulos nium: Purgatum Jcito , quoniam vi- 
capit. : debis Roma in foro ante laniena* ex - 

inter manu* lufu, expellente puLfm ludere. Quod narr2t deLace- 
vibrabant. ] Tria funt in ludo pilas dxmoniis in theatro ludentibus, 
notanda. Raptim ludere , quod fit Lucianus in Anacharfis fub Solo- 
quam cadentes pilas e pulvere ra- nis perfona , & JuL Pollux Ub. iv, 
piuntur , & poitquam folum per- , onomaib . meminit hujus ludi. /. f 
cunere, & feltu afiiirrexere , revo- ' ex plagis li i.Q.ult. rc .ad leg. _ Aquil . 
cantur, quod Lucanus in Panegyr. SedTrimalcio hic prae mollitie ra- 
revocare cadentem pilam. Tum pere nolebat decidentes pilas. Ra- 
‘Ratattm /udere,quzn do, in ter m ul - razrez, . 

t 05 m corona vel choro ita ludi- Digitos concrepuit ad quod fgnum 
uc a ^ us alii pilam det, & f?pe ] -matellam fpado ludenti fuppofuit. ] 
-amcum geitu fignificet fe Belgae dicunt , op Jijn Hingeretl 
2 Nu i - acere , 1 a ci t alii,quifecurus fcr.ippen. Mos utique exMart. di- 
, in choro. Idem Lucanus dicit fticho lib.xiv, ep. cxix. planiuQ- 
T£ ddere fugientem non fperatogefiu, id • nio planior: 

» quando v. detur pila pretervo- Dum pofeor crepitu digitorum, ac ver- 
ludentem , eam reddere co na moratur, 
c °r?ons geitu , & membrorum o quoties pellex ‘culcita facta mea 

Potione , quam nemo fufpicare- ef ? 

turaut -peraret. Denique Exptd- Unde & alterum ejufdem pcerse 

C 5 locum 


4 2 T. Petronii Arbitri 
kfadi , momento temporis 118 ad frigidam eximus. 
115 J am Trimalcio unguento perfufus tergebatur,' 
non linteis, fed palliis ex molliflima lana factis. Tres' 
jnterim jatraliptarin confpeciu ejus falemum bi- 
bebant. Hinc, involutus coccina gaufapa, 1 ^ Icdi- 
cx impolitus eft, »» procedentibus faleratis curfori- 


locum in promptu fit expedire : 
2 ib. vi. cp. lxxxix. 

Cur/i peteret feram media jam r.ocie 
matellam 

^Arguto madidus pollice Panaretus. 
•Aquarias provincias Eunuchos 
praefultos potiOimum , ejufdem 
quoque Epigrammatarii teiiimo- 
Jiio adftruere polle videor , in re 
& perfcna huicprorfus confimili, 
i^mo etiam cognomini ita more fuc 
delicianti, lib. 1 1 1 . ep. Ixxxi i. 
Digiti crepantis fgna novis Eunti- j 
chiis , 

Et delicata fisfcitator urina 
Domini bibentis ebrium ree it penem. 
*Dotsfh P. 

ii 8 . ^Ad frigidam eximus. ] Ve- 
teres poft caldariam , in frigida- 
riam cellam defcendere lolebanr , 
ut corpus folidarent. Plin.v.ep vr . 
In proximo putetis , ex quo p offis rur- 
fus adfiringi , f perniteat teporis. Si - 
don. carmen, ix. 

Intrate algentes pofi balnea torrida 
fiucius , 

Vt folidet calidam frigore lympha 
cutem. 


bus 

I quoque inter lauticias Trimaicio- 
: nis ponic Arbiter. De linteis bal. 
neariis Mart. lib. x. & alibi. Di* 

j frP- 

I izo. Iatralipta . ] Frequens eit 
latraliptarum mentio in Gymna* 
i fiis. erant veluti Medici AtEIea- 
J r 'um . qui interdum Gymii*ft*,tm. 

| tymnafi* Pxiotribx, & ^UtptkTm- 
cupati. ‘Trogymnafi Seneca ep. 

: ixxxi 1 1 . dc quibus plura Mercu- 
rialis, Turneb. &Pet. Faber. Hic 
vero P etronio Unflores funt , qui 
tamen , ut Principem delitiofilii* 
mum decebat , fimul artis Medie* 
[gnari quum effient, fcite officio luo 
{ tougerentur , manibtifque docHfli- 
mis. Medicunclores ha ut incommo- 
de poiTent Latine nominari. Sive 
P-eunciores ut exPlinio volunt non- 
nulli, meo autem animo non bene 
Gonfalius. Vide Celfum lib. i -c. 
i- & ibi Hieronymum Rubeum» 
cujus loci indicium debemus Viro 
Ampliil. Anchifae ab Andia. 

1 2 1. Leclica rmpoGtu* efr. ] De- 
lecti c:s Lipfium vide inFlect. lib* 

I. c. XIX. 


Senec. ep.lxxxvi. Aufon. Mofi I22 - P tace dent ibus phaleratis cur- 
Corn,. Celfusdere med.lib. i. c. f 0 ™’ 01 ** iv.] His non diifimilesfunt, 
2Y. Sidon, lib. ii. ep. ix. UbiSa- quos hodie Hafea? dicimus. Ho- 
Taro. Srhardus. rum meminit Paulus L xcix . 


f I5> - I * 771 Trimalcio unguento per - ^ „ de teg. Ili, Senec. ep. cxvi 1 1. 
JU US tergebatur , C~c. ] A lavatione I Omnes jam fc peregrinantur , ut iSes 

tenuioresoleo,ditiores contra ua- -fumidarum pnclrrcr e *ait*tzt, * 
tueto perfufos anteis tergeriatos ! ogmtn Or/3-««* ^ttcaUt-SattSe- 
c..t , non pa.i:is laneis. unde hoci ron. c. xxx. Vopifcus refert Aure- 
lianus» 


S A T Y R I c O N. 43 

bus i Hi* & 113 chiramaxio , in quo delitis; ejus fe- 
rebantur, puer vetulus, lippus , domino Trimalcio- 
ne deformior. Quum ergo adferretur, ad caput ejus 
cum minimis Symphoniacis tibiis acceflit , & tam- 
quam in aurem aliquid fecreto diceret , toto itinere 
cantavit. Sequimur nos jam admiratione faturi, & 
cum Agamemnone ad januam pervenimus. In adi- 
tu ipfo I2 +oftiarius prjefinatus, cerafino fuccindtus 
cingulo, atque in lance argentea pifum purgabat. 
Super limen autem cavea pendebat aurea , in qua 
l; s pica varia intrantes falutabat. Czterum ego dum 

omnia 

ihnutn curfores eohabitu quo ip- ; verba , -veteri mere. Quae indicant 
fe habebat , Senatoribus concefTif- non ita facium fuifle aerate Sueto- 
fe . :d eic , Albatos. Lamprid. in • nii.Et fanelongo etiam pofl ipfum 
Alexandr. Cur forem numquam ni fi intervallo legimus apudCorippum 
fervum fuam dicens , inge nuum cur- . lib. i. cather.as a Janitore in Ja- 
rere r.ifi in f a ao certamine non debere. . nuam tranilatas fuiile. Oitiarii co- 
Tit. e Topma. ! mes plerumque fuit canis. Suet, 

i-3. Chiramaxio. ] Videtur eiTe 'de Vitellio Imp. latebras quxren- 
genus modici plauftri , quo homo te, c. xvi. Senec. lib. m. de Ira. 
tantum geftari poterat, a fervis, c. xxxvi i. ‘Tignarius. 
r.on a mannis trahebatur, unde Trafinatus. ] Notum & hinc jam 
vocabatur Chiramaxium. Scali- ' inNeronemSatyricumlcomxna.Na 
gerF. Cajum Principem , quem penitus 

124. Ofiutrius.' O (Hortus , quem aemulari , gloriofum duxit impri- 
CUufrituujn appellar Lanius apud mis ipus Nero , Suetonius teiia- 
Geli. lib. xii. c. x. puerum ab ja- z ur , nimis FadioniPrafinssfuiffe 
r.ita, Cornelius Nepos , in Hannib. : addidum. inquit ergo Caligula c. 
aditum oblidebat, ut admitteret ; lv. Prafina Faciioni ita addictus , 6* 
nimirum, vel dimitterer eos, qui deditus , ut cenaret in fabulo adfidue 
dominum conveniebant. Is fuit ' cb maneret, &c. Gonfalius. 
cathenarus: Cclumel in praef. lib. : ias. Pica varia intrantes faluxa- 
1. an putem fortunatius acathenato bat. ] De hoc genere Plinius iib. x. 
repuljum l am: ore , fape nocte fera fo- C- XIX. Nuper, & adhuc tamen rara t 
r.cus ingratis ^adjacere ? Et haec funt ab penmno ad Vrbem verfUs cerni 
Oiiiari: impedimenta apud Afra- coepere picarum genera , qua longa in- 
rererente Eeilo in Tintinna- fignes cauda Vana adpe liantur. Nos 
T: - Suet, de cEr. Rher. c. 111. L. patrie fermone, 23 jilTe -Cdt X.S / 
v «*cihus Tilutu*fervijre dicitur, at- nominitamus , famofa garrulitate 
Retiam Ofiaxius veteri more in ca- amabiles, nec mentitus Mart- lib. 
^■-tTiafuijJe. Notanda funt Suetonii xi y. . ^ 


44 T. Petronii Arbitri 

omnia ftupeo , pene refupinatus crura mea fregi, aa 
finiftram enim intrantibus, non longe ab oiliari; 
cella, canis ingens catena vindtus, in pariete erat pi- 
ftus, fuperque 125 quadrata litera fcriptum, ,2 7 C a- 
v e Cave. Canem. Et- collega: quidem me: 
riferunt. Ego autem collecto fpiritu, non defiiti to- 
tum parietem perfequi. Erat autem 1 - 8 venalitium 
titulis pictum, & ipfeTrimalcio capillatus cadu- 


*Tica loquax certa dominam te voce 
faluto. 

Si me non videas ejje negabis avem. 
JDoufa r P. 

126. £>a<zdrata littera.^ Quadra- 
tas litteras vulgo capitales voca- 
mus. Sed illis prifcis feculis nul- 
la: 2liat erant litterae , prseter qu2s 
yocamus capitales. Quas ergo , 
quadratas litteras vocat , quxra- 
mus. S caliger. 

I27.CAYE CAVE CASIM.] 
Varro Eumenidibus: G)uum in eo cf- 
fem occupatus ,at que in fchola curarem 
infcribi: T.S c antius Horno 
per Dionysia: quod ea 'die 
mea erat pr abitio , in janua Cave 
canem , infcribi jubeo. C a V e 
canem elogium infcribi folitum 
in janua, quo ignoti sedium ingref- 
fu arcerentur, nam veteri more 
C2nes ad cilium , non vivi modo, 
fed vel fculpti , ut in regia Alci- 
noi : 

Xgvcrsoi cZy.XTsqiji etpyjosot 
scvvsg ncraov 

0’vg Y.tpuAc-^ sVcJul cy lav/icr. 
rrocc 7 fi 3 ^<xn ; 

ce. cs-i u cy aq u zyec A y.ts - 
A?.x.tyccio 

A c s ctyigag r’- 


CLUUI 


vel picbi in pariete , ut in fornice 
Petroniana, in qua non longe 2: 
Oiliarii cella canis ingens , catena 
vinflus , in pariete efl pictus , fu- 
pcrcjue quadrata littera fcriprun 
Cave canem. Hoc uti conve- 
niet. quotiens admonebimus , ca- 
vendum efie ab homine tnaleci- 
co, & obtrectatore.- aut ab hofpite 
fordido, vel inhumano, & minia: 
j ^ofpitali. Muf. ‘I Vop ma. 

12%. Venalitium titulis piBum-) 
Venalitium vocat 
tituli autem non folum in venaii- 
tio pingi foliti, fed etiam collo ap- 
tati vendundi mancipii. Properi. 

. lib. iv.&v. 

1 Aut quorum tit ulics per barbara col- 
la pependit ; 

j Calati medio cumfaliere foro. 
i lof. Scaliger. 

1 29 • Ipfe Trimalcio capillatus cd- 
| duc eum tenebat > Minerva f duceni 
I* tenta intrabat. ] Aflerifcum ex- 
jiiirpa : tenix autem folemnes in i- 
' maginibus , ita hominem teni2 
; comprehenfum introducebat De2- 
i Paufan. Ait. "/fzrzy&av ee, dv 

yoy Toctvicc 'r&jyjplav. Lucian.Fhi- 

jlopf. de ilatua Pelichi. 

: ; W 'trt/Xl WZQ&xI/SJ T»J TCUJlCC. P* u ' 

flo poli .* « Hy ist st Z 7 ti rf t bibdo rss 


Satyricon. 


4 -> 


ceum tenebat , Minervaque ducente tenia intrabat. 
Hinc quemadmodum ratiocinari didiciflet , dein di- 
fpenfator fadus efTet , omnia diligenter curiofus pi- 
ctor cum infcriptione reddiderat. In deficiente vero 
jam porticu levatum mento in triounal exceifum 
Mercurius capiebat. Prxftoerat Fortuna cornu a- 
bundanti copiofa , & 1 30 tres Parca: aurea penfa tor- 
quentes. Notavi etiam in porticu gregem curforura 
cura magiftro fe exercentem. Prxterea grande ^ 
armarium in angulo vidi 3 in cujus ediculaerant nares 


argentei 





icaffey dTTzy.reiys. Sic amarores A- j Familiares Dii cujufque domus- 
thenis amafia tcrmis incinxifle , Ipfus Lar in PrclcgoAuiuL I lauci. 
judicio adfectus exeo mere cla- j Ego Laxfum&LQ.. Majores cujulque 
rum , quem ad Theocritum illu- familiae, eidem fuere Numina, 
ftrat D. Keinfius Ba&rthiu *. | Non tamen cmncs,fed illi cantum, 

130. Tres T^arca aurei, flamina qui recte & honefte curricuium 
torquentes .] Sidon- carm. vii . [vivendi , a natura datum , conc- 

Jiurea, cocordes traxerit fila forares, ciflent. Plane Appul.. ae Deo 
Adludit autem ad difciplinam cratis. Ipfum imitatur Mart. 
Hetrufcorum. Germ.Valcns Pimp. lixilib. n. Lemures , fi vita prioris 
ad tv-Virg. Ecl. <Aurea penfa fune adjuti fuerint honeflate , in Lares ao- 
fslicia Parcarum omina Sidon, marum urbium £ -vertuntur. Si au- 
carm. XV- tem depravantur excordgre, Larva 

' probat Atropos omen . perhibentur ac Jtfania. Iaeo ip forum 

Fulva.fi cocordes junxer ft fila fer ores. llmulacra vix abefle a ccxno 2iicu-^ 
Erhard. jus contingeret, fed Larariis rm- 

13 1. ^Armarium - I Remorium polita colebantur honoribus >fup- 

nonnunquam auctores locum quo plicabanturque 9 Thure, VinoiZ. c- 
rumsni reconduntur vocant- Cic, roris, Plautus docuit 1 . d. Alt , od- 
pro Coclio : Tune aurum ex armari» fervo ego , Lucernis , etiam ante x- 
;«s promere aufa es ? Idem pro Clu- diculas pendentibus. Planum hoc 
entio. Cum effiet in adibus armarium , fit ex bilychni lucerna eneax-ugdu • 
i?: quo ficiret ejje nummorum alujuan- ni repertaanno 00 - io.t cujus ca- 
ra^ & auri, noctu duos conferves tenis inferta tabella erat cum hac 
dormientes tcci.iir. Plane. Captciv. infcriptione: 


LARI- 


46 T. Petronii Arbitri 
argentei pofiti, Venerifque fignum marmoreum, & 
pixis aurea non puliila,in qua I3 ~ barbam ipfius con- 
ditam efTe, dicebant. 1 3 3 Intrrrogare ego atrienfera 
ccepi, I3 + quas in media porticu picturas haberent. 

Iliada & Odyfleam, inquit. Jam ad triclinium ve- 
'jf^ncramus, in cuju s parte prima J 35 procurator rati o- 
fi«s. nes 

LARIBUS 
SACRUM 
F. F. R O M A X. 


id eft, Publica felicitati Romanorum . 
2pud Guljelm. Choulium lib. de 
Ant. Reiig. Rom.»hujufce lucernx 

ET CUPIDINE S.*II. 
LYCHNUCHIS. ET. 

Argentei haut infolenter facH. 
Municip.bus Rheginis T. Tar- 
f e n i u m reperio inter alialegaf- 
Te, Lares Argenteos Se- 
ptem. Sic ex marmore cenitat 
Cafabrix civit2tis. Qonfalius. 

132. Barbam ipfius conditam ejfie 
dicebant. ] Vulgaris ac notifiinia 
veterum confuecudo deponendx 
barbx multis teftimoniis confir- 
mata a Criticis n^ltrisrut cx Suet. 
Neron. c xii. de depolitione fo- 
lemni barbx Neronis, gymnico (in- 
<juit_^ quod in fieptis edebat, inter Bu- 
tby fit a apparatum barbam primam po- 
fitiit , conditam fi in auream pyxidem 
# pr etiofifiimii margariti* adornatam 
Capitolio confecravit. Vide Lipfium 
ad lib. xiv. Ann. Tecit. c- xv. Ra- 
mirez. , Alii Veneris barbam pu- 
tant heic intellegi: idque ex Ma- 
crobii lib 111. c. vili, probare | 
conantur. 

133- Interrogare ^ trienjem coepi.' ‘ 
Atrienfes fervi, qui atrium obfer- 
' znz y & cuilodiunt , ce quid ex i- i 
tnaginibus, itemma cibus ,ac exte-: 


i imaginem videre efE Confirmo m- 
I iuper veteri infdriptione Trxncite 
in Latio inventa, ubi inter alia: 

• CUM. SUIS 
LUCERNA. LARUM 

ris,qux in atrio reponi folent, de- 
periret ; & qui fjpellectilem xdi- 
um, aut villx exponunt , fimulque 
atrium cmni exparte mundum, 
& nitidum ut fit , procurant. Tit. 
Popma. 

13 ^. Quas in media pici uras he- 
berent. ] Ambitionem etiam fum- 
mam in hcc notat Arbiter, nam 
cum de lingulis fabulis , quas ex 
poecis pidtas haberent , interroga- 
retur A trienfis, 1 ota illa celeber- 
rima & maxima opera f bi eiTe re- 
fpondit 5 r.e quid vulgare, fcilicer, 

I ' loquatur tanti ja&atoris manci- 
pium. Pingi autem folit2s Iliadem 
( dc od fTeam teftatur cum recen- 
tium fuo xvo vitupera tioneVitru* 
vius lib. vii. c. v. Et fle porticus 
^-.omx^Argonautarum appellab2tur> 
ut mentio apud P. Victorem Re- 
gione ix puto & ipsa & picturi 
nominata Boant bius. 

1 3 S - Procurator.] Procurator fer* 
vus, qui mandato demini negoti* 
ejus adminifbrat , cui fupeliech* 
lem , & cellaria credi confuevbf* 
auctox 


S A T Y R I C O N. 47 

nes accipicbat:& 5 quod praicipue miratus fum, us in 
poftibus triclinii fafces erant cum fecuribus fixi» 
quorum imam partem quafi IJ 7 embolum navis 2 - 
neum finiebat,in quo erat fcriptum, C.P o mpbio. 
Trimalcjoni. i!! vi Viro. Augu- 
sta i. i. J 39 C i nn am.u s. Dispensator. 

Sub 

cillis. Ideo miratur adolefcens , 
quia infolcns & praeter morem, 
luie Lipfius lib. i. Eiect. c.xs’i 1 1. 
VVouwi/eren. 

137. Embolum.'] Scholiaftes Pin- 
dari : \ptfio\ov 'j (pijtn t o%v?.ov , a 
olyc&fecf&Qoi tIvj Glol- 

fa. Hoflra, tpir&oXoj. 

138. vi. Viro Augustali .3 
in) lictores prceibanc , ncn cum In Infcriptiombus vetultis Taspe e- 
fafcibus, fed nudis virgis aut ba- jus mentio : 

PUBLIUS. AN THUS 
VI. VIR. AUGUSTALIS 
IAU.STUS 

VI. VIR. ET AUGUSTALIS 
Q_UI. INTER. PRIMOS 
AUGUSTALES 
A. DEC ORIBUS 
AUGUSTALIS. FACTUS.EST. 

139. Cinnamus. Di SPE K- qui Graecis dictus elt 

* 4 tor. 3 A c.io r fecundarum in meminerunt autem antiqui u- 
-amilia fuit Dispessitih, tuli. 

r, 

SIGNUM 
HERCULIS 
DO RUS. LARC. 

SISP. QUL AN’T E. VILLICUS 
HUJUS. LOCI 
D. V. 


jactor elt Samanus ce proviaent. 
Dei lib. 1 n. Tit. Popma. 

13 6 . In pcjlibtts triclivif fafces cum 
fecuribus erant fixi . } F afees , bacilli 1 
aliquot teretes loro colligati ini 
r.odum fafeis. Securis & fafces 
inlignia magiflratus, quib. a licto- 
ribus prarlatse. Duumviris autem, 
afdilibus Quinquennalibus , Sex- 
vir:s ( aui maoilirarus municina- 


ErATHSJk 


48 T. Petronii Arbitri 
Sub eodem titulo, etiam lucerna bilychnis de ca- 
mera pendebat , & duae tabuke in utroque pofte de- 
fixa: ; quarum altera , fi bene memini , hoc nabebat 
inferiptum: 

in. Et Pridie Kal. Ian. 

G. Noster Foras Coenat- 

altera Lunae curfum, ftellarumque vn- imagines 
pictas; &, qui dies boni , quique incommodi effent, 
diftingdente bulla notabantur. Ceterum ut mo- 
vimus dextros greffus , fervus nobis difpoliatus pro- 
cubuit ante pedes , & rogare ccepit , ut fe pcens eri- 
peremus: nec magnum efTe peccatum fuum, propter 
quod periclitaretur. Subdueia enim veftimenta fd>i 
difpenfatoris in balneo, quse vix fuilTent x. HS. 
r Retu- 


EFAFKRAE. DISP. 

T. A R I A N I 

AXESIS. FILIA. VIRGO 
VIXIT. A. XVII. 


nls. manibus 

OKESIMI. CAEPIONIS 
HISPONIS . DISP. 

TI. CAEPIO. HIERONYMUS 
ET. SIBI. ET. SUIS 

& quidem DifpenCatores diccjTunr ; Prc/rogatar es. Tignarius, 

ideo , quodolim aes penfantesex- j 140. Lucerna bilychnis de sa. 7 r.rt- 

penderent , non annumerarent. • pendebat. ] Candelabrorum» p ri - clS 

Tradic h=e vetus interpres adSar. ; in caenis nullus ufus. Nccfcistenfi* 

11. PexGi: fuit autem a fis libralis. & bras lucemis penfILibus difpeLe- 

dipendztes , quod hodie in ufu rernan- bznz.Bernart. Sidon.lib.Xl-Cp-^ 1 ^' 

fit ; & /olebat penfari potius quam nu- ■ Laquearibus ccru/cis 

ner ari , unde & ‘Dijpenfateres drzh Camera in fuperna lychnus. 

1f ojctsatmz. 


Satyricon. 

difcurreret. Uxor, inquit, Trimalcionis, Fortunata £”'■ 
appellatur, 191 quce numos modio metitur. Et modo 
quid fuit ? Ignofcet mihi Genius tuus , noluiffes de 
manu ejus panem accipere. 191 Nunc nec quid , nec 
quare, in ccelum abiit , & ^ Trimalcionis tapanta 
eir. Adfummam, mero meridie ii dixerit illi tene- 
bras efle, credet. * * 

C cenam Trimalcionis, fi potes ingredere, & por- 
cum iic gravidari pofie , miraberis, nili forte admi- 
rationem multiplex , ignota , 8c in audita luxuria 
tollat. * * * 

Comprobamus fadtum , varioque fermone garri- 
mus, & poetarum c cepit effe mentio, aiuque fumma ^ 
carminis penes Mopfum Thracem memorata eft 
donec Trimalcio, Rogo, inquit, Magifter, quid pu- w- 

B * tes ™/«i 

: 9 : - nummos modio metitur. ] I Ut metiretur nummos. — - 
Hcrar.iib. i.Sat. i. j Plaut. in Troi. Menaxh. verf. 

— Dives, 1 xv. 

argumentum vobis demenfum dabo , 

Non modio , neqne trimodio verum ipfo horreo . 

Irefhabundantiliime, fic utor- dinem infinitam exercituum fu o- 
cinarius admetiendi modus , qui rum, circumvallato loco, qui de- 
kper modios , fuperetur , &per cera millia caperet hominum ar- 
':rrea computandum fit , quod matorum pcvq/.aMopoy 

-'dar trumenti demenfi datur, yocat Ariftides Rhetor) numerum 
Xerxes & ejus exemplo poifc Da- copiarum iniere. 
nas » qui eum Alexandro bellum 192. Nunc nec quid , r.ec quare. ] 

- 5 ad recenfendam multitu- Epigrammat. 

dj0C7?ZOUCtf. 

ya) j, Qsi; oifofisn. 80 ■re^’ hios '< rra-nr 

&Tit Cf JW. 


Trimalcicr.i tz& 'TT&.v 7& efi. 3 
f r ? avi t proverbium, quo Varro 
^ -^uiulyfTe ^ £j; c e7li7n 0 mniA e- 
3 ~' S7r ' i zccr dos, pratcr , parochus , 
~ "f : 84 uiem Se7iatus,idem populi ca- 
•••jDemofthenes , rnis csocS»?®* 


ti cw%~s. lucianus amorem Srra- 
j tonices in Combabum exprimens, 
j i(£?q Ol 'TTZJt 

! Lipjius. Infcriptio Ifidis Capus ad 
S. Benedicti : 


E 


TE. 


66 T. Petronii Arbitri 

tes inter Ciceronem , & Publium interefle ? Ego al- 
terum puto difertiorem fuifle, alterum honeftiorcm. 
Quid enim his melius dici poteft? 
verfus Luxuria rictu Martis marcent moenia. 

‘™ ii Tuo palato clufus pavo pafeitur , 

Mtoo 194 Plumato amicius aureo 195 Babylonico : 
g«- Gallina tibi Numidica , tibi Gallus fpado: 

ph: ‘ Ciconia etiam grata, peregrina, bofpita , 

196 Pietaticultrix, gracilipes, crotalistria. 

Avis exui hiemis, titulus tepidi temporis. 

Nequitu 


TE. TIBI 

UNA. QUAE. ES. OMNIA 
DEA. ISIS 

AR.RIUS. BAL3INUS 
V. C. 

194 . * Tlumato amici m aureo Ba- vt> pluma vejlic, & quidem catadi 'si, 
lylonica.y Eojatn procefierat fuper- imo omni conchylio deprcfior,qua cela 
bix modus, ut ex plumis avium 'flarent, & omni patagio inaurati#* 
conficerent veftes. quae delicatio- qua. terga fulgent . Prudent. in Ha- 
ribus in ufu. Tertull. de pali. Pa- martig. 

— hunc videas lafcivas prapete cur hi 
yenantum tunicat , avium quoque verCicolorum 
Indumenta navis texentem plumea pennis. 

Ser.ec. ep. xci. non avium pluma nobiles. Hinc Terrui, de hab. mul» 
in ufum vejlis confervantur . Hinc' C. I. dvlilefii oves tonderent , ZT Seres 
Conftantinuslmp. /. 1 . C de Ex- arbores nerent, & Tyrii tinguerent* £>' 
cuf. artif plumariorum meminit, f Phryges inficerent , & Babylonq tn~ 
T lumarios autem non plumbarios le- texerent. Lucret. lib. 1 v. 
gifie Graecos Cujacius feri b it. Plu- Tum “Babylonica magnifeo fplendort 
oviarii autem funt qui veftes e plu- rigantur . 

rois avium conficiunt. Varro de i. ftragulse veftes , vela, tspetiaci- 

lib. educ- Apud Xenium: c. ii.jverfi coloris filo texta. Eleganter 
dccxv. KuRaquanon didicit pinge- varios colores in cauda pavom* 
re , pote fi judicare , quid ft bene pi- Babylonicum, vocat elegantiarum 
eium a plumario. Arbiter Petronius hoc loco- 

1 9S- 'Babylonico.'] Plin.Iib. vi II.; 1 96. 'Pietaticultrix , gracilipes, 
C. xlvm. Colores diverfis pictura crotali fria. ] In componendis cU" 
intexere Babylon maxime celebratur. £iionibus nimio plus fibi indu -i e 
& maxime Babylonii hoc artificio runt veteres. Hinc Ineurvicervtc*& 

pecus- 


6 7 


Satyricon. 

TsequiM nidum in cacabo fecit tuo. 

Ouo margarita cara tibi, I “ 9 bacca Indica ? 

An ut matrona onerata faleris pelagiis , 

1 98 Tollat pedes indomita infirato extraneo ? 
Smaragduadquam remviridem,pretiofum vitrum ? 
Ouo Carchedonios optas ignes lapideos , 

Stjiut fcintillentl probitas efi carbunculos. 

jEquum 

pecus , apud Pa-: Ccimphippehphantoczmchs dixit Lu- 

cuv. X^dlroflrum & Cortinipotens ', cilius, tratifverfo ordine, ex bippo- 
apud Lucii. Laber, de Ariete : Re- ’ campo , elephanto i camelo, ne- 
apncamcm, lamctttcm, Vefiitrahum: \ que ab loco alienum eft Hegelan- 
JizviiB in Alcefti : Trificlifaiem , dri antiqui Poetse epigram. in io- 
txicioriloquum, Neiiorem adpellat., phiflas. 

O '(PgVCUt&CBTC&OuttZI J P iy z VK& 

'Zxx.wy.veioT&Qoi , e&y 

N vzlc-XctJptMoQcLpi , w*§wRt<S y&kciyioi. ^ 

^ ov?ixciPo7Bver.XetfizT&l 
AoZG/^ttjOdtpOl 5 TtlGlCt&Cif* 

Q^od hoc modo vertit Sc 2 liger : 

Silonicaperor.es , vibriffafperomenti , 

Manti cobarbicolac , exterebrobatinae , ^ 

Planipeda tq u eluce rn itui , fuSfarcmamicH » 

NocHlandivori , Nodtidoloiludii. 

Pullipremoplagii , futelocaptiotricae , 

Rumigeraucupidae , nugicanoricrepi. 

Ltttrenherr. 

. 157- Tribacca?, Tribaccam dixif-: At baccarum appellatio pro usio- 
‘'''ideturmargiritam ,quxtribus| nibus ,vel in illo Virgilii elucelcit: 
- a cc;s unionibufque inauri infer-' coiloq, monile baccatam. lumus* 
conftabat: folebant enim binos} 198. Tollat pedes indomita tnfira- 
-mofoue elenchos (''ita vocant' to extraneo.] Indomita. 1 . necdum 
^garicas in longum faftigiatasyj domita , vel fariata faitem tot 2 c 
‘-jcabradea conjur.dos auribus j tam affiduis libidinibus; haud qoi- 
Pandere. Quod non reticuit dem in leclo maritali , fed vero in 
.“«w. quum lib. ix. c. xxxv. fic ; Itrato extraneo id eft,apud aduite- 
‘ :c: Hm digitis fujpendere & binos ac j ros. ‘Tcdes tollere, idem quod Mart. 
r;: auribtts feminarum gloria efi.' lib- xi . ep- lxxi 1. 

Protinus accedunt JHedtci, medicae^ recedunt » 

TeUantur^ pedes : e medicina gravis. 


Iterum: 


<58 T. Petronii Are it ri 
JZqumn esi, induere nuptam ventum textilem ? 
is 9 Palam proflare nudam nebula linea ? 

*- * * * * 

Tri. 200 Faber fuit, qm vitrea vafa fecit tenacitatis tan- 
maka tx 3 ut non magis , quam aurea vel argentea, frange- 
rentur. Quum ergo phialam hujufmodi de vitro pu- 
riffimo, & folo, ut putabat, dignam Car far e fabricat 
fet , cum munere fuo , Casfarem adiens admiflus eft. 
Laudata eft fpecies muneris, commendata manus ar- 
tificis , acceptata devotio donantis. Faber, ut admi- 
rationem intuendum verteret in ftuporem , & fibi 
plenius gratiam conciliaret Imperatoris petitam de 
manu Caefaris phialam recepit,eamque validius pro- 
jecit in pavimentum tanto impetu , ut nec folidiffi- 
ma & conftantiflima ceris materia maneret inlaefa- 
Cadar autem ad hcec non magis ftupuit,quam expa- 
vit. At ille de terra fuftulit phialam; quae quidem 
non fracta erat, fed conlifa, ac fi aeris fubftantia vitri 
fpeciem induiflet. Deinde martiolum de finu profe- 
rens, vitrum correxit aptiflime , & tamquam colli- 

fum 

togam inquit, Varro. Talis veltis 
antiquitus '2*oc&%veo$} dicebatur 
Grxcis, id elt, aranearum telas 
qua: imiraretur. Obferva ad £u- 
ftachiumlib. n de Amor.Ifme 0 
Sc Ifmenes , ubi temperantias de- 
fcribit imaginem: Agp%vafotso 
tzm rSj 'rvygcaprcp 

8c lib. iv. Ait igitur nudas profla- 
re veflibus illis , quod & meretri- 
cum fuiffe vulgo eit. Qonfaltue- 
200 . Faherfuit.]Phn.\ib.x*X vl - 
c. xxvi. tradit Tiberio Imperante 
excogitatum fuiffe -vitri temperamen- 
tum , ut flexibile, ejfet , & totam eff- 
ntiHi t tunica indutae fuijje. Vitream cinam artificis ejus abolitam > ne aris, 

argent* 


— lUe pedem fuftulit hic tunicam. 
Cic. ep. ii. ad Atticum : <2foli, 
inquam , de uno pedefororis queri, li - ! 
cet etiam alterum tollat. Doufa P. ! 

1 99. ‘Palam proflare nudatii nebu- 
la linea . ] En mulier cum vefte nu- ' 
da , adeo amicula olim fuere rara, ! 
adeo pellucida. Belle Athenaeus i- 1 
nitio lib. iv. K ceq crzcpe.flvx'i<rq/,ctit - ; 
bns P oaiaq , tf49i u\y yvpcvaq sb- 
'T&hlui £>. spe / 'inzs pgTzovcv;. 

Et Sambucam pulfkntes Thodia qua- 
dam muneres , qua mihi quidem -vi - 1 
debantur 5luda : ajebant autem non- 


Satyricon. <?9 

fum vas seneam crebris iftib. reparavit. Quo fa&- 
=o. f e ccelum Jovis tenere arbitratus eft , eo quod fa 
miliaritatem Czfaris & admirationem omnium f= 
promeruiffe, credebat. Sed fecus accidit. Qusfivit 
enim Cafar , an alius fciret hanc condituram vitro- 
rum ? Quod quum negaret , eum decollari pracepit 
Imperator, dicens: quia fi hoc artificium innotef- 
ceret, aurum & argentum viiefcerent quafi lutum. 

* * * * * * 


;o 2 Neque fax ulla in prafidio erat , qua iter ape- Bml- 
riret errantibus nec filentium nociis jam medix?’ 1 **' 

2 °3 pro- 

arenti, auri met c.Uii, pretia detrahe- ' erat qua iter aperiret errantibus. \Bez- 
rertur.non cfRcinam modo, fed & nardinus Gomefius Opere , quod 
de Sale ccrilruxit , 2ptiSime ad 
hunc Petronii locum interpreta- 


arcificem fublatum ferunt alii: In 
ter illos Ifidorus lib. xvi. c. xv. 

Dion. lib. lvi i . cujus veftigiis in tur Horatii illud lib. i* Sat. v 

hsrensXiphilinus, verba ejus in E- i Tecltim 

pitomen fuam iifdem ac totidem ' 
verbis tranilulit in vita Tiberii, 
fragmentum hoc Arbitri exftat 
spud Sarifberienfem in 
lycratico. 


‘Trabuit, & parochi qua debent } Li - 
gna , faleni%. 

Per Ligna icilicet non folum i- 
opere Po- gnem ad focum intelligens > fed 
cereos etiam & funalia, quxpere- 


, nT c , r . Urinis praeberent parochi ad per- 

t , S ‘. c « lu ™ arbt - 1 l 0 a 2 J um - & ,ut fufpicari licet, 

■'■TiL T f! ifta r°;r commode etiam per urbem deam- 

^ ™ £mihh " S f A , d2 -;bul an dum.QB0diridem&inVr- 

I ographra amcongeftrs, J -'*/«» befeaum nlhU dubium eft. Sic 

f , d r eh0tnme ?';apudAthenienfes ccc-nantibus Oe- 

Wntp C1 “^ rp2tls -J :i . c 'Zt* (penus erat Magiftratus) fu- 
u r- a ] P^e Petronius de uxore Tri- Sr-n-rhuia ut 

malcinnic s, n nalia praeftaoant , te elly ctima ut 


n^cionis, & infra deEncolpio 
vePolvzno: — 


! nalia pr: . , 

ipoibea luminis prxlidio pofient 


hf m ; „ , m f‘ n cal ° ! domum redire, quapropter & O- 

‘f?” ““"S" ml - : cui, ipfi vocati , ut ccnftat ex Phi- 
rito fedquidem mane- , ? ^ loc0 apud Athenarum 

... principes Latmi termonis . . _ .jid, ? 

'«avo loquebantur, inquit Sene- j 1 ^- x. item exEuftachio a- lib- C. 
ca ub. i. de Benef. c.xi n.DeA-. Odyf* Oi 'rolg ZeiinZei tepyx?, 
^xandro : Tamquam ccelum , quod \Jpva,y&iocig '7mgi%6VTZ£y 

Com P U6ieb * t * ir ’ te ~ i uei ezSsuyw gpui ca - 

-j i ius- | nantibus candelas , aut Lucernas ex~ 

“ Z1 ' Requc fax ulla in prajsdio bibebant. Oculi difti nonnullis- Idem- 

£ 3 203. 


7 o T. Petronii Arbitri 

promittebat occurrentium lumen. Accedebat 
huc ebrietas , & imprudentia locorum , etiam inter- 
diu obfcura. Itaque quum hora pene tota , per om- 
nes fcrupos , gaftrorumque eminentium fragmenta 
traxiflemus cruentos pedes , tamdem expliciti acu- 
mine Gitonis fumus. Prudens enim pridie , quum 
luce etiam clara timeret errorem , omnes pilas co- 
lumnafque notaverat, certaque liniamenta evice- 
runt fpiffiffimam noitem,& notabili candore often- 
derunt errantibus viam. Quamvis non minusfu- 
doris habuimus etiam poftquam ad ftabulum perve- 
nimus. Anus enim ipfa inter diverfitores diutius in- 
gurgitata , ne ignem quidem admotum fenfiflet : & 
iorfitan pernodtaflemus in limine, ni tabellarius 
Trimalcionis interveniflet x, vehiculis dives. Non 
diu ergo tumultuatus ftabuli januam effregit, & nos 
•per eandem feneftram admifit. * * * * 

Oualis nox fuit illa, dii, deaque ! 

Quam mollis torusl b&Jimus calentes , 

2 °4 Et transfudimus hinc & hinc labellis 


Errar.ies 


103. *Tromittcbat occurrentium te- Efegantiffimos Platonis verius huc 
nun. 1 A ccena itidem , ut illi re- facientes apudA.Gellium Uo.xix- 
deuntium, Piurimus quippe Lu- c.xi.habesinterpretacos, 3 


cemarum ufus antiquitus fuit 
convivis domum redeuntibus,Fa- 
cumve , cereorum , candelarum, 
funalium. Lampadum aut later- 
narum, de quo late 2thenarus ope- 
re excremo. Servi qui ea praefer- 
rent , OJi 

Graecis adpeilati , etiam caozsysf. 
Latinis ‘Traducente;. Idem. 



animarum qtcoqut 7 nijitireu 7 tfieeres.nt. 



•• 

% 

Sa-T TRICON. 7 X 


"Errantes animas . zos valete cura : 

Mortalis ego fic ferire coepi. 

Sine caufa gratulor mihi. Nam quum folutus mero 
amififlem ebrias manus , Afcyltos omnis injuria: in- 
ventor fubduxit mihi notie puerum, & m letrum 
tranftulit fuumjvolutatufque liberius cum fratre non 
fuodivc non fentiente injuriam, five diffimulante,m- 
dormivit alienis amplexibus oblitus juris humani. 
Itaqj ego experrectus pertrectavi gaudio di po latum, 
torum ^ G qua elt amantibus fides , ego dubitavi , an 
utrumque trajicerem gladio, fomnum que morti jun- 
gerem. Tutius demum fecutus confilium , Gitona 
quidem verberibus excitavi : Afcylton autem truci 
intuens vultu ; zz 7 quoniam, inquam, fidem Icelere 

violaiti, & communem amicitiam, z " s res tuas ocius 

toliCj 


105 Valete cura."] Mare, lib.xl . 

Cp. VII. 

Pallentes procul hinc abite cura. 

Ec Anacreon. 

MsJW zu.i (Q Pj-fU^Zg 
^Uciy (jgi ycu Vt/M.v 3520 . 

Tu iero abito cura 
Mecum ubi nihil Jit. 

~oS. Oblitus juris humant- 3 id 
- juris gentium , quod gentes 
kumanx fibi ipfx conftituerunt. 
fi* 1 !. Infi. delur. 2\‘ G. & C. Ex 
quo &. jus humanum nominatum, 
tjuod cum humano genere prodi- 
omni generi humano com- 
~ une i & naturae humanae fit pro- 
P’ ; um. §. 1 1. inft. de R.D.Sl tan- 
l. 1. in fin. m*. de l. & I. 

2o 7 - Quoniam , inquam , fidem 
' - itolajli & communem amici- 

“’- A7n -> C -c. j Obferva hic morem & 
-_-rmui2m rumpendx fociet2tis : 
Caja? , mif iiod Senatum litteris. 


differuit, morem fuijje majoribus ,quo- 
ttes dirimerent amicitia 6 , interdicere 
domo , eum^finem gratia ponere. Ta- 
cit. lib. vi.Ann. ^ ilteriob ingra- 
tum & malevolum animum domo & 
provinciis piis interdixit. Suet. Aug. 
c.lxvi- Ne tunc quidem ultra pro - 
grejjus, quam ut & amicitiam ei mo- 
re majorum renuntiaret. Suet. Cyo. 

c. iii. In libris epiftol. Synefii 
Pcolemaid. Epifcopi legitur ,Ama. 
fidem Polycrati feliciter adhuc a- 
genti per praeconem amicitiam rc- 
nuntiaffe fic enim ille: ciccis <£- 
, dv-£vy& Ttiu-^ceg , jnvj Qi- 

Xiccv cc7rei'7rzi r p , h>.oy I 7rnirj<r& dia 
uciv \adx.0V(rzy , « 4 

av taOopca r Tiu*'^ptzocy,(ny m 

'208. Re: itiae etyus toUe -1 Tralate 
3 LI. Tabb-ubi: Si. v i 

UXCRE. DIVORTII,- UXO- 

,ES. SU AS. S I BI. HABE- 
QU£. Cli- 


RI- 

S.E. JUBETO. E 1. 


E 4 


72. T. PStronii Arbitri 
tolle, & alium 2 °’ locum,quem polluas, quxre- Non 
repugnavit ille, fedpoftquam optima fide partiti 
^Toi-manubias fumus: Age, inquit, nunc & puerum divi- 
* ° J _, damus . Jocari putabam difcedentem. at ille gla- 
pitts. dium parricidali manu ftrinxit, &, nonfrueris,in- 
^y-quit, hac praeda, fuper quam folus incumbis. Partem 
meam neceffe eft vel hoc gladio contentus abfcin- 
incoi- dam. Idem ego ex altera parte feci , & 210 intorto 
circa brachium pallio, 211 compofui ad proeliandum 
gradum. Inter hanc miferorum dementiam infeli- 
ciffimus puer tangebat utriufque genua cum fletu, 

petebat- 

vis, adimito. Apud Senec. 1 Tum/ub/criptus efi fiatua ^4ntonij li- 
Suaf. i. refertur A thenienfium in | bellus his verbis : octavia. et. 

MINERVA. ANTONIO. RES. 
TUAS. TIBI. HABE. AppuL 
confeslim toro meo divorte , tibi% tuas 


pius. 


fummo dolore rifus elegans : Cu 
^ Antonius Triumvir fe vellet Li- 
berum patrem dici ; habitu quoque & 
incejju cum imitaretur , occurrerunt j res habeto. 


ei ^Athenienfes & per adulationem 


09 . Locum."] Ludie dilogia. Ift- 


Aiivvtnv filutaverunt , addideruutj, hunc autem locum Murrhedlus 

• r* . . - . "'7? hpror I n/~n i n ! i , ff r-n r oruia 


fe defpondere illi JHinervam fuam, 
garuntf, ut duceret, ille iratus eis , 
quod a partibus Pompei & poftea Bru- 
ti fuijjent , fe duci urum ait , fed dotis 

nomine iUis imperare mille talenta, , w . , _ .... 

(hoc eft «ooooo. coronatorum ; ^cMartial. Sententialia, xi- 

ep.lxxix. 

a dic are femel cupido dabit illa marito , 

‘Dum metuit teli vulnera prima novi. 


Rhetor loco inluftrat infigni apud 
Senecam P .Novimus, inquit fifiam 
maritorum ab fi inertiam , qui etiamft 
primam Virginibus timidis r emi fer e 
noclem , vicinis tamen locis ludar.: ■ 


E Libero mutuatus eft carmine 1 1 1. 

Quod virgo prima cupido dat nofte marito , 

Dum timet Alterius vulnus inepta loci. 

(jonfahus . 

2.10 Intorto circa brachium pallio ] ' bant , ne adverfarius ftatum con- 
Pacuvius: Chlamyde contorta clypeat \ turbare pofTet. Senec. conf. sd 
brachium. Liv . lib. xxv . Paludamen- Polyb. Vtrumne percuffiu arma f»b- 
to circum Uvum brachium intorto in mi feris , an in fiatu & rradu fieteris- 
hofies impetum fecit. Adlufit Hieronym. ad Demeer- 

, ~ 1 ^ °™pofui ad ptaUandum gra- Qua (i in procinctu Cr acie fiemus fem~ 
<tum. j IniTaifiatsem praliantis com- per ad pugnam, vult nes loco movere 
ponte. Pugna rori ita fe conftitue- _ hafiis & de eradu di [cedere , fed fili 

• danis, 


Sattricon. 73 

petebatque fuppliciter, ne ^ Thebanum par hu- 
milis taberna fpeftaret , nevefangume mutuo pol- 
lueremus familiaritatis cariffims facra. Quod fi uti- 
que, proclamabat , facinore opus eft , nudo ecce ju- 
gulum, convertite huc manus, imprimite mucro- 
nes: e°o mon debeo , qui amicitia facramentum de- 
levi. Inhibuimus ferrum poft has preces : & prior 
Afcyltos , Ego , inquit , finem difcordis imponam. 

Puer ipfe, quem vult, fequatur, ut fit illi faltem in e-*"* 
ligendo fratre falva libertas. Ego vetuftiffimam con- Encol- 
fuetudinem putabam infanguinis pignus tranfiilfe ,?«“• 
nihil timui, immo conditionem prsecipiti feftinatio- 
ne rapui , commifique judici litem : qui ne delibera- 
vit quidem, ut videretur cunctatus, verum ftatim ab 
extrema parte verbi confurrexit, fratrem Afcylton 
elegit. Fulminatus hac pronunciatione , ficut eram 
finegladio, in lectulum decidi , &attuliifem mihi 
damnatas manus, fi non inimici victoris invidiffem. 

“3 Egreditur fuperbus cum prsemio Afcyltos , & 
paullo ante cariifimum fibi commilitonem , fortu- 
nsque etiam fimilitudine parem in loco peregrino 
deftituit abjectum. 

2I 4 Nomen 

funi vedigia. VVouweren . i mater, quas fe mediam interpone- 
2 J i. Thebanum par. ] Thebanum j b2t, ne pugnarent filii- Quo etiam 
f“ T diaum de Etheo- : adlufit Propere. lib. n. el. ix. 

«« Polynice fratribus. Oedipi \Gmfdius ■ zt , mrr- 

**gu Thebanorum filiis . ex ne- j tiurnfiMm Minult * le ' 

™° Scilicet Jocailac matris con- j -^ x c£tav. 

cubitu editis, illi nimirum obre-j 213. Egreditur fuperbus cwnpra- 
S-i fceptrum mutuis vulneribus ! mio. J Praemium interdum idem 
CC2: cQ , ambo occubuere 5 fimul [eft,quod praeda .TibuiLiih.i.el.ix. 

2Ccc finit , occurrat quifiquam , qui corpora ferro 
Vulneret , aut rapta pr&mia ~jefie petat. 

,Lr g-si.^neicL 

•Multcufe pr&terea Laurentis pramia. pugna 

•Aggerat , & longo pradam jubet ordine duci , ^ 


[. T. Petronii Arbitri 

;i4 Nomen amicitia, fi quatenus expedit, haret. 
Calculus in tabula mobile ducit opus. 
Quumfortuna manet, vultum fervatis amici ; 
Quum cecidit, turpi vertitis ora fuga. 

2 i s Grex agit in fcena mimum, pater ille vocatur. 
Filius hic, nomen divitis ille tenet : 

Mox ubi 2 ! 6 ridendas inclufit 2 pagina 1 1 g partes, 
Vera redit facies, difiimulata perit. 

Nec 


Hinc prdnitari, pro prsedari apud 'apud Nsevium in Agrypunt. Nem 

■ nocturnos c cepit pramia- 

214. Nomen amicitia fi quatenus expedit haret 
Calculus in tabula mobile ducit opus."] 

Herum verfuum haec fenrentia [ Turpione , qui cum fisis gregibus etiam 
eft , fi amicitiam utilitate potius j tum perfonati agebant. 
metiri quam honeftate volumus., 216. Ridendas inclufit pagina par- 
hominumprofecto vita fimilis erit ! teSm -j y e tus interpres Perfii .* Exo- 
ludo calculorum , & calculi inter | apud "veteres in fine ludorum 

fe amare videbuntur: nam in ludo intrabat, qui ridiculus foret, ut quid- 
tabuls fic divifi funt calculi in - d Ucrimarsim atejUe trifiitia coi- 
duas factiones ; ut interfe quidam . & Tragicis affectibus , hujus 
velur amici fine , quidam hoftes, % ec j actdi rifus detergeret. 
unde & Mart. lib.xiv. e P .xx. fcn- r lly . ^ aginaKc mny . 

F GeLnexs ijU tM imU, & hefiis j Fabula eft. Infigne tefti- 

Tlt moniumapud Donatum Argum. 

Quatenus, autem utile eflludo, Adelph./» dividendis fetibus fabu- 
iftam calculamicitiam fervant fce- . U identidem meminerimus: primo? a- 
derati inter fe.Igiuur li emoiumen- ! gindrum dinumerationem neaue gra- 
tis amicitiam ponderamus , ami- ' cc: neque Latinos fervaffe , quumejuf 
citiam , cujiis tanta dignitas eft & ; difiributh &c. 
pretium putemus exercere calcu- 21S. Partes."] Donat.in przef- de 
/os in tabula & eos nobile opus Trag. &Com- Sed primo una perfi- 
tuend-je amicitiae ducere. Tume-, na fubfiituia efi cantoribus , qua re- 
bus. ' /pendens alternis choro locupletavit 

215. Grex.] Gregem hiftricum , variavit f rem mu ficam , tum altera, 
hoc eit,& chorum & catervam Hi- tum tertia , dsr pofiremum crefiente 
ftnoniam faciuntium defignat. numero Crc. qui primarum parttum, 
VoufaP. Donat, in Prxf. in Te- qui fecundarum , & tertiarum qu> 
rent, Adelph. Hac /ane acia efi Lu- quartarum atque quintarum actores 
d:s fient cis funebribus L. cs£.mUii ejjent. Idem * In hac prima partes 
Paaii: ager.icsv D. ^Ambivio ,& L- fient feni; Simonis, fecunda Das- * 

tertia 


Suet. Tit. unde & pramiatores no- in fcena-vos 
£tumos explicat pr±dones Nonius {tores tollere 


Sa-tyricon. _ 7? 

Nec diu tamen lacrumis indulfi , fed veritus, ne 
Menelaus etiam 219 antefcholanus , inter cetera ma- 
la, folum me 220 in diverforio inveniret, conlegi far- 
cinulas , locumque fecretum, & proximum litori 
masftus conduxi. Ibi triduo inclutus , redeunte in 
animum folitudine atque contemtu, verberabam ae- 
grum planctibus pedtus, & inter tot altiffimos gemi- 
tus frequenter etiam proclamabam : Ergo me non 
ruina terra potuit haurire ? non iratum etiam inno- 
centibus mare ? Aufugi judicium , harenae impofui , 
hofpitem occidi , ut inter audaciae nomina mendi- 
cus, exful, in diverforio Gnecce urbis jacerem defer- 
tus? Et quis hanc mihi folitudinem impofuit ? Adu- 
lefcens omni libidine impurus , & fua quoque con- 
fellione dignus exilio: ftupro liber, ftupro ingenuus, 
221 cujus anni ad tefleram venerunt,quem tamquam 
puellam conduxit etiam , qui virum putavit. Quid 
ille alter , 6 dii ! qui tamquam togae virilis ftolam. 
fumpfit , qui ne vir eflet a matre perfuafus eft; qui o- 
pus muliebre in ergaftulo fecit , qui 222 poftquam 

contur- 


ttrtuCr emetis & deinceps reliquorum. 

2I 9. ^4nte/cholanus.]Pro{chohis 3 
£ v e fubdoftor, Aufonio : unde & 
frofch ollum Dofitheo magiftro : 

'<&1 C4» TZd \7ZtjYl%g* ftip- 

f l * 7 > ^ A TT&lp&S. F. 

‘tytheeus. 

220 • In diverforio graca urbis."] 
in ' Cumanorum Colonia , ac 
Fenaria Jdagne. Gratis: civitas' Par- 
, feu. Keapolin dico ) pecu- 
di* Graea urbis appellatione inll- 
§p--afuit, ob gymnicos hsdos ma- 
'^ecutn J&ufictim illud quir.quen- 
Ztrr -A.men m2gna Graecarum ur- 
Y 31 frequentia ibidem- foiirum 
^-ebrari. vel ob verurtilSmam 


Grascae profapias jam inde ab ip- 
fo ufque Thefeoac prifeis Athe- 
nienfibus (quorum coloni Calchi- 
denfes cluebant ) repetita: altius 
originationem. Locus Taciti etfc» 
lib. xv. 2\o?i tamen Roma incipere 
(cenas auftus , ea poliri quafi Grx- 
cam urbem dilegit. Doufd P . 

22.1. Cujus anni ad tefceram ve- 
nerunt. ] Reor , annos ad tejjeram 
venire , illis e£le Puerum primos 
agentem annos, iimili amatoria 
lite , commiiTum ad telferarum 
fortem ab amatoribus rivalibus. 
gonftaliiu. 

ara. Poftquam conturbavit-] Con- 
turbare, decoquere. Servi qui do- 
minorum 


76 T, Petronii Arbitri 
conturbavit , &- , libidinis fu$ folum vertit , relicui: 
veteris amicitis nomen , & pro pudor! tamquam 
mulier fecutuleia, unius nodis tactu omnia ven- 
didit? Jacent nunc amatores obligati no&ibus totis, 
& forfitan mutuis libidinibus adtriti derident foiitu- 
dinem meam, fed non impune. Nam aut vir ego, li- 
berque nonfum, aut noxio fanguine parentabo in- 
juris meat. Hsc locutus gladio latus cingor , &, ne 
infirmitas militiam peraeret, largioribus cibis exci- 
to vires; mox in puolicum profilio, iurentifque mo- 
re omnes circum eo porticus. Sed dum attonito vul- 
tu efteratoque nil aliud quam csdeni &fanguinem 
cogito, frequentiufque manum ad capulum , quem 
devoveram, refero,notavit me miles, five ille ---f pla- 
Miies. nus fuit , five - 2 s nodurnusgraflator : & , Quid tu, 
Bw»/-inquit, commilito, ex qua legione es, aut cujus cen- 
Qnum conftantilfime & centurionem , & le- 
^fo.gionem elfem ementitus : Age ergo , inquit ille , in 

exer- 


ffiinorum pecunias intervertunt, \jttdicUrio pafitu. Euftachius Ho- 
conturbare dicuntur. L v, §. idem , meri interpres interprereBucLrO: 
l^zoeo. ?? . Init itor. 1. xvt. vr . de in [ ‘Tlanu* eft qui artem quandam profi- 
remzterjb. itetur imponendi etiam Jpectantibuf > 

2.-3- M 'ui isr fecutuleja . j Quas vi- quales fuerunt Ciphijjodorus , & ‘Tan- 
rum adperac & fecEetur; fi recla toleon , & Matreas apud ^Alexttn - 
lectio eft. Quanquam & refpedus j driam. hujus vocabuli etiam men* 
aliquis ad rem gladiatoriam , quia eft apud Arnob- Iib. ir. Ka- 
hi fugitivi , quos inducit arbiter, ijufinodi impoftores olim regibus 
olim in arena. Lippus. ! chari quod ex Plinii verbis lib- 

22 4* ‘Tlanus. ] pro lycophanta I xxxv * in hift. Apell. ad convi- 
apud Gellium lib. xvi. c. vi i. nu- y inni Ptolemaei a plano Invitat.'* 
meratur inter voces a Laberio ni- ; paret. 

rnisliceEterfiaas.Cic.pro Cluent. ' 2 - T . Ucaumtu (Jreffatm.lS as 

zitc fumttt impnbifimiu qutft»'- ut ille ait; y 

, Vt jugulent homines fingunt de nuas Lttrmcs. 

•-i.ph.urn, :n Eclog. 

mala nocturni religabat brachia Mopfs, id ep. 

Kods 


Satyri c o n « 77 

exercita veftro 226 phzcafiati milites ambulant ? 
Quum deinde vultu , atque ipfa trepidatione men- Ea»i- 
dacium prodidiflem, ponere juflit arma, & malo ca-^ !!K * 
vere. Defpoliatus ergo, immo praecifa ultione, retro 
ad diverforium tendo , paulatimque temeritate laf- 
fata, coepi grafTatoris audaciae gratias agere. ** * 


No» bibit inter aquas, poma aut pendentia carpit 
Tantalus infelix , 228 quem fua vota premunt. 

Divitis 

Xo£hi mala. Sunt autem mala\ nummis. Et paulo poft de eodem 
brachia nocturni Mopji , quibus ille 
nochi furabatur. Supr. Petr. t Ad- 
vocati jam pene nofiurni. 

226. Phcecafiati milites . ] ^Mili- 
tem non fpheec, a flatum , fed caliga- 
tum elTe conveniebat . Neque iis 
adfentior tamen, qui Phcecafia, mu- 
liebre calciamenti , feu folearum 
genus fuifle volunt. ac t2ntum non 
cum Sicyoniis confundunt. Per- 
peram. Sicyonia enim levioris pre- 
d: , tametfl Lucretius reclamare 
videatur, ac duarum drachmarum 
opus : Phcecafia vero bis tanti . Et 
-*iud quidem doceo ex Dialogis 
Mererricijs Luciani: 

&vyz so M.vqrzHx vi, XoyiCto- 


ad tabernam Sutoris interdiu cc- 
clufam nominis expediundi gratia 
nequicquam reverfo : ^At Pbiiojb - 
phus no fi er tres, aut quatuor denarios 
( non invita manu ) domum retulit , 
fubinde concutiens. Tkoufa P. 

227. 2 Aon bibit inter aquas poma 
aut pendentia carpit. ] Ad illuftran- 
dum hunc locum producendus et£ 
Cicero , quilib. iv. Tufc. Quseit. 
Ita : Cui miferia proximus e fi is . qui 
adpropinquans aliquod malum me- 
tuit , exanimatuff, pend.et animi . 
Quam vim fignificantes mali , Postec^ 
impendere apud Inferos Saxum Tan- 
talo, faciunt ob fcelera , animi f impo- 
tentiam, & fuperbiloquentiam. Infu- 


i; - 7 w. 'Jztzhr, ycf 7 & c at TLix.vuv®* j per ergo additus ingens lapis T2n- 
Mo (iqaxfcpcay. Alterum ! tali imminens capiti, unde ortum. 


Seneca de Benef. vii. c. xxi. 
ha rem iftatn computante: ‘Tytlia- 
dJ rric '-u quidam emerat k Sutore Pbce- 


ut prae timere examinatus poma 
quidem efuriens non adtmgeret , 
aquam & fitiens itidem non guila- 


( rem magr.zm ) nm prtfimibus rsz. Pindarus Od. i . Olymp. 
— — Ko^ijy 01 iXsv 

Tocs Ct '7CZL'T/0 ffzftP U,giyCf,<7Z vateTt-j* 
cujrzf ?ayv* 


Tc? cc£izs,$voi?&y fieoXar 

^ ~E m j(pq^<7tujsv; ccXxtu'. 

'<£ 0; a&adprobaturaSuida: ut&- zzS. Quem fua vota premunt.] 
A-theiiicoUb. yii .Gonfalius. ' verficuli hujus elucidatio peten- 

da 


7 8 T. Petronii Arbitri 

Divitis hac magni facies erit, omnia cernens 
Oui timet, & Jicca concoquit ore famem. 

' ' ****** 

Nequaquam recte faciet, qui cito credit.***** 
Nemo ccelum putat , nemo jusjurandum fervat, 
nemo Jovem pluris facit : fed omnes opertis oculis 
bona fua computant. * * * 

Quod hodie non eft , cras erit : zzs fic vita trudi- 
tur. * * * 

Quod non exfpectas , ex tranfverfo fit , & fuper 
nos Fortuna negotium curat. * * 

250 Apes ideo pungunt , quia ubicumque dulce 
eft, ibi & acidum invenies. 

Semper hac in re, qui vincitur, vincit. * * * 
Nemo noftrum non peccat; homines fumus, non 

dii. * * 

Non 

ca eft ex Athecsei verbis lib. vll. c 

I cis ccyccvc&yjrncr <*#(& to Aia,/ \ ( 1 

«zbv djjfJ/M 'b&iTc xiazq r rlw j * S** ^ 

vs!z%ee:f c , rair J ijraAoj»! jj OCe ft. Quirem Vlolc 

'ZZ^ZaCf.x.eipiveuv, ccX^d i experitur fve per- V 

t?? xs$cc>Sis tentat , auget fcientiam ; r '" 

, >• / ‘ > p r v r > d+t . fove credulus eft > auget errorer». 

cujati TttTpQV , Ol coy ov a " \ J' n J _ ® 

* * ~ ‘ * ^ , Ecclefiaft. c. xix. §*kcredxt cito* 

Jzuiccjm ™> ™- nevis corde eft. Calixmsad Epifco- 

%Glnos. , p OS Qallis , Innocens dum credit fa- 

Keeu aquam recte faciet qui cito\ c He, cito labii ur. Sidon, lib. VI H- 
crcdit. ] huic congruit celebre in- e p. xi. Incauti fimus , puta crea*' 
ter Arabes adagium: c |/« r# 




. I2S - 
|lcript. 

VIXI- UT. VI^IS 

MORIERIS. UT. SUM. MORTUUS 
SIC. VITA. TRUDITUR 
530. .>$/>« pungunt.] Claud. Fefcen. 

^on qui fquam /ruitur Veris odoribus 
Bjblais lattbrts nec /poliat favo: 


Sic vita truditur • J 


S A T Y R I C O N. 79 

Non multum oportet confilio credere, quia fuam 
habet Fortuna rationem. 

In - 3I pinacothecam perveni vario genere tabu 
larum mirabilem, nam & Zeuxidos manus vidi non-^““' 
dum vetuftatis injuria vi<5tas;& Protogenis rudimen- 
ta cumipfius naturte veritate certantia,non fine quo- 
dam horrore tradtavi. Jam vero Apellis , 2 32 quam 
Grrsci Monocromon appellant , etiam adoravi. 

153 Tanta enim fubtilitate extremitates imaginum 
erant ad fimilitudinem praecifa;, ut crederes etiam a-, 
nimorum efle pidturam. Hinc aquila ferebat coalo 

fubli- 

Si frontz caveat , fi timeat rubos , 
lArr/iat (pina rofias , mella tegunt apes. 


•*3i. Pinacothecam .] De Pinaco 
thecis adi Plin. lib . xxxy. c. 1 1 . 

25 Quam (jr&ci Jllonochromcn 
^ pellant .] Ego libentius ligerem, 
Mccochromaton , uti inluftres vete- 
rcs loquebantur Pidtores. j?rf.ono- 
c er ornata enim pidturas erant uni- 
ctlcres, ut vox indicat. Plin. inquit 
*^* ^xxy. c. iii. ubi de picturae 
gtadibus ferino eft. Itaque talem 
rfimamfuiJJc. Secundam S 1 ngu- 
‘ 1 s coloribus,^ Monochro- 
•cstcn dictam , pofiquam operofior in- 
l5* f ? er f t: Durat % talis etiam nunc. 

pnme ad mentem Petronii, 
quumetiam , poftquam facta efiet 
m Ars abfolutiffima , pinxe- 
? c ..^ Monochromata artifices 
? e Apdie hic Petronius 
^tur,de Zeuxide Plinius exrre- 
IX. lib. xxx. gonfaliiu. 

Hf' Tanta entm fuhtilitate ex- 
lma gmum erant ad Gmiii- 
P T * Ci ' r *' i Verbis iftis , Ex- 
oir r AteS pracifa , intelli- 

~- ,T: *as ibas extremas 3 quibus o- 


.mnia includuntur corpora depi- 
cta, extimumque cujufquecorpo- 
ris eft. Summa e, prorfus pidturae 
eft , corpora in tabula lineis illis 
tanta fubtilitate pracidere , ut quum 
; delinere ibi corpus ipfum certum 
! fit, vifum tamen omnino fallat. & 
| ambire fefe Extremitas ipfavidea- 
jtur, & alia poftfe promittere, hoc 
| eft , revera id corpus eminere , 8c 
; quod in fuperficie plana eft , foras 
i exltare. Exadte Plin. lib. xxxv. c. 
X. Primus [Parrhafius] argutias vul- 
tus pictura dedit , elegantiam capelli, 
venufiatem oris , confefiione artificum 9 
in Lineis Extrem i s palmam ad- 
eptus . Hac efi in Dictura fhmma 
S CBTiL ITAS. Corpora enim pin- 
gere & media rerum , efi quidem ma- 
'gni operis jfed quo multi gloriam tule - 
' runt. Extrem a corporum facere y 
^■Desisestis Picturae 
modum includere , rarum in fucceffis 
invenitur. Ambire enim debet fefeEx- 
T REM ITAS ipfa , & fic definere , ut 
promittat alia pofi fe-.ofiendat Retiam, 

qua occultat. Idem. 




80 T. Petronii Arbitri 
fublimis deum. Illinc candidus Hylas repellebat 
improbam Nafada. Damnabat Apollo noxias ma- 
nus -s 6 lyramque relolutam modo nato flore hono- 
rabat. Inter quos etiam pictorum amantium vul- 
tus, tamquam in folitudine exclamavi : -57 ergo a- 
mor etiam deos tangit? Juppiter in ccelofuo non 
invenit, quod eligeret, & peccaturus in terris, nemi- 
ni tamen injuriam fecit. Hylam Nympha praedata , 
imperaflet amori fuo , Ci venturum ad interdidtum 
Herculem credidiffet. Apollo pueri umbram revo- 
cavit in florem, & omnes fabulae quoque habuerunt 
fine aemulo complexus. At ego in focietatem rece- 
pi hofpitem ^ s Lycurgo crudeliorem. Ecce autem, 




234. Hylas repellebat improbam jphyro uno tempore amatus. Avt- 
Naiada. 1 Naiada , .1. fontis vel ni.m cum propenfior in Amorem 


fluvii Nympham . nam aquatum 
iviffe, quum a Nymphis raptus, o- 
mnes feriptores uno ore profe- 
runt: Zenobio t2men excepto, qui 


Apollinis 2ap2reret , Zephyri o- 
- dium & indignationem in fecon- 
_ citavit. Quare cum Apollo dixi 

runt: iSenooio t2men exceptu, qui jjaciu fe exerceret. Zephyrus d:. 

venatum tradidit. Naiadas Fume- j cum ab Apolline miflum tn pueri 
nidos ideo vocavit Aufonius ep. caputccnvertit,quemccErumA- 
xci 11. fatis eleganter, nam quum j polio in florem fui nominis com- 
puerum ut potirentur , merge- mutavit , & ex cruore colorem m- 
rent, quid nifl Lethum illi peperit j didit, Comes. 

ipfarum Amor? gonfaliu*. 236. Lyram<fi refolutam modo n- 

235. Damnabat ^Apollo noxias \to fiore honorabat. ] illud in more 
manu*.] Erat illi f2cer etiam acci- j politum erat veteribus, ut quando 
piter propter rapacitatem, & Hya- | canere defiiflent , Lyram , Cy - 
cinthinus flos, qui dicitur fuiflejram &c. ferto aliquo circum-a- 
puer Amyclaeus ab Apolline & Ze- ; rent, Statius, lib. vi . 

Finis erat , differt avida* audire for ores - 
‘Dumfi Chelyn Lauro , textum inluffre corona 
Subligat , C?* picto difiinguit pectora limbo. ^ ^ 

Addit , LudlStius , Statii inter- pooo &s£y o Fias, v . £ Sfa ^ 
pres j Cytharedcrum difdp linam ex- ^^y 7Torr, xoocfdv 

preftt, quibus moris eft finito carmzne - - >-• 1 

Coronam detractam capiti , Cxthar 
Jub ligare 


lUULUU -“3 1 ^ 

uo Ligare. f r a : Quidquid Lycurgi villo gra£~'^ 

237. ErgOsAmor etiam deos tan- Fibus exhibuiffet.Ve:r^r2m-.c%. es**^ 
[it. ] Heliodor. iib. iv. Lycurgus cognomento crudclz-^^f 


Os#’ 

xpcjtTeiv 

_5 8. Lycurgo crudeliorem.] 
runtadeumLycurgum,de quo ic- 


S A T Y R .1 c O N. Si 

-'odum cum ventis litigo, intravit pinacothecam 
fenex canus , exercitati vultus , & qui videretur nef- 
cio quid magnum promittere ; fed cultu non proin- 
de fpeciofus, ut facile appareret, eum ex hac nota lit- 
teratorum efle , quos odiife , divi tes folent. Is ergo 
ad latus cbnftitit meum, &,Ego, inquit, poeta 
&ut fpero non humillimi fpiritus, fi modo coro- P ’ A ' 
nis aliquid credendum eft , quas etiam ad imperitos 
deferre gratia folet. Quare ergo , inquis , tam male 
veftitus es? Propter ho^ipfum , amor ingemi nemi- 
nem unquam divitem fecit. 

Oui 


trhn. lib.xxi i . ludie ibus Cafizs tri- j tolini certaminis, nam querfkas 
frior c- Lycurgis. Etlib. xxx. circa jarbos Jovi Capitolino facra, m cu- 
finem: Judices nunquam confultoraa- i jus honorem ipfe agon infti tutus. 
bgnos elegit : fed (i feraci promotos a ■ \ Mart . lio. i V. ep. liv - 

c „.j; r Coronee Albani certaminis O- 

leacejt fuere , nam hoc inftitutum 
etiam a Domitiano in honorem 


i ne didicit immaniter ; Lycurgos in 
ferafe fe pradicabat & Cafiios. 

-39. Si modo coronis aliquid cre- • 


oimoao coronis «***- - 

bm. ] Pedtarum commifliones ; Matris Minerva: ut narrat I ran 

i « - - _ ... i -n _ ^ .... a Oj 


iv. cui Oliva facra. 

Itidem Sc^palma rami Poetarum 


Clim habita: funt in Capitolino jquillus < 

-comitiani ac Neroneis agonibus. ' Itidem — * — • 

• 5 vSx» corona: praemia victori* ;c3pira circumplexi : interdumre- 
■cerc. exvrrixeranr. |ro , non iemper Lemmfcau. Au- 

^'■terna pra:miura exiUtit Capi- jfonius : 

Et qua jam dudura tibi ‘palma Poetica pollet > 

Lcmnifco ornata efi , quo mea ‘Palma caret ■ 

& ipfefic palmi corona- maroria canentes, renereaque. E- 
lrir ”- — — ™ leofographi, Lynci . 

Ex ^Apio denique plectebatur 

poetis redimicuium. \ irgj^. Ecl. 
•peratores corona- * - _ - 


:an:ur ut ex Phorauto notum . 

, ^ cen l Lauro Poeta: redimiti. nam 
Radiolum I 


-Sitiar.' 


m Imperatores corona- ^ . de Liso A poll. fiiio*d quem 
Ideo eieganter Papimus , exferrim Servius inquit. 


‘ni caput Imperiali & Poe 
infignitum iib.i -Achil 

^oravit, 

* x Hedera. quoque factum Poe - 
coronamen. Aperte Plinius 
"•^i. c. XXXIV. 

Itid 


■-Qrari 


locum exfertim Servius inquit , 
in Nemxo agone , qui in honorem 
: Arcatinori iniiiturus eit, f eciatira 
'apte coronantur Poeta* 

1 Quipnrftentiores erant in hac 
1 arte plures contigit aliquando 
• nancifci coronas, ii c Papirius tres 


iti.U - wr-.--- 

■ aMyrto haud immerito obtinuit Certaminibus Albapis. 
poetg:, przcipue vero a- : Et Eumolpus itidem. Gonfahus- 

F « 24 o.Prx- 


82 


T. Petronii Arbitri 

Oui pelago credit, mapfao fefcenore tollit • 

Oui pugnas & caftra petit, 2 +° procingitur auro; 
Vilis adulator picto jacet ebrius ojlro; 

Et qui follicitat nuptas, ad pramia peccat: 

Sola pruinojis borret facundia pannis. 

Atque inopi Lingua defertas invocat artes. 

Non dubio ita eft , fi quis vitiorum omnium ini- 
micus , recium iter vits coepit inftitere , primum 
propter morum difterentiarri odium habet (quise- 
nim poteft probare diverfa? ) deinde , qui folas ex- 
ftruere divitias curant, nihil volunt inter homines 
melius credi, quam quodfipfi tenent. Jactantur ita- 
que , quacumque ratione poffunt, literarum amato- 
res , ut videantur illi quoque infra pecuniam politi. 
* Nefcio quo modo bonm mentis foror 'eft pauper- 
tas. *■ Vellem tam innocens effet frugalitatis mex 
v “ u ' hoftis , ut deliniri pollet. Nunc veteranus eft latro, 
Eumolpe ipfis lenonibus doctior. *** InAfiam quum 4 
t w - Quxftore ellem ftipendio eductus , hofpitium Per- 
gami accepi: ubi quum libenter habitarem , non fo- 
lum propter cultum adicularum , fed etiam propter 
hofpitis formofiflirmimfiIium,excogitavi rationem, 
qua non effem patrifamilix fufpectus amator. Quo- 
tiefcunque enim in convivio de ulu formoforum 
mensio facta eft, tam vehementer excandui, tam ie* 
vera triftitia violari aures meas obfceno fermone do- 

lui, 

tuli. Sparti2n. item in Pefcenn i£> 
Nigro: Idem jufit,ne inZonlsJAui** 
ad. bsllum^Aureos T/el^irgenteosS^'' 
mos portarent , fed publice corxrxer.- 
darent , recepturi pofi pralia quod pa- 
derant. Rationem reddit in Ale- 
xandro Lampridius : Miles non 


1'rm.czngitur auro. J 




auro: nam milites in Zonis pecu- 
niam geftabant. Sic Gracchus a 
pud A- Gellium hb. xv. c. xiv. I 
2 a que Quirites , quum Roma, ptofe 
crus fum. Zonas , quas plenas ^Argen- 
extuli . eas exprovincvsatanes re 


Satyricon. 83 

lui, ut me, mater prscipue, tamquam unum ex Phi- 
lofophis intueretur. Jam ergo coeperam ephebum in 
gvmnafium deducere : ego ftudia ejus ordinare, ego 
oocere, ac prxcipere , ne quis praedator corporis ad- 
mitteretur in domum. * Forte 2 * T quum in triclinio 
it?eremus, quia dies folemnis ludum armaverat, pi- 
gritiamque recedendi impofuerat hilaritas longior , 
fere circa mediam noctem intellexi puerum vigila- 
re. Itaque z * 2 timidilTimo murmure votum feci ; &, 
Domina , inquam , Venus , fi ego hunc puerum ba- 
fiavero, ita ut ille non fentiat, cras illi 2i 53 par colum- 
barum donabo. Audito voluptatis precio, puer fter- 
tere coepit. Itaque adgreflus fimuiantem aliquot ba- 
iiolis invafi. Contentus hoc principio , bene mane 
furrexi , eledtumque par. columbarum adtuli exfpe- 
cianti , ac me voto exfolui. Proxima nodte , quum 

idem 

. tifveflittts , armatus , calcea- ' nio. Diferte Petronius: Vt intellexi 
’*•> C' fatitr , ir habens aliquid in ! fiertrn patrem, rorare capi Ephebum. 
Zeti. Ligamenta , &habeftasha- &c . Eadem mens Ovid. lib. i. Ei. 
bebant Cingula Sc Zons , quibus | iv. Amor. &lib. ii. el.v. Aperte 
.rea ventrem cingebantur mi' i- lettus in 2 \on omnibus dormio. 1 - 
IK >m medio tamen receptaculum : dem. 

, quo nummi continebantur, ; 242. Timidifimo murmure votum 

budfecusac linum funda habet, ! feci. ] Veteres non nifi clam , fi 
c .-° conlocantur lapides. Itaque xjuid ardenter peterent , vota £a- 
c -^gu:a iila prorfus olim fundam ciebant. Teiiis mihi Tibul. lib. 11. 
Arebant. el. 1. & lib. iv. el. iv. Mart. lib.i. 

2+1 ■ j$uum in triclinio jacere- ep.xi. 

3 Locus etiam Veneris fiagi- 2.43. ‘Tar columbarum donabo. ] 
bic in tricliniari accubitu. Adpofitum oppido votum. Vene- 
♦otumexhoc Petronii loco : no- rem prxeatur , aves funt \ eneris 
e --2m ex nonnullis bcripto- columba , liafius de anim.2l.1ib. 

- Jocis non alio Iuvenal.Sat.i. iv. c. 11. Porro conditio voti fu- 
cr ad. calicem vigilanti fler- fcepti , fi amafium bafiaverit .* Co- 
t&enafb. : lumbx adlidue rcftris fibi invi- 

namque aucupaban- cem moriicatim blandiuntur. 

^ amantes obftantium intricli- le Mart. lib. xii.ep. lxvi. 

— Balioque tam longo 

^ Blandita - cuam funt nuptiat columbarum. 

f a 


-44. Cal- 


84 T. Petronii Arbitri 
idem liceret, mutavi optionem: &, Si hunc, inquam, 
tradtavero improba manu, & ille non ienferit, 244 
gallos gallinaceos pugnaciilimos duos donabo pa- 
tienti. Ad hoc votum ephebus ultro fe admovit, &, 
puto, vereri ccepit ne ego obdormiflem. Indulfi er- 
go follicito , totoque corpore citra fummam volap- 
tatem me ingurgitavi. Deinde, ut dies venit,-adtuli 
gaudenti quicquid promiferam. Ut tertia nox licen- 
tiam dedit, confurrexi ad aurem male dormientis : 
Dii , inquam immortales! fi ego huic dormienti ab- 
Ibulero coitum plenum & optabilem , pro hac felici- 
tate cras puero -+ s Afturconem Macedonicum opti- 
mum donabo, cum hac tamen exceptione,!! ille non 
fenferit. Numquam altiore fom no ephebus obdor- 
mivit. Itaque primum implevi lactentibus pa- 
pillis manus, mox bafio inhsfi, deinde in unum om- 
nia vota conj unxi. Mane federe in cubiculo coepit , 


244. gallos gallinaceos pugna- 
cifiimos.] Varro de R.-R.Z» certami- 
7 ie pertinaces & ad pugnandum maxi- 
me idonei. Conveniens rei &voti 
fponfio ifthxc. Galli quippe fala- 
c illimi funt ac de prjepoitera libi- 
dine fufpecti. Vide JElianuza lib- 
xv. c. XVI. 

14 5 - t^fturconem «Macedonicum.] 
Longam difputationein interpre- 
tis Hifpani adverfus 2 Aaccdoni- 
cum ^Aftvrconera , quem ille Stru- 
thione mutari velit , deftruitplu- 
tarch.lib.v. (rvpcimcictx.. AchilL 
Tatiuslib. i. Quaerit Hi (panus il- 
le , quomodo Afturco pofiit eiTe 
'Macedonicus.^Kcmo ignorat quan- 
ta in dignatione fuerint equiThef- 
fali. /ly.-riv Tr;£- 

inquit Euliathiiis in Diony- 
Cum , £3 Adipata ccij <z£fy. ycufli- 


atque 

( y.l/M y,<^oXlx/j'nvi 0ST/ **/.$; 

[ ct ‘Z&stZuj nzneixJsj . ) tpcTt {*}'&> > 
B tIuj 'T?,? yjpcsccc.az 
• 7 r. cci/.&i m; , Eaque ■primaria Mace- 
donia regio. Qui ex altero Alh> 
rico altero Macedonico proveni'* 
i vel eit Afturicis in Macedonia ge- 
* nitus.re&e Jdjiurcojllacedoniciu di- 
citur. Hoc fi neget Gonfalius, te 3 - 
gr.a pars rerum nomina fua amit- 
tent. Non erunt ferica noftra/tf"*- 
ca , quia non lecia a Seribus. £t 
Vnafiani ncftri ab hoc nomine pro- 
hibebuntur quia non Phafe adve- 
cti. Gronovius. 

24 6. Implevi lacientibus papil'-* 
manus . ] Ineptiae amantium. Ovid* 
lib. 1. Amor. 

Forma papillarum qua fuit &p tA 
premi . 


Lucia-^ 


Satyricon, 85 

atque exfpeftare confuetudinem meam. Scis quan- 
to facilius iit, columbas, gallofque gallinaceos eme- 
re, quam afturconem: & prmter hoc etiam timebam, 
ne tam grande munus fuipectam faceret humanita- 
tem meam. Ergo aliquot horis fpatiatus, inholpi- 
tium reverti , nihilque aliud quam puerum baliavi : 
At ille circumfpiciens , ut cervicem meam junxit 
amplexui. Rogo, inquit, domine, ubi eft ah urco ? * 
Quum ob hanc ofFenfam prmclufiffem mihi aditum, 
quem feceram, iterum ad licentiam redii. Interpoli- 
us enim paucis diebus, quum fimilis nos cafus in 
eandem fortunam retulilTet , ut intellexi ftertere pa- 
trem, rogare coepi ephebum , ut reverteretur in gra- 
tiam mecum , id eft , ut pateretur fatisfieri libi , & 
cstera, qus libido diftenta dictat. At ille plane ira- 
tus, nihil aliud dicebat, nifi hoc. Aut dormi, aut ego 
jam dicam patri. Nihil eft tam arduum , quod non 
improbitas extorqueat. Dum dicit , Patrem excita- 
bo, irrepfi tamen , & male repugnanti gaudium ex- 
toril. At ille non indeledatus nequitia mea, poft- 
quam diu queftus eft,deceptum fe & derifum - 4 ? tra- 
ductumque inter condiicipulos , quibus jacfaflct 
tenfum meum , Videris tamen , inquit , non ero tui 
fimilis. Si quid vis, fac iterum. Ego vero , depolita 
omni offenfa , cum puero in gratiam reaii , ufufque 
oeneficioejus*, infomnum delapfus fum. Sed non 
fuit contentus iteratione ephebus plenae maturita- 
tis, 

tucian.c-Tzs^. iQ/.A. vyj yey y - Qis.xfX-,, 

TXS fOKlf Eadem Pliut. coniungitPfeaf. 

Teneris labellis molles radrfluncv.li. 

Papillarum horridularum opprejTiunctila. 

rVouvveren. 

~~7* Traductam*,.} yide fuDra. _ „ . 

* f 3 =24?* $*** 


8 6 T. Petronii Arbitri 
tis, & annis & patiendum geftientibus. Itaque cx- 
citavitme fopitum ; Et , Numquid vis ? inquit. Et 
non plane jam moleftum erat munus. Utcumque i- 
gitur inter anhelitus fudorelque tritus , quod volue- 
rat, accepit, rurfufque in fomnum decidi gaudio laf- 
fus. Interpofita minus hora, pungere me manu coe- 
pit, & dicere, z + s Quare non facimus ? Tum ego to- 
tiens excitatus, plane vehementer excandui , & red- 
didi illi voces fuas : -4» Aut dormi , aut ego jam pa- 
Emoi - tri dicam. * Erectus his fermonibus, confulere pru- 
,us ' dentiorem coepi States tabularum, & quaedam argu- 
menta mihi obfcura , fimulque caufam defidfe pra- 
fentis excutere,quur pulcherrime artes periiflent, in- 
ter quas Pidiura ne minimum quidem fui veftigium 
-“^teliquiflet.Tum ille, Pecunfe, inquit,cupiditashxc 
P ' tropica inftituit. Prifcis enim temporibus, quum ad- 
huc nuda virtus placeret , vigebant artes ingenua , 
fummumque certamen inter homines erat , nequid 
profuturum feculis diu lateret. Itaque, Hercules, 
-59 omnium herbarum fuccos Democritus exprellit: 
& ne lapidum virgultorumque vis lateret, astatem 
inter experimenta confumplit. Eudoxu^quidem 

in ca- 


-48- Quare non facimus ? 3 Tacere 
tiotum eft Veneris verbum:Senec. 
Ep- cxxl 1 1 - Vna felicitas efi bona vi- 
ta, facere j effe , bibere , frai patrimo- 
nio. Iuven- fat- VI- Et Uteri parcas. 


C- i - x^Ab eo 'Pythagoras clarus Ca- 
pienti am primus volumen de herba- 
rum effectu compofuit , Apollini A&- 
csiiapioeC , & in totum \Diis immor- 


talibus inventione &• origine adfigna- 
Commentator: Si parum feceris , non ' ta, Compofuit & Democritus , amh • 


irafeitur ut uxor. 

2 4 9- ^Aut dormi , aut ego jam pa- 
tri dicam.] Non abfimilicer Perfii 
vetus interpres : tutrices infanti- 
bus , ut dormiant filent dicere fape * 
Lalla, LaUa? ^Aut dormi , aut lacte. 

-50- Omnium herbarum fuccos De- 


perdgratis Perfidis, Arabia , 

pia > c AEgiptif, Magis. Quia erge 1 

mirum fi at at em inter experimenta 

confumpfiffe. ab Arbitro dicatur. 

251 . Eudoxus. ] Plures Eudciu? 
omnium autem celeberrimus , cu- 
jus hic mentio. Cnidius nimini® 


mo intus exprefiit. ] Plin. iib- xxv, 'Major ilie eft, eujufqtie vitam feri' 

pfic 


Satyricon. 87 

j n cacumine excelfiffimi montis confenuit, ut aftro- 
rum , ccslique motus deprehenderet: & Chryfippus, 

ut ad inventionem fufficeret, ter heileboro ani- 
mum deterfit. Verum, ut ad plaftas convertar , Ly- 
lippum ftatuar unius lineamentis inhaerentem ino- 
pia exftinxit: & Myron, qui pene hominum animas, 
ferarum que sere comprehenderat, non invenit hx- 
redem. At nos vino fcortifque demerfi , ne paratas 
cuidem artes audemus cognofcere : fed accuiatores 
antiquitatis, vitia tantum docemus, & difcimus. li- 
bi e it Dialectica ? Ubi Aftronomia ? Ubi Sapientis 
coniultiffima via ? Quis unquam venit in templqm, 
& votum fecit, fi ad .Eloquentiam pcrvcniile.t^Quis, 
fi Philofophis fontem inveniffet^ac ne bonam qui- 
dem mentem , aut bonam valetudinem petunt : -ed 
ftatim, antequam limen Capitolii tangunt, alius do- 
num Dromittit , fi propinquum divitem extulerit : 
alius , fi thefaurum efioderit : alius , fi ad trecenties 
H-S.falvus pervenerit. Ipfe Senatus, recti bonique 
praeceptor, - s3 mille pondo auri Capitolio promit- 
tere folet: & ne quis dubitet , pecuniam concupilce- 

re. 


?f:t Diogenes lio. vm. Quum ve - 1 
zo exii, aitrorumque obfervationi 
motuum diutius vacafiet , recte 
AspoXoyzttsyct, u t Laertius vo- 
cative (pcuvcpcrjoc, ut Hipparchus 
ln Aratum , & Anonymus in vita 
«jufdera Araci feribere perait. 
i-ura ejufdem opera Meurfius re- 
, uti & exteros Eudoxcs 
Ccntmentario Apdilonii Dyfcoli 
hiiioriam commentitiam , quem 
V:t - e c. xxiv. gonfkiius. 

- S 2. Ter hcLleboro animum deter- 
Carneade idem narrat. Val. 
Maxim, lib. iix. c.vn. Mos hic 


adeo invaluit ut vetuftioris aev* 
Philofophi , iiudiorum gratia , ad 
pervidenda acrius, qux commen- 
tabantur, fxpiushelTebori potione 
uterentur adfirmante id ipfum 
Magno Eraftno in fuis adagiis. A- 
pud Lucianuro in vitarum auctio- 
ne ipfe inquit Chryfippus : Kccf tu 
x.s (petteuw , ss azQov» 

- 53 . jpiille pondo auri Capitolio 
• promittere folet. 3 Nihil hic mutan- 
dum. - Capitolium pro Iove C2pito« 
lino(at legendum hic exifihnat Sam- 


88 T. Petronii Arbitri 
re, Jovem quoque peculio exorat. Nolito ergo mi- 
rari, fi Pictura defecit, quum omnibusdiis, homini- 
bufque formofior videatur mada auri , quam quic- 
quid Apelles Phidiafve , Graeculi delirantes , fece- 
runt. Sed video totum te in illa hxrere tabula, 
qux Trojae halofin oftendit : itaque conabor opus 
verfibus pandere. 

Cata. Iam decuma mocjlos infer ancipites metus 
cauf- Phrjgas obfideba t me fis, & vatis fides 

Tiaccs. Calchantis atro dubia pendebat metu : 

Quum, Delio prof ante, -ss C afi vertices lis, 

Rycquius de Gapit. Rom. c. v, p aia. s u n t o. Eo ~ pertinet 
Promittere in Votis, id eft , addiee- j Petronii hic locus: & quod in ve- 
re feu vovere. Douja P- In metu a- teri inferiptione podium : j ovi. 
liquo publico nihil ufifatius aut j o p t i m o. MaxiMo. sexa- 
crebrius, quam dona Iovi & certe- ;tus. populus qji e. Rowa- 
ris Diis polliceri. Inde totiens a- n u s. Voto, suscepto, pro. 
pud Livium : Confutes paludati Vo- { s a l u t e. i m p. c j £ s. qu o d. 
tis < 2^uncupatis in "provincias pro /e- p e R. eum. p. r in. mpiio- 
iii. Et aperte 3 pud eumdem lib. , R i. a t qu e. T r a n qju 1 1 lio- 
xxxi. Ludos Iovi , Donum vovere |ri. statu. £St- Rycquius. 
Confutem , cui "Provincia Macedonia | 254. £ua Troja halof n oftendit: 

evenijjfet ( S cn2tus ) jufit. Eormu- itaque conabor opus verftbzis parde:: ] 
lam , qua folemne id votum nun- Agnofcefub Eumolpi figura Ne- 
cupabatur a Senatu , Pontii. Max. ronis ad poeticen proclivitatem 
prareun.e , idem lcnpcor 2dtui.it, ■ adumbratam. Inter inilgnicr2 s- 
hb. xxxvi . Si. duellum, nim PoerzztzSeromsJ-falofts exfri- 
Qji od. cum. Antiocho, tir antiquitus Trojana. Ubi fimula- 
r e <5 e. sumi, populus, jus- ram Carminis occailonem indu- 
s 1 T* 1 D * Ex - sententia, s. bie infectatur Petronius, quae vi - 
p. q. Romani, confectum, deiicet immanidimo Principi ex 
erit. tum. tibi, jupitcr. Romar incendio fuit oblata. C- 
p. r. ludos, magnos- dies, mnia dc veteres Hiftorici convin- 
x. continuos, .faciet, c unt. Suet. c. xxxi ix. Tacitus 
D o n A A D. OMNIA, p u L- lib. xv. Ann. Dio lib. lxi i - Scri- 
vinaria dasuntur. ds. .pdr prarterea Troi c a , utTu- 
pecuNiA. Quantam, se- venal- vocat $at. viii. cc. sa- 
natu s.de c R e ver a t. qju is- Troi CQN Perdi Scholiaites , & 
is. magistratus, eos. Troacos Lisros vetus in- 
^ u DOS. quando, ubique, terpres Juvenalis. Gonfdius. 

FAX IT . HI- LUDI. RECTE. 255. Cx/i VeTticSS . Hx tTohuntUT.J 

p* AC II. DONA c^u £. RECTE. Tryhiodcrus ; 


S A T Y R I C O N. 8 <? 


ld& trahuntur ; fcijfaque in molem cadunt 
Robora, minacem qua figurarent equum. 

Aperitur ingens clojlrum, & obducti [pecus, 
Ouicafira caperent. Huc decenni pr alio 
Irata virtus abditur, pipant graves 
Equi recejfus Danai, & in voto latent. 

O patrial z $ 6 pulfas mille credidimus rates , 
Solumque bello liberum: hoc '-n titulus fero 
Inciftts, hoc ad fata compofitus Sinon 
Rimabat, & mendacium in damnum potens. 

Iarn turba portis libera, ac bello carens 
In votaproperant: fletibus manant gena, 

Mentifque pavida gaudium lacrumas habet 
Ouas metus abegit, jamque Neptuno facer, 

• Crinem folutus, omne Laocoon replet 

Clamore 

Kssf 01 1 TEfatSfp chsgcfi, ? 7TS$0V 

letr si CUJTY.P. 

2 5 ^- * Tufas mille credidimus ra- [ droxn. Liv. lib. v. Plauto. Bacchid. 
rw ;i -^ot fuere inexpeditione illa Seneca Tragico , Propertio , Ovi- 
•^-ianciDus fcriptoribus prifcis , dio, pluribus. Sic itidem Si Poeta 
-tlchjio Agaman. Euripide An-| antiquus: 

<J r £cia conjurat repetendam Jl/lille carinis. 

Iterata hanc ratibus jrscia mille petit, 
ff' * orner iCzzziooo lib. 11. Iliad. . a 57. Titulus fero incijus-j Taleiris 
cc aftat, naves cioclxxxvx . fuifle. j volunt, fuifie. 


• P A K AI. MINERVAE. ILIADI. DONO 

• e - «tHugious c .cvi 11. 

danai. minervae. dono, dant 

e Ul -^ins in Deiphobo!^ 

MINERVAE. DONUM. ARMIPOTENTI 

danai. abeuntes, dicant. 


^ Fero.) Feros pro Equis an-' 
-fa-tus ufurpatos haud Catulli 
~ r > Virgiliiq U e auctoritatibus 
•firmare pefus ; fed & multo li - 
lus e J u s Epitheti contempla- 


tione, quod Hippocentauris Lapi- 
thifque omnes uno ore contri- 
buunt Poetae. Etenim genus iitud 
Semiferes indigitant, non quidem, 
a ferit Ate vocabuli eius Erymolo- 

f S • 


$o 


T. Petronii Arsitri 
Clamore vulgus; ~ 5S mox reducia cufpide 
Uterum notavit: fata fed tardant manus , 
iSufque refilit, & dolis addit fidem. 

Iterum tamen confirmat invalidam manum , 
Altaque bipenni latera perterat at. Tremit 
Captiva pubes intus, &, dum murmurat , 

Roborea moles fpirat alieno metu. 

Ibat juventus capta, dum Trojam capit , 
Bellumque totum fraude ducebat nova. 

Ecce alia monjlra. Celfa qua z6 ° Tenedos mare 
Dorfo repellit, tumida confurgunt freta. 

Undaque refultat, fciffa tranquillo minor. 

Oualis filenti no cie remorum fonus 
Tonge refertur, quum premunt clajfes mare, 
Tulfumque marmor abiete impofita gemit. 

Refpi- 

gia petita , fed vero a forma ipsa,lDoufh P. 

qua feros, hoc eft,Equos dimidia- 259. «Mox reducia, cufptde , Vit- 

ta fui parte adfimuIaiTe finguntur, rtem notavit .] Et paulio pofl. . , 
Iterum tamen confirmat invalidam manum , 

«Altafi, bipenni latera pertentat. _ 

Unde conligitur, bisfuifie E- j Virgilius lib. n.I^ivini opeps,u- 

quum a Laocoonte percufiiim , tramque Equi percufliohem quc- 

Hafka & Bipenni 9 utero ac Latere, que exprimit ac conjungit. 

Sic fatus [Laocoon] validis ingentem viribus hafiam 
In Latus , in fi fieri curvam compagibus w Alvum 
Contorfit . 

Confit lias. I 


160. Tenedos. ] Infula eft no- 
tifSma, in qua Gratci , reditum fi- 
mulantes in patriam, fefe occulta- 
runt : Sigeiis adverja litt oribus: Me- 
la lib. 11. c. vii. Nominis origi- 
nem tradit Cicero lib. 1. c. xix. 
in Verr. Tenedo Tenem ipfism , qui 
apud Tenedios fanet ifiimsu Deus ha- 
betur , atu urbem illam diettur condi - 
dijjc : cujus ex r omine Tenedius no- 
m; nat trr ; abstulit magne sum gemitu 


civitatis. Mure tus lib. 1. Var. Lech 
c. xii. altius originem repetit 
i Sic igitur ille , recitatis j2m duo- 
. bus locis libidinofarum 6c^ nJ ' 
1 rum , infit : Sed & Tenni Cygntfih°> 
! Neptuni nepoti idem contigifife memo- 
ratur:ejus enim ephebi jam &■ uiG rl ~ 
• ci dicunt , civd pj7rtod iefidtrzo ta- 
1 Eia noverca Thjlcncme , (alus Tty’ 
! boea ) de fiupro interpellat eum. '7*J e ~ 
Eia insimulavit eum apud patrem, 


9 l 


Satyri con. 

Ki efficimus , angues orbibus geminis fenmt 
Ad jaxa fluctus: tumida quorum pectora, 

Rates ut alu, lateribus fpumas agunt : 

Dant cauda fonitum : 161 libera ponto juba 
Confentiunt luminibus fulmineum jubar 
Incendit aquor, fibilifque unda tremunt , 

Stupuere mentes. Infulis flabant Sacri 
• Phrjgioque cultu gemina nati pignora 

Laocoonte, ~ sz quos repente tergoribus ligant 
Angues corufci. parvulas illi manus 
Ad ora referunt: neuter auxilio fibi , 

Uterque fratri tranflulitpias vices, 

Morfque ipfa miferos mutuo perdit metu. 

~ 6 > Accu- 

,en piant modo , ejua Hippolytum hic cteferibitur modo, quondam 
Thedra. Credulus parens inclufum in ex uno lapide fabrefactus m Titi 
t:vfam f.lium projecit in mare : tulit Imperat.domo omnium oculis pa- 
ittrn jjeotuniti innocenti nepoti. De- . tebat. Dein poft aliquot isecu a m 
Luj 4 capfa ad infulam Leuco-\ Carinis ad aquarum receptaculum 
tmn: 'ruam cum incola apetuiffintlAwemusptbi terrarum redonatus 
rrmj cognojjent : non tantum Tenni *eft- Poltea flatuam hanc magno 
renium detulerunt , fed etiam de no- emptam lulius XI. por.t! . 2 X. 

mite io fhu t infulam Tenedon nomi- , iu Belvedern virioar.is j. 

terunt , quin & mortuum coluerunt ‘ cella dedicavit.lilud opus * .c 

7 d’ Angelo non dubitavit vocare 

' tSi. Libera pontum juba CM - 1 naturae miraculum. Lui Cemon- 
luminibus. 1 Scaliger legit: ; tiofius in aureo de fculptura «« 

«« mento. Alii mirifico verfus rumlibeUo.graphlce de ea fic fai- 

getere oonum juha confcendunt .-aut; hir : Laocoontem u - 

tefeio quid de ponte esplicat.Gon- tem fama non novit. 

Mus : Utera ponto, quomodo ta- dum in Vaticano artis “““dum 
«= cli» m Catalectis edidit Sca- 1 oftentatur, fj^nnous 

Scribe : Ubera pontum juba, mcunens,artis ftatuari? c 
^tianu Poetis Synecdoche rica certamen, & u^ufquecum 

b-nminatica. Libera pontum quod- ipfe natura, palma u -Q^. , ncujn 
‘P pontum, esitantes ponto. Cro- \ enim Virgilius canum , 

«n !a .. v i illi marmore contendunt, Stu 

9 >U 0 S repente tergoribus U- ■ pendum opus ex uno lapide pa- 

*"•'* Laocoon’ cum Aoriphante reus, & liben.horrendi 

Thymbrxo $liis , eodem, qui nexus, patris anguli.*, Lbe.oruui 


5>2 T. Petronii Arbitri 

zS1 Accumulat ecce liberum funus parens , 

Infirmus auxiliator ; invadunt virum 

lam morte pa/t i, membraque ad terram trahunt. 

Iacet facerdos inter aras victima , 

Terramque plangit. Sic profanatis facris , 

~ 5 + Feritur a Troia perdidit primum deos. 

26s lam plena Phoebe candidum extulerat jubar. 
Minora ducens aflra radianti face. 

Quum inter fepultos Priamidas nocte & mero 
Danai relaxant clofira, & effundunt viros. 
Temtant in armis fe duces, ceu uti folet 
Duro remijfus Thejfali quadrupes jugo 

Cervicem 


geminis exprefii , cpus inquit Pli- 
nius omnibus & pi£lurx 8 c ftatua- 
rix artis prxferendum , quod de 
confilii fententia fecerint fummi 


cerdos Neptuni lapidibus occifus eji: 
quia facr i fictis , eorum non vetavit ad- 
ventum. Pofi abfcedentibus Gracti , 
quum vadent fa.crtfica.re Neptuno , 


artifices Agefander& Polydorus, 1 Laocoon Thymbrai ^Apollinis facerdos 
& Athenodorus Rhodii. " n ^ ^ ' — — 


forte duclus efi , ut folet fieri , qttut* 


fam in equum Trojanum miferit. A- his interemptus efi. 

264. Ter itura Troja perdidit pri- 
mum Deos . ] VirgiL lib- 1 1 . V. 3 5 1 * 


263. ^Accumulat ecce liberum fu-\ deefi facerdos certus - hic piaculum 
7ius parens. ] fihccd Phryges - idcirco , commi ferat ante fimul aerum numinis 
verba funt Hygini Fab,c. cxxxv* cum ^Antiopa uxore fisa coeundo, & 
faMum putarum , quod Laocoon ha- ob hoc immifiis draconibus cum fisis f~ 
fiam in equum Trojanum mi frit. A- " 
liter fenfic Euphorion cujus hxc 
verba : Tofi adventum Qr acorum fa- 

Excefifere omnes adytis arifque relictis , 

Di i , quibus imperium hoc fteterat. — 

255. lam plena Phtebe.] Prolixe xduov}®-™™*. duTujofh&M'" 
funt Scriptorum dividix de tem- a.' •> o ' 

, r , „ ysc<Jci -es , ' 237 -j; jvcvcrs.5 < 7 c?.l/An . 

pore ac Lunx xtace, qua Troia ca- r , Ti; , 

- ' A 1 - d r Idem viaetur indicare parvx i* 1 - 5 * 
pt2. nos tantum h:c Arbitri fen- , r 

1 • n - - • dos auctor: 

tennam anorum teftimomis cor- ! 

roboraturi fumus. Sic Clemens A- 
lexand. lib. 1 . Strom2t. ubi len- 
tenrias refcenfet vanorum au£to- 


N*J| fC£V £ lut pt.icrzt.Tc , A 
<£’ s 7zzt£7Zx iosXovjcc. 

Juvat etiam quod Ludovic. de 
rum fuper re eadem : JL ?hclyix.<& J 1 * Cerda , ad Virgilium obfervat» 
7 *»*,**»©- fi.Tr Gr^cos non niCt pl«“ 

' v r ~ f. Luna pugnare , confuevilTe . quod 

\*’ s * I & teftlmonio Ariftidis confirma* 

^ectcncey oycer, ficcez- cxir. Platonica. Gqnfalius. 

Z56. CSTBr 


% 


4 - 


Satyricon. 5 >t 

Cervicem, & altas quatere ad excurfum jubas. 

. Gladios retractant z66 commovent orbes manu , 
Bellumque fumum. Hic graves alius mero 
Obtruncat, & continuat in mortem ultimam 
Somnos, ah aris alius accendit faces, 

-cj Contraque Troas invocat Troja facra. 

Es his, qui in porticibus fpatiabantur , z6s Iapides 
in Eumolpum recitantem miferunt. At ille , qui? 1 '"- 
praufum ingenii fui noverat, operuit caput,extraque 
templum profugit. Timui ego , ne me poetam vo- 
carent. Itaque fubfecutus fugientem ad littus per- 
veni: &, ut primum extra teli conjectum licuit con- 

liftcre, 

-66. Cirftmovent crhes manu. 3 Orbes , clypei fune. Jdanifefte Papin. 
lib.n. AcKill. 


^At ferus f/Eacides radiantem vt cominus O R B e M 
Calatum pugnis fanis. 8cc. 

Virgil. lib. XI i. 

* - — Et clypei extremos feptemplicis O r s e s 
Per medium ftridenstranfit femur. 


Clypei enim rotundi erant, quod, apud Ovidium, oculum clypco 
'dhinc pa?et, quod Polyphemus, i comparant Tuum. 

Unum eft in media lumen mihi fronte, fed inftar 
Ingentis Clypei. — — — — 

Si clypeo comparatur oculus ; ; civitas cingeretur confcripiirSam- 
certe rotundum clypeum effe con- mohicus Serenus lib. v. rerum re- 
itar. quod Virgilius aliquanto cla--j condit, quod , quia majoris molis 
n -s demonftravit. lib. 1 1 1, divini' eft, quam ut hifce inferatur, le£fco- 
°P er *s. adi Manut. P F. lib. 1 1 1 . rem ad Macrob. lib. 1 1 1 . Sat. c- 
C * VI * j ix. relego. 

f J r ““ ’™' cal Tni f | asS .Laoldes uCBsmdfum rtatsm- 

f ”° re ” , Ro ^ aniS rr.rfiT.nr.: Vz Poetam & recia- 

eVOC3 l d f fl eK «wa rnlcfan. Es «.ore thea. 
De > quam oo.ideoa^.. troru m , ubi mali poeta: f2xis one- 
-caecmo quodam carmine fie- ! batKur f icu : bonijaculo floris 
q a °d aut aliter urbem capij^j & fotod honorabantur. Ad 
non «ederent,- aut etiam fi] m jacus ;i lein malum 

bC’ Ee f- S; dvrb aridum. Aw 

• -aere captivos. Carmen auo dii ; 7 , - ' 

Scabantur cum oppugnatione Oct&iw poifiigrscS s 


94 1 . Petronii Arbitri 

fiftere , Rogo , inquam , quid tibi vis cum ifto mor- 
bo ? Minus quam duabus horis mecum moraris , & 
fsepius poetice, quam humane locutus es. Itaque 
non miror, fi te populus lapidibus profequitur. Ego 
quoque finum meum Taxis onerabo, ut quotiefcum- 
que cceperis a te exire , fanguinem tibi a capite init- 
£«>»o/tam. Movit ille vultum , &,.0 mi , inquit , adulef- 
cens , non hodie primum aulpicatus Tum : immo 
-7° quotiens theatrum , ut recitem aliquid , intravi , 
Z 7 I hac me adventitia excipere frequentia folet. Gx- 
terum , ne & tecum quoque habeam rixandum toto 
Exccii-aie, me ab hoc cibo abftinebo- Immo , inquam ego, 
fi ejuras hodiernam bilem, una ccenabimus. * man- 
do aedicularum cuftodi coenulse officium. ** Video 

Gitona 


Piljnv f/^tr/i(7tx.yAyss, 'fe,\cu7rup$ 
t&q v, <$ artat Lapida- 

tionis theatralis exempla multa a- 
pud veteres,prsefertim Lucianuin* 
Cafaubon. Animad. in Athen.lib. 
vi. c.xi . Rader. ad Mart. lib. 1 1 1 . 
ep. xxxi ii. in Ligurinum eodem 
vitio, quo hic Eumolpus, laboran- 
tem. Er h ardus. 

-69 - Sapius poetice quam huma- 
nt locutus es.] Hyeron. adverfus Io- 
vian. lib. 1 . Kon ijt contentus nofro, 
id ef, Humano more loqui : A l- 
t 1 u S Q^ii 1 d D a M (tdgreditur. 
Refte nam verbis utuntur plerum - 
que Poetas ampullatis , tumenti- 
bufque , utftilus elate procedat, 
non humi repat , ut ferino homi- 
num eft familiaris & quotidianus. 
It2que huc facit ideo Ciceronis lo- 
cus !:b. 1 1 . de Divinat : Vt (iquis 
medicus agroto imperet, ut fumat. Ter - 
r igniam, herbigradam , domiportam , 
fangupie caffam potius quam H 0- 


'minum MoitE, Cochleam . Cot- 
\ f altus . 

270. Quotiens Theatrum, ut rec:- 

; tem aliquid , intravi . ] Vide Bulen- 
ger.lib. 1. c. xxix. de Theatr. 

| 2.71. Haeme advenfitid excipere 

frequentia folet. ] Vel Adventoris» 
dicebatur proprie caena, qua anu- 
cos aut hofpites peregre redeun- 
tes folebant excipere gaudium 
fuum conteftantes, ex more,quem 
innuit Plautus Epid. 1 . 1 • v. & 

■ Moft. i y. 1 11. xii. Bacchid. ii- 
11 . viii. m. vii. viii. Sticn- 
in. 11. xvii. Cure. iv. iv.y:- 
Kam adventores idem quodholp-* 
tes. Trucul. 1 . 1 1 . 11. 6z, 1 1 1 * * 

lv 1 . Hinc eleganter munus , que-* 
recens advenienti offertur dicimif 
adventoria. Mart. lib. xi 1. ptau- 
Vt fami liari fimos mihi aures t*~- 
exciperem adventor ia-lr.zeJ.igi' hau- 
ipfam dedicationem vel librum 
quem dedicat Paulo, ut ance zistjj 
ab urbe advenienti. Contrarium 

Cii 


Satyricon. 9S 

Gitona -"cum linteis & *73 ftrigilibus parieti appli- 
citum,trittem confufumcjue- Scires non libenter fer- 
ire, Itaque , ut experimentum oculorum caperem, 

con- 
ea Viatica , Plaut. Bacehid. i. i. j erant, vel aurei , vel argentei , vel 
j sl i. quam difcedentes exhibere cornei, vel eburnei, vel aerii , qui- 
foient. bus ftrigtnenta & fordes exercita- 

2 -i. Cum linteis. 1 Seneca, ep. : torum a corporibus radebantur, 
scv. Veternus limea £r Strigilee Jovii jErei ftrigiles erant , quorum pi- 
ftrre, 6' fpeculum tenere Junoni. Ctjon ciura hiepetritur , quive olim m- 
'cer-.: m-mfins Tlem. Qutdeni? ipfe ter Trajani Imperatoris thertna- 
tvneno generi minijirat. Vid. fupr. rum ruinas inventi funt.Mercuria- 
273. Strigilibus.] Strigiles ferrei iis. 



templum hic fubjicio.antiqu-x itrigius, quam apud nob. NicOi-um 
‘tincium vidi. 



?Crr ° declsrank nobis Strigilis- cerptis: js*xt*£ homfiam ftrigzl*:*- 
- z r .r’~s Aprjulei i verba in Es- ' lam tcZafafcz} At ‘ l7ne cUuJuU , f- e ~ A 

, tubula- 


5»!? T. Petronii Arbitri 
Gitm. convertit ille lolutum gaudio vultum , &, Miferere, 
inquit, frater: ubi arma non funt , libere loquor : E- 
ripe me latroni cruento, & qualibet vitia poeniten- 
tiam judicis tui puni, Satis magnum erit miferofo- 
&c«i-latium,tua voluntate cecidiflfe. Supprimere egoque- 
pim. re Iam jubeo, ne quis confilia deprehenderet: relicto- 
que Eumolpo (nam in balneo carmen recitabat) per 
tenebrofum & lordidum egreflum extraho Gitona, 
raptimque in hofpitium meum pervolo. Przclulis 
deinde foribus, invado pedtus amplexibus, & perfu- 
fum os lacrumis vulju meo contero. Diu vocem 
neuter invenit, nam puer etiam lingultibus crebris 
amabile pectus.quafTaverat. O facinus, inquam, in- 
dignum ! Quod amo te quamvis relictus ; & in hoc 
pectore, quum vulnus ingens fuerit,cicatrix non eft. 
Quid dicis peregrini amoris concefiio ? Dignus hac 
injuria fui? Poitquamfe amari fenfit, fupercilium 
altius fuftuiit. * nec amoris arbitrium ad alium ju- 
dicem tuli; Sed nihil jam queror , nihil jam memini, 
fi bona fide poenitentiam emendas. Hec quum inter 
gemitus Iacrumafque fudiffem , deterfit ille pallio 
Gitm. vultum, &, Quefo, inquit , Encolpi , fidem memo- 
ris tue appello : Ego te reliqui , an tu prodidifti ? E- 

qusdem 


tubulati»?! e ligula . ; «ttr ipfa in ma- ilium Pafcbalinum , infcripraitcue 


Cres est i a. Er Hac Scri- 


7iu capulo moraretur , cb (udor ex ea 
rivulo Uberetur. Per tubulationem 
quidpe ligulas fudor dilabebatur. ! gi]i s parce videntur ufifuiiTe zX\- 
Ligulam autem vocat partem in- quando &Medici. Scriboa, Largus 
curvam fuperiorem , quod iit non c . xxxix. Plinius lib. xsv-c.c-r- 
sbfimilis Ligulx , oblonga for - \ ‘TUnorius. 

meata, & contracta ; cujufmo- n-4. ‘Diu vocem neuter invenit.) 
<ii ego argenteam eleganter eia- i Verus amantiurrjflifechis- E u= ' 
boratam Romae fpeeiavi 2 pud Lm- demPropertius e Hb.i.ep-s 

gtium te complexa mori entem, Qalle, puella , * - 
Vidimus, cb longk ducere verba mora. 


Satyricon. 97 

quidem fateor, & prae me fero, *?s quum duos arma- 
tos viderem, ad fortiorem conlugi. Exofculatus pe-fjf- 
ausfapientia plenum , injeci cervicibus manus : 
ut facile intelligeret, rediifie me in gratiam, & opti- 
ma fide revivifcentem amicitiam , toto pectore ad- 
ftrinxi. Et jam plena nox erat , mulierque crenas 
mandata curaverat , quum Eumolpus hoitium pm- 
fat. Interrogo ego, Quot eftisPobiterque per rimam 
foris fpeculari diligentiflime erepi, num Afcyltos u- 
na veniifet. Demum , ut folum holpitem vidi, mo- 
mento recepi. Ille fe ut in grabatum rejecit , vidit- 
que Gitona in confpedtu miniftrantem , movit ca-^ 
put, &, Laudo, inquit, Ganymedem : oportet hodie^”^ 5 - 
benefit. Non deledtavit me tam curiofum princi- £ „„t. 
pium , timui que ne in contubernium recepiffem 
fcylti parem. Inftat Eumolpus , & quum puer il 1 
potionem dediflet; Malo te , inquit , quam balneum^ 
totum: ficcatoque avide poculo, negat fibi umquam £W- 
acidiusfuiITe:Nam & dum lavor,ait, pene yapuiavi, £E?Ki . 2 
quia conatus fum -7 6 circa folium fedentibus car-p». 
nien recitare. &r poftquam de balneo tamquam de 
theatro ejeftus fum , circuire omnes angulos erepi, 

& clara voce Encolpion clamitare. Ex altera parte 

juvenis 

*75. §uum duos armatos vide-' 17«- Circa folium. ] Vas 
' LM .ed fertiorem confugi.} Fortior hic lium lavationi accomm » 

^Armati , nupta funt verba. Re- quod habebatur in a 

Vc i 80 ArmiS iUiS d,ctuS r0rt ‘ 0r Si eft c’Ii r r&a forma fuc- 
A-cylcos , ut ex narratione proxi- xxxi n. c.x . - 4 • 

r e tsquenti fatis conftabit. Sic rit fabrefactum vi e g. ’ 

‘/Ptaidenacet Valentior a Petronio a nemine quod v I der ™ 

propudiofo cum Patrefami - Nam folium civcr.umetta'» 

^congxdTu. Hacce item acce- Labrum namque «a em longum 
Ppone infra ^ defumpra, eia- & amplum capax cujufque^- 
f c atibus codicillis : Paratu: miles ! tis hominis led f _ , \ . ; : 


r.ss tj ai. 


ai. Q onptlitts . 


tis nocuum . i --- ' . 

; dictum a Cmilitudme foUi 


pB _ T. Petronii Arbitri 

juvenis nudus,quiveftimentaperdideratjnon minore 

clamoris indignatione Gitona flagitabat.Et me qui- 
dem pueri, tanquam infanum,imitatione petulantif- 
fima deriferunt : illum autem frequentia ingens cir- 
cumvenit 277 cum plaufu & admiratione timidiflima. 
Habebat enim 2 7 8 inguinum pondus tam grande , ut 
ipfum 2 " s hominem laciniam fafcini crederes. 280 0 
juvenem laboriofum! puto illum pridie incipere, po- 
ftero die finire. Itaque ftatim invenit auxilium. 281 
nefcio quis enim equesRomanus,ut aj ebantjinfamis, 

fua 

cuod erat V2S amplo ac lato ore; clarius exEpig.lxxxi. lib. vi.fed 
ita ut fecientes immiilis intus cru- manifefte deprehenditur ex Cato- 
ribus , pertingente aqua ufque ad nislib. deR. R. c .x. &xi. Ergo 
genua , lavari vel foveri polient: Solium non erat vas in quo totum 
illi fcilicet, qui nollent in labris corpus mergeretur, 
mergi , neque ut aqua ventrem & Ramirez.* 

ftomachum ablueret. Id videor, zjj.CurnpUuJu^InbalneisMu- 
probare ex Mart. lib. zz.ep.xlzi. toniatis maximus fiebat plaufus: 
& prxterea ex d. 1 . ep. lxx. fed ;fic Mart. lib. ix.ep. xxxiv. 

.. Audieris in quo, Flacce, balneo plaufkm, 

«Mutonis illic ejje mentulam Jcito. 

2-78. Inguinum pondus tamgran- mentula. Hinc fafcinojus , id eft 
dc.~\ Vulgo gravidinem adpeiiant , a mentulatus. Scioppius. 
gravitate oneris. Auguft.lib.uk.; z8o. O juvenem laboricfum. ] Et 
ce civ.Dei. c. vi 11. Quidam ab in- Labor olim ditius de molefta coi- 
formi pondere genitalium fulvus ejfe- tus agitatione. Sic nunc ufurpat 
cius eft. In Qnerolo : ‘La mihi PJal- Petronius. Sic & Mart. lib. xi. ep. 
trias & concubinulas. LaR. Sume lxxxii. de fene & Ipadone lo- 
*~Paphien , Cytheren , Hirefeiden , fed qucns: 

cum pendere Ne fi oris. £ r go fine effectu prurit uterque 

-7 9- Hominem lafciniam fafcini bor. 
crederes. 2 Erat tantus Priapus , ut Aperit & Arbitri mentem id, 

homo ipfe appendix ejus , vel iaci- quod fubfequitur puto illum pti^ :e 
nia efle videretur. Id eft , multo incipere poftero die finire . Pari etiam 
brevior erat homo, quam fuus ip- nequitia ufurpat Priapus Carmit^ 
ftus faicinu s.T{amirez,.Fafcinum eft libero: 

Tarum , quod acia fub Laboribus luce, 

_ *Tc?em diebus pervigil traho noctem 

Sic autem dennit 1 1 . TufcuL f 281. Nefcio quis enzmEques 
Cicero Laoorem.- Efifuncho animi ajsbant infamis .] Notare hic A^ 3 ' 
've. corporis gravioris operis vel mu- nium Quindtianum Equitem 
neris. Gonjalius . Arbitrum voluiUe, conjeclura no- 

ftra 


S A T Y R I C O N. 99 

fua vefte errantem circumdedit, ac domum abduxit: 
credo, I8s ut tam magna fortuna folus uteretur. At 
ego ne mea quidem veftimenta 183 ab ofEciofo rece- 
piflem, 28 4nifi notorem dediffem.Tanto magis impe- 
dit inguina quam ingenia fricare. Hec Eumolpo di- 
cente, mutabam ego frequentiilime vultum: injuriis' 
fcilicet inimici noftri hilaris, commodis triftis. Ut- 
cumque tamen,tamquam non agnofcerem fabulam, 
tacui & lS sccena: ordinem exDlicui. * * * 

Vile 


ftraeft. Audiamus Tacitum lib. 
sv. Ann. c. xlix. At Flavius Sce- 
vinus, & „ Afranius £$uin£iiantzs, V- 
terque Senatorii ordinis .contra famam 
fui, principium Tanti facinoris capefi- 
vere. Nam Scevino diffoluto luxu 
mens , & proinde vita fomno langui- 
da. Quinilianus Molli Cor- 
pore Infamis, & a Nerone 
probrofo carmine diffamatus ,comume- 
liasultumibat. Idem. 

282. Vttam magna fortuna folus 


dem avide fpe&abat in balneo ,Ra- 
mirez ,. 

283 . iAb ojficiofo.]Wl£un ex Pau- 
lo /• in. sr. de ‘Traf Vig: §. ait* 
capfarium interpretari , quam ex 
Seneca impudicum. Sane quem- 
vis rniniftrum Ojfciofum indigitari 
pofTe nihil prohibet. Interp. hift. 
Apoilon. ^Accepto ceromate d.ocla 
manu circumlsvit ei , deinde in folio 
fovit , & ex eunt e rege ab offcio d.ifcef 
ftt . Rex vero refpiciens ad famulum 


'■iteretur. 1 Hac de caufa fiebat, Itre- . juvenis ille 3 qui mihi officium fe- 
Buorun hujufcemodi miiicutn in citj vide qtlis p t _ 

«ineis deleftus. Senec.quaeft.Nat. yvouvvcren. 

lib. I. c.xvl. de Hoftro quodam j jg.. Nifi Notorem deiiJJem.lNo- 
proriigatiffim^obfcxnitaushoma- : tor > qui not ; t i ara re i 2 ut fortunae 
/n omnibus , inquit . balneis age- p ro fiterur. Unde notoria e{t indi- 
‘•t zhe delectum , C~ aperta menfura c j n2 ? p er a uam res occultas note- 
bgebat viros, Item Lamprid. in vit. : r cunr . Marcilius. Senec. in Lud. de 
morte Claud. Ego te forti fime Deo- 
rum Herculem , fperavi mihi adfutu- 


hiagab. Roma , inquit , denique niL 
&‘-iud nifi emijptrios haberet , qui 

'■ iene vafatos perquirerent , eof£ ad rum apud a n 0 ~ '«L, p ?K „ d me 

perducerent, ut eorum conditio - 1 tarem pet jjf et , te fui nominaturus, qui 
me optime nofii. 

285 * Ccsna ordinem explicui .] Ex- 


kcus fui pofjet. Ii autem emifiarii 
non alio quam per balnea difcur- _ 

—nt;Id eo idem ipfe,quo poliet plicare cosnam voc2t , ita ftruere, 
e onditicne , bene vafatorum co- ut ea quse complicaverat & afier- 
gno.cere lavacrum publicum in as - 1 v averac , ante explicaret , & pro- 
Gidus aulicis fecit , & fimul Sc pa- meret in iis. Mart. lib. i. ep.civ- 
populo exhibuit, ut Lampri- 
:us teftarur. Et effeminatus ille 
-pudMaxt. lib. i. ep.xcvii. eof- 


Explicat C- canas uuzca mer.fa duas. 
Sic explicare convivia dixit eod. 
lib. ep- c. Ramirez, 

G 2 


xoo T. Petronii Arbitri 
Zumoi Vile elt, quod licet, & animus errore lentus inju- 
rias diligit. 

Nolo, quod cupio, fiatim tenere , 

Nec victoria mi placet parata. 

184 Ales Pbajiacis petita Colchis. 

Atque z8 7 Afra volucres placent palato. 

Quod non funt faciles: at albus anfer, 

Et pictis anas enovata pennis, 

Tlebelutn fapit. Ultimis ab oris 
- ss Attractus Scarus, atque arata Syrtis 

Siquid 


Ko!o,quod cupio, fatim tenere, CrcflXtr. fugiente puella amorem du- 
Koc non ignorans Nonnus Dionyf. | plicari fcripfit. Eleganter Aufon. 
Hanc volo , qua non vult ; illam , qua vult , ego nolo. 

Vincere vult animos , non fatiare Venus. 

Oblata s fperno illecebras. 

Hucfpecht illud Turpilii, in Demiurgo*. . 

Ego adepol docia dico ; qua mulier volet feibi 
Souum amicam ejje indulgentem & diutinum • 

^Modice atque parce ejus ferviat cupidini. 

Seneca Here. Oet. 

Illicita amantur, excidit quid.quid licet. 

286. Ales ‘Thafacis.’] Detefi2n-: Phrygia Attagena , grues JA.elic&, 
Ha fuit Romanorum ingluvies qui! badus ex Ambrachia , Pelamis chtd- 
mare, qui rerr2S alieno fole calen- j cedonia, Murana Tartefa ; afelli < Tcf- 
tes , non per ufum vitse necefla \fnuntij. Ofrea "Tarentina 5 peclur.as- 
xium, fed per luxum animi, parata lus Chius , elops Rhodius ; fcari Ciluesi 
- facilia faftidientes , per impro- nuces Thafa, palma ASgypt ia', glans 
bam fotietatis lafciviam, peragra- lbe r ica. De Phafiacis avibus eti2d 
runt, ac Romano nomini incogni- infra Petronius loquitur , eum lo- 
ta dederunt edulia. Sic menfas cum vide. 

nobis occupant , inquit Gellius, 287. Afra volueres. ] Horar. E- 
lib. vii. c. xvi. ‘Tavus e Samo, pod.Carm. 11. 

Ctfon Afra avis defeendat in ventrem meum, 

Kon Attagem Ionicus. jg 

Aero : Afra avis : gallina Kumidica. ■ 

^ 2rr ° 1 1 1 • de R.R. gallina, fa fidium hominum , veneunt proftet 

Africana funt grandes, varia , gibbe- penuriam mavno. 


ra , quas faz\ia,yg/.G oct adpellant 
Cjraci.Ha novi fima in triclinium ga- 
nearium introferunt e culina , propter 


288. Adtracius (carus.] Plinia 5 
lib. ix. c. xvi I. Kunc Scaro datur, 
principatus , qui folus pifeium , dicit* <r 
rumin#** 


IOI 


Satyricon. 


:8s Siquid naufragio dedit probatur. . 
Mullus jam gravis eft: amica vincit 
Vxorem: zs ° rofa cinnamum veretur. 


Quicquid queritur , optimum videtur. Hoc eft , r.ncil. 
inquam, quod promiferas , ne quem hodie verfumf*'*' 
faceres ? Per fidem , faltem nobis parce, qui te num- 
quam lapidavimus. Nam fi alicpiis ex his , qui in 
eodem Syncecio potant, nomen poetae olfecerit, to- 
tam concitabit viciniam , & nos omnes fub eadem 
caufa obruet. Miferere , & aut pinacothecam , aut 
balneum cogita. Sic me loquentem objurgavit Gi- 
ton mitiffimus puer , & negavit redie facere , quod 
feniori convitiarer : fimulque oblitus officii , men- 
fam, quam humanitate pofuiflem, contumelia tolle- 
rem , multaque alia moderationis verecundiaeque 
verba, quae formam ejus egregie decebant. * O 
cem , inquit , matrem tuam , quae te talem peperit l a d ci- 

zsi Macte* 0 » 6 ®' 


ruminare, herbifa, vefci , non aliis p i- 
fcibtts , mari Carpathio maxime fre- 
quens. ‘ Tromontorium Lefton nun- 
quam sponte tranf.t. Inde adjectos 
Tiberio Claudio ‘Tr incipe Optatus e 
libertis ejus ‘Trajectus clafiis inter 0 - 
fiienfem 6- Campania oram fparfos 
Effeminavit . Quinquennio fere cura 
e fi adhibita , ut capti redderentur ma- 
T: - Tofiea frequentes inveniuntur Ita- 
i:£ in Littore , non ante ibi capti. tAd- 
ftbi gula fapores , e Tifcihus 
^ A * i S , & novum incolam mari 
Edit , ne quis peregrinas aves Roma 
parere miretur. 


. 2 . Si quid naufragio dedit, ] La- 

tlr -- Pacat, in Paneg. Theod. Au- 
Horum gula angujlus nojter or- 
c <> namque adpofitas dapes non fapo- 
7e fidfumptu aftimantes, ili U demus? 


cibis adquiefcebant , quos extremus o- 
riens,aut pofitus extra Romanum Col- 
chus imperium , aut famofa naufra- 
giis maria mififfent, quos invita quo- 
dammodo reluctanti natura homi- 
num pericula rapui fient. 

290. Tpfa Cinnamum veretur. } 
Optime & hocce ad mentem car- 
minis, nam Cinnama in Italia non 
erant, uti Rofe, vulgaria. Sic de 
Cinnamomo Mart. lib. iv. ep* 
xiii. 

Tam bene Rana fuo mifcentur 
CiNsaM2 nardo . 

Rofarum vero tanta erat copia, 
ut fuifie inCalabria oppidum, Ser- 
vius, ad iv. Georg. rradat. in qua 
uno anno bis nafierettsr Rofa. Erat ni- 
mirum Paftum,e aque propter Vir- 
oil. 'Biferum vocatum. Genfatstes. 

5 q ^ 291 .Macn 


los T. Petronii Arbitri 
»* Madte virtute efto. Raram facit mifturam cum 
fapientia forma. Itaque , ne putes te tot verba per- 
didifle, amatorem invenifti. Ego laudes tuas carmi- 
nibus implebo. Ego 292 psdagogus , & cuftos etiam 
quo non jufteris , fequar: nec injuriam Encolpius ac- 
£»«>/- cipit, alium amat. Profuit etiam Eumolpo miles 
pius. ilJ e 3 q U i mihi abftulit gladium , alioquin quem ani- 
mum adverfus Afcylton fumpferam, tum in Eumol- 
pi fanguinem exercuiflem. Nec fefellit hoc Gitona. 
Itaque extra cellam procellit , 293 tamquam aquam 
peteret , iramque meam prudenti abfentia exftinxit. 

Paullu- 


291 « xMacle virtute efto .] Matius 
verbum antiquum fervatum in 
formula,qua virtutem alicujus in- 
(ignem re bene gefta laudabant: 
ma£te virtute efto. Livius lib. iv. 
“Tum Dictator, macie virtute , inquit, 
efto Cai Servili, liberata Rep. lib. I v. 
Decius Tribunus macti virtute mili- 
tes Romani efte. Ibidem que : Tum 
Dictator JSdanlio : macie virtute , kac 


Quct Kalendis luniis & publici & 
privatim fabatam pultem T)ijs mu- 
Eiat. Nifi tamen ibi legendum : fa- 
bata pulte Deos mati at. Et vinum 
libante* dicebant , macie hoc vino 
inferio ejto- Feftus : Inferium vinum 
id quod in facriftcijs. intra patera la- 
brum ponebatur . 

292. Padagogus dr cuftos. ] Apte 
ludit in Padagogi antiqua acceptio- 


pietatc in patrem patriam f, Titi ne. Lexicon vetus : Tlaq^aoyjo^j 
Mardi efto. lib. II. lubcrem macte \<j>adagogM . Pedifiqaus , Sic&Gy- 
■virtute ejje, fi pro mea patria ifia -vir-' coriem nunc'Perfequi pollicetur 
tus flaret. Inde mactare, in utram- i Amator Eumolpus. Etiam & Jll“- 
que partem. Infortunio; Pi 2 Ul. e i fler Paedagogus vocatus: Donatus 

Amph. iv. II. xiv. Bacchid. iv. LjScen. i,. A a. 1. Fnorm .M*- 

vm. xlv. Curcul. iv. m. v.| giarum Latini, quem Grxci 
Poen. in.1.1. Tnnum. iv. n.j > , .. 

v. Sic in contrarium , Cic. in lib. : «dpeilant. Magifter autem ip- 

de Rep. ferunt laudibus . maBam j fe dittus Eumolpus Item Cufios . 
honoribus. & ex Adio citat Nonius: I P r ° Paedagogo fumitur. Ita apud 
Sapzentiaffin-victa gratia atque bano- j Blaut. Pieud. II i. 1 1 - lx>:v I .Qen 
t is patera 2\ eft orem mactavit aurea, ‘J aiiUs ’ 

id eft donavit, honoravit. Verbum 293- Tanquam aquam peteret . ] 
eii proprium facrorum.Beos enim Hoc eft, tamquam veficam exone- 
augeri facriftciis putabant , qui- raret. Veteres aquam honeftdpro 
bus eos mactare fe dicebant, & in - 1 urina pofuerunt. Et veteres dice- 
de etiam ipfa facrificia mactare, bant , fumare fe aquam , quando i- 
Nam ne de hoftiis folum dictum bant adfecefTum. OYid. lib. i* 1 * 
putemus citat Nonius ex Varronc: ; de Art. 


Satyri con, 103 

Paullulutn ergo intepefcente fsvitia , Eumolpe, in- 
quam , jam malo vel carminibus loquaris , quam e- 
jufmodi tibi vota proponas. & ego iracundus .um , 

& tulibidinofus. vide quam non conveniat his mo- 
ribus. «+ Puta igitur me furiofum efle: cede infaniar, 
id eft , ocius foras exi. Confufus hac denuntiatione 
Eumolpus , non qusfiit iracundia; caufam, fod con- 
tinuo limen egreflus , obduxit repente honium cel- 
I 2 , meque nihil tale exfpedfcantem inclufit , exemit- 
qae raptim elavem , & ad Gitona inveftigandum cu- 
currit. Inclufus egofufpendio vitam finire confti- 
tui: & jam -s 5 femidndtio ftantem ad parietem fpon- 
dam vinxeram , cervicefque nodo condeoam, quum 
referatis foribus intrat Eumolpus cum Gitone, me- 
que a fatali jam meta revocavit ad lucem. Giton 
prsecipue ex dolore in rabiem efteratus , tollit cla- 
morem , me utraque manu impulfum prrecipitat fu- 
per lectum. Erras, inquit, Encolpi, fi putas contm- citm. 
gere polle , ut ante moriaris. Prior ccepi , in A.cy-ti 
bofpitio gladium qua; fi vi. Ego, fi te non inv enil- 
iem , periturus per prxcipitia fui : & ut fcias , non 


Scilicet objiabit cujlos ne feriiere pofiie. 

Sumenda dttw cum tibitimptu aqua? , . .. , , 

ii eft. cum ubi tempus detur ad /i.] Amor fecundum philolopnos 
«onerandam veficam. Scaliger F. j eft fpecies furoris. & Propert. no- 
2 94. Puta igitur me furiofum cf- 'II- Eleg. dicir. 

— Sine fenfu vivere amantes, 

^ Seneca pulchre in Medea, inquit: 

Caecus eft ignis ftimula tus ir2. 

Nec regi curat, patiturve frenos, _ 

Haud timet mortem, cupit ire in ipfos 

Obvius enfes. _ tr} . 

Et pa£*m Poetse amorem infa- ^baro Graeco dixit, 'Tg&cus.e9 9 
tutn & furiofum yocant. j Semicinctio hic quaft ia- 

2 9 s . Semicinctio. 1 Semicinctium ' queo, ad informem nodum Encol- 
•''■teras Choniaresin Codice Sar- pius urebatur. Rigalttus. 

G a ** 9 ’ 




104 T. Petronii Arbitri 
longe efife quamentibus mortem, fpefta invicem, 
jW-quod me fpectare voluifti. Hxc locutus , mercena- 
.rio Eumolpi novaculam rapit, &femel iterumque 
! cervice percuflfa , ante pedes collabi tur noftros. Ex- 
. clamo ego attonitus , fecutmfque labentem , eodem 
ferramento ad mortem viam quadro. Sed neque Gi- 
ton ulla erat fufpicione vulneris ladus, neque ego ul- 
lum fentiebam dolorem. «« Rudis enim novacula, 
& in hoc retufa, ut pueris difcentibus audaciam ton- 
loris daret , inftruxerat thecam. Ideoque nec mer- 
cenarius ad raptum ferramentum expaverat, nec Eu- 
molpus interpellaverat mortem mimicam. Dum h^c 
fabula inter amantes luditur , diverfitor cum parte 
c cenulae intervenit contemplatufque fcediffimam ja- 
‘ntcr*' centium volutationem. Rogo , inquit , ebrii eftis, 
an fugitivi , an utrumque? quis autem grabatum il- 
lum erexit ? aut qnid fibi vult tam furtiva molitio ? 
Vos, me Hercules, ne mercedem cellae daretis, fuge- 
re nodte in publicum voluiftis,-fed non impune, jam 
Encol enim faxo fciatis 2 ?7 nonvidus hanc infulam efle, 
fiw. fcd M. Manicii. Exclamat Eumolpus , Etiam mina- 
ris? 


2 26 . Ttiidls enim novacula, fc-c.] 
Homines elegantes ton fores etiam 
in miniiteriis , imo in delitiis ha- 
bebant quorum frequenti opera 
non in tondenda coma , pilifque 
vellendis modo; aut barb2 rafitan- 
d2, ^quandifqueiimul , atque ex- 
pungendis genis ; fed vero & py- 
giacis iacris Cynatdice . de nocte 
adminiitrandis utebantur. Cste- 
Tatn quoniam mortalium nemo arti- 
nnjcitur , antequam artis expe- 
rimentum caperent , collumque 
OOvaculae fubmitterent ilrictim, 

sc per pedti nem at tondendi, impu- 


• ratos illos veteranis ton foribus in 
magifterium tradebant prius ; q’-i 
eofdem idoneos prseceptis fuis 
redderent. Proinde quum res ea 
periculo non careret, Tyrociniun: 

; artis, acie novacularum retufa au- 
fpicabantur , quo videlicet auda- 
ciores redderentur; nec ad ftn- 
clum ferramenti mucronem ; ani- 
mo non minus , quam corpore er- 
fxminati de nihilo expavefcerenc* 
Doufa e T. 

2.9J-Son indu* hanc infulam 
Proverbialis fpecies. SicTerentios 
Heaut. v. i. ixxx. 

- 


SaTYRICON. 105 

lis? fimulque os hominis palma excuffiflima pulfat. 

Ille tot hofpitum potionibus liberum urceolum fu- ^ 
tilem in Eumolpi caput jaculatus eft , iolvitque C13.- Encol - 
mantis frontem , & de cella fe proripuit. Eumolpus p»*- 
contumelite impatiens rapit ligneum candelabrum , 
fequitur abeuntem , & creberrimis iftibus fuperci- 
lium fuum vindicat. Fit concurfus familias , hofpi- 
tumque ebriorum frequentia. Ego autem nadfus oc- 
cafionem vindicta:, Eumolpum excludo, 298 reddi- 
taque Scordalo vice, fine semulo fcilicet , & 259 cella 
utor & nocte. Interim 3°° codores 301 infulariique 

3 oz mulcant 


Krn, ita me t>lj ament, auderet hac facere Vidua mulieri ; 
Qua in me fecit. 


Ubi Eugraphius ejus interpres 
vetus: Facilis enim illufio efi hi eum 
& Mulier & Vidua, efi 


v 1 1 • Sa.hna.fius. 

2 99. Cella, utor & nocte. 3 Fami- 
liaris dicendi modus, promittere no- 

_ <-r ... ... 


** kjt Mulier vr v id.ua ejt. - r - a. 

IS 8 . Redditaque fiordalo -uice.l Hem , negare noctem , pacifa notem, 
Gloff.Veceres, Scordalus, ferox, qnor, uti nocte, ut honefte concubitus fi- 
tox hactenus non fuit inteUea». j gnificetur. Ovid.hb. i. Amor.el. 
caetiam utitur Senec. ep. Ivi. 1 . vin* 

Sape nega, noctem» capitis modo finge dolorem. 

Et eadem eleg. paulo ante'; 

Qm quia pulcer erit pofcet fine munere noctem. 

&Eleg. x i . ejufdem libri. 

In que mini (t er ijs furtiva ccgnita noctis 

Vtiiis,& dandis ingeniofiznotis. _ . 

\mirez,. ufuario, fundum,vel ades , per fau ua- 

3 00. Coctores .] Coctores , coqui, rium , -vel infularium cufi odire poti efi. 

Wi interpretatur. Doufa P. : Infularium Urbanorum numero ei- 

301. Infularii. ] Infularius fer- fe idem Pomponius tradit, • r <s- 

Vus cultos inful$ live domus in ur- na familia rr . D. V- S ■ Infi a, *z 
be ab aliis domibus fejunctas more r j am dicuntur viles fervi ac pv-i- 
iniuiarum. Infula enim aedificium fimi, qui fine civitate funt in opus 
P ro prio ambitu feparatum ab a- publicum, cum perpetuo dati , cc 
Eis. Tarirnc. /miC- rlf»nnrtati.Sunt qui ier- 


j - Tacitus. Qermama fisam qui fi 
e damam (patio circumdat nullis co- 


lyitcuuj, i c . r 

m Infulam deportati. Sunt qui ler- 
vos infularios putent indicatos in 


tpazio circumdat nutus is- V os miuiariua pue 
‘■arentibus adificiis , more Infularum. carmine obfeseno: 

- a * ^ i /• r 1. c — .... 7 /2, 


--pon. I. xui. i . eyfi. de ufu & 

■zcitat. Dominus , inquit , proprie- 

etiam invito ufitfruCtuario , vel T . ‘Topma . 

' J G s 


Ductor ferreus Infitiaris , a que 
Laterna videor fricare cornu. 


zoz.Mul- 


loi? T. Petronii Arbitri 


502 mulcant exclufum , & alius veru extis ftridenti- 
bus plenum in oculos ejus intentat: alius, furca de 
carnario rapta, flatum pradiantis componit: anas 
pnecipue liopa, fordidiflimo linteo pitecincla, z °3 fc- 
leis ligneis imparibus impofita, canem ingentis ma- 
gnitudinis catena trahit , inftigatque in Eumolpum. 
Sed ille candelabro fe ab omni periculo vindicabat. 
Videbamus nos omnia per foramen valvx, quod 
paullo ante 3°+anfa hoftii difrupta laxaverat , fave- 
bamque ego vapulanti. Giton autem non oblitus 
mifcricordia: fuse , referandum hoflium , fuccurren- 
dumque periclitanti cenfebat. Ego , durante adhuc 
iracundia, non continui manum, fed caput miferan- 
tis s°5 flridto acutoque articulo percuffi. & ille flens 
quidem confedit in lectum : ego autem alternos op- 
ponebam foramini oculos , injuriamque Eumolpo, 

advoca- 


3° 2 * Mulcant. ] Verbum arti- Ieg. hunc locum. Soles 

quum ac bonae not*; pro Verberi- igi cur IWse , funt , Gallica , au: 
bus afficmnc. Haur. Caf.Arg.verf. fculpWx. Wiuvvercn. 
v-Moitel.iv.i i.xxi ir.ue hzic exeat, holi*.] Grati 

out male me mulcet. \fil, t r r t ' , , r 

f Trr qr - , ‘ . vspujy^ circulus vel 2 nnulus fer- 

VIII. Trinum. IV. 11 cxln.Cic. s ... , 

pro MU. U!rh Pc. additus hoftio,quopulferur. 

Senator ita ef mulcatus , ut vitam a- a p i:anAS ‘ ^ 

mi fer it. Livius lib. xxlx. In Leva- -° 5 '* Stricto acato £ articulo fer- 
tum lictoribus prius indignum in mo- \ CU P- } Servos condylis coiafis , & 
dum mulcatis impetum faciunt. Ta- talitris caedebant domini: Undea- 
cic. lib. i. Ann. c. xxxi i. ‘Troftra- P ud Mart - Condylis fervi nomen lib. 

' ^ j i x. ep.xciv. Sic apud Suidam» 


tes verberibus mulcant. 


es -ueroertous muLCant. , - 

305. Soleis Author Rhet. 0 0 TtacjAx ytTir 'Jgac 

sd Heren. ‘‘Pedibus folea lignea indu- £ ycffefji/uiot ?US"^ 

cla funt. GlofT. folea c-cte/^taXiov. 'd/ 7 ^u.'te j .vz. Iuven. fat. ix. 

crcu-dccXtoy (fallicula , quae , “2\£ f colafum incutimus lam^cnf. 
vox etiam in GlofT. Ilidori : Calces ] crujlula fervo. f . 

G allio & militum. Idem GlolTarium: ; HicPetron. Vetus Gloflar. 1 
Gaiiicub Eefych. \ colafus, 

c*, Of ezc#ccc,\ict city&x hoc talitrum. Rigaltius. 


306 . Lcct* 


SaTYRIGon. 107 

advocationem que commodabam , & veluti quodam 
cibo me replebam : quum Procurator infula? Barga- 
tesa ccena excitatus , a duobus 3 ° 6 le<fticariis in me- 
diam risam perfertur : nam erat etiam pedibus x- 
j-cr. Is , ut rabiofa barbaraque voce in ebrios fugi- 
tivofque diu peroravit , refpiciens ad Eumolpum, 
0 poetarum , inquit , difertifiime , tu eras ? & non 
difcedunt ocius nequiffimi fervi , manufque conti- 
nent a rixa? * 

s°7 Contubernalis mea mihi 3oS faftum farit. Ita, 
fime amas, 309 maledic illam verfibus, ut habeat pu- 
dorem. * * * 

Dum Eumolpus cutnBargate in fecreto loquitur, 

310 in- 


306. Lecticariis. ] Servis qui le- 
fticam porcabanc.Senec.de Conft. 

C. xiv. /. xliv. 7? de leg. iii. I. viti. 
§• tdt. 7?. de leg. i. L Ixv. de leg. ii. 
i xi:i. 77. de ater. arg. Suet. Calig. 
c-lvui. Scholialt. Iuven. adverf. 
cxlii. fat. ix. & fsepe prifei lapi- 
as* Bajuli etiam & geruli didti. 
Tertull. de virg. veland. 5 enec.de 
S"ne£ hb. 1 1 1 . c. xxv 1 1 1 . 

307. Contubernalis .] Commode 
hx accipi poteft de uxore Bargatse 
exjure enim noitro patet contu 
Urnales eiTe fervorum conjuges. ; 


L ‘ §.xxx iii. 7?. defeud. znjhucr. j Dou f a 


— molta tenet antei qua . , fepolta. 
Differt, ii. 6 . xxvii. ad Indit. 

308. Faftum facit.') Me contem- 
nit , defpicitque. Tacit. lib. iv. 
Ann. in fin. juxta, gratiam autfa- 
fius janitorum perpetiebantur . ‘Ti- 
chena. 

3 09 . Maledic illam verfibusi] No- 
ta verbum maledicere cum accufan- 
di cafu conjunctum cui refpondet 
Benedicere , eidem cafui copulatum 
a Tibullo verfu illo: 

Sed bene Mejfallam fua quifque ad 
pocula dicat . 


310. Intrat fabulum praco .2 Fur- 
tum quod a Lictore aut Viatore li- 
cio pra:cin£to, ipfo aut alio quoli- 
bet comite indidium & fiSem in 
lance praeferente , live hoc priva- 
ta, live publica ex auctoritate ma- 
giltratus perquifitum inventum- 
cue eft, per lancem & lictum conce- 
^vT.onium apud Romanos docet pium videtur. Hujus rei amiflae 
^ 03 ; D - Ioan. Steinbergtus de quo ' perquirenda & concipiendae ratio 
*- c nto illud Ennii ecfan pofTes, etiam apud Plautum.Mcrcat. 

^ tsrtum 


• uxorem. concubina. 77 . de leg.iii. 

moerorum. §.fed & Papinius 7? . 
& verior, fignif hi n c contubernium 
er vile conjugium lignincat. Paul. 

tit % xx. l.xtv. §. fer viles. 
X ’ ** Ttt nu P t ‘ x ^ix- de mantsmiff 
cur fervi non contrahant ma 


io8 T. Petronii Arbitri 
310 intrat ftabulum prxco 311 cum ferro publico, a- 
liaque fane modica frequentia , facemque fumofam 
magis quam lucidam quaffans, 312 haec proclamavit: 
Puer in balneo paullo ante aberravit , annorum cir- 
ca xvi. crifpus , mollis, formofus, nomine Giton: 
Si quis eum reddere, aut commonftrare voluerit, ac- 
cipiet nummos mille. Nec longe a prarcone Afcvl- 
tos ftabat 3 1 3 amidus difcoloria vefte , atque in lan- 
ce 

Certum eft praconium jubere jam quantum efi conducier . 

§£ui illam invejligent , qui inveniant : pofi ad pr at orem illico 
Ibo , orabo, ut conquistores det mihi in vicis omnibus . 

*P. Pythaus. 

3 1 1 . Cum fervo publico. ] Publici j c 0 N V e N 1 AT. 


fervi dicebantur , qui officium , & 
minillerium publicum facerdoti- 
bus, aut magiftratibus , & populo cepTURus. 
exhibebant, de quibus Livius lib. 
xxvi . Vellejus Patercul.lib. 1 1 .Val. 

Mas. lib. 11. c. v- Servos publicos 
alios fuifle a Lictoribus oftendit 
Senatus-confultum vetus , quod 
Frontinus in lib.de A quaed.refert: 

Placere, senatui, eos. 

<L U 1. a qj s. publicis, pri. 
essent, cum. ejus. Rei. 
caussa, extra, urbem, guae adpulfum polliceatur. Cunas 
essent. LicTORes. binos. Fortunatianus I . C. lib. i. Rh«- 
ET. s e R V o S.p u B l I c o s. TCR. [Schol- cujus fervus fugerat, libeJo 
no s- &c. h a b e r e. T. Popma. propofito, vel per praeconem nu"- 
312. Hac proclamavit : p u e r. : tians , dixit daturum fe denarios 
in- balneo.] Plura hujus prae- i mille ei , qui ad ie {ervum perdu- 
conii exempla apud Lucianum ! xi/Tet. *P. * Tythaus . Sic & Prope*; 
multis in locis , prxfertim in fu- tius icedula columnae adfixa an:: - 
gitivis, extant. Itemque apud Se- , fas inveiiig2t tabellas: lib. 1 1 1 • C; 
neca* lib. v. controv. Sed & Ap- i xxi. Similiter Amorum mater 
pulejum lib. vi. MileC fane quam fanctiffima Venus Amorem 
e.egans : Si. quis. a. fuga, vum quaerens fu2vium promit*-* 
Re * - 


r e T r o. m e* 
tas. Murcias. Meacu- 
r 1 um. prodicat or em. ac. 

INDIC 1NR HO- 
MINE. ab. ipsa, vesesc. 
SEPTeM. SAVIA. SUAVIA- 
ET. UNUM. BLaNDieNtlS. 
A D p U L S U. L 1 N G U M- t 0 S- 
g e m e l l itum. Mirum videri 
non debet Mercurium praedicato- 
rem in lance indicium & fidem non 
praeferre qui indicaturae nocir* 
nihil praeter Veneris Suavia & lia 


xr ah e Re. vel. 


Tam. DeMONTrARe. 

T u E r 1 T- FUGITIVAM. Re- XXXVI. 
Sis. F 1 L I 3 M. V C N c R I s. AN ! 

ClLL 2 M. N OMINE. p SYCSEnJ 


313. Amicius difccloria 
Apud veteres , qui indcmo2itc 
iius 


o c c u l- inventori apud Mofchum Eidyl.** 
p o-! videCaluod. lib. n. ep. xxxv- 


S A T'Y I R C O N. 109 

ceargentea indicium, & fidem proferebat. Impera- 
vi Gitoni, ut raptim grabatum fubiret, annecteret- 
cue pedes & manus inftitis, quibus fponda culcitam 
!erebat:ac, 3I 4 ficut olim Ulyxes pro ariete adhefif- 
fet, extentus infra grabatum fcrutantium eluderet 
manus. Non eft moratus Giton imperium , mo- 
mentoque temporis inferuit vinculo manus, & 
Ulyxem aftu fimillimo vicit. Ego, ne fufpicioni re- 
linquerem locum , ledtulum veftimentis implevi , 
uniufque hominis veftigium ad corporis mei menfu- 
ram figuravi. Interim Afcyltos, ut pererravit omnes 
eam viatore cellas , venit ad meam : & hoc quidem 
pleniorem fpem concepit, quo diligentius oppefiu- 
latas invenit fores. Publicus vero fervus , infertans 
commiffurisfecures , clauftrorum firmitatem laxa- 
vit. Ego ad genua Afcylti procubui , & per memo- 
riam amicitig , perque focietatem miferiarum , petii 
utfaltem oftenderet fratrem; immb, ut fidem habe- 
rent fict£ preces , fcio te , inquam, Afcylte, ad occi- 
dendum me venifife: quo enim fecures adtulifti? Ita- 
que fatia iracundiam tuam : Prebeo ecce cervicem , 

funde 


r usrcm Ortivam quaerere vole-’ 
at * nudus eam quaerere cogeba- 
licio tamen, qua pudenda te- 
2t >cin6lus erat, & lancem, que 
t'~ Ca , erat r °tunda & ampla, an- i 
f °cul°s tenebat, propter matrum 
aut virginum prasfentiam. 
;.fl Cr ‘°‘ ten §- furtorum autem ' 
fari 9 U£ ex riafcur,-' 

£. jnoqu^ficor licio cinchisfuit, 
-•anu lancem tenuit, in qua 

KtmSr invenciocis five indi- 
Gir.1, ej r ec » uc ex hoc loco probat 
. :/‘‘ aai ? s at ^ 5- concept. In fi. eod. 

' WaBlE0 hic adeundus Mynfin- 


gerus in Scnol. ad Init, ut & Noh. 
D. Steinberglus. DiiTert. xxiv. 0 . 
■- IV. Porro de difcoloria -jefie. Ita Py- 


theeus: Di -celor jam \ 


3 dixit Ar- 


biter,ut juris n citri auctores verfi- 

coloriam. Vcpifcus color i am. Difio- 
loria, -vefic uti folitos- qui quid pu- 
blica auctoritate facerent , tefti- 
menio funt imperate rix conftitu- 
tionis verba, in Coa. Tkeodof.tic. 
Ds babit. qooo ir.tra ssrh. uti oport. 

314. Sicut clim Vlyxes pro ariete 
adbafijfet.'] Illud ut pateat, Homeri 
verba ex lib. ix. OdyfT. adducen- 
da funt. 


IIO T. Petronii Arbitri 
funde fanguinem , quem fub prtetextu quseftionis 
petiifti. Amolitur Afcyltos invidiam - &, Severo 
nihil aliud quam fugitivum fuum dixit qusrere: 
mortem nec hominis concupifle , nec fupplicis; uti- 
que ejus, quem poft fatalem rixam habuit cariffi- 
mum. At non fervus publicus tam languide agit, 
fed? 1 ! raptam cauponi harundinem fubter lectum 
mittit , omniaque etiam foramina parietum fcruta- 
tur. Subducebat Giton ab i<5tu corpus , & reducto 
timidiflime fpiritu 3 15 ipfos cimices ore tangebat. 
Eumolpus autem , quia effractum hoftium cella: ne- 
minem poterat excludere, irrumpit perturbatusji& : 
Mille, inquit, numos inveni : jam enim perfequar 
Fnnl abeuntem prteconeitj> & , in poteftate fua effe Gito- 
fiw. nem, meritiflimapropofitione monftrabo. Genua 

ego 


(Agveioz yxo pctXeav d inerroO 

T oa vcf!& vd&Xccfidv, AccgzIvj •vzsz yo&ssp tAv&ae 
'K.eifB/j. ccoTzzg jggan ddmv Jzazrs~crzo 
'SLaAsptas spsQSetslgpdw f rilXr i olc t )v[&a„ 


C&terum ego. 

( \Axtes erum erat pecudum longe optimus omnium ) 

Kujiu tergum adripiens (hoc eftj hunc fupra dorfum 
[fcilicet ir.euffl] aptans , ut Volaterranus interpretatur,) 

Villo fitm fub -uentrem delapfi&s 

‘Tendebam : ceterum manibus lana pretiofifiima 
Firmiter implicitus tenebam audaci animo. 

Confalius. 

315. Ruptam cauponi harundi- j toris, five Oftiarii geftamen libat- 
nem.] Harundinem oitio appen- de tranquillitate vi tx : Ule p»p 
fam adfixamque intellige : de qua animi e fi, qui fibi placet, qucd fofii* 
planius idem infra quoque : Et ha- rio libere refpondit , & virgam (J* 
rundinem ab ofiio rapuit , it erumque fierit. *Doufa P . 
mhtl re fp™dentem mulcavit , ac ni fi • 1 1 6 . Ipfos cimices ore tangebat ■'> 

prtmo ictu harundo quafjata verbe- jlegend. monet Gonfalius , exp- 3 ' 
t an. is impetum minuijjet , forjitan e- eta inepti Sima voce Scynipbes-Q' 
tiam brachia mea, caput £ fregijjet . mices in di verforiis & pauper^ 
''^^adpellatur £> enecas , Ian i- 'grabatis potiffimum inveniunt^-- 

liceZ 


Satyricon. III 

ego perfeverantis amplector, ne morientes vellet oc- 
cidere: &, Merito , inquam, excandefceres , fi poiTes 
proditum oftendere. Nunc inter turbam puer fugit, 
nec quo abierit , fufpicari poflum. Per fidem , Eu - 
molpe , reduc puerum , & vel Afcylto redde. Dum 
hec ego jam credenti perfuadeo, Giton, conlectione 
fpiritus plenus , ter continuo ita fternutavit , ut gra- 
batum concuteret. Ad quem motum Eumolpus 
converfus , 317 faluere Gitona jubet. Remota etiam 
culcita videt Ulyxem , cui vel efuriens Cyclops po- 
tuiflet parcere. Mox converfus ad me , Quid eft 
inquit, latro ? Ne deprehenfus quidem anfus es mihi ?ia ' 
verum dicere ? Immo, ni Deus quidam humanarum 
rerum arbiter pendenti puero excufsilfet indicium , 

elufus. 

Facete Mart. iib.xl. ep. xxxiu.\gijje tradunt. Apul. lib, ix. rpone 
* i”” | ^ tergum ejus maritus acceperat fonum 

{i er nutat zonis : quod cum putaret ab 
eo piofe&um , folido fermone falutem ei 
fuerat imprecatus , & iterato rurfunt 
& frequenter fzpius. Quod Graecis 
atque folemne fuifle Ariftoteles 
indic 2 t in Problemat. quaerens, 
Asx U Tzev pdiv cb&idv •jrvefutf&T&y 
crq , ciov OvcTjg ffcfji IqvypcS 

Vifvr. Suburranus , de illis late a- » HAE TOT JJTAP-- 

g:t. Salmallus in Epift. Quaeft. 3e- ! MOT IEPA.Nam poftquam dixit» 
verpvicl. Martinus Schoockius in ; 7 f t ' ocqysj t 5V 

nfPf* lo f n 8 iufcu ^ de , Sterna - ! ere, fubjungit, Aii ii lr,M> *’ 

— -one confcripta. Quibus com-l r fr 5 

nodum erit illos infpiciant; nos| fi> ^ 7W71 ' 

■-e ia pr^fentiarumBriftonio con- ; MA OS I. 

erimus , qui lib. i. 
onn. haec : iternutantes eri- 
omms caufa falutare mo- 

" ^ erat . Plm. lih* wc t t t t t 


& Ivit, eft enim juxta Plinium 
iib.xxix. c. iv. animalctda fcedif- 
fmn dicitifafiiaienda. 

317. Salvere Gytona jubet 3 De 
nribus in fternutationibus obfer- 
vatis apud veteres inulti multa 
fcr-pfere; In quorum numero non 
trimum promeruit locum Famia- 
c usStr2daRom. qui lib. 1 1 1 . Pro- 
*' J F- Acad. Praeledt. iv. cui titulus 


> KAI TO ITNET- 
IEPON nPOSKT- 
de NOTSIN. Et mox, JLvyz eag er,- 
.cceio vyeias tQ ccpp &<&9 yefj izca- 
; 'Tzerns 'ziorg IIPOSKTNOTSIN', 



pat J>; 


oih xi-yety , Z E T SfiXOS «T«* t? 


ccqyj 


3 iS. ^Araneis 


iiz T. Petronii Arbitri 
p ^elufus circa popinas errarem. * Giton longe blan- 
dior , quam ego , primum s i8 araneis oleo madenti- 
bus vulnus, quod in fupercilio factum erat , coarta- 
vit; mox palliolo fuo laceratam mutavit vellem, 
amplexufque jam mitigatum , ofculis tamquam fo- 
S itm - mentis adgreflus eft : & , in tua inquit , pater cariffi- 
me, in tua fumus cuftodia. Si Gitona tuum amas, 
incipe velle fervare. Utinam me folum inimicus 
ignis hauriret ! utinam hibernum invaderet mare! 
Ego enim omnium fcelerum materia : ego caufla 
fum. Si perirem, conveniret inimicis. * * * 
“Ego fic fernper, 8c ubique vixi , ut ultimam quam- 
que lucem , tamquam non redituram confume- 
rem. * * * 

^“' Profulis ego lacrumis rogo , qutefoque, utmecum 
quoque redeat in gratiam, neque enim in amantium 
elfe poteftate furiofam gmulationem : daturum ta- 
men operam, ne aut dicam, aut faciam amplius, quo 
pofsit offendi. Tantum omnem fcabitudinem ani- 
mo, tamquam bonarum artium magifter, deleret fi- 
ne cicatrice. Incultis afperifque regionibus diutius 
nives hgrent: aft ubi ea aratro domefadta tellus ni- 
tet , dum loqueris , levis pruina dilabitur. Similiter 
in pectoribus ira confidit : feras quidem mentes ob- 
Zumo! fidet , cruditas prglabitur. Ut fcias, inquit Eumol- 
pus, verum efle quod dicis,ecce etiam s ofculo iram 

finio. 

318. «. Araneis oleo madentibus.] Seren. Sammon. 

Si itero caput infejhes colli fer it ictus , 

Ex oleo necli ■z/ejiis debebit ^Arachnes, 

V^efciet hxc illic nijl cum fanarit abire . 

Quori exfcriplic Marcellus de Me- 3 19. Ofculo kamfinw.l Ex pri:cJ 

dicam, c - 1 . Fr acio capiti tela aranei amoris poft offen£uncul2S , incc- 
ex oleo &- aceto impojita non recedit grandi confuecudine quo 
nijr /anaverit. ^quoque refpechiruspoftea , 


SAT TRICON, 1 1 5 

finio, itaque , q UO d bene eveniat, expedite farci- 
nulas , & vel iequimini me , vel fi mavultis , ducite. 
Adhuc loquebatur , quum crepuit hoftium impul- Enco1 - 
fum , ftetitque in limine 3 21 barbis horrentibus nau-^Va 
ta. Et, Moraris, inquit, Eumolpe, tamquam pro- 
pe diem ignores. Haud mora , omnes confiirgimus,^" 4 '' 
&, Eumolpus quidem mercenarium fuum, jam olim 
dormientem, exire cum fiarcinis jubet: Ego cum Gi- 
tone quicquid erat , in altum compono ,8c * z 3 ado- 
ratis Sideribus intro navigium.' * * Moleftum 
eft,quod puer hofpiti placet? Quid autem, non com-' 
mune eft, quod natura optimum fecit? Sol omnibus 

• lucet. 


refidua in animis etiam pofijusjuran- incultorumque , puta nautarum» 
dum na remaner et . praterita aboleri agricolarum , & c. Mare. lib. ili. 
e culis placet. c Dot:fa t T. Ep. xlv 1 1 1 . idem innuit: 

320. gucd bene eveniat. ] Plane Seras putator horr id us refert uvas. 
omnibus rebus agendis ac aufpi- IdemHippocenraurodeditHie- 
candis fere ejufm odi adhibita pre. ror.ymus in vir. Paul, primi Ere- 
catioeft. Sic Caro de R.R. c.cxli. mit. Inter horrentia cra fetis blandum 
Aiibi & Petronius; His ita ordina- quafivtt eloquium. Graphice Varro 
Us > ilpicd bene F elicerterf, Eveniret , lib- v. D • LL- In corpore pili , ut ari - 
trecatiDeos Cic. lib. iv. Ep. Fam. fi a in J pica hordei , horrent. Gonfa 


alteris dicebas , te velle , av.e. e 
Bene ac Feliciter evenire. Ite 


lias. 

3 2.2. Et moraris finquit , t an quam 


rum Orae. proMuroma. Vt ea res prope diem ignores.TExprefiit hiemo- 
KmiM agifiratuif meo populo, ple- res Nautarum, qui, fi ve utpararos 
* e Rom. bene ac feliciter eveniret, veriores habeant, fimulant feftina- 
**■ p 2 ulo poft : Vt ea res fau fi e ,feli- re; (i ve, quafius fui cattfa 3 ut inquit, 
nter profpere^ Eveniret . Liv. lib. Cic. Ep. ix. lib. xvi . Fam. Nemo 
5X1 • & xxxi. autem ut Plautus id reprefentavir 

3 2:. 'Barbis horrentibus nauta. ] in Milite , ubi Pleufides Nautam 
--'eres Arbiter exprimit , Ipfas fimulans ornatu exit nauclerico, 
oanino intueri me Hercules facit, urgetque Philocomanum Aci. iy. 
®* tus ide plane rufii eorum efl Sc. vn. 

Fhilcccmafium qisarito, 
kA matre illius venio : fi itura efi eat. 

Omnes moratur : r.avim cupimus fi. Ivere. 

idem. • 


- 32? ' ^Adoratis fideribus. ] fc. Ca- caror lib. ili. Silv. Prcp. Metii 
0rc ic Pcuuce. quQS Statius pre- Celeris: 

H Pnfcrtc 


H4 T. Petronii Arbitri 
lucet. Luna innumerabilibus comitata Sideribus, e- 
tiam feras ducit ad pabulum. Quid aquis dici formo- 
fius poteft? In publico tamen manant. Solus ergo a- 
mor furtum potius, quam pratmium , erit? Irnmo 
vero nolo habere "bona , nifi quibus populus invide- 
rit. vietus, & fenex non erit gravis: etiam quum vo- 
luerit aliquid s-^fumere , 32 s opus anhelitu perdet. 
Hoc ut infra fiduciam pofui , fraudavique animum 
diffidentem , ccepi fomnum obruto tunicula capite 
mentiri. Sed repente quafi deuruente fortuna con- 
flandam meam , ejufmodi vox iz6 fuper conftratum 
l C ea> ' puppis congemuit: Ergo me derifit? At hxc quidem 
virilis , & pene auribus meis familiaris animum pal- 


Proferte benigna 

Sidera , & antemna gemino confidite cornu. 
Et Horat. Od. i ii. iib- i . 

Sic te diva potens Cypri , 

Sic fratres Helena lucida fdera. 


pitan- 


Et Aero, Sidus Veneris navigatio- 
v i profperum , adiirmat. exinde for- 
fitan ortum , quod Varro lib. i x • 
Antiq. rer. divin. narrat. &£#eam 
'Troia profectum , Veneris per diem 
Stellam vidiffe femper , donec in Lau- 
rentum agrum venit , ubi 'non efi am - 
piius vifa. 

3 24. Sumere. ] Et illud numera - 


Sicolim gaudia fumet. 

Mart. lib. x. ep. xvi 1 1 . 

325. Optes anhelitu perdet. 1 Se- 
nes aiimatici , id eft , anheli. Spi- 
ritus autem timide reducendus , 
tam in reddendo , quam recipien- 
do anhelitu , illud reciprocanda vo- 
I lui dicere i prsrfertim ii furti res 


tur ir.ter nequitiae verba : Nemef. : Unde de femet multis espe- 


Ecl. in. 


rimentis prudens Tibullus- 


2 \ota Venus furtiva mihiefh, ut lenis agatur 
Spiritus , ut nec dent ofcula rapta fonum. 

Aliter Iuven. Sat. vi. quum feribit: 

Nec quaritur quod 

St lateri parcas , nec quantum fu fit , anheles. 

Ibi enim de perfeverantia in re noxi3 veluti foricem , tuopte in- 
voluptatum efl fermo hic vero de dicio deprehenfum perire DouftP- 
collectione fpiritus tantum , quem 32 .6. Super confi ratum navis.] Su- 
nili intra pulmones penitiHImos per Cocftratis navium olim navi- 
fufpenfum rerro perriifaciter in- gantes dormifie, nil ambigendum» 
hibeas , cum lonitu erumpere ne- vel-ipfj Petronio celte. Nse fdper 
celTe dz, teque ipfum manifefta in ■ Ccnfcratum puppis cubantem eti2m 




Satyricon. 1 1 5 ^ 

pitantem percudit. Ceterum eadem indignatione^"'’ 
mulier lancinata ulterius excanduit, &, SiquisDeus 
manibus meis, inquit, Gitona imponeret, quam be- r 0'- 
ne exulem exciperet ! Uterque noftrum tam inex- ' ’ 

pedato idus fono amiferat fanguinem. Ego prxci- Er ‘ co! - 
pue, quali fomnio quodam turbulento circumami-- 1 """ 
Ctusdiu vocem conlegi , tremulifque manibus Eu- 
molpi, jam in foporem labentis, laciniam duxi ; &, 
per fidem , inquam , pater , cujus h xc navis eft , aut 
quos vehat , dicere potes ? Inquietatus ille molefte 
tulit ; &, Hoc erat, inquit , quod placuerat , tibi , ut 
fuper conftratum navis, occuparemus feeretiffimum EK)Ksi 
locum , ne nos patereris reauiefcere ? Quid porro ad ;,1K ' 
rem pertinet, fi dixero, Lycam Tarentin um efle do- 
minum hujufce navigij , qui Tryphxnam exulem 
Tarentum ferat ? Intremui poft hoc fulmen attoni- 
tus, iuguloque detecio , Aliquando, inquam, totum E ” coi - 
me Fortuna vicifti.Nam Giton quidem fuper meum 
pedus pofitus, animam egit,- deinde ut efnifus fudor 
utriufque fpiritum revocavit, comprehendi Eumol- 
pi genua , miferere, inquam, morientium, id eft, pro 
eoniortio ftudiormn commoda manum. Mors ve- 
nit. 


iposit dominum navis Lycam in- jilla parum etiam forent opportuna 
;^niifque ( quod indubium eit , i nocte ad quiefcendum quapropter 


J? 1 tC iuiflePecroniuro yloquentem 
^ paulo aare: fid repente cjuafi de- 


de aliis ergo tabulatis inferioribus 
Petronius capiendus , quse , quod 


^ - — • J k-M. . W ~ - VJ r l A ~ - ' ' — — 3 7 _ 

-■yt-z te fortuna Consi antiam meam , ; i n illis ftragula conffcernerentu x, 
iPfnodivGxfitper Confbratum puppis 1 dubio procul Corjirata nuncupa- 
Quum autem Confirata ; rentur limpliciter , participio in 


^ ^ Sed. 

_^? Cr cubilia erant, cataltro- j Charae -vocem nefandam & horruit Cr 
* UI He , pavimentaque fupe- I det e fi at a eft ; & velat gravi tonitru 
*- Gr2 i Cuibufcum tecta nimirum 1 procella fi, fideris, vsl etiam jpfio ‘Diali 
e tnayis ilia ec-nflrata: nasa loca -fulmine percujja , corruit corpus ct* 

Ji i obnubi- 


1x6 T. Petronii Arbitri 
nit, qiiT,mn per te licet, poteft efle pro munere. In- 
undatus hac Eumolpus invidia , jurat per deos deaf- 
que, fe neque fcire, quid acciderit; nec ullum do- 
lum malum confilio adhibuifle, fed mente fimplicif- 
fima,& vera fide in navigium comites induxific ; quo 
ipfe jam pridem fuerit ufurus. Qua; autem hic inli- 
Xumoidiz funt? inquit , ant quis nobis 3 -s Hannibal r.avi- 
P ”~’ g at? Lycas Tarentinus homo verecundiflimus , & 
non tantum hujus navigii dominus, quod regit ; fed 
fundorum etiam aliquot , & familia: negotiantis, o- 
nus deferendum ad mercatum conduxit. Hic eftCy- 
ctops ille, & ° archipirata, cui vecturam debemus: 

& prxter hunc Tryphama omnium feminarum for- 
monffima , qua: voluptatis caufa huc atque illuc ve- 
^»fo« clatur. Hi funt, inquit Giton, quos fugimus: fimul- 
jitv. que raptim caulas odiorum, & initans periculum tre- 
pidanti Eumolpo exponit. Confufus ille, & confilii 
egens jubet quemque fuam fententiam proponere : 
zy.moiSc , Fingite , inquit , nos antrum Cyclopiis intraffe. 

, Querendum eff aliquod effugium , nili naufragium 

poni- 

thmcbiU-At tini-nutm. lac. Pac2tu5\ f «. Ubi Goldafius mone- effele- 
Pancg. Hinc reorum uf^ue ad damna- Igendum, multat leges. Lundorpius- 
tionem metus ,pofiea attonitus Jiupor. ' 329. rfannibal navigat. Widt tor 

Certorum animi confiernatione . ad Punicam calliditatem Hanniba- 
feorftm habes apud Senecam Nat. 'lis allufura a Petronio : qua vete- 
Quxib- lia- ii- c.xxvn. De au- ranus fmp. ille, omnibus ‘Tamis p?- 
rium <sutcm ftupore Ammianus • n ' l0T 5 infidias thelbuns fuisfurtirn 
lib.xv 1 i.Irem Q^CurtiusliD.vin. . comparatas vaferrimo commento 
DsufaF. ! traditur elufille : non quidem ex 

, 3 2 S • Kec uUum dolum malum con - 1 Har pacum thefaurariorum manibus 
f ho ^dhibuijje .1 Eftenim dclus alius jelapfus modo , fed vero eos ipfo* 
bonus, alius malus. Cic lib. 1 1 1. 'etiam probe atque ex animi fui 
‘ c - de qua aoli diiiincHone eit lententia ultus oppido. Doufa *P- 
ini i. 5. ncn fi-.it. Tf.dtdth m*b. 3 3c . Archipirata . J ArchipirK* 
CxratiofusEpidaunta in Notis ; D.. cujufdam mentio extat ; in 
II- M. L. dolum malum multatur le- j mento Diarii antiquiSmi , anC * 

^ cempe 


Satyricon. i 17 

ponimus, & omni nos periculo liberamus. Immo, 
inquit Giton , perfuade gubernatori , ut in aliquem 
portum navem deducat, non finepramio fcilicet 
aifirma ei , impatientem maris fratrem tuum in ulti- 
mis efle- Poteris banc fimulationem & lacrumis, & 
vultus confufione obumbrare , ut mifericordia per- 
motus eubernator induleeat tibi. Necavit hoc Eu- 
molpus, neri pone; quia magna, inquit, navigia por- ErxoU 
tibus fe gravarim infinuant ; nectam cito fratrem eZ»oL 
defecifle, verifimile erit. Accedit his, quod forfitani'®- 
Lvcas officii caufa vifere languentem deliderabit. Vi- 
des , quam valde nobis expediat , ultro dominum ad 
fugientes accedere. Sed finge,navem ab ingenti polle 
curfu deflecti, &Lycam non utique circumiturum ae- 
grorum cubilia ; quomodo poflumus egredi nave, ut 
non confpiciamur a cunCtisiopertis capitibus, an nu- 
dis? Opertis. & quis non dare manum languentibus £»«/- 
volet?Nudis.Et quid erit aliud, quam feipfos profcri-?““ v 
here ? Quin potius , inquam ego , ad temeritatem 
confugimus , & per funem lapfi defcendimus in fca- 
pbam, prxcifoque vinculo , reliqua Fortuna: com- 
mittimus? Nec ego in hoc periculum Eumolpum 
arcello. Quid enim attinet, innocentem alieno peri- 
culo imponere? Contentus fum, fi nos defcendentes 
adjuverit cafus. Non imprudens confilium , inquit 
Eumolpus , 11 aditum haberet. Quis enim non eun- £«?»*; 
tes notabit? Utique gubernator, qui 331 pervigil no-f“' 
ttc fiderum quoqne motus cuftodit. Et utcumque 

imponi 

? e P. R. C. dxxcv. pridie K.' 33 i- *Tenrigtl r.o£t: fiderum esuc- 

cwe motus cuji odit. ] Kocfcu ex fide- 
ruc motu naviganonetn dirige- 
bantanciqui. Aft interdiu* quum 
pyxidis r.auticx ufum non h 2 bue- 
H 3 rins 


*^?A.eis : Demi pkon- a r— 

Z , 3 1 P 1 R. A T A. C A p T U S. A- C. N. 

1 I 


* s. 


C 1 K l o. H 


ERVA. LE6AI0-' 


crucem, actus. 


nS T. Petronii Arbitri 
imponi vel dormienti pollet, fi per aliam partem na- 
vis fuga quereretur : nunc per puppim , per ipfa g U - 
bernacma dilaoendum eft , a quorum regione funis 
defcendit. qui fcapfie cuflodiam tenet. Praeterea il- 
md miror, Encolpi, tibi non fuccurnfle, unum nau- 
tam ftationis perpetue interdia nocluque jacere in 
fcapha, nec polle inde 33i cuftoderri,nifi aut cede ex- 
pelli, aut praecipitari viribus. Quod an fieri poffit, 
interrogate audaciam veitram. Nam quod ad meum 
quidem comitatum attinet , nullum recufo pericu- 
lum, quodlalutis fpem oftendit. Nam finecaulla 
quidem fpiritum tamquam rem vacuam impendere, 
nec vos quidem exiftimo velle. Videte numquid hoc 
placeat. Ego vos in duas jam pelles conjiciam, vin- 

ctofque 

rinc Prifci. Id nos aperte docuit - . v A , 

Leontius Mechanicus in conftru- J ^ 

aioneAretejxSphterx:K^^ p ,^ gamoiray. Didici ex Apollonio 
" . , -i ' p' 3 rvT ' ~ , ^^vioacionem veteres interdiu e 

« «a/* Solis curfu moderari confuevifli: 

0py Z"’; w I fic inquit Argon. i . y. cv. 

•JtXvg c&ccfiXse^/sag , yi Fi&TC 0 ps- \ 

— ESjXos c>X dvi^Siv %z}&c&s 
Kcti 'zskooy y, sXiutc , dgt&c •Kx.pcv,^^ 


Ubi Schdiaftes : Kycffog ffzv 

y.tczoccg tzJ 5 v.XiCp , yvyj to. 


ccelum nubilum erat, minime ubi 
verfarentur fciebant , fed per va- 
ftum pelagus errabundi vagaban- 


> 7 \ > ‘ , ,J itum pelagus errabundi vagaban 

0!&s _ ky* ™ «ttom im r» j tur .Pl an e idoftendit Virg.lib.iU- 

7 txftygpa%. Ideo ergo quum j operis divini: 

Tres adeo incertos cceca. caligine foles 
Err annas pelago totidem fine fidere nccles. 

Gonfalius. 

3 31. Cufiodem. ] Excubise & Cu- ix. Buten fidum ad limina Cufto- 
{todes in veliibulis fuere. Virgil.lib. » dem 2dpellat- Idem lib. yi. 

Tifiphonetf (edens, palla fyccbicta cruenta, 

- Vefiibulum infomnis fervat nocte fd dicte . 

Idem lib v i . ' 

— Cernis Cufiodia qualis 
Vefibtclo fiedeat. 


APP~' 


S A T y R I C O N. 119 

dofque loris inter veftimenta pro farcinis habebo, 
apertis fcilicet aliquatenus labris, quibus & fpiritum 
recipere poflitis, & cibum. Conclamabo deinde no- 
de fervos pcenam graviorem timentes prxcipitafTe 
fe in mare : deinde quum ventum fuerit in portum, 
fine ulla fupicione pro farcinis vos efferam. Ita vero, E ” caU 
inquam ego‘, tamquam folidos alligaturus, quibus^ 
non foleat venter injuriam facere; an tamquam eos, 
qui fternutare non foIeamus,nec ftertere an quia hoc 
genus farti femel mihi feliciter ceflit ? Sed finge una 
die vinflos pofle durare : quid ergo fi diutius , aut 
tranquillitas nos tenuerit,autadverfa tempeftasrquid 
facturi fumus ? veftes quoque diutius vincias ruga 
confumit, & s 33 cartse alligatx mutant figuram. Iu- 
venes adhuc laboris expertes , 334 ftatuarum ritu pa- 
tiemur pannos & vincula? Adhuc aliud quod iterfa- 
lutis quaerendum eft. Infpicite quod ego inveni. Eu- 
molpus tamquam litterarum ftudiofus utique atra- 
mentum 

Appul. lib. de irnind. ^Ante fores 'guli cudodes locorum er ant lanito- 
z-:r: fortes , fiipatoreff regalium late - res ^r^AtrienfesSEz hincNautamSta- 
r: ' m > tutela pervigili , Cuft odiam per tionarium in fcaph2,cuil:odenj^ad- 
z/ices fortium fufznebant. Erant inter pellat Petronius. Fuit enim fcapha 
ess divifd ojficia in comitatu rsgto veftibulum navis. HincDiphilus a- 
crmigeri quidam , at extr infecus fn- .pud Athenaeum fcriptum reliquit* 


A vXce^ l ^.q^ 07 rdvei)i'i<riv dg 1 f/31 h>u.el 
H , y t , y tfacgiyos. 

ignarius. 

333. Charta alligata.'] Chartse & Tunicam lovis togamPalmatam dixit 
fcheduls alligatse farcinis erant, auro confectam. Hinc in Firmic. A- 
( i U2 indicarent cujus ellent.£r/?4r- i ilron. lib. 1 1 1 • c, xii. Prophetas 

| c> vefitores divinorum fimulacrcrrum. 

334 . Statuarum ritu patiemur Verum quod Artemidorus liD.^iv. 
&• vincula. ] Velaminibus & o c# tuacyrr, c~.cp azccg 

Phanis fimulachra induta . Lactant. 

1 1 • C. 1 y. Irfis peplos & indu- 

er ‘ ta pretiofa. quibus u fit s velaminis ~ , , " c» 

ej 5 .Corcmenc.adIuren.fat.x. . 0 *?**f&n 

H 4 


rsgfUx ‘ffsAu.es , bgfcg ccTttjxcySV 

1/Jj yx? ouj&y tzc 'Z&AZjgv&s dx:r> 5tS& 


120 T. Petronii Arbitri 
mentum habet.Hoc ergo remedio mutemus colores 
335 a capillis ufque ad ungues. Ira 33« tamquam fervi- 
Aithiopes , & prsfto tibi erimus fine tormentorum 
injuria hilares, 3 c permutato colore imponemus ini- 
micis. Quin tu, inquit Giton, 8 c circumcide nos, ut 
ludasi videamur : & 337 pertunde aures , ut imitemur 
Arabes, Sc3 3 ^ increta facies, ut fiuos XHallia cives 

putet: 

. xv 1 1 . Apul.Milef. mii un - 

fguibus fefe totum adtsfque fitmmos ca- 
' pillos perlinit. 

a 3 <5. T unquam fervi -s£th:e?ts.] 
de nigrore „Ethiopum nota facis 
res eit. Scitum eft illud Hebrxo- 
rum dicfcerium : 7 TTT& p 2 p rP 2 £* 

ijDi pnw ihm tu zjhybnv 


Quia faepe aurea, aut argenrea, vel 
anrea auro indutta hxc amicula. 
Laclant. Cum Iovi Olympio aureum 
Amiculum detraxifet , lanium jujsit 
imponi. Iu ven , fac. x i . 

— Nullo violatus Iuppiter auro. 

Interp. cum necdum auro t echus ef- 
fit 3 fid tota fictilis lovis compago 
VVouvvercn. 

3 3 S • ,A capillis ufque ad ungues.'] 
Locutio proverbialis , quafignifi- 
cacur corpus totum , ab extremis 
nainutillimifque ejus partibus. Cic. 
P-O R.ofcio : 2^cnne ab imis ungui- 
bus ufque ad 'verticem fummum , ex 
fraude fallaciis , mendaciis totus con- 
fiare 'videtur. Horae, lib. 1 1 . ep. 1 1 . 
Talos k vertice pulcer ad imos* Ara. 
mian. lib.xxv, deluiiano :^Abip- 
fb capite ufque ad unguium fummita- 
tem lineamentorum recta compage. 
Plauc. Stich. y. y. xx. Epidic. v°i. 


— — — 

jo zzJTpy nnnsr rup rr;?; 
nbm oVirn bmnxi 'tu 

hcc eft. decem cabif mensura flebrai- 
| C£ nomen j garrulitatis defenderunt m 
mundum , novem acceperunt munere: 
; &c. “Decem cabi nigroris defenderunt :r. 
! mundum, novem ab (tulit Cufcham 'Jl : e 
: rsTithiopiafijrunum reliquiis mundus. 
35 7* Der tunde aures, ut imitemur 

i ^Arabes.] Familiare hoc T u d?is Pc- 
1 n is, aliis, quiRomamsbarbari Ur.ce 
Plauc. Pcenul, Incedunt cum annula- 
his auribus, Juren. Sat.i.Ycrf.ciU» 


" — — quamvis 

Ixatus ad Euphratem , molles quod in aure ^snefra , 

* Arguerint . 

Dior uCaffius lib xxcnx.de &• cavernit pretiopi grani dtp'*- 
enno .lauro. Lynbu, mbaic Mi- !du>u gttvU , & Knon 1 « cvds!, 
1,b - v ”: f”- ^*Xeno- W ^«to^.Craian/d.hab. 
P,° Anab * f - w>- ni. Romanis jvirg. ^wibut perflari, rubi nvr* 
ttocmorra in u.a quoque tui£e. Ipraioffim* gr~„l fuCpenift. Hv«- 
r& dt ;“ r “ TeraL c. ron .ll6.i.epfvi Jl to»delA 

f*r-C Z ‘r V , “***»**-'». Arnob. lib.ii.Aawa»»»*»*- 

. pzjfe* ataun s» ck tuiti- 1 23 3. Izmtaf*:;;:, ntfuis 


SaTYRICON. 1 21 

putet : tamquam hic folus color figuram poffit per- 
vertere, & non multa una oportet confentiant , & 
non natione mendacium confiet. Puta infectam me- 
dicamine faciem diutius durare polle : finge nec a- 
qur afperginem impofituram aliquam corpori ma- 
culam, nec veftem atramento adhcefuram, quod fre- 
quenter etiam non accerfito ferrumine infigitur : a- 
ee , 355 numquid & labra polfumus tumore teterri- 
mo implere ? 3 +° numquid & crines calamiftro con- 
vertere ? 3 + J numqnid & frontes cicatricibus fcinde- 
re? numquid & crura in orbem pandere ? numquid 
& talos ad terram deducere? numquid barbam pere- 
grinatione figurare ? Color arte compofitus inqui- 
nat 

cives putet.} Ammian.lib. xv. Can- \habet tetra nox corporis. QusePetro- 
didi pene galli funt omnes. Encher. niushic dicit de GalIis,non adin- 
cretationem f3ciei,fed potius cum 
Pichceo nativum Gallorum cando- 
rem, &, ut Virgilius ziZyLaciea coi - 
A*,referendum cenfeo.ficut & gal- 
licas vultus , apud Tertull. lib. de 
veland. Virgin. 

339. Numquid labra pojjumue 
1 tumore teierrimo implere ? Au- 

thor Moreti : 

^Afra genus, tota patriam tegant e figura. 

Torta comam, labrif. tumens , Cf fufca colore , 

V edor a lata , &c. 

340. Numquid & crines calami- lib. 11 . Milef. qui autera hujufce 
f 70 convertere. ' Calamifirum , hinc rei erant opifices Cinerar tj dichVar- 
Cichim , ut inquit Varro, lib. iv. ronilib. iv-LL. & Catuli- ep. Ivi. 
bL. cuod eo calefafdo in cir.ere ca- & Cinitlones Plaut. Aulul. VVeit- 
r : ~u ematur. Aut , ut fcribit Ser- j rJius. 

acus e fi major, qua calefacta C“ 341 - Numquid tr crura in orbem 
■P adhibita torauet capi Hos. Hmc pandere ? numquid £? talos ad terram 
^nifiratacem* Cicer, pro Sext, 'deducerer iVoplizes divaricatos, cru- 
&s-arn- firct us f altator , eidem in o- ! raque Lunae dividuae in morem, 
rzr -p -it red. Calami firaTus puer. Hie-j iic veluti in cornua extronum fi- 
r onym 0 ad Dcmetriad. &: Ap U ],, nuata inreilige , intra coeuntibus 

• H 9 «te; 


. Lugd. lib. 11. c.iv. de gent. 
gelu a candore corporis primum ga- 
lera abpeRati funt. De iildem Liv. 
lib. XXXV in. Suntfufa & candida 
corpora , ut qua nunquam nifi zn pu 
gr.A nudentur. Ilidor Orig. Nonnul- 
le etiam gentes non folum vefibus ,fed 
C" in ve fi ibus aliqua (ibi propria ven- \ 
dcav.t. Circumdem t ludat preputia , 
pertundunt aures ^Arabes , Mauros 


112 T. Petronii Arbitri 
jExmci nat corpus , non mutat. Audite quid dementifuc- 
P™’ currerit. Pratligemus veftibus capita, & nos in pro- 
fundum mergamus. Nec iftud dii hominefque pa- 
tiantur, Eumolpus exclamat , ut vos tam turpi exi- 
tu vitam finiatis. Immo potius facite quod jubeo: 
Mercenarius meus, ut ex novacula comperiftis, ton- 
for elt hic continuo radat utriufquenon folum 
capita, 3 fed etiam fupercilia.fequar ego, 344 frontes 
notans infcriptione folerti , ut videamini ftigmate 
^“'efle puncti. Ita ezdcm literaa, & fufpicionem decli- 
nabunt querentium,& vultus umbra fupplicii teget. 
Non eft dilata fallacia , fed ad latus navigii furtira 


Valgos Plauto indigitatos reperi- 
mus. 

Doup P. 

342. }fic continua radat. ] Varii 
3 ntiquis er2nt depilandi mod:. 
Tres difticho uno comprehendi: 
Mart. lib. v 1 1 1 . ep. lxxxvi i % 


t2lis: vitium^Echiopum genti pro- 
prium. qui maximam fere partem 
diverias , feu difplicatas habent 
furas , pravis & vitiofis talis fub- 
nixi quo fit, ut cancros, five etiam 
lacertos in incefiu imitari videan- 
tur. cujufmodi genus hominum 

Pars maxillarum tonfa efi tibi, pars tibi rapi esi , 

Pars vulfaefi j unum quis putet ej]e caput. 

Perfice ergo , five forficula tonde- 'fallaciis , mendaciis conflare totus vi- 
tant . Fornacula radebant. Volfellis ve- detur ? qui idcirco capite , Superci- 
xo, au ^medicamentis vellebant . Prar- \liis femper efi rajis , ne ullum pilum vi- 
terea Forficulis per pectinem atton- ri boni habere dicatur, idem. 
debant , firiciim novacula. Qonp- 344 - Frontes notans infcriptione fi- 
Htts. J Ierit. ] Hinc dicebantur Injcripti, 

34 ?- Sed etiam flsper cilia.] Capi- Mart. lib. vi 1 1, ep. lxxv. & 
tis rafura fervis omnibus femper rati. Pl2ut. in Ca f. 8 c fronte notati, 
fuit communis. At fu per ciliorum, Mart. lib. 1 1 1 . ep. xx i . Sic SeneC2 
tantum fervi nequam , feditiofi , lib- 1 1 1, de Ira. De Notis Ulpiacus 
fugitivi. In de "&m ores C. Fannii intelligendus in l.i.§. Tamdzu,v.- , J - 
Chxr^e conligit eleganter Cic.pro de Fugitivis. Cufiodiuntur autem 
R ofcio Cotnced. Kunne ipfium ca- tamdiu,,quamdsu ad PrafieBum vig'-~ 
put , & pp er cilia illa penitus abrafa lum , vel ad Prafidem deducantur ,eo~ 
olere malitiam , O clamitare callidi- rura fi nomina & nota,ir cujus fi ep* 
Tatem videntur ? Xionneab imis jen- ejfie dic at ,ad magifihratus defer atu* rfi 
guibus ufque ad verticem fummum facilius agnofii ac percipi fugitivi 
( jtquamconjeStcram adfert domini- fnt.^ 2 \ota aurem verbo enam c:C3- 
*w tacita corporis figura ) ex fi aude trices conriner^ur. Illa ultima f cr ' 


S A T y R I C O N. 123 

procedimus , capitaque cum fuperciliis denudanda 
tonfon praebuimus. Implevit Eumolpus frontes u- 
triufque ingentibus litteris , & 34s notum fugitivo- 
rum epigramma per totam faciem liberali manu du- 
xit. Unus forte ex victoribus , qui adclinatus lateri 
navis exonerabat ftomachum naufea gravem , nota- 
vitfibiad Lunam tonforem intempeftivo inhacren- 
tem minifterio,exfecratufqua omen, quod imitare- 
tur naufragorum ultimum votum, in cubile rejectus 
eft. Nos diflimulata naufeantis devotione , ad ordi- 
nem triftitix redimus , iilentioque compofito , reli- 
quas noctis horas male foporati confumplimus. 

* * * * * * 

345 Videbatur mihi fecundum quietem Priapusi^i 
dicere, Encolpion , quem quaeris , Icito a me in na- 
vem 

ba fic accipienda funt : aliquando ] asreas lamellas incila Romae vidi.- 
domir.i irati non compungebant Cum e. Conilantinus Aug. l.xj. 
notis fervorum frontes,fed de for- c. Th.de peenis, ad normam ejushu- 
trabar.t cicatricibus. Patet hoc ex inanitatis, quam profitebatur, ve- 
Vip. I. locum n-deufufr. & Petro- = tuiflet in facie noxiorum fcribi , 
nio. T.amnez.. ' : quod dedeceret faciem maculari, 

3 -fS • Notum fugitivorum epigrarn- quas ad fimilitudinem pulchritu- 
rna ') Servos retrasdos a fuga ftig- dinis cceleftis effet figurata, non 
nutibus notabant. Locus inufiio- i defuerunt lenes domini , qui ob- 
E: strons fuit , ut monftrat Lucia- fequerentur , & frontis contume- 
nus Revivifcenr. At quasnam hse liam in ea quas diximus transfer- 
cctx t luerunt qui ftatuerent 0 . ; rcnt.Coliaria enim fuifie aptata fiu- 
^ f • Arbitror imcriptionem fugi- gitivis, teff a tur Lucilius apud Ng- 
t-vorumfuiiTe conceptam illis ver-:; nium lib. . xxix 
a * C 1 U2: in earuncem collaria , 

Cum manici, catulo , Collarique ut fugitivum 

Deportem. * 

r 9 °® are v idi Romz cum hac in- 
-e^pnojie : tene. me. quia. 

_ JG I? ET. REVOCA. ME. DO- 
- ' K °. M£0. BOSIFACIO. 

f.X. Tigr.o- 

iBe 



346. yidebatur mihi fecundum quie- 
tem ‘Triapus dicere .] Quinque fom- 
niorum genera Macrob. defignar. 
lib. i.deSomn. Scip. c. m.Iffc- 
; hasc Lycac &Tryph2snas fomnia aJ. 
• tertiam genzs , quod 5^? 


124 T. Petronii Arbi'tri 
j5r«/.ve m tuam e fle perductum. Exhorruit Trypho- 
Fff- na: &, Putes, inquit, una nos dormiifle : cam 
phana. 347 & mihi flmulacrum Neptuni, quod Bajis terfty- 
£«™/]o notaveram, videbatur dicere, in navi Lycx Gito- 
r>h ' na invenies. Hinc fcies, inquit Eumolpus, Epicu- 
rum hominem efie divinum , qui ejufmodi ludibria 
facetiflima ratione condemnat. 

3+8 Somnia, qua mentes ludunt volitantibus umbris, 

N oo 3 * 9 delubraDeum,nec abetbere numina mittunt ; 
Sed fibi quifque facit. Nam quum profirata fopore 
Urget membra quies, & mens fine pondere ludit: 
Ouicquid luce fuit, tenebris agit. Oppida bello 
Qui quatit, & flammis miferandas favit in urbes ; 
Tela videt, v er fafque acies, & funera Regum, 

Atqui 

ille vocat , id eft , Oraculum de- j ni , quod Bajis ter fiylo nataveram.) 
bent referri. Sic de eo ifiquit ipfe ' Neptuno , vota ter ait Arbiter, 
Macrobius : JE.fi Oraculum quidem , ’ nuncupafle Tryphaenam , eaquee- 
quum in fitmnis parens , vel alta fan- ! jus in limulacro, more antiquo ex- 
cia gravifife perfina ,feu Jacerdss , vel ' arafTe. Praeterea difficili in raar:, 6 
etiam Deu* , aperte eventurum quid, adverfa tempeftate jafxarer.mr i- 
aut non eventurum , faciendum, vi- bi haud raro vota itidem Neptu- 
tandumve denuntiat. Eumolpus au- no nuncupabant antiqui, folucuri 
tem ad quartum gemes trahere nite quum in porcum adpuliflent-Difcr 
batur. quodEyvTrvicy , fi ve Jnfom- t ^ m indicat vetus Arae infcnpno 
njum nuncuparur. gonfaliu*. ’ Capu<? in cafnpania inventae cujus 

347- Et mihi fimulacrum Keptu- iftha:c verba adhuc legi polTunu 

NEPTUNO 

SACRUM 

Tres lineae hic ftudio erafae funt. 

VOTUM. IN. SICULO. FRETO 
SUSCEPTUM. SOLVIT. 

Hoc eft , inter Scyllam, &Cha- 348. Somnia. 3 Plane cum 
rybdin, quod deorum fkatuis cera congruit Claud. praef. in dP- i:I ’ 
inlitis voti iponilones exararint de Rapt- Proferp. 
reteres, vulgo notum eft. ut & ftyli 34 9. 'Delubra'!) eum.) illuc inca- 

cufpide folitum in ceratis feribi bationes & excubationes rem?- 3 ' 
genfaiius. !iu pertinent.Soliti enim erant v e- 


SaTYRIC o n. 125 

Atque exundantes perfufo [anguine campos. 

Qui caufas orare [olent; 'legefyue forumque. 

Et pavido cernunt inclufum corde tribunal. 

Condit avarus opes, defojfunique invenit aurum. 

Venator /altus canibus quatit. Eripit undis. 

Aut premit everfam periturus navita puppim. 

Scribit amatori meretrix . 3S ° Dat adultera mutius. 

It canis in [omnis leporis vestigia latrat. 

In noctis J 'patio mferorum vulnera durant. 

Czterum Lycasut 3 si Trypharnat fomnium ex- £«•*- 
piavit, Quis, inquit, prohibet navigium fcrutan , 
videamur divince mentis opera damnare? Is, qui no- fri- 
cte miferorum furtum deprehenderat , iEIius no-^ B 
mine , fubito proclamat , Ergo illi , qui iunt , 
qui nodte ad Lunam radebantur ? peffimo , me- 
Dius- Fidius, exemplo. Audio enim non licere 
cuiquam mortalium , in nave 3 S 2 neque ungues, 

353 neque 

teres captandis rerum eventibus , 3 $-- Ketjue ungues , neque capu- 

fcmnia quzrere excubantes in de - los deponere .] Obfervatutn a cu-io- 
hibris Idolorum. bBa^tbius. fis rerum naturalium in mari per 

3 50. Dat adultera munus ] fupr. ! naufragium jaidatis &. f: evaaant, 

& fol Lici tat jiuptas , ad pr&mia i ungues a digitis recedere & ext^e- 
fsccat. 1 mitates tabefcere. Unde Propert. 

De pznis maechis irrogatis cre- ; lib. 1 1 1 . el. v. 

Aerrima apud Scriptores mentio, i Huic fluctu: vivo -radiatus abftu.it 
*-eo ergo Nuptse mulieres eme- ungues. 

-2r.t futuitiones; five ut Martialis Caufam reddunt falfuginem ma- 
•oquitur , numerabant nimirum ut r j s ; q UO pertinet , quod Selinus 
Peiorum fpe , ubi voluptas de- cbfervat , cum {alflores efcas in- 
adulteri deliniti imminen- temperanter edat gravida ungui- 
°a fupplicja contemnerent. culis carere partum. Czterutn 

BSi -Triplzana fomnium expiavit [\ cu xn illud videret fuperftitioia an- 
' fuperftitio expiandi fomnia. tiquitas , duplicem inde religio- 
? -° 7 ' fcvineim faciebant. Tibuil. lib. f urn ritum e£nxit: nam & in fum- 
lavabant, Perf-fat. 1 1 • j^o periculo ccnltinrci naufragii > 

Mart. v. lib. vii . el. 1 1 1 1 - Ca- UC£ ues prtefeindebant, & capillos 
Ccmment.ad Theoph-Chav. przfecabant , inque mare abj icie- 
banta veluthoc damno corpcns 


I2<$ T. Petronii Arbitri 
353 neque capillos deponere , nifi quum pelago ven- 
BhmMus irafcitur. Excanduit Lycas hoc Termone turbatus; 
V iU4 - & , Itane, inquit , capillos aliquis in nave praecidit , 
L)Cai ' & hoc node intempefta? attrahite ocius nocentes ia 
medium, ut Teiam quorum capitibus debeat navi- 
Bawo/gium lultrari. Ego, inquit Eumolpus, hoc juffi; nec 
/>«- non eodem futurus navigio , aufpicium mihi Teci; 
quia nocentes horridos longofque habebant capil- 
los, ne viderer de nave carcerem facere, juffi fqualo- 
rem damnatis auferri : fimul ut notae quoque liteia- 
rum, non adumbratae comarum przfidio, totae ado- 
culos legentium accederent. Inter caetera 3S 4 aptd 
communem amicam confumpferunt pecuniam me- 
am, a qua illos proxima nodte extraxi mero unguen- 
tifque perfufos. Adfummam, adhuc patrimonii mei 

reli- 


iratum mare placaturi. j hanc ob cauEam , qued mafragi c- 

353. ]$eque capillos deponere , ni- \ a diuturno morbo fe recolligentes t—* 

fi cum pelago ventus irafcitur.-] Ar- i conftteverint , eo periculi magni tuor 
temiderus lib. 1. c. xxm. adfir- j nem aliis t eft at am jacientes. £-2-C$ 
mac , Rafura fomnium portendere , j autem n au tragos fiiiiTe indicaiI'J' 
nautis quid.e 7 n naufragium : agrotis j ven. iat. xi I 
vero extremum vita di/crimen: idque j 

Tura (lagnante finu gaudent ibi vertice rafb. 

Garrula fecuri narrare pericula nauta. 

Et Nonius : liberi fiebant , ea 


eauffa calvi erant , quo tempefiatem 
fervitutis videbamur effugere , ficu* 
■naufragio liberati folet.Kfrchmannus 
2\ocentes horrido { longoffi habeban: 
capillos.] Rei capillum barbamque 
fummktebant Cic.iv.inVerr. Liv. 


lib- 11. decad. 11. & lib. J- ff' 
cad. v. Valer.v. lib.i . c-vi 1 • & 
vi. c.iv. Plin.lib.vii. ep. xx vl1 ' 
Tertull. de anima : totum caput 
tu vovere , eft comam reorum pj 
mittere. Fortunatus de fa^ kC 
Martino lib. 1 v. 


— — Et longa cathena reorum. 


^Accrefcente coma — — _ ^ 

Ut fcil . hoc habitu fuffr2gatores j cum liberis czrcumiret.TxiiZ.T^^-- 
conciliarent , inimicos permulce-; c. xiv. Orofiuslib. v. c. 1 ’ 

rent,judiees temperarent. Siler- 1 varo. ^ 

na hift. lib. 11 1 . Cum complures j 3 54* xAptsd communem amat ^ 


menfes barba immijja, intonfio capillo, j confumpferunt pecuniam meam- 
lugubri vefiitu , vicatim f.ens una ( munis quae fit amica , docet . 


[arr* 

lib. 


Satyricon. 127 

reliquias olent. Itaque sss ut Tutela navis expiare- e ™ 1 - 
tur, placuit '^ 6 quadragenas utrifque plagas imponi 
Sulla ergo fit mora. Aggrediuntur nos furentes 
nautse cum funibus , temtantque vilifiimo fanguine 
Tutelam placare. Et ego quidem tres plagas 3 ?7 
Spartana nobilitate concoxi : Caeterum Giton fe- 
mel ictus tam valde exclamavit , ut Tryphams au- 
res notiffima voce repleret. Non folum ergo turba- 
ta eft, fed ancilis quoque omnes familiari fono in- 
ductf ad vapulantem decurrunt, jam Giton mirabili 
rbrma exarmaverat nautas , cceperatque etiam fine 
roce ffvientes rogare , quum ancillf pariter procla- 
mant; Giton eft, Giton, inhibete crudeliffimas ma 4 ^* 
nus ; Giton eft , Domina fuccurre. Deflectit aures % cei _ 

Try -fiw. 


- i. xi. Ep. lxxxi i . Alfenus l.xvi. j 
~.de[bv» corrupt. dominus [ervum 
^[ip en fator em manumift , pofiea ra- 
' ::nes a ’° eo accepit ; & cum de eis non 
Vttftoret , comperit apud quamdam 
‘ulicrcuUm pecuniam eum conCum- 
Mart. lib. v. ep. xl 1 1 1 . 

3 SS* Vt tutela navis expiaretur.’] 


N2vium preris effigiata aut picla 
deorum , quibus fe mancioabant 
fignaimpofita , idque Tutela Lati- 
nis GloiC Tutela 'o>^cpa~ l ' yoy ^ej 
'ZsXesss. rccle. Nam & navigio no- 
men imponebat. Lucian. Navig. 
'TiwiTX&vvptgy 'rf-g vtag 
t 'crckv.Stacius Theb. vi 1 1 . ^ 


— Solus flat puppe magifier 
*• "Pervigil , inferiptaf TDeus qui navigat alvo. 
ductarius : Tutelam navis intelii- j minibus nuncupantur & naves. Pcr- 
l-vu; cum gubernatore navigare. Ha- j fius Sat. vi . 
en i**pi 3 os pr ejules , quorum no- j 
— lacet ipfe m littore , & una 
* Ingentes de pupps Dei 

^^A&vium tutelam dicit, quam l flagellabantur condemnati ad iia- 
^ P u ppzKts habent vel pingunt. VVcu- j gra aut fuifces. E r hard. 

‘ ~ ! 3 57 . Spartana nobilitate concoxi:] 

355 . Quadragenas utrifque via- :Cic.lib.ii .TuCcvd.Sparta pueri vero 
'f °» 9 a»f.-]Utpote fervis.nam ver- ! ad aram fic verberibus accipiuntur ,ut 
'ff 1 5 ?- Xr - £ f*nt fer viles , ' Pecrqn . multis e vifceribus fanguis exeat : non 
^-garf. Xot. in Iuft. lib. 1. Qua- numquam etiam , ut quum ibi ej?em 9 
- > inquit : nec enim olim audiebam , ad necem 3 quorum non r/10- 
'~ ltr:o carnificis , ficui: hodie fic, . do r.smo Exclamavit umquam 9 fd ne 

Ingemuit 


i’8 T. Petronii Arbitri 
Tryph^na jam fua fponte credentes , raptimque-d 
puerum devolat. Lycas, qui me optime noverat, 
tamquam & ipfe vocem audiflet , accurrit: &nec 
manus, nec faciem meam coniideravit,ied continuo 
ad inguina mea luminibus deflexis , 3 58 movit officio- 
EjoK.fam manum : & , Salve , inquit , Encolpi. Miretur 
£W- nu nc aliquis , Ulyxis nutricem ooft vicefimum an- 

pius. 1 • - y • rr * • L • • j- 

num cicatricem mvenilie originis indicem-, quum 
homo prudentiliimus confufis omnibus corporis in- 
diciorumque lineamentis , ad unicum fugitivi argu- 
mentum tam dodle pervenerit. Tryphaena lacru- 
mas effudit, decepta fupplicio : vera emm ftigmata 
eredebat captivorum frontibus imprefla , feifeitari- 
que fubmiilius coepit, 339 Quod ergaftulum mterce- 
piflet errantes ? aut cujus tam crudeles manus in hoc 
fuppiicium durafient ? Meruifle quidem contume- 
liam aliquam fugitivos, quibus in odium bonafua 
i,yc.-u. veniflent. Concitatus iracundia profiliit Lycas , &, 
O te, inquit, feminam fimplicem ! tamquam vulne- 
ra 


Ingemuit quidem. Iter. Tu fc. v . P neri 
Spartana non Ingemi fiunt, 'verberum 
dolore laniati: TertulLadMart.c.iv. 
q^am qua hodie apud Lacedxmonas 
follemnitas e fi maxima, 
czg > id efi flagellatio , non latet. In 
quo fiuro ante aram nobiles adolefcen- 
tes flagellis adfiiguntur. Illius facri 
folemnitatetn apud Plut. habes in 
vit. Lycurg. cujus inftituti origi- 
nem ac rationem docet Phiioltr. 
lib. vi. hinc etiam pacet cur Plau 
tus dixerit C 2 pt. Adfc. m. Sc- i. 
Laconas r . "Plagipatidas . 

3 5 8 - Movit ojfxtofam manum. ] 
Interpres fit Senec. Rhet. Frscf. 
lib. iv Epit. Contr. Ubi loquitur 
4c Q^Hacerio oratore eximio .Me- 


mini illum ( ruum Libertinum reta* 
j defenderet , cui objiciebatur , quoif#" 
j troni concubinus fuijjet ) dixiffe : Ifi 
, pudicitia in ingenuo crimen ejhfifirr- 
| z/o neceflitas , in Liberto Officium. R- s 
; in jocos abiit : non facis mihi officiar*, 

• c? * multum ille & hic in Officii* tiffg 
i fatur . ex eo impudici , Cr obfceni an ' 
\quandiu Officio fi vocati fiunt. . 

3 5 9 . Quod ergafiulum ir^erce 
i fit errantes. Ergafiulum fervor--- 
carcerem fuifle , ubi vincti op etA 
jbantur, nemonefeit. Aftq u! 

Jfo , Ergaftulum intercepi&^ lDC ' 
ros, ingenuo fque,quod Trvph^-y* 
; fufpicabatur ? Dicat Sueton- 1 
i A ug. c. xxxi i . Rapti peragro* -'-fi 
' tore s fine dijcriminc Liberi , fi fi 
&Sr 


Satyricon. 1*9 

ra ferro praeparata literas biberint. Utinam quidem 
hac fe inferi ption e frontis maculaflent ! haberemus 
nos extremum folatium. Nunc mimicis artibus pe- 
titi fumus, & adumbrata inferiptionederifi. Volebat a«z- 
Tryphsena mifereri, quia non totam voluptatem*""- 
perdiderat : Sed Lvcas memor adhuc uxoris corrup- 
tz, contumeliarum que 5 quas in Herculis porticu 
acceperat , turbato vehementius vultu proclamat : 

Deos immortales rerum humanarum agere curam, ijo». 
putoj intellexifti , 6 Xryphasna. nam imprudentes 
noxios in noitrum induxere navigium , & qutdfe- 
cilfent , admonuerunt pari fommorum confenfu. 

Ita vide ut profit , illisignofci , quos ad pcenam ip- 
fe Deus deduxit. Quod ad me adtinet , non fum cru- 
delis, fed vereor ne , quod remifero , patiar. Tam Er.csi- 
fupertiofa oratione Tryphsna mutata negat fe inp?'“ 
terpellare fupplicium , immo accedere etiam jultil- 
fims ultioni : nec fe minus grandi vexatam injuria, 
quam Lycam , cujus pudoris dignitas in concione 
proferipta lit. 

r ^ * * * * * * 

Me utpote hominem non ignotum elegerunt ad Eumri 
boc officium, petieruntaue ut fe reconciliarem ali- P m 
quando amiciflimis. * 360 Niii forte putatis juvenes 
cafu in has plagas incidiffe , quum omnis ve£tor m- 

ZMp&jrwnrupprwbantur. 

!n lia igitur Liberi immitti foliti, : Viatores ; J c - ^ _ rroutilTa 

tamen tut fraudem, quod », 


&LipSusj»m vidit. Viaurtt Tran- Exceptos ita f ~ :j r ' 

‘iaicus adpellat , quos Petronius, ph^na,& in Erg 
Sic Iterum in Tiberio c. jectos. GonpUtus. 


rr * 7: '— oie ucium ni 1HA.11W v. j — _ - 

C**» HKnm* repurga- BSo. 

,kn '»•'« It*! U Errcftularum , <?*>- fi » » pUg**tnctitS e - 3 Q-. ‘ 

-W» * mtidia, . ms ergo^ potifiana , A Enc0 ,. 


x 3 o T. Petronii Arbitri 
hil prius qusrar , quam cujusfc diligentise credat. 
Flectite ergo mentes fatisfactione lenitas , & pati- 
mini liberos homines ire fine injuria, quo defti- 
nant. Ssevi quoque implacabilefque domini cru- 
■ delitatem fuam impediunt , fi quando poenitentia 
fugitivos reduxit : & dedititiis hoftibus parcimus. 
Quid ultra petitis ? Aut quid vultis ? In confpectu 
veitro fupplices jacent, juvenes,ingenui, honefti,&, 
quod utroque potentius eft , familiaritate vobis ali- 
quando conjundli. Si, me-Hercuies, intervorrilTent 
pecuniam veftram , fi fidem proditione IsefilTent; 
fatiari tamen potuilfetis hac pcena , quam videtis. 
Servitia ecce in frontibus cernitis ,& vultus inge- 
nuos % r oluntaria poenarum lege proicriptos. Inter- 
zsmZ-pellavit deprecationem fupplicis Lycas , &, Noli, 
; n quit , caufam confundere , fed impone fingulis 
"" modum. Ac primum omnium , fi ultro venerunt, 
cur nudavere crinibus capita ? vultum enim , qui 
permutat , fraudem parat , non fatisfactioncm. De- 
inde fi gratiam a legato moliebantur , quid ita om- 
nia fecifti , ut quos tuebaris , abfconderes ? Ex quo 
apparet , cafu incidifie noxios in plagas, & te artem 
qumfifie, quanoftrae animadverfionis impetum e- 
luderes. Nam quod invidiam facis nobis, ingenuos, 
honeftofque clamando , vide ne deteriorem facias 
confidentia caufam. Quid debent laefi facere , ubi 

rei 

Encolpius Si Gitcn in navem vj quarat, qua cujus fe diligentia creU~- 
nerintj 2.n ultro ? Eumolpus patro- Opponit ergopetronius inter Cete- 
nus negat, cafu incidifie , ut non cu- fu incidijfe>& ultro i venijje . Paulo ifl" 
ra,2c ftudiutn videretur illud fliif- ira ait Lycas : ^Ac primum omr.ivfi 
fe Deorum, qua pratcipue ratione ultro ■venerunt , cur nudavere crimo vs 
2 - J periclitabantur : immo potius capita ? & inferius: Ex quo adpa? :T * 
fpcnte fuo fua Lycas fefe credi di f- caf: incidijje noxios in plagas- Fort 2 * 
fe , £uwn omnis vcciax nihil prius . fe etiam Arbiter opponere am 2- 


Satyri con. 131 

rei ad poenam confugiunt ? At enim amici fuerunt 
noftri; eo majora meruerunt fu pplicia. Nam qui i- 
gnotos laedit , latro adpellatur : qui amicos , pauilb 
minus quam parricida. Refolvit Eumolpus tam ini- se- 
quam declamationem , & Intellego , inquit , nihil 
magis obefle juvenibus miieris, quam quod noctesas. 
depofuerunt capillos: hoc argumento incidiffe in na- 
vem videntur , non venille. Quod velim , tam can- 
dide ad veftras aures perveniat, quam fimpliciter ge- 
ftumeft. Voluerunt enim, antequam confcende- 
rent, exonerare capita molefto & fupervacuo ponde- 
re, fcd celerior ventus diftulit curationis prepofitum. 

Nec tamen putaverunt ad rem pertinere, ubi incipe- 
rent, quod placuerat utfieret:quianec omen,neclege 
navigantium noverant. Quid,inquitLycas,adtinuit 
fupplices raderePnifi forte 361 miferabiliores calvi io- 
lent efle. Quamquam quid attinet,veritatem per in- 
terpretem quserere? Quid dicis tu iatroPqus 3 6 - Sala- 

mandra 


Vic » ca fi* venijje &• divinitus : nam id 
cura: d;:s fuilTe , pluribus palam 
fccere conatur Lycas. Sic Inquit 
anterius : 'Deos immortales 
7erti7 * humanarum agere curam , puto 
Uexifii , o Tryphana. Nam impru- 
^ eT2tes noxios in nofirum induxere na 
'igtttm , & quid 'fecijjent , admonue- 
ur -t pari famniorum co nfcnftt. Ita vi- 
^xtprefit , iliis ignofii , quos ad pce- 
T -*nip j6 Deus adduxit. Gor, /alius. 

3 o: . Miferabiliores calvi (olent ef- 
J V' n *^ u potiUitnum funebri an- 
^ Uls oiu fuit abrafio C2piIlo- 
^ e, “ Ciariffime de hoc ritu He- 
11 • tisici oJ&oigz cbhx- 
y~ icvcf, X,_ yAya.sSxj, 
r/g yjs>.i<rzt f ■ 
ciacit Athenaeus iib.xy. de 


I coronis. A 10 

'jc/jfloov y&qcpcjc&ju.Zote.iv. 0'y$ta- 
i 7zzxJjesg yuo fs 6 jcsx.te.vi yy- 
j A c/3 c Stcsv v.yjps a/jfovg fi 're yav- 
' fS fZv fg/.yyy , yyj tv, fz vy Tc$si- 
vorj <x(pa/,gic-et. Tangit & Senec. 
lib. v. de Benef. c. vi. Si Regem in 
luce media errantem ad rerum natu- 
ram admifi/fet , vfque eo ignarum , ut 
\ euo die fotis defectio fuit,regiam clau- ' 
\ deret , CN filium , quod in luctu ac re~ 

; bus adverfi* moris fuit , tonderet. K/jch- 
i mannus. Nam calvities erat certif- 
I fimum miferiarum ac calamita- 
tum indicium. Videndus hic Kad- 
Juniuslib.de Coma c. xi. 

3 6 z. Salamandra. ] Sammcni- 
cus. 

I i Se» 


. "Encol ■ 

plUS. 


152 T. Petronii Arbitri 
mandra fupercilia tua excuflit ? 3«3 Cui Deo crinem 
vovifti? 3«4 Pharmace, refponde. Obftupueram ego 
fupplicii metu pavidus , nec quid in re manifeftiffi- 
mdciceram, inveniebam. Turbatus, & deformis 
prartei fpoliati capitis dedecus , fuperciliorum etiam 
«qualis cum fronte calvities , ut nihil nec facere de- 
ceret , nec dicere. Ut vero fpongia uda facies plo- 
rantis deterfa eft , & liquefactum per totum os atra- 
mentum, omnia fcilicet lineamenta fuliginea nube 
confudit , in odium fe ira convertit. Negat Eumol- 
pus palfurum fe , ut quifquam ingenuos contra fas 
legemque contaminet ; interpellatque faevientium 
minas, non folum voce, fed 6t manibus. Aderat in- 
terpellanti mercenarius comes, & unus, alterque in- 
firmiffimus vedtor, folatia magis litis , quam virium 
auxilia. Necquicquam pro me deprecabar , fed in- 
tentans in oculos Tryphsns manus, ufurum me vi- 


Seu Sa.U17ia.ndr a potens, nuUiflL ohmicia jUamnk 
JLxhnium capitis taciti dejecit honorem. 

35». Cui Deo crinem -vo-vifli ? ] j inNuptialibus facris comarum 
Capidum diis confecrabant aut flu- : minias lunoni , & Diana obru-erun- 
minibus Pollux : insipar Tns; virgines. Pollux lib.in- 
* 3 plw -TTzferSK* Diis Uer- ver.es quoque. Lucsan. de Deas. 


culi & Apollini. Herculi vulgus A- 
thenienfium. K Apodini fortis majo- 


ria. VVouwcren . 

6a. ‘Tharmace. ] * 


ris. Huc. Thef. Quod. fluminibus, i n q U it, Suidas , * 

Scholiaftes Pindari *. nzg pty 

yjcc&* 'rdig 7ro^U3ig d- pharmacus , Vnguentarius . £' 
f Toxeipgyr?, cvuSoKoy tsJ g t, voci- qui 'venenata medicamenta com C^^ m 
ehetf csvurj&y r rlvj ountanaiv . . Ap te cr g° Pharmacus ille ’*¥ 
Vovebant autem faernm crinem mius technarum ac frauda ^ 
prima conliitutione infantis fuper fex habebatur. Sive a-ice.- ^ 
terram , 2 ut cum nomina impone- p&yjz , rurfus, 2 ic Suidas , e • 
bantur. Lucian. de Dea Syria : Tat TzzXzag dteu^sfl^ 

TOLGt cz ysoicz, 's^.cy^MsvgUcc-jg y <&» 9 oy A vpvai 
*sx. yf.7ZTy_g cc7rtu.cz. Omnino vide- ! macus , qui propter aliquam 
dusTertu!idc Anima, c-y&.Quin' flrationem -nserfleitur , 


itro* “ 
OCA 




S A T Y 5. I C O N. IJ3 

ribus meis clara liberaque voce clamavi , ni abftine- 
reta Gitone injuriam mulier damnata, & in toto 
navigio fola verberanda. Accenditur audacia mea 
iratior Lycas , indignaturque , quod ego reli&a mea 
caufsa tantum pro alio clamo. Nec minus Tryphac- 
na contumelia fsevit accenfa , totiufque navigii tur- 
bam diducit in partes. Hinc mercenarius tonfor fer- 
ramenta fua nobis, & ipfe armatus, diftribuit : illinc 
Tryph znz familia nudas expedit manus. Ac ne an- 
cillarum quidem clamor aciem deftituit,uno tantum 
gubernatore relicturum fe navis minifterium de- 
nunciante, fi non definat rabies libidine perditorum 
conlccba. Nihilominus tamen perfeverat dimican- 
tium furor;il!is pro ukione,nobis pro vita pugnanti- 
bus. Multi ergo utrinque femimortui labuntur, plu- 
res cruenti vulneribus referunt veluti ex prcelio pe- 
dem : nec tamen cujufquam ira laxatur. Tuncfor- 
tifiimus Giton ad virilia fua admovit novaculam in- 
feftam , minatus feabfcilfurumtotmiferiarum cauf- 
fam : Inhibuitque Tryphaena tam grande facinus, 
non diffimulata miflione- S^pius ego cultrum ton- 
forium fu per jugulum meum pofui , non magis me 
occifurus , quam Giton, quod minabatur , facturus. 
Audacius ille tamen tragoediam implebat, quia fcie- 
bat, fe illam habere novaculam , qua jam libi cervi- 
cem prsciderat. Stante ergo utraque acie, quum 

appareret, futurum non Matarium bellum, fgte ex- 
pugnavit 


id eft , piaculum. Multis' ocT-u vocaitis in mediZ.ut fciamqua- 
Tzetzef Chii, v Hilt. xxin. Ita- ruditibus debeat navigiumluthari. 
c.utipfam vocavit Thermaeum, 3<S5- Cum adfareret futurum nor, 
-- indicaret in animo habere, ejus bellum.} Truluutomnm 

«?» veile navem luftttre.' Prat- reprehendo . Sed omen. ' - 
«utsta t c2ii» ipfe L.*c3S\Adtrahitc Aie Stloturtum, ip& reas norits- 

X 5 5 " 




134 T. Petronii Arbitri 

Try- pugnavit gubernator, at caduceatoris moreTrr- 
p****phena inducias faceret. 3«? Data ergo , acceptaque, 
patno rnore,fide, 35S protendit ramum Olee a Tutela 
navigii raptum, atque in conloquium venire aufaj 
Oats furor, exclamat, pacem convertit in armat 
Oidd nofira meruere manus? non Troius bofits 
Hac in clajje vehit decepti pignus Atrida ; 
sa>?£ec Medea furens fraterno fanguwe pugnat. 

*7° Sei 

te fe mihi commendat , bellum^ | flo. Ita enim a lembo- fiveltlembo, 
filftarium , lentum dici videri po- j equum gravem & tardusn, pedibus 
tefi, a fiTata genere navigii, cui ia- j filenibumLu ciiius. vocavit. Nec dii- ’ 
titudo nomen dedit , auctore Fe- j -lmiie illud in Plauti Pcenulo: 


Tardiores quam corbita fiunt in tranquillo mari . 

?.c paullo poit: 

Cbjecro hercle, operam celocem hanc mihi, ne corbitam date. 

Imo Jllatarium bellum & tr alati- i clajjem procul haberet, & longam obfi- 
cium idem fere eft, ludicrum vide- j dionem magno fibi ad c at er a impedi - 
licet certamen, ut vis quaedam fe- j mento -videret fore , Caduceatores, oki 
flucaria. Nam in, vetere gloilario ,:^ pacem eos compellerent , mi (it. 
Jtlatarius, exponitur, E j 367 . Data ergo accepta fi , patrio 


Tkbard. 


more, fide. ] Sic factum cum fzde ra 


3 66. Vt caduceatoris more Try pha- icere contingebat. Id etiam inter 
lia inducias faceret. J Id enim munus, Romulum & Tatium interceffifie 
quondam Caduceatoris crat.Curt. ex Ennio condat. I. Annal. quum 
lib. iv. c. vi 1 . Alexander quum is- inquit. 

c Accipe , Da fi, fidem', fidufififerei bene firmum. 

Cic. lib. v. in Verrem resilias vi- 'na aut capite haberet infertum 
detur referre , quae vicifim acci- ■ compactum, Palladem auguran:-- 
piebannir,& quibus federum fuit 
fides obfiricta : Vbi Fides ? Vbi exe- 
cratior.es ? Vbi dextra ? complexuf 


navigii hujus fuifie Tutelam. 

3-5p- Nec .Jlledaa furens frater' '9 
/anguine p tigna tfA bfyrt um intelli- 
4, ? Ofcula etiam nonnunquam i git, quem foror Media necavit, & 
adhibita fuere . Mactabant in- articularim difcerpfic, ea gratia ut 
terdum victimas , facraque facie- cum Sparfumfi, ponto corpus pater 
bant. i conligere findet , ipfa intenm ef-i- 

3 6g. Protendit ramum 0/<?<e.jPlin. [g^ct , cum fuo Jafone. At Jupitcr, 
lib. xv. c. xxx- Laurus pacifera, ut, ' inquit Apollodorus lib. 1 • obl- 
iquam protendi etiam inter armatos fif rt i eodem iratus, ingente immi/fi 1 
heftes, quietu fit indicium. Bene au- tempefiate Argonautis errores icjitit- 
tem cu: cx Gisc ramo,:'az m in ma- ' Gonfaiues. 

' . 5 i 


I 


S A T Y R I c O N.' 135 


^0 sed cantemus amor vires habet, & mihi fata 
Hos interfluebas quis raptis evocat armis ? 

Cui non efi mors una fatis ? ne vincit e pontum, 
Gurgitibufque feris altos immittite fluclus. 

Hec ut turbato clamore mulier effudit, hf fit paul- ^ 
lifper" acies revocateque ad pacem manus intermife- 
re bellum: Utitur pcenitcntie occafione dux Eumol- 
pus , & cafiigato ante vehementifsime Lyca , 371 ta- 
bulas federis fignat, queis hec formula erat: 37 1 Ex 
tui animi fententia , ut tu , Tryphena , neque inju- 
riam tibi faciam a Gitone quereris, neque fiquid an- 
te hunc diem factum eft, objicies , vindicabifve, aut 
ullo alio genere perfequendum curabis : & ut nihil 
imperabis puero repugnanti , non amplexum ,^non 
ofculum , non coitum Venere conftricfum , nifi pro 
quaque re prcfentcs numeraveris denarios centum. 
Item Lyca , ex tui animi fententia , ut tu Encolpion 
nec verbo contumeliofo infequeris , nec vultu , ne- 
que queres, ubi nocie dormiat ; aut li quefieris , pro 

fingulis 


370 . Sed. contemptus amor vires 
b*bet.] Ex perfora Tripherisc fe- 
eund. -Niaroniznafn illud. 

— Spreta fi injuria forma,. 

Qd° pertinet & illud : Ergo me de- 
&c. Doafa P. 

Tabulas foederis fignat. Ad- 
- -ai: ad morem illum fua setate re- 
pernim , De quo it 2 Seneca Petrb- 
nio Coasvns lib. m. de Benef. c. 

Vitimam nec Tacta , Conventa fi 2 
l7n prefis ftgr.is cuji odirentur fides pc- 
t.us i%a firvaret , & equum f olens a- 
T:r nus. Recte uterque, quum hcc- 
cs m Nerone retulerit Suet.c.xvn. 
'Ad-jerfiis falfarics tunc primum re - 
~r~Ut7/2 3 ne Tabula nifi pertufk , ac ter 
per foramina trajecte, cbfi.gr. aren- 


tur. Plenius illum obfignandi r:- 
cum edocet Iui. Paulus , Sentent. 
lib. v. tit. xxv. ad L. Cornei, de te fi. 
(fionfalius. 

372 .. Ex animi tui fententia f Ex 
animi fui fententia , pro ut fe res ha- 
beret, jurare profitebantur. Qucd 
Cicero comprobat in Academ . 
Gbuam rationem etiam majorum diu— 
gentia comprobat , qui primum , jura- 
re ex animi fui fententia, quemque 
voluerunt f Deinde ita teneri , { i fciens 
faileretf Idem lib- 1 1 1 . ofSc. Ani- 
madvertit hoc pridern Cujacius 
lib. 1 . obfer. c. xxi . adde & Quin- 
tii. lib. vxii- c. v. lib. vi. c. de 
Rifu. Cenfores etiam agentes fol- 
Lcmne jusjurandum de Uxoribus , 
'14 " lta 


1^6 T. Petronii Arbitri 
Ungulis injuriis numerabis prscfentes denarios du- 
centos. In haec verba foederibus compofitis arma 
deponimus : & ne refidua in animis etiam poft jus- 
jurandum ira remaneret, praeterita aboleri ofculis 
placet. Exhortantibus univerfis odia detumefcunt, 
epulaeque ad certamen prolatae conciliant hilarita- 
te convivium- Exfonatergo cantibus totum navi- 
gium, & quia repentina tranquillitas intermifera: 
curfum, 373 alius exfultantes quaerebat fufcina pis- 
ces: alius hamis blandientibus convellebat praedam 
repugnantem. Ecce etiam per antemnam 374 pela- 
giae confederant volucres , quas tedtis harundinibus 
peritas artifex tetigit . 375 Ill^e vifcatis illigat* vimi- 
nibus 


ita interrogaffe accepimus , Ex a- 
nirni tui Je?it entia tu uxorem habes ? 
A. Gellius lib. iy. c. ult- 'Brijfo- 
mius. 


■ 3 jq. Pelagia confederant voluere:.] 

Marinae aves. Sic, ‘Telagia purpura. 
Apud Plinium , quod purpura ex 
Marinis conchis conficeretur o- 
lim. Sup. ‘Telagi* falera. Aliter 
Plinius aves illas , Aquaticas volu- 
cres , vocat extremo lib. xviii- 
Earum autem multiplex genus eft 
Ariftotel. lib.vi 1 1 .de hift. Anisa. 
*jc. ni. SexLuplex Oppianolib. i* 
Aa/< 3 Ct. Nempe , Lari , Halcyone:, 
' ’ Aquila marina. Lolligines, Acdpi- 
r t im vel reti , vel conto, vel nafA , vel ’ tres, Hirundine fd, rr A 2rl,a ' 

h/i.mn. TTshnir ah illr» Or^vd-a-nfic . ti 


373. Alius exuit antes qu arebat 
fufcina pifces.] Qua tuor Pifcationis 
infigniora genera tradiderut fcri- 
ptores prifici. Sic ea ALlianus me- 
morat. lib. xii. de Nat. Anim. c 
xll 1 1. Atxjvicc^yjosa:?, xv(>, 


% 


, ccyxispioc, Fit , 


. „ , ^marina. Aft j£lia- 

hamo. Habuit ab ilio Oppianus , | no 2 i> 0 . i X . c.lii. triplex tantum, 
AAidOr. iv. Quivero Adiano.Co/Hquae eaedem cum tribus Oppia"* 
tus, Tridens Oppiano efl , ultimis. Idem. 

Polluci & hic Petronio I, 37s ‘ *•**?<** iKgattvmiry 

f»/™, Gonfaiius. jf?' deferantur ad toarM-1 -NA- 

‘lib. ix. ep. liv. 


Aut crefcente levis traheretur arundine prada- 
Pinguis & implicitas virga teneret aves . 

In eo aucupii genere , quodea- : captabatur alas vifco tangeret * 
lamis peragebatur , arundo 2d a- Hinc arundo crefcens adpellarur- 
rundinem hicadtexi conjungioue Mart. lib. xiv. ep. ccxvi. Sili u5 
con lue verae , ut tacite ac fenfim -lib. vn. verfi dclxxviii. adludic 
rre.ceret , donec alitis ejus , quos eo Plautus Bacchia, i . i. xvi t. 

ToZscrt 


Satyri c o u. 137 

nibus deferebantur ad manus. 3 ' 6 Tollebat plumas 
aura volitantes, pinnafque per maria inanis fpuma - 
torquebat. Jam Lycas redire mecum in gratiam cce- 
perat ; jam Tryphena Gitona 377 extrema parte po- 
tionis fpargebat, quum Eumolpus & ipfe vino folu- 
tusdifta voluit in calvos ftigmofofque jaculari : do- 
nec confumta frigidiffima urbanitate , rediit ad car- 
mina fua; ccepitque capillorum 378 elegidarion di- 
cere. 

Ouod fummum forma, decus efi, cecidere capilli : 

Vernantefque comas trifiis abegit biems . 

N ime umbra nudata fua jam tempora mcerent : 

Areaque attritis ridet adufta pilis. 

0 fallax natura Deum\ quaprma dedifti 
/Etati noflra gaudia, prima rapis. 

Infelix , modo crinibus nitebas, 

37 9 Phcebo pulchrior, & foror e Pbosbi : 

37& Tollebat pluma* aura ■voli- 
'entcs , pinnafj, per maria inanis fpt s- 
torquebat.'] ExpreiTum hic tem- 
pellatis praenuntium. Plinius ex- 
tretnolib.xvm. figna tempefla- 

lem prxfagienti a referens, addic; natur ce ^0122015 c.\ m 
Lanugo populi , aut /pina , aqui/^C : Hinc propinatio : Cur ea Amatori- 
f U7na innatans. bus magno fit in precio caufam e- 

3 77 • Extrema, parte potionis [par - . di c Lucianus , Dialogo Junonis e- 
l ica -.] Forfitan hic Caccabi luium Jovis. Qon/alius . 

ArHcer innuere difcupiit, de quo ; 37 S. Elegidarion .] Idem quod 

Aihenacus inicio lib. xv. Sive jo- jlegidion , hoc eft , minuta elegia, 
c -m ilium perv ecuitum Rcmanis'ac non magni momenti opulcu- 
c cr.viviis frequenter ufurpacum , lum. Elegis conflat Eumolpi h° c - 
Spargendi nimirum circumflantes ce, &Kendecafyllabis. Ucro.que 
P-Culo refiduo. Illud tamen prx faneapte vocavit Elegidion liye E- 
c 3n:bus adrifit nobis magis, fcili- legidarion. Etiam Plinius Junior 
Cet Gitoni feminam porrexifTe^lib. iv. ep.xiv. quofdamHende- 
? : ^§utl2tum poculum , quod in- 'cafyllabcs Elegidia adpeilavir./^. 
amoris haud fallax. Apud: 37 9- Pbabo pulcrior & firore Phx- 
Fortunatianum quaerunt» bi. 3 Concinna coniatio cum inig- 


Eumal 

pne» 


At 

amantes: Meretrix ex tribus amanti- 
bus , alium ofculata e/i , etlij refi- 
duum poculum dedit , alium coro- 
navit : contendunt quem magis dili - 
*»»uuu.Aviii. ugna tempeita -\gat- Illud Grxcis dice- 

aprxfagienti a referens, addit; batur& Romanis ex in Propinare - 
L&nuor - r •/-' — - * : 


I 5 


1 3 S T. Petronii Arbitri 

. A t nunc Uvior &re, vel rotundo 
■* Horti tubere, quod creavit unda , 

Ridentes fugis, & times puellas. 

380 Yt mortem citius venire credas. 

Scito jam capitis per ijfe partem, 
vmi- Plura volebat proferre , credo & ineptiora prctc- 
P'* 1 ' ritis , quum ancilla Tryphen^ Gitona in partem na- 
vis inferiorem ducit , corymbioque domine pueri 
adornat caput. Immo 3Sl fupercilia etiam profen 
38 -. deprxide, fcitequejacturg lineamenta fequuta, 
totam illi formam fuam reddidit. Agnovit Tryphe- 

na 


niter crinitis, hoc eft, Cynthia, & r dens, fpargenfve; Exw, 
ApoLine , lile icieq Inionfiss voca- ■ ^ u Galeros cincinnos haber.s. 
tur, ^ Auricomus , Comatus, Pulcrico- j * ’ 

9 nus, ComoCas , Criniger , Crinitus, I- 3 8o * Vt mortem citius ; &c. J Ver- 

picemus: Grsccis , A'^i na?t invicl “ ,a ™ r ' 

> , 5 tis , credebant veteres radi 2 Pro- 

E *'* BW *' 5 ! ferpina: eo adlufit Petronius. Vir- 

~fa/,Tris , Xecrzy<&* , A&pyp/ctirvs. j giiius j£neid. 1 v. difficiles ait obi* 
Illa radians, hoc eir, C2pilios efFun- ; tus Didonis, quia 
2 ^o?idum illi flavum ‘Profer pina vertice crinem 9 
^Abjlulerat, Stygio % caput damnaverat Orco. 

Ergo Iris croceis per c ce lum rofeida pen?2ts 
Devolat ; & fiipra caput adjiitit, hunc ego Ditis 
Sacrum jujjkfero , tegifto corpore fblvo: 

Sic ait , & dextra crinem fecat • . — — 

Servius : Traxit hoc de ^Alcefle j Serm . v. de Lapfis : ' Nigro pulver: 
"Euripidis , qui inducit .Jvier curium ! Lineamenta oculorum pingere. Ptxz 1- 
comam fecantem , quia fato peribat ipue ifbhzc fucatio meretricibus 
mariti. Cui MacroBius lib.v. c.xix. crebra , Nam , defluere addit Pl^ 


fuffiragatur. Wouvveren. 


1 palpebras haud immerito , Venere fl' 


3S1. Supercilia etiam profert.] undantibus , tradunt. Conllabat uf 
Calliblephara defignat , quibus fu- esuftis rofarum foliis, nucleis p2±- 
percilia ad ornatum denigrant ' marum , ampeliti , & aliis. Ejus :n 
ulieres interpoles ' 'Quod genus Iccum favilla interdum fuccece- e 


rerigit etiam Juyenal. Sat. vi. nec 
non Majx. lib. ix. ep. xxxiix. 
Doufla fP. Kocce Teftull. de cult. 
Femin. c. v. G culos fuligine conlme- 


folebat , & , li flavedo captabatur» 
Crocus. _ . 

382, Ek pyxide. \Ppds contue- 
batur initrumento ornatricum -- 


«vocavit. Arnobius lib. 11. Fa/i- ! Cofmetaruxn. Mare. lib. i** e ?’ 




Satyis.co n. 139 

ni verum Gitona : 383 lacrumifque turbata tunc pri- 
mum bona fide puero bafium dedit. Ego , etiamfi 
repolitum in priftinum decorem puerum gaudebam, 
abfcondebam tamen frequentius vultum, intellege- 
bamque me non tralatitia deformitate efle infigni- 
tum, quem alloquio dignum nec Lycas quidem cre- 
deret. Sed huic triftirie eadem illa fuccurrit ancilla, 
fevocatumque me non minus decoro 38 + exornavit 
capillamento : immb commendatior vultus enituit, 
quia flavicomum corymbion erat. Ceterum Eu- 
molpus , & periclitantium advocatus , & prefentis 
concordie auctor , ne fileret fine fabulis hilaritas , 

multa 

Cum fis ipfa domi , med.iaf? emere Suburra , 

Fiant ab Jentes & tibi Galla, cora a > 

Kec dentes aliter quam ferica nocte reponas 3 
Et lateas centum condita, pyxidibus. 

Ke tecum facies tua dormiat , innuis illo , 

Quod tibi prolatum ejt, mane fupercilio . 

■ “ integram eficicam ornaro- dicitur prolixior, longior, fixnilif- 
r;:3 jgemir.am plane illi Petronia- que prope femineas coma. Petro- 
tz Comas fPyxidem, Supercilia. Ab nius additiciam eiTe in viris co- 
ratione Venus apud Appul. mam ofter.dit , ut corymbion in 
vi. Mil. furne ijtam G/yxidem: I feminis. Capillamenta fetarum feri- 
tc - c E*gnori 1i s. i bit Plinius i nnalci quibufdam ho- 

Lacrymif^ turbata. ] Lacry- minum. Idem author eft tubera 
etiam prse 1 a: titia proveniunt, nullis fibris nixa, aut falcem capil- 
Appul. l;b. i . 2\am ut lacrumafz- lamentis gigni Et lib. ult inter vi- 
de gaudio proveniunt. Quinti- cia gemmarum numerat capilia- 
lib. xi. c. m. Quin etiam mentum quod rimse fimile &z.Lau- 
natur, amentis indices de- j renberg. 

aut erumpunt dolore , aut la- ; 3 35 . Quia favzc-omum corymbion 
f fanant. Appul. lib. v. Et ida ^ j Capit-in Vero: diciturfVexus) 
P°£ l#n:r.to re&svit , tantam hf.baijTe curam capillorum f.a- 
^ ***** & l:b..vi 11 . Et - jcrtim 9 auri ramenta injperge- 

^ pTl ™° ™* ror ~ kerymas zon quo rr ^ gU comA illuminata fave- 
3*™ fctUcet ere f ente gaudio f ceret . Quod de Commodo Lam- 
prid. quoque teftatur. Proprie u- 
x<:r navit cao:ila.7nenio. 1 tebar.tur meretrices favo, marro- 
, GlofT. 'tC.Yxycf,? r.z vero nigro crine. Et Servius 


140 T. Petronii Arbitri 
multa in muliebrem levitatem c cepit jadtare. Qua a 
facile adamarent. Quam cito etiam philorum obli- 
vifcerentur. Nullamque efle feminam tam puaican, 
qus non peregrina libidine ufque ad furorem aver- 
teretur. Nec fe tragoedias veteres curare 3 act nomina 
feculis nota; fed rem fua memoria fadtam, 386 quam 
expoliturum feefTe , fi vellemus audire. Convenis 
igitur omnium in fe vultibus , auribufque, licor- 
£«w»ffus eft. Matrona quaedam Ephefi tam nota» erat pu- 
dicitfe, ut vicinarum quoque gentium feminas ad 
fui fpedtaculum evocaret. Hsec ergo quum virum 
s s 7 extuliftet, non contenta , vulgari more 3 388 fimus 
pallis profequi crinibus, aut nudatum pedtus in con- 

fpedu 


ait > Matronis nunquam fiava coma, 
dabatur fed nigra. Didoni ergo [Maro. 
dat, ut turpi. Tcxiul. decuit. fem.c. 
VI. Forre legendum h:c Cauchorum 
indicat Doufa P. & ita hanc locum 
corrigendum arbitratur Schedius, 
nam Cauchis , Germaniar populis 
adteftante Tacit. de morio, germ. 
& omnibus Germanis folemne e- ! 
tatl. crinem alere flavum, elegan- 1 
ter Ovid. lib. i. Amor. el. xiv. j 
Illuftrifiimus Salmafluslegit , quia ! 
flavum corymbion erat, vulgo eft i 
fiaucorum cymbion. Corum enim re- i 
petitum ex initio fequer.tis voca- j 
feuii: prius enim feriptum erat, co- ; 
rumbion. Corymbion igitur tutulus 
& meta crinium , £c vocatum, a \ 
corymbi vel racemi flmilitudine , 
quem alio nomine botronatum di- 
xere. Botrum & botrenem Latini ra- j 
cemum dixere , ex Graeca voce 
Bc^vy aurem Graeci ad- j 
pellant ejulmodi crinium cumula- [ 
tas in altum compofltiones. Unde j 
£*Tf vj \.z T 6 igY t 5 in epigrammate : 


Graeco. A botrone igitur botroratv: 
quod idem eft cum corymbio. 

3 86. Quam expofiturum fe ej, - 
vellemus audire. ] Refpicit ad Ey- 
rem , quo recitaturi fabulae - 2 ' 
lemni velut pr^fationc f:bi auc:e=* 

! tiam parabant : qui mos hodieqtc 
in vulgo S2xonico remanet. 
tershuf. 

3 S7. Fxtuiijjet. j Dor.2rjs - 
Andr. Terent, ait. Etferri 

cadavera mortuorum dicuntur. C^- s 
Yerbi frequens apud clafucos au* 
tores mentio: Cic. i 1 - or3 ‘f" 

Cum cafu in eadem caufa functe e~- 
retur anus lunia. 

3 88. Funus pafis profequi crisr 
bus. ] Ut omnia ad mcerorem J 1 - 
triftitiam efient compoflta , 
res capillamento quoque li*- f 
prae fe ferebant. Ac in feminis 
dem crines folutos ac circum 22 
lafluit2r.tes obfervare licet - ^ 
in viris ,fi qui ccm2m alerent- • 
de Pedo Albinovanus in Ep* c ”**' 
Germanici: 




SaTYRICON, 141 

fnedu frequentia: plangere , in conditorium etiam 
iW profequuta eft defunctum, 39° pofitumque in hy- 
r pogeeo, 

yidtmus attonitum fraterna, morte K eronem 
' Tabida projecta flere per ora. coma • 

Sed in feminis frequentius : A-j vel urnae, rut cineraria ,f5 cineres 
pcrtePlut. in Probi, teftatur filias ,! tantum vel offa ac reliquias homi- 
tvsyoucus hiXvpivcus (bititis cri-\ nis condebantur. Monumenta ea 
trias funus fuilTe profequutas.Liv. non unius generis aut forma:. A- 
Hb. 1 . de forcre Horariorum: Sol - 1 pud Graecos , udi corpora integra 
•at crines d” flebiliter nomine fponfum condere coeperunt, hypogaea ac 
mor.uum adpeUat. P. Rirchmannas. fubterranea fuere. Perron. m cm- 
J 89 . Profequuta efi-Z funerale ver- ditorium &c-Ineo hypog-eo corpus 
bum Pw/WEleganter Seneca.ep. manti arca feorfim inclufum fuu, 
ns de Balfo in ipfo jam confpeau uc conftat exhis,qu ? pott fequun- 
noras exfpeaante exitum fuum cur.- Secundum hanc orationem jubet 
ir.trepide, fibiq; velut parentante: marm [ut emptu ex arca tolli atque ,1- 
ityut nodet videtur mihi profequife , fi, *«« vacabat, cruci adfigi. Omnes 
t- componat, ir vivaetamquemfu- \ mortui in lUis hypogaeis , m iua 
tmJfib,. Appul. lib.vm. F«- ; quifque arca pofiti jacebant. For- 
r.ut vero, loto fer alent pompam profe- j r.icata erant: unde cC Xep.p4Cpgeps 
oxen.icpopulo , deducitur ad fepu Itu- vocat Phlegon, qui ScteXiococ zd- 
iem. Refpondet autem huic voci , pellat ungulorum cadaverum the- 
firchmanno lib. li.c. x. teite. casv el arcas in vel forni- 

Greca , Gtz$xiu,er&y & ce habebantur condit*. Subterra- 

»•«' & AeciAfiirta. \ nea fueruntGraecorum monucien - 

550. p e f,i um J in hypogao , gmeo ta , poftquam ab uftrina cadave- 
77 re. ] Sepulcrum plurium ar- \ rum recelfere. Helychius . 'urrr- 
Ciram capax fuit , idem quip- ycuor , vsrlytioo fjttS,oy. At a- 
r ? .quod monumentum. Hinc fa- p Uc yXertulIianura de anima Hypo- 
K: -iaria fepulcra Caio dicuntur , g Xuin non eilfepulcrum , lea lo- 
- e quis fibi familiaeque fuae con- ^um fubterraneum ita voci:2t m, 
‘-■-'■-ic. In illis fepulcris five mo- 1 q uo latuit Pythagoras. 'Reipicead 
0-u:cr.tis, totidem arce, quot cor- tfypogiuno , & fdfapit crede. Ita 

P 0 - 3 collocabantur, fiam lingula ; verus ' Agobardi , -A vsstyteta. 
'orpora in fuis arcis erant fica ac j g u bterreneura unica voce dixit pau 
? ?u.ta, &omnesarcaeintra g, 2 jjhi inlib. adv. natio- 

-ctua-e^tum recepte: ac condi- r^btenaneo ar.upodei.^otnz- 
‘f’ Cuo igitur in lepuituris , ac j 'monumenta lupra terram 

/rea fepulcra vefiiunt confideran- ; e ^ KtrDe hantur . icco dixit Petro- 
. monuuientum , hoc eft ,gene-, r .j OSj j JI Hypogea ,gr aco mere. Quia 
1:1 7'r-r omnium in eadem fami- ;j_ at ; noru — &fuprater- 

cefunaorum , & finguiorum : risl sedificata conditoria naonuo- 

UJrporumarcse , vel farcophagi , 


mm 


142. T. Petronii Arbitri 
pogjeo , Grseco more 39 l corpus cuftodire , ac flere 
totis noctibus diebufque coepit. Sic adflictantem fe, 
ac mortem inedia perfequentem non parentes po- 
tuerunt abducere , non propinqui: magiftratus ulti- 
mo repulfi abierunt : complorataque ab omnibus 
s»- fingularis exempli femina , quintum jam diem 
fine alimento trahebat. Adfidebat zgrx fidiffima 
ancilla, fimulque & 393 lacrumas commodabat lu- 
genti, & quotiens defecerat pontum 3»* in moni- 

menro 

rum. Ratio diverfitatis ex diverfo 'dem , clar&£ voce pr&dicabat , Si 
more procellit. Qui corpora in re- i quis mortuum fervere vellet, ce 
gra fepeliebant, querenda his fue- precio liceretur. Et ad quempiam 
re fubterranea loca mortuis recon- ; pr&tereuntium, quid hoc , inquam , 
dendis , ne cadaveris odor putref- comperior} Hiccine mortui filent c-xfi 
cenris lentiretur. Nihil tale me- \gere} Tace , refpondit ille 5 nam oppids 
tuendum a cineribus & reliquiis j puer , & fatis peregrinus es , meri: fi 
combufti corporis. Ideo qui cora- j ignroas , Theffalia te confisi ere , ubifi 
burebant corpora fua Romani fu- I ga mulieres ora mortuorum pafiimde- 
pra terram aedificata habuere fua [morficant: eaque fiunt illis artis mau- 
conditoria. Salmafius, > ca fupplementa. 

391. Corpus cuftodire. ] A lirer j 39 -- Singularis exempli. ] P':t. 
qu2m illuflrifTSalmafius inrerpre- [ep. 1. lib.m. t Adfumit uxorem fr.- 
t2tur hunc locum illuitris Gonia- gular is exempli. Idem ep.v. lib-viu- 
lius de Saias, Cujus haec: Haud du- j grave vulnus Macrinus no fi er accepr- 
biuro eil Gr?cosoiim Cuitodes ca- 1 Mmifit uxorem fingularis exempli en- 
G2veribus adhibuifle , ut fic ea ab j afi olimfuiJJht.Yo-pitcus in Bonofo: 
demorficationibus fagarum inte- j Fui/fie enim dicitur , ut & avus meta 
gra vindicarent. Graecorum enim dicebat , feemina fingulans exempli 
plures infigniter fuere fuperftitio- ’ Ennodius in vita' S. Epiphani:- M* 
Ii, ac venefici- ThefTali autem im- 6. c. xvix. Honoratam foror em S 
primis- Appuleius lib. 1 1 . omnia Epiphanius Luninofa cuidam fem*** 
palam £iciz:Confpicor medio foro pro- fiupenda faner itatis & fingularis {X ' 
cerum quendam finem , in fi fiebat lapi- em pii commifit: Vetus inlcr:p-~ : 

F£MIN^. RARISSIMA 
SINGULARIS. EXEMPLI. 

$ 93 . Lacrumas commodabat lu- jus fievifleuna , ut ita ipfios 2 ~-' 
£«***-] Sic corrigo. Ut praeficae ia varerur dolor. , 
crimas fu2S &: planctum fuum ali- j Tfittcrshufius. 
enis mortuis locabant mercede: fic • $ 9 fi In, monumento lumen rer.f*' 

iftam fidifiimam ancillam eleganter Lzf.] Lucernas ardentes in fepo : c--S 

dicit Petronius herae fuae lacrimas Romanorum tuifie nemo neiw-- 
commodaile .• id eit , in gratiam e- poteft.Jnicriptio Salem: invent^ 


S A T Y R I C O N. 143 

sento lumen renovabat. Una igitur in tota civitas 
te fabulArat & foium illud adtulfifle verum pudi- 
citiae amorifque exemplum omnis ordinis homines 
confitebantur. Quum interim Imperator provin- 
cia 3s, s latrones juffit crucibus adfigi , fecundum il- 
lam eandem cafulam , in qua recens cadaver matro- 
nadefiebat. Proxima 'ergo nocte quum miles, cui 
cruces fervabat , ne q U j s adfepulturam corpora 
detraheret , notaflet fibi & lumen inter monimenta 
clarius fulgens , & gemitum lugentis audiflet vitio 
gentis humans, concupiit fcire , quis aut quid fa- 
ceret. 


. HAVE. SEPTIMA. SIT. TIBI, 
TERRA. LEVIS. QJJIS. 
HUIC. TUMULO- POSUII 
ARDENTEM. LUCERNAM 
ILLIUS. CINERES. AUREA 
TERRA. TEGAT. 


Es in omnibus fere monumen- ■ quas , fi Bonfinio fides adhibenda , 
“S,2rrpades inyenire eft.Que non ' neque vento, neque aqua, vel quo- 
«jufdem cunctae magnitudinis, aut j vis alio liquore extinguipotuit.po- 
“~ !us materiae vel formae. Quaf- > flea vero iu baeto ftyio, & per illud 
£ ^ 2:n ‘ perpetuo arfifte compertum ' foramen ingruente aere , lumen e- 
e ^, ftupendi cujufdam liquoris ’ vanuit. 

-aeficso, de cujus conficiendi ra-i ?s>; . LatTmes j^ a etu a m ai - 

Firmicus lib. 'vi. c. xxxi. 


V° ae va rie decertatum inter em 


- T .. * i fiet. J jbirmicus i:b. vi. c. xxxi. 

- 1 “ . - RrgceUi U ,m - , Homic!d , M , Utrmcm e $ ekt , ifiU fcc- 

auaorem eyf\ cinor:ixs aanprthenfi* pmibub fuf- 

OUS Ud ‘. , vi . «.C. sx. 1 . LatroKts faciet crude- 

tiu ‘ s 'j ata r n ', ^.V "' Liter feriteie Antes : Si in crucem 

r cedente Paulo IIL aperto fciL : . , c ' 

‘^px-chro Tulliae filis Cic. ihven- ’ * 

f l r :z -ucerna jam tum ardens 5! 3 96. *2$e qui* adfepulturam arrpor* 
•^aadmiflb sere , exiincta eft. Ar- 'detraheret.! Senec. Iib.vi 1 1 . contr. 
p'-- a anos minus CC I O t- fpan- ; iv * Suffixorum cor pira crucibus ir.fe - 
Aperto etiam Pallantis culturam fuam defiuurzt. Plaut. Mi- 
jacento , repert 3 eft lucerna, ]bc. 11. iv. xix. 

— Scio crucem futuram m ih i fcp ulcrush. 


it i 


majores funt fitt, pater, avses, proavus, abavus. 


9 7. ‘Defccn ■ 


144 T. Petronii Arbitri 

ceret. 39 7 Defcendit igitur in conditorium ; vifaque 

S ulcherrima muliere , primo quali quodftnmon- 
ro , infernifque imaginibus turbatus fubftitit: de- 
inde ut& corpus jacentis confpexit, & lacrimas 
confideravit , 39 s faciemque unguibus fedtam; ratus 
fcilicet quod erat, defiderium exftincti non poiTeie- 
minam pati;adtulitin monumetumccenulam fuam, 
ccEpitque hortari lugentem, ne perfeveraret in dolo- 
re fupervacuo , & nihil profuturo gemitu peCius di- 
ducere : omnium eundem exitum elfe : fed & idem 
domicilium,- & cetera, quibus exulcerata mentes 
ad fanitatem revocantur. At illa ignota confolatio- 
ne perculfa , laceravit vehementius pectus , ruptof- 
qvfe 399 crines fuper pectus jacentis impofuit. Nec 
recellit tamen miles, fed eadem exhortatione temta- 


397. Defcendit igitur in condito- 
rium. j Communia Sepulcra erant 
plerumque -fubterranea aedificia , 
arcuato opere exfirucia, pavimen- 
tis ftrata, ac parietibus circum fe- 
pta, in qu£ taquam in cellas quaf- 
dam per gradus aliquot defcende- 
barur , foribus conditorii claufis. 
vel apertis, prout ufus requirebat. 

Kirchm annus. 

39 8. F aciem unguibus fectam. ] 
Lacerationes genarum feminis po- 
tifiirnum in ufu erant. Serv. in lib. 
III. jLneid. Varro dicit mulieres in 
exfequiu & luctu ideo folitas ora la- 
cerare y ut fanguine ofienfo inferis fatis- 
faciant quem morem apud Roma- 
nos fuftulere xi 1. tabb. apud Cic. 
1 1 . leg. J.iulieres genas ne Radunto. 
Fcftus : Tyadere genas interpretatur 
unguibus icindere vel cruentare 
Efl enim Fefti locus mutilus & 
tale quid fubintelligi debet - His 
enim fiaoninc^folfcban t mortuo pa- 


} rentare : & quamquam de ti :: 
[ caverint leges ; non tamen unqu» 
j fuit obfervatum. Fjrchman. ^ 

399- Crines fuper pectus jacte. * 
i impofuit. 1 Solebant crines m onuU 
i offerre , & fuper ipforum ? ect ^ 
vel tumulos imponere parenta*- 1 ^ 
gratia. Unde eleganter U' 

j rius comam effe dicit 't* '&'• 
'tz£ l o 7 YiOm 

j Vltimum , quod jam fepulto d- z - 
potejl, munus. Dion- Haiic- ; - 3 * 
fcribit , Virgines fetninafqoe c» 
funus duceretur filiae Virginii » 
'ejus lectum djvgtfcfi & ZSF* * ^ 
ung. xjRf 'zdKc>i(cf'R'6 )y ‘ 

Vittas Virginalis coma , detorf-^ -^ 
nium tortorum cincinnos conj 
Sic Annaevulfos e vertice 
Didonis rogo infpergit- £c 
clara apud Heiior.orum , 

ductori fuo Calafiri vulfos cap^ 

libat cum gemitu, dicens • l< " 


Satyricon. 14? 

v it dare muliercula cibum, donec ancilla + co vini 
certe ab eo odore corrupta, primum ipfa porrexit ad 
humanitatem invitantis vidtam manum : deinde re- 
fecta potione & cibo , expugnare domine pertina- 
ciam ccepit. & , Quid proderit , inquit , hoc tibi , fi 
foluta inedia fueris? 4 °i fi te vivam fepeiieris ? fi 

ante- 


Pii rz. yccC£ Q4C TZi"J SfACUtTS,? 'ZZj\C- | 
v&u&i. Idem. 

400. Vini certe ab eo odore corrup- ; 
ia) Verus editio: -vini incertum ha- j 
in odore. Doufa auctoritate fcripti : 
ejicit tres voces, certe ab eo : Cujus : 
tamen quantum apud alios pon- ' 
dusefie velit .praejudicat ipfe con- 
jiciendo: vini adeo odore: omiiTo tzS 
certe , quod iupra m adeo colloca-; 
l -m 2 fhid-ofo quodam putat . 
Putfchius : incertum an ab odore . ; 
Bcurdelotius adplaudente Gonf2- j 
::o: vini cibi£ ah eo. Saresberienfis i 
■- eadetr iabula; humi certum habeo j 
Sz in margine : incertum habeo 1 


an vini odore. Quas cum confidera- 
rem , fuccurrit : donec ancilia vini 
'nectareo odore corrupta. Etianequi 
vim quandam lingularem illius a- 
nimas demonftraturus erat in ex- 
pugnanda tam cfHcicfa 2 ncilla, vi- 
detur di odorem folum 2 z nudum 
pofuiffe ,fed adjecifie illi laudem, 
qua: virtuti , quam erat comme- 
moraturus , fidem faceret. Qrcna- 
vttes. 

40 T. Si te vivam fepeiieris?) -Nam 
& clim fuere , qux id etiam prx 
mcerore facerent. Infcnptio Ca- 
merti Umbrorum in Picentinis 
montibus reperta , 


O. TIBUL. C. SEMPRONII. F. MAM 
L * NEP. I NEERN O. PLOTONI. TRICORPORI 
OX ORI. CARIS. TRICIPITI QUE 
CERBERO. MUNUS. MEUM- FERENS 
D A M NA T A M. DEDO. ANIMAM jIjAM QU E 
HOC. ME. CONDO. MONIMENTO 
- V; E. OBRUTIS- DOMUS. LAPSU, FILIIS. SEX. 
QUOS. P. SCIPIO. PATRIIS 
CAMERTIBUS. A. SALO. ET. LIBYA 
INCOLUMES. RESTITUERAT 
IN. DE SOL ALA. ORBITATE. SUPERSIM 
MISERA. 3. ANN. L- M. I. D. I. 

KOR; SCIT. NEMO. QUIETEM 
POSTERI. NON. INVIDEANT 
QUI. SE COS. MANES 
S EN LUAT. IRATOS, q ALE. glTA 
IN. ER. P. XI IN. AGRO- P. XXXI 

Sic 


X 


i4<? T. Petronii Arbitri 

antequam fata pofcant, indemnatum fpiritum effu- 
deris? 

401 Id cinerem, aut manes credis curare feptiltos ? 

Vis tu, revivifcere reluctantibus fatis exftincftum? 
vis, difcufto muliebri errore , quam diu licuerit , lu- 
cis commodis frui ? ipfum te jacentis corpus admo- 
nere debet , ut vivas. Nemo invitus audit , quum 
cogitur aut cibum fumere , aut vivere. Itaque mu- 
lier aliquot dierum abftinentia ficca , paffa eft fran- 
gi pertinaciam fuam: nec minus avide replevit fe ci- 
bo, quam ancilla , qu;e prior vidta eft. Ceterum 
fcitis quid tentare plerumque foleat humanam ia- 
tietatem. Quibus blanditiis impetraverat miles, 
ut matrona vivere vellet , iifdem etiam pudicitiam 
ejus adgreflus eft. Nec deformis , aut infacundus ju- 
venis caftae videbatur , conciliante gratiam ancilh, 
ac fabinde dicente: 

Placitone etiam pugnabis amoris 

Nec venit in mentem, quorum confederis arvis ? 
Quid diutius moror? ne hanc quidem mulier par- j 
tem corporis abftinuit , victorque miles utrumque 
perfuant. jacuerunt ergo una , non tantum ilh 
nocte , ^=5 qua nuptias fecerunt , fed poftero etiam 

ac 

Sic & Thraiylus Appuleiar.us cerent. iterum. Tacent nunc 
lib- vili, ile & Polemon Sophifta res obligati noctibus totis. 
apud Philoitratum. (j onfal . 405. Qua nuptias fecerant] S*?' 

402. Id cinerem aut manes. 1 In- ' tias , hic dictum de Venereo ccc- 
teger Virgilii verius ex iv. J&n. : cubitu, iic fup. "T laudent ibus ej 
quem tribuit Annas ad Sororem uni-jerfs , & pof udantibus nu ?’■'■* 
Didonem fefe adfiictantem ob co- \ fecerant. Auctor Rhet- adHeress- 
jugis mortem. Erbard. j iv. hujus dicti rationem reeb-* c 

403- 'Placitone etiam i} Verfus funt 'videtur : TrdnJIaiio objc cerat a: % j’ 
Annas au Didonem 1 v. _>En. , tanda : cujus mater quotidianis .N*Pj 

404 - I acuerunt 1 ] verbum libiai- : tiis delectatur. Hinc ortum > c , '- f 
nis, lac eo , iic fup. quum inclufija- i Verba r.uota pro obicceni s& 


Satyricon. 147 

ac tertio die , + oS prsclufis videlicet conditorii fo- 
ribus, ut quifque ex notis, ignotifque ad mom- 
mentum veniflet, putaffet exfpiraffe fuper corpus 
viri pudiciffimam uxorem. Coeterum deledtatus mi- 
les & forma mulieris &fecreto, quicquid boni per 
facultates poterat,ccemebat;& prima ftatim nocte in 
monimentum ferebat. Itaque cruciarii unius paren- 
tes, ut viderunt laxatam cuftodiam, detraxere nocte 
pendentem , fupremoque mandaverunt officio. At 
miles circumfcriptus dum relidet , ut poftero die vi - 
dit unam fine cadavere crucem : +°7 veritus fuppli- 
cium , mulieri, quid accidifiet , exponit : nec ie ex- 
fpectaturum judicisfententiam, fed gladio jus dictu- 
rum ignavis fus : commodaret modo illa perituro 
'i 08 locum, & fatale conditorium familiari , ac viro 
faceret. Mulier non minus mifericors , quam pudi- 
ca; Nec iltud, inquit , dii finant , ut eodem tempore 
fluorum mihi cariflimorum hominum duo funera 
fpecfem : malo mortuum impendere , quam vivum 

occi- 

dicii acciperentur. : nis puto pcer.a illa fiv e Supplicium 

4^5. e ~Pr£.cluJtf -videlicet conditorii fuit, hoc eft , ut in crucem iubili- 
fcbus. ] De fepulerorum januis , tueretur cuftos ignavus ac de:u- 
^anj alii meminere. Flav. Vopif-: fus. Mire enim moribus Graico- 
c - s in Tacit. Imp. Mortis omnia' rum id. Supplicii conveniens eit » 
afuerunt. Patris feaulcrum dif\* pudquos & alia viguerant hmi- 
ra F « januis fe aperuit. Albfnov. iV. lia, Cuftcdum vero cadaverum po- 
Epiced. Atnmian. lib. xm 1 . Dio | tiflimum. Innuit & fupplicn ^cer- 
^ monumento Cleopatrse. lib. ti. biiatem defperatio illa militis.* 
lzr.ua. ejus ita erat parata., ut aperirtl f e exfpedlattCTum judicis 
fo*e! claufa nequiret. Xiphilinus, in \tiam,fed gladio jus dicturum ignavia 
devero : Claujit mo?jumentum *Ale-\fua. Confalcs. 

zzr.ari , rie quifquar/i corptos ejus vi- | 4° 8 • Locum. \ MortiCUi’- 2-- - e * 

r f : ' in pofierum. r.evp ea \ qua inipfo j pulcrale verbum etiam Locus. \ e- 
P* : p:a 3 legeret. Rirchmannus . ius monumentum i 1 cure inur 

‘4°7- Ventus fupp licium. " Talio alia : 

hukc. locum, uti. me. viva, determin avi 

Pro 


K - 


148 T. Petronii Arbitri 
occidere. Secundum hanc orationem^ 05 jubet cor- 
pus mariti fui tolli cx arca , atque illi, quz vacabat, 
cruci adfigi. Ufus eft miles ingenio prudentiffims 
fcemina^pofteroque die populus miratus eft,quara- 
E»«i- t i one mortuus iffet in crucem. * ro Rifu excepere fa- 

pius» 1 j 1 r* . . . 1 

bulam nauta:, eruoelcente non mediocriter Try- 
phsma, vultumque fuum fuper cervicem Gitonis 
amabiliter ponente. At non Lycas rifit , fed iratum 
commovens caput. Si juftus, inquit , imperator 
fui det , debuit patris familia: corpus in monimcn- 
Encd - tum referre, mulierem adfigere cruci. Non dubie 
f.us. redierat in animum mcechiie 4 ;I expilatumque li- 
bidinofa migratione navigium. Sed nec foederis 
verba permittebant meminiffe ; nec hilaritas, qut 
prsoccupaverat mentes, dabat iracundiae locum. 
Caeterum Tryphsna in gremio Gitonis pofita,mo- 

do 

Pro eodem Locus & conditorium j longum erat,recipere po£ent. Tt- 
ufurpanrur , uti & interdum Ar - j i es funt alvei, lintres, arca:,ioi:2> 
ca. Difertim Petronius addit : & j lecti &fmilia. Salmafus. 
fatale conditorium familiari ac -vire 410. Rifit excepere fabulam ne- 
faceret. &poftpauc2: jubet corpus t£.] Sarisberienf. lib.viii.c.x:. 
mariti Cui tolli ex rea. Inde etiam ! Tu ht foriam aut fabulam , quod 'ne 
Loculi vocati Icci illi. Plinius iib. j t/erhis refert Petronius , pro libitu ad- 
VII. C. II. Idem. 1 pelLzhis. ita tamen ex facio accidijp 

4-op. lu.bet corpus mariti fui tolli 1 Ephef , & Flavianus aufior e f-, me- 
ex arca . J Non plebeius xu. t ille cui . Iterem 4 , tradit impietatis fua & 
arca mortuo datur, & in Hypogaeo j ris parricidalis & adulterii ponas a- 
monumento locatur. DiiHnguen-j dijfe, Kon quidem folus eft inmulie- 
dum eft inter morem Romanorum rum ineptiis ridendis aut exprimere 
Sc Grascorum. intercineres, & ca- j Petronius : feribit Hieronymus C- 
davera integra. In urnis, oIlis,cac- Ab Imperatore five Prtef de ?to- 
caois, urceis, ampullis, amphoris, I vincio capite plexam fuife trao 
cupis , orcis , & aliis hujufcemodi rur in libro illo de feptem lapi eC ' 
vafculis emeres condebantur. E- tibus. Erhard. 
nimvero more Grascorum, qui: 41 1. Epilatumf lihidmofa 
cadavera non cremabant , eavafa gratione navigium.} De Naviga» 
paranda fuere mortuis condendis j quod Ifdi, qnot2nnis Menfe ^p r ' 

qu^ad modulum corporis facta . tio dicari, onuftumque muneribu s 

Client, ac totum cadaver quam largis ventis ferentibus pelagore-- 


denduas 


Satyricon. 149 

do implebat ofculis pectas , interdum concinnabat 
fpoliatum crinibns vultum. Ego matftus & impa- 
tiens foderis novi , non cibum , non potionem ca- 
piebam, fed obliquis , trucibufque oculis utrumque 
fpectabam. Omnia me ofcula vulnerebant, omnes 
blanditis , quafcumque mulier libidinofa fingebat: 
nec tamen adhuc fciebam utrum magis puero iraf- 
cercr, quod amicam mihi auferret ; an amicte, quod 
puerum conrumperet : Utraque inimiciflima oculis 
meis , & captivitate praeterita triftiora. Accedebat 
huc, quod neq; Triphaena me adloquebatur + 12 tan- 
quam familiarem , & aliquando gratum fibi amato- 
rem, nec Giton me aut+is tralatitia propinatione 
dignum judicabat , aut , quod minimum eif, fermO- 
ne communi vocabat, credo veritus ne inter initia 
coeuntis gratis recentem cicatricem refeinderet. 
Inundavere pedtus lacrumae dolore parats , gemi- 
tufque fufpirio tectus animam poene fubmovit. 
* * In partem voluptatis temtabat admiti , nec 

domini 

lendum commicti fclebac , h*c;c£a» quas Fulgentius ex Petronio 
accipio. In Kalen dario Rufticofe- adfert : Tot regum manubia penes fu- 
Ilum legimus menfis Martii , quod gitivum reperta. Scioppius . 

Xavigisem lfdts 2apellatur ; Ejuf- 412. Tamquam, familiarem ] A- 
Fem Appuleius lib. xi. mentio-, micum, Adulterum, ut paullo an- 
Rem facit. Tale ergo navigium ad te : Et fatale conditorium familiari, 
lendum Lic$ vento temere adpul- ' ac 'viro faceret , Nunc Arbiter ip.e 
--m , fumma ab eodem religione interpretatur, quum fundit . Et a- 
^ceremonia diu cultum, impias liquando gratum /ibi ^Amatorem, 
Facoipii apudLicam viventis m2-' Confal. 

aus non effugit. Jsenim effigiem 413* Tr alat it ia. ] JuriiConfu.ti 
, Ttefiem, fiftrum , aliaque indi- tralatitie aliquid fieri dicunt,quod 
^ern fuppilavic , ac profugit. Ku- non fit feno , fed perfunctorie ce 
jus facrilegii pcenam Licas naufra- dicis cauffa potius, ut alias loquun- 
gium interpretatus ,f$rum,rje£em- tur. Vt tralatitie defungi munere ac- 
^ reflitui petit. Encolpius iis ven- 'cu fandi, id e£t, praevaricari, /. 
c * :tl s nanos fe confecfurum polii- 'pravar icat erem. 77 . ad S- C. Turpi! '• 
cetur] videntur ane de jpfo effie di- non traUticie exequi querelas* -- 


1 


i$o T. Petronii Arbitri 
domini fupercilium induebat, fed amici quaerebat 
obfequium. 

„ Dum ancilla refiitens in hac erupit : 

Cincii Si quid ingenui fanguinis habes , non pluris illam 
%.coi-” facies, quam fportam. Si vir fueris, non ibis ad fpui- 
pias. „tam. Hac amrm pendentem angebant. Sed me nihil 
,, magis pudebat, quam ne Eumolpus fenliflet quid- 
quid illud fuerat , & homo dicaciffimus carminibus 
ret creditam noxiam. * 
arat Eumolpus verbis conceptiflimis. * 
****** 

j>i- lAumltec taliaque jactamus, inhorruit mare,nu- 
/ befqt^fhridiquc adducis obruere tenebris diem. 



ajnt nauts ad officia trepidantes , velaque 
~ 'jfubducunt. Sed nec certos fluctus ven- 
rat: nec quo deftinaret curfum, guberna- 
ti Siciliam modo ventus dabat , faspiffime 
ttoris Aquilo pofleflor convertebat hucil- 
noxiam ratem: &quod omnibus procellis 
periculofius erat, tam fpiife repente tenebrz lucem 
•fuppreffierant , ut ne proram quidem totam guber- 
nator videret. Itaque Elercules poft quam fpes om- 
nis manifefto evolavit , Ly cas trepidans ad me fupi- 
nas porrigit manus : & , Tu , inquit , Encolpi , fuc- 

curre 

'tt • de jure patron. Tralaticie omitte- i jurare: -diciturque aci difcnmen c 
re.l.bj. jipatreni. §. quia ergo. : jusjurisjurandi,quod Termoni r.o- 
*d S. C TrebeU. id eii negligencer , • ftro crebro interponimus , mm:- 
non. ur quidam exponit, interi m. \hercule, pol , edepol, r/tecaftor &c. aut 
Similiter Petronius , non tralati- \ quod ultro fidei cauiTa adnnn^- 
c:am humanitatem, dixit. Rzttershu- tioni noftrm addimus. Atc ue . 1- 
&***• lud multo fancHus 2C religi°k f - s 

4^-f- Iterat Eumolpus -vertis cox- habebitur. Interdum tamen & nU '~ 
eeptiJTzmis. ] Conceptis -verbis jurare , lo prateunte, fed tamen verbis cl2 " 
eit 2 iio prmeunte & jusjurandum gis expreSs & explanatis. C- r ''\ 
' er his certa formula comprehen- p ere jus furandum , elt certam c , - s 
i vel recitante vel prxlegente , .formulam dare. 

Ycfi* 


Satyricon. 151 


curre periclitantibus, ideft 4i? V eftem illam divi- 
nam , fiftrumque w redde navigio. Per fidem , 
miferere, quemadmodum quidem foles.Et illum qui- L ) c “- 
dem vociferantem in mare ventus excuffit , repeti- 
tumque infefto gurgite procella circumegit , atque 
haufit. Tryphsmam autem properam fidelifsimi 
rapuerunt fervi , fcaphaeque impolitam cum maxi- zncoi- 
ma farcinarum parte abduxere certifsimm mort L 
e eo Gitom. aaplicitus cum clamore flevi : & , Hoc , 

inquam. 


415. Vefiem illam divinam. ] Ip- 41 6. Sifirum^ ] Ifis olim Sittrum 
fi.js nempe Ifidis , cujus indubie in dextra gerens effingebatur , pa- 
fonulacrum in puppi navis ei fa-; r iterque ejufdem Sacerdotes ip- 
crz. Haut incommode Arbitri lo- ^ urn iu pompa geiiabant , quatie- 
cum capi po£fe exiitimabam deSe- ; bantque , unae dicti Sifirati. Eor- 
plo eo, quem Panatheraica navis, e j us Appuleio lib.xi . ha- 

Minervm adpar2ta pro velo habe- bemus ; ubi Ifidem e mari emer- 
bac.de ipfo fic Suidas fcripcum re- gentem depingit: Nam dextera, qui' 


liquit : ^Apud ^Athenienfes ‘Teplu 
proprie velum Panathenaice 


dem ferebat ereum crepitaculum : cu- 
jus per angufiam laminam in modum 


quam ^Ithenienfes quarto quesjue an- balthei recurvatam trajecta media 
tlo ingruebant Minerva. Et Philo- pauce virgula, crifpanue o. ach,o 
ftrat. lib.11. deVit. Sophift. in minos jacitu . reddebant [argutum /»- 
Herode. lUada^anathaneis audivi, norerx:: Mirifice enim ifthatc Celcri- 
veium 'e navi ejje fufpenfum , jucnn- ptio cum Siftri imagine co..s en-., 
iitu pictura cum {;>: u profpere ; na- <l ux 2pud Gruterum elt n.i-ript. 
vim£ nullis jumentis trahentibus cv,- in opere p. lxxxi I. r.um. II i . ec 
tar riffe. Nec dea illa Minerva ab- ".to confer, & Siftri Anuquo- 
horrebit ab hocce cum Ifide com- ™m formam pemaffime percipies, 
niercio. Priererea pretiofum pia- Materia patet ex A.ppu ■ c - 

--efmi&Ycium illud, acpluresin Magna religtemstenenajidera , areu 
eo erant intertextae pifhirat , acu- i cb argenteis , imma vere aurea etiam 
eue varia Palladis exprimebantur! Sifirss argutum tmmtumconjsrepen- 

ticinora , ut Virgilius in Cir. o-; tes.Idem. iCIanff. Pmr-V m.emium 

& ndit, acplures quos in Pana ! vide in not.adSirium fuumMra-.ric 

eberueis c.‘xviu. retulit Meur - 417. Redde r.avigio] . ec. - 

^ : 'us. Xec diverfum ab eo prorius; d2s navigium iiiud. , qu° exp - 
^uir velum Idaeum , in quo (car- j tumiunTe, prodidit Lyca eum 
bofian 2 ' ” ' ■ ' ' ’ 1 ' 


intextae 

? Us navigu rationem reddentes, renem 
<j*nf*U:~ ‘ oi nne ■ 


vero haut prerfus ia 


K ^ 


fu tres 


1 5 2 T* Petronii Arbitri 
inquam, a. diis meruimus , ut nos fola morte con- 
jungerent; ied non crudeiis Fortuna concedit. Ec- 
ce jam ratem fluctus evertet : ecce jam amplexus a- 
mantium iratum dividet mare. Igitur fi vere Encol- 
pi°n dilexifti,4i8 ofcula dum licet, & ultimum hoc 
gaudium 4‘s fatis properantibus rape. Harc ute»o 
dixi , Giton veftem depofuit , meaque tunica con- 
tedtus exferuit ad ofculum caput: & ne fic cohzren- 
tes malignior fluctus diftraheret, utrumque zona 
Giton. circumvenienti praecinxit : & , Si nihil aliud, certe 
diutius , inquit , jundta nos mors feret ; vel fi volue- 
rit mifericors ad idem littus expellere , aut 4 zo prx- 
teriens aliquis tralatitia humanitate 1 apidabit /aut , 

quse 

fu&re ; Lies namque iftud fiacrum multu milites tub? tranilatum efh 
eratMinerv2e,ut ex ejusTutela jam j Banhius. 

vidimus , quod numen cum Ifide 41P- Fatis properantibus.! Sie in 
promifcuum. Cjonfalius. jprifeis Marmoribus: Fati s- uk- 

4 I S. ^Ad ofcula dum Licet. ] Ab-[o e st i bu s.Properare tamen fatii, 
-ruptum genus dicendi , & loco [ dictum de illo antiquis Scriptori- 
huic & Petronio dignifiimum; ^Ad j bus invenio', qui quu efiet in mor- 
efculadum licet. Nonalia ratione, tis vicinia coniti tutus jipfam quali 
quam in rebus creperis clamari accerfere videtur.Etiam & ipfaF*- 
folitum ad arr/ia » Quod Caftrenfi ta ‘Properare dicebantur , uti nunc 
3 Monitu concitantis fubito tu - 1 Arbitro, pariter ac Lapidi veteri» 

Heic. viridis . at as. cum. jioreret. artibus 

Crefcenti. & . avo. (floriam, conlcenderet 

properavit, hora, trifiU. fatalis, mea 

Fefiinata itidem Fata Martiali bse fcu pulveris injeaione ,& qui- 
I-b. ix. ep. Ixxxiix. De Salas . dem ter repetita ( quam lapidatu- 

420. Frater iens aliquis tralaticia ; nem hic vocat Arbiter ) gratiam 
humanitate lapidabit , ] Hoc ex ve- facere quafi per contemptum ne- 
terum religione, Jurifque ade ) IglexiiTet. *Doufk P. Cauflaeft, quia 
Pontificii cautionibus prardicac. animas infepultorum , Charon 
Fraudem enim plufquam capita- 'tranfmiccere non quiverat , 

Iem , ne piaculum dicam fibi dapi- - vagari centum annos in ripa cr=- 
cique :ao accerfere cenfebatur , fi- ? debantur , ac diris interea modis 
.qj.s ^ufrago , feu cadaveri alio- i mifere torqueri, quod patet es q - 
qui lnlepulco, temere fortuitoque - peris divini lib. vi , Aliam prodi- 
mur fit , ;n via objecto fibi , de g!e- /diz Onofander Srrareg. c. xxx> 1- 


S A T Y R I c O N. 153 

qux ultimum eu , iratis etiam fluctibus, * ZI impru- 
dens arena componet. Patior ego vinculum ex- 
tremurn, & veluti ieCto funebri aptatus +« exfpecto f!!i< ' 
mortem jamnon moleftam. Peragit interim tem- 
peftas mandata fatorum , omnefque reliquias navis 
expugnat. Non arbor erat relicta, non gubernacu- 
la, non funis, aut remus ;fed quali rudis atque in- 
fecta materies ibat cum fluctibus.' * Hofptes veluti 
conclamans. * Procurrere pifcatores parvulis expe- 
diti navigiis ad praedam rapiendam : deinde ut ali- 
quos viderunt , qui fuas opes defenderent , mutave- 
runt crudelitatem in auxilium. Tum vocum concurfti 
facio , audimus murmur infolitum , & fub dista 

magiftri, quali cupientis exire bellus gemitum. Per- 
fequuti igitur fonum invenimus Eumolpum feden- 

tem. 


poti-iimum ad imperatores 
-pedat , qui tam gnaviter oiim de- 
hin&orum corpora fepultume m a- 
G ^ur.t. Aiiam oL Seneca in frag- 
rent. 

.. 42 i. Imprudens arena.] Quinti- 
‘ 2n ' Decl2m. v 1 . Cor per is projecit : 
A ? nfcpeiies ? vide quafo , r.e dum li- 
Arenam fluctus a g- 
Plura ibidem - 

Tatior ego vinculum extre- 
nta *‘l ^efpicit hic morem Roma- 
narum pariter ac Graecorum, qui- 
-2S , morti jam proximos ampie- 
s in ufu erat. Cic. Orat. v. in 

crr * Matreff mi fer a pernoctabant 
£ ' rr > carceris , ab Extremo Ccm- 
■f xu Merum exclufa . He-iod. I2b.11. 

til ^ rzc 'ttXefj- 


n £ 


t ZcS/- 3sc?.en . 'zjfccTZjy 

: ita eft mihi facultas Extremi 
p ‘Cxtis, ultimiflji ojculis , & exa- 


1 minibus orbatus fum. 

423 . Expedio mort em jam non mo- 
\ lefiam.] Ethnici Diis fuis im- 
! petrabant , ut animam in araate- 
j riis amplexibus exhalarent , illud 
ifummum exifUmabant bonum: 

Exfertim de Pindaro- Helychius 
i Milefius : Pindarus Lyricus precatus 
deos, ut quod in vita optandum maxi- 
me fit, fibi darent , in theatro repenti- 
! na morte exfiincius efi , reclivi capite 
; fuper ama fi Theogeni genua. 

424, Et fub diata Magifri. ] De 
Diatis, five Zetis multi. Dc navium 
Diatis nullus Petronii interpres. 
Infigne exemplum eft , quod de 
Hieronis navi profert Athenaeus 
lib. v. Dipnof. In Ipfa enim HVsc* 

Mg-cuirtc* 'Tc'70cs J y,>.' t 'se’. r ro:s &*- 

\cqccer., 'ti . 

/Liat a eram numero triginta viriles 
quatuor lectis fir, 
nautarum- 


lectis fi rata , praeter plurcs 
im- Dicebantur , quibus 
K < & 


fs S 


i 5 4 T. Petronii Arbitri 
tem , membranzque ingenti verfus ingerentem, 
Mirati ergo, quod illi vacaret in vicinia mortis poe- 
ma facere,extraximus clamantem, jubemufque bo- 
nam habere mentem. At ille interpellatus excan- 
jE*rao/duit , & , Sinite me , inquit , fententiam explere: la- 
i borat carmen in fine. Injicio ego frenetico manum, 
fias, jubeoque Gi tona accedere, & in terram trahere 4:5 
orcam mugientem. * * * 

Hoc opere tandem elaborato , cafam pifcatoriam 
fubimusmcerentec, cibifque naufragio corruptis ut- 
cumque curati, triftifsimam exegimus notiem. Po- 
ftero die quum poneremus confilium, cui nos regio- 
ni crederemus, repente video corpus humanum cir- 
cumadtum levi vortice ad littus deferri. Subftiti er- 
go triftis,ccepique viventibus oculis maris fidem in- 
Ipicere: & , Hunc forfitan, proclamo , in aliqua par- 
te terrarum fecura exfpedlat uxor : forfitan ignarus 
tempeftatiscfilius : aut patrem utique reliquit ali- 
quem, cui proficiscens ofculum dedit. Hasc funt con- 
filia mortalium, hsc vota magnarum cogitationum. 
* 2 " En homo quemadmodum natat. Adhuc tan- 
quam ignotum deflebam , quum inviolatum os flu- 
ctus convertit in terram, agnovique terribilem paul- 


& Diztarum cuficdia erat com- 
mina , exinde Diatarij. Sic Ulpia- 
nus 1. quafitum- §. idem refp. Domo. 
II *5r' de Fundo inftruBo. Sunt qui- 
dam in navibus , qui cuji odia gratia 
avibus pt a ponantur. ut 'is.custyv- 
>.xu.sg y & Diatarij. gonjal. 

■f z S • Jd irati ergo quod iUi .] Gra- 
phice & hic prurientium poeta- 
rum ingenium repratfentat. con- 
fer Ovidii locum Iib. i . Triit. el.x. 
426. Orcam mugient era . 1 Grcara, 


| 2u X. Poetam mugientem potius eit 
• indubie quam Porcam.Porcis nam- 
' que ullis nemo unquam Mugitu 0 
J dedit. 6 >u irritare ip forum proprius 1 
j eit, 8 c Grunnire , Auctore Ovid 
; ve quifquis eft auctor Philomelae 
i etiam Grandire , Claudio iib. xVl ' 
j Annal. & Juven. Sat.xv. De Sei**- 

427. En homo quemadmodum ~s- 

j tat. ] Supinus /n dubie ex doctr 
i Plinii Iib. xvii. c. vir. idem& 
( Selinus c. v. Er Arbiter id iuuoc- 
rc 


S A T Y R I C O N. 155 

lo ante & implacabilem Lycam pedibus meis pene 
fubjeftum.Non tenui igitur diutius lacrumas,immo 
percuffi femel iterumque manu pectus; &,Ubi nunc 
eft, inquam, iracundia tua? Ubi impotentia tua? 
nempe pifcibus, belluifque expolitus es, & qui paul- 
id ante jadtabas vires imperii tui , de tam magna na- 
ve ne tabulam quidem naufragus habes. Ite nunc 
mortales , & magnis cogitatioilibus pedtora imple- 
te. Ite cauti, & opes fraudibus captas per mille an- 
nos difponite. Nempe hic proxima luce patrimonii 
fui rationes infpexit ; nempe diem etiam , quo ven- 
turus elfet in patriam, animo fuo finxit. Dii deae- 
que, quamlongea deftinationefua jacet ! Sednon 
fola mortalibus maria hanc fidem przftant. Illum 
bellantem arma decipiunt : e 28 illum diis vota red- 
dentem Penatum fuorum ruina fepelit ille ve- 
hiculo 

re videtur /quum agnitum Lycam- 4 iS- iRum T>ih -veta, reddentem 
Encolpio inquit , ftmulac ad ter- P enatum , &c. ] Sex fratrum pror- 
rax cadaver adplicuit : adhuc tan- . fus videtur fatum defignare , qui 
quam ignotum defiebam 3 quum in- quum domum, ex longa pere- 
vicUtum os &c. Cur 2utem poft grin2tione belloque rediffent , z- 
quid temporis cadavera aquis in- dium lapfu obruti funt , vot2 , uti 
carent , qusefierunt plures. tu adi fufpicari omnino conientaneum 
Ctrdanum de Variet, lib- nx. c. eft , Diis Tutelaribus reddentes . 
xl:v. & Lemnium de occult. nat. Monumentum extat , cujus hacc 
dirae, lib- 1 1 . c. vi . Idem. ! fcida: 

££ua. [mater} hoc. me. condo, momment 9 
Ne. obrutis . domus, lapfts. filiis, fex 
Quos. P. Scipio, patriis 
Camertibus, d. Salo. Labja 
Incolumes, refiituerat 
Indefolata . orbitate, fuperfim 

, +- 9 . lUe vehiculo lapfies &c. j E- vinea Julii III. Pontii. Mas. hoc- 
kgans monumentum antiquum in ce teftatur : 

.-E MILIA. FELICITAS. PIA 
VIXIT. ANNIS. XXXV. EX. HIS 
PERTULIT. CUM. jEMILIO. 

PARNASO ANXOS. N. XXIII. 


PERE- 


156 T. Petronii Arbitri 
hiculo lapfus properantem rpiritum excuffit. +s° Ci- 
bus avidum ftrangulavit, abftinentem frugalitas. Si 
bene calculum ponas, ubique naufragium eft. fu 
enim fludtibusobruto non contingit fcpultura. Tam- 
quam interfit periturum corpus quas ratio confu- 
mat, ignis, an fi uctus, +3- an mora. Quidquid fece- 
ris,omnia hsec eodem ventura funt. Ferte tamen cor- 
pus lacerabunt. Tamquam melius ignis accipiat. 
433 Immo hanc pcenam gravilsimam credimus, ubi 

terris 

PEREGRINATIONIBUS 
VARIIS. ET. CREBRIS, FIDE 
AFFECTIONE. INCOMPARA 
BILI. H.EC. VEHICULO 
EVERSA. VIA. HOSTIENSI 
III. TAI. OBIIT &c. 

Simile fere Falconi Regi Hic- Attila Hunnorum R. ex ingluvie 
xofol. obtigit. Is leporem infecia- fufFocatus interiit. Lazius de migr. 
tus,fubita equi ruina praecipitatus gent. lib. xr. 

terra C2put adfiixit , cerebroque 43 1 . emmfluBihus oirutomn 
per nares aurefque erumpenti in contingit fepultur a.J Curaqu:sin- 
Reginse oculis expiravit. Gnil.Ty- terire nonnulli ex veteribus adeo 
riusin Chron. Hierof. C rufius in formidarunt, ex Homeri fchoi 
Annal. Suev. Sic& Maria Maxi-.profiuxifie , adferit Synefius Epi- 
miiiani I. Imp. coniuxcafu equiilolaad Evoptium fratrem. An- 
imer venandum pramipitata obiit.! mam ignem efe , credebant. Sic 
Cufpmianus in Max. I. Sigifmun - ' apud Varronem Zenon Criticus 
dus Georg. Seldius , Caroii V. &'fentit. ^Animalium femen ignis , f“ 
Ferdinandi I. \ ice-Cancedarius , ' anima, cr* mens. Ea propter exlim - 
dum ex praedio Viennam rediret, gui inter undas & Anima crede- 
cilio , in quo cum Jch. Ulrico Za- batur , ipfofque admodum & cor- 
lio vehebatur , rnm forte Pfalmis poris terrebat Sc animas interitus, 
legendis intentus , inter eundum ; 432. mora.' Seneca in Fort- 

excufius , & C2pite ad faxum illifo ; Remed. e>uid interefi. Ignis rr.e , <=■ 
letaliter vulneratus , trifli fato ex- Fera, conjianat , an' temptss ernei»» 
tincluseft, xinsv. Thuanus fepultxra ? &ep.xcm. 

K:it. liu. xxxv 1 . vititz prejccerit , Dies condet. Perti- 

430. Cibus Si-vidum (hanguUvitl : ner&hucMecscnaris verficuius: 

N ec tumulum citro, Jepelit datura r elicio s. 

In Octavio Minutius: Qunfi r.on tur, annis tamen £~ ztatibus in ter- 
emito corpus , czf flammis fubtraha- rem tefol-jaittt. 




Satyircon. 157 

terris irafeimur. Qua; ergo dementia eft , omnia fa- 
cere, nequid e nobis relinquat fepultura , quando e- 
jiamita de invitis fata Jiatuant? *** Et Lycam qui- 
dem 454 rogus inimicis conlatus manibus adolebat 
Eumolpus autem dum Epigramma mortuo facit, o- 
culos ad arceffiendos fenfus longius mittit. * * 

Hoc peracto libenter officio , deftinatum carpi- 
mus iter , ac momento temporis in montem fudan- 
tesconfcendimus , ex quo haud procul impolitum 
arce fublimi oppidum cernimus, nec quid effiet fcie- 
bamus errantes, donec a villico quodam, 43(5 Croto- 
na efle cognovimus, urbem antiquifsimam , & ali- 
quando Italie primam. Quum deinde diligentius 
exploraremus , qui homines inhabitarent nobile lo- 
lam, quodve genus negotiationis precipue proba- 
rent poft adtritas bellis frequentibus opes; 45 " O viui ~ 
mi, inquit , hofpites, li negotiatores eftis , mutate""" 


433 * Jmmo hanc p cenam gravifsi- 
r/icjn, &c. ] 2 . caf it alium. §. igni 
cratiantur. de pcenis. recte autem 

tznar/i gravijSimam. Summa fup- 
p :c:2 funt: Crux > Crematio , decolla- 
Mediocrium delictorum pce- 
- metallum, ludus , deportatio. Mi- 
relegatio , exilium, opus pubh- 
CU7n > "vincula , inquit Paulus Sent. 

v . de abolit. Quos gradus pce- 
naru ® etiam centtituit Calliitra- 
? 2S - xxiix. -x. de pcenis. At inter 
-~ 3 :as pcenas graviffima vivicre- 
Paul- lib. v. Senr. ad leg. 
C:Tr - de [icar. &c. VVowweren - 
434 . 'Bogus.l *Ty & I eft lignorum 
Egeries. Rogus, catejam ardere 
C2 ?cr:t dicitur. Bufrum Yeroj2m 
vocamr. Quem crdir.etn 
•ervat Poeta, [ lib. xi. divini operis': 
cmjcttusre ora: . Item : Sub- 


pro- 

jecvifif ignibus atra > Ter cxrctem ac~ 
cenfbs decurrere rogos . Item pcftea: 
Semufiaq, fervant Bujta. Servius. 

435. Hoc peracto libenter efficio. ] 
fiefupra : fit premo £ mandarunt eji- 
cio. id eft . iufta folverunt mortuo. Id 
vocatum fupremum officium & offi- 
cium ^''Tzf.xc. 

43 6. Crotcr.a efje cognovimus.] 
Romatn Arbiter in telligit. Confkl . 
Non de Crotona, fed Roma potius 
in Crotona Arbiter intelligandus. 
Nihil in urbe fincerum aictnec fin- 
cero locum. Martial. eadem cm- 

j r.ia de Roma lib. i v. ep. v. ubi iif- 
dem argumentis , quibus hic ru- 
fticus i 7 ab i anum ab urbe deterret. 
Rador, adde & Ramirez. 2a Mart. 
lib. iv. ep.LYi.de Crotona Stra- 
bo. lib. vi.Cic. lib.11. de invenc. 
43 7» O mi , inquit hnf&ztes. i 

lingulari 


158 T. Petronii Arbitri * 
propofitum , aliucique vite prefidium querite. Sin 
autem urbanioris notg homines fuftinetis femper 
mentiri , recia ad lucrum curritis. In hac enim urbe 
non literarum ftudia celebrantur , non eloquentia 
locum habet, non frugalitas fanctique mores laudi' 
bus ad frudtum perveniunt, fed quofcumque homi- 
nes in hac urbe videritis , fcitote in duas partes effe 
divifos. Nam aut captantur, aut captant. In hac ur- 
be +3 8 nemo liberos tollit : quia quifquis «9 fuos hz- j 
redes habet, nec ad ccenas,nec ad fpedxacula admitti- 
tur; fed omnibus prohibetur commodis, inter igno- 
miniofos latitat. Qui vero nec uxores unquam du- 
xerunt, 


lingulari pro plurali polito , anti- 
que. quomodo fepe Plautus. Ci- 
ftell. mi homines , mi spectatores. Nec 
minore infolentia Appuleius neu- 
tro genere ,& quidem numero lin- 
gulari, eundem vocativum efferre 
aufus Apologia prima in lepidif- 
fima illa Platonici Epigrammatis 
verlione. Quomodo & fcetninino 
TibulL lib. i- el. vi. Vive diu , mi 
dulcis anus. DoufaP. .Mi antique 
pro mihi volunt efle fynseredm , 
non re&e , eft enim patrius cafus 
misy dandi, mi. Gifanius. 

438. J&femo liberos tollit. 1 Infan- 
tes, limulae nati forent , humi de- 
ponebantur. Ab humo pater tol- 
leb2t,& in Unum recipiebat, li in- 
fantem educari ciiperet. Secus , 
exponi voluit , Sc abjici. Plaur. 
Amph. 1. iii. m. C2f.Prol.xl1 1 . 
Ixxix. Truc. 11. iv. v. Humi col- 
locatos fuiiTe docet Traoquill. 
Aug. c. v. Neron. c. vi. Dein hu- 
mo fuffulit pater. Tranquil. Jul,c. 
Xiii. Roma: er2t Lactaria. Colum- 
na in fero oiitorio , quod ibi in- 
fantes lacte alendos 'deferebant . 


tefte Fello. EusePareus in Elect. 
Plaut. 

439 . Suos heredes hahet .]Szi bere- 
derfuntqui in poteftate teftaroris 
tempore mortis exiftunt , ::a cr 
nulla eos perfona in gradu prates- 

dat: ut Imperator fatis declara: f 

fui autem in fi. de hared. quaht • A*r 
aut Qm. ficos ideo dici , quia cerre- 
ftici hseredes funt : Sic verf.fedfa 
quidem, hoc tamen Grsece , V 
monente lignificantius eft, clx.& 6 ’ 
enim illi & a domo derivant : i: - 
gnificanc autem proprium. Eft e " 
! go ficus heres quali proprius & ca- 
minatus, non aliunde accitus, qua- 
. lique fui ipfius hances. Fingitur e- 
nimjure civili filius viventeadnuc 
‘patre, quali dominus ede pater- 
norum bonorum , ficque £tr.:n 
; habet dominium , live impropri- 


um. Pore hic. vaporius > , 

& in fpe , ut Alciaruslib. 
rer. c. xv. adpellat. ldeoque. r -° 
pcft obitum patris , non de ncr^o 
adquiritur, fed in illum conu"**' 
cur dominium, Sz ex fidhtio st - 
nna 


Sa^i xRICO n. 
xerunt , nec proximas necefsitudines habent , 440 ac j 
fummos honores perveniunt, i. e. foli militares , fo- 
lifortiftimi,atque etiam innocentes habentur. Vide- 
bitis, inquit, oppidum, tanquam in peftilentia cam- 
pos, in quibus nihil aliud eft, nifi cadavera , qua: la- 
cerantur , 44' aut corvi , qui lacerant. * Prudentior EnuU 
Eumolpus convertit ad novitatem rei mentem , ge- P ““' 
nulque divinationis libi non difplicere confeffus eft. Eumol 
locari ego lenem 443. poetica levitate , credebam 
quum ille,Utinam quidem fufficeret +43 largior fce- 
na, i. e. veftis humanior, quae praeberet mendacio fi- 
dem. 


runi & effe&uale. /. in fuit. de lib.&\ Exemplum videtur ab Spartanis 
refertur, petitu, apud quos 


st; rsptsyapuo** 


T4- Sum ad dominium - — , ifcu ™, ap uuau, 

uc & pro meo tuo, fuo.poffidere imo ^ 

dicimus. Viglius /. 1. proruo. Et „ !. - u - - 

hmefui heredio qualitatem Grurci , Hmcfa- 

- , , ’ mofaillalex Pania Poppaea dema- 

noftrI ™!go futvitatem, Tl!an . u ariinAas &c ^ Km ^ 

-onur.ant. MynfingerM. i de qua multa Juftus ad lib.ni. 

440 . Mid fummos honores ferve- \ Ann. Tacit. Couftitutiones Ho- 
1 Ronja ?J s ,“a»en femper ! notii & Juffiniani, quibus hzc lex 
tjugiorum fubohfq; m 2 gna cu iublata fuit, caufam everfionis im- 
u_lT e0 Cenfcrla llla qusdho fo- perii Romani fuiiTe exiftimatfro- 

" S ' f A ' tui fententuz , tu ] copius ; nam cum homines matri- 

Ice0 Ciceroni £3a ! tnonia negligerent. , infcequentio- 
f*"®» ejreprohthemo.Se c igno- -es fiiSae funt civitatls.ita' ur fcar- 
--•4i lo.ua coehoatus, fcd poenae! barorum irruptionibus mimine 
- •• Ita apud Valeriumlib. xi. c. refiilere potuerint. 

“ Camiltus a- Pefiumiui Cerifires , 

e *farn* nomine , eos qui ad feneSu- 441 • ~4ut corvi qxi incerant. ] Lu 


‘ » evi aujeneesu- \ • * j 

kkcs pervenerant , m er artum cem mutu2cur ab Horatio Arbi- 
ta — - — /— ‘ _ — 1 « *-* T ▼ /i- . /— * _ 


• /'C' ucnciant , 171 &TarUi 7 n 

z j~ejuJTerunt. Et Feltus auSor, 
nanum pcpcr.dijjc dici, qui quod : "tu 

,UrTO * «a habuerit , as p epulo dedit. • raBO > *edet mdicare; 


:. lio. II. 12 1 . v. quum Captato- 
rem deiufum ab ailuto diviteCo- 


— — ‘Thr v7/iJ recoctus 

Serti a ex quinque viro.Coryam deludet biaatem. 

Captat dabit rifus ‘Xxjsca Corano. 

1 Ap°I°-j comitatu fuo loqui Eumolpum, 
- tum. coi 9 ? 5 * pud C cci - quem ampliorem, id eil, ixequen- 
-59. ii. c. VII i. ;tiorem , minufque adeo srftivum 
... Sufpicordc viaticatum fibi, tum cultius ali- 

quanto 


16 'o T. Petronii Arbitri 

dem. Non me-Hercu!es 4+4 peram iftam differrem, 
'Enc°i - fed continuo vos ad magnas opes ducerem. Atqui 
promitto quidquid exigeret , dummodo placeret^; 
veftis raping comes , & quidquid Lycurgi villa gral- 
fantibus prebuiflet. 44« Nam numos in prefentem u- 
Eumtif iim Deum matrem pro fide fua redditura. Qoid er- 
P™’ go , inquit Eumolpus , cedamus mimum compone- 
re? Facite ergo me dominum , fi negotiatio placet. 
Iro, 'Nemo aufus eft artem damnare nihil auferentem. 
? w ’ Itaque ut duraret inter omnes tutum mendacium, 
in verba Eumolpi 447 facramentum j uravimus , uri . 
vinciri [verberari] rerroq ue necari, & quidquid aliud 
Eumolpus jufsiflet, tanquam fegitimi gladiatores 
domino corpora animafque religiofifsime addici- 
mus. Poft peracium facramentum ferviliter ficti 

domi- 

quanto exornatum defiderarepr^- ? tione Dcufa e T. 

dicat fefe. ne videlicet fimulatasj 445. VeJIzs rapina comesi Veius 

divitis domini parces & quali mi-j i]J a divina , cujus fupra i6e nro 

micam perfonamaftitare videatur. ‘ facla a Lica. " v 

c Dc:t j a P. | 445. 2 sam numos in prafttcr. 

444 - Peram i fiam non differ- \ tfum, Innuit Petrorii*s,<y^ 

rem\ ‘Teraefi Grarcorum fi praedam , ac manubias Ifiaciss- 

Kon , inquit differrem experiri. j vigii vendidiflent,neiitlqu2inrr.- 

Kamjocofe illum Ennii cre locu- j rr.o componendo potelTe pe cu_ 
tum : S peram i fiam differrem , pro ! nia m defore. 
ftm non aufim dicere. 'Talmerius. i 447 . Sacranuntumjur*?»** V 
5TK2JS, hoc eft , Teatameatum, fi- j r i , c i-c. ] Gladiatores qui ie 
ve adeo Experimentum , Gallice , vendebant in hacc verba adite- 
Lapreuve. Vernacule €cnp: 02 Ue bant , Vri, vinciri ferro% necari Tf 1 * 
faciaaguftatu in alienum migra- i H0r2t.lib.1i. fat.vxi. his veri-' 
Quid refert , uri , 'virgis ferroque necari , 

^A.uci oratae eas. 

Ubi vetus Commentat. Gladia- \ cum conditione empto-f. Sente. Jp- 
tores , ita fe vendunt, & cautiones fa- \ xxxv ll - A tque ho c m c d c Autt> 
cium, uri flammis , Virgis fecari .fer- r * z f m pelamis in Ic2romempF c ’ 
ro necari. &rnox : qui fe vendunt lu- cisji. ce-m e? opceytx.^ 

do 3 ap pellantur ^Auctorati. ^Auctora- ciyfyc/, u.ict.fjo; toi 7 t 7 , vocsr- A 2 ' 
tus enim dicitur venditio gladiatorum, cHius vero lib. iv. id g^r.cs S°" 


Satyricon. 161 

dominum confaiutamus, elatumque ab Eumolpo fi- 
lium pariter condifcimus, 1+8 juvenem ingentis elo- 
quentia;, & fpei. ideoque de civitate fua miferrimum 
lenem exiiffe , ne aut clientes fodalefque filii fui, aut 
fepulcrum quotidie caufam Iacrumarum cerneret. 
Acceffiffe huic triftitis proximum naufragium, quo 
amplius vicies feftertium amiferit. nec illum jactu- 
ra moveri , fed deftitutum minifterio non agnofcere 
dignitatem fuam. Prmterea +4» habere in Africa tre- 
centies feftertium fundis, *s° nominibufque depoli- 
tum. 45 1 Nam familiam quidem tam magnam per 
agrosNumidiae elfefparfam, ut poffit vel Carthagi- 
nem capere. Secundum hanc formulam imperamus 
Eumolpo, 452 - ut plurimum tuftxat, ut fit modo 

folu- 

~ir.es caput in mortem & funus Et re£te ait fundis in ^Africa . , nam 
arenae vendidiffe fcribit, BriJJo - piures ibi agri feraciflimi. adeo ut 
nm. ~ fi Romae annona deficeret, exinde 

4-7?. Juvenem ingentis eloquenti*, peteretur. Cfonfalius . 

^ fpei. 3 Venuitiiiima locutio : fic 45©- Nominibuf%. j Innomini- 
Cie. Phil. 11. Tatri perfuafz , ut as bus effe dicunt I. C. qux deben- 
tdenum dijjolveret : redimeret adolef- tur ex obligationi otis /. xxxvij. de 
^temfummk Spe & animi 3 C~ in- acquir. har. cum cL ea qux in no- 
proditum, in Orat. ^ dulefcens minibus funt ad haeredem tranfe- 
*»» tam re & voluntate , quam Spe ani Cic. v. verr. vi 1 . Top. c.r 1 1 . 
& expectazione laudat tu. * Inde 2\ ominis adpellatione omnis 

449. Habere in ^Africa trecenties obligationis , contra&ufquc debi- 
fiSmisaa finiit , &c. ] Opes haut torum venit fignificatio. Suec.^in 
contemnenda: , nam fepringento- 1 vir. Valerii Catonis refer: verius 
'usi cc quinquaginta xaiilium-Thi- : Furii Bibafcub in ses alienum Gra- 
-ppeeorum fummam con£ciunt. tsatici illius ludentis . 

Summum Grammaticum , optimum ‘Tostam , 

Omnes folvere pejje quasiiones 5 
Vnum difficile expedire nomen. 

451. Kam familiam, &c.l Pro- Unde S: Gladiatorum Tamilie apud 
r T1£ rxmiUm dicit neque enim a- Ciceronem. Cujus rei caunam red- 
20 titulo fervat conditionis heai- di t. Seneo, lib. vi. ep. sivu- 
p s cecfi antiquitus , nimirum i iDoufii P. 

i^uinr.dn auctoribus I.ctis &U1- i 4>2. Vt fUtrimumtaftat. ' Nam 
?-noini. i.^.davie-tritmaat*. raffientes prositttos e£e morti ,o- 


kSj T. Petronii Areitri 
+ 53 folutioris ftomachi, cibofque omnes palam dam- 
net ; loquatur aurum & argentum , +54 fundofque 
mendaces, & perpetuam terrarum fteriiitatem. Se- 
deat praterea quotidie ad rationes, +s 5 tabulafque 
teftamenti omnibus diebus renovet ne quid 
fccenae deeflet,+s 7 quotiefcunque aliquem noftrum 
vocare tentaflet, alium pro alio vocaret, ut facile ap- 
pareret, dominum etiam eorum meminifle, qui prs- 
fentes non eifent. His ita ordinatis , quae bene feli- 
citerque eveniret, 3ss precati deos,viam ingredimur. 

Sed 


mnino credebant. Valerius Mart- 
lib. 1 1 . ep. xxvi. 

453 . Solutioris Jiemachi.] An hic 
frequentem vomitum innuit ? in- 
quit Celfus lib. 1. c. vm. Stoma- 
chum autem infirmum indicant , pal- 
lor, macies, praco r diorum dolor , Nau- 
fea & nolentium vomitus. An Sto- 
machi Solutionem illam, cdC-yjc- 
lurf/gv Graecis 2dpellatam ? Inquit 
namque Caelius Aurelianus lib. 
in. de morbis diut. c. 1 1. ^At fi 
Solutio fuerit ficmachi , quam Rheu- 
matifmum vocaverunt , fequitur fa- 
livarum fluor , & quibu fidam juris 
ffutus, & oris humeEtatio naufeabilis. 
Quae adfe&iones Tufh , fed Hume- 
#<eputa, cujus &nunc meminit , 
haut prorfus abfocae funt 5 & mire 
confonant , ciborum averfioni , 
quam fubdit. Cibofque omnes palam 
damnet * quod & argute accipien- 
dum de delicatiffimi palati divite. 
JDe Salas . 

45 1. Fundo mendaces . ] Horat. 
lib. m. Carm. 1. 

Tundufifi mendax. 

Commentator vetus: Infiu&uo- 
fus , quia agricola Jpem nil ferendo de- 
ceperit. 

455 « T&bulafqj tefiamenii omni « 


I bus diebus renovet ] Renovet , ideft, 
i reflgnet. nam hocce Teltatori per- 
, milium , legata<juepermutare.2c 
.novos haeredes infticuere per l-f 
i tefijamentum. jf. qui testam, fac. 
f pof. inde ‘Trima & ultima Cera vo- 
' catae , quas priorem & exnrernatr 

j telta toris continerent voluntares:. 

1 Altus ille creber olim fuit orbis 
' divitibus , uti & prifcis Scriptori- 
; bus ejus ex2gitatio. (fonfaliu* . 

45 < 5 . Fle quid fc cena deeffet . ] Pb* 

, eidus in GlolT MS. Secena voca:*" 

! compofitio aticujus criminis , q 'U 
' gna fit agi in theatro exclamati:r.:t'-i> 

tragicis . Quintii, lib. vi . c. 1 .dsfo- 
; tienda tamen oratione hujufmod: '/2- 
1 na. hic pro pro fraude ac technis 
! ufurpatur, ut & apud AppuI- ^ c<2 ‘ 
7 iam propudio/a mulieris patefecit. 

| 45 7 . Quotiefcunque aliquem, 

Auctor Rhet. ad Heren lib. '-*■ 
Notatione oitentatoris pecuniou • 
Cum puerum rejpicit hunc unumq* 0 * 
ego novi, vos nen arbitrar noviffi» 
nomine appellat , deinde a ' l 0 Ct£ J Ue ^j 
lio , heus tu, inquit Sanmo , nt 
i fit barbari perturbent , ut ignoti fts 
audient unum putent eligi c mult*- 
45?. ‘Tracati deos v-am 
mHT. : Forfan Semitales* ia Cata • 


Satyricon. 163 

Sed neque Giton fub infolito fafce durabat , & mer ' 
cenarius +5? Corax detrafiator minifterii, pofita fre- 
quentius farcina , maledicebat properantibus, adfir- 
mabatque , fe aut projedurum farcinas , aut cum o- 
nere fugiturum , Quid vos , inquit , me jumentum Corax. 
putatis efle , aut * 6 ° lapidariam navem ? hommis 
operas locavi , non caballi ; nec minus liber fum, 
quam vos, etfi pauperem pater me reliquit. Nec Encoi- 
contentus maledictis,tol!ebat fubinde altius pedem, ' m "’ 
& & ftrepitu obfcceno fimul atque odore viam im- 
plebat. Ridebat contumaciam Giton, & Ungulos 
iirepitus ejus pari clangore perfequebatur, olfaElui ut 

officeret. 

^eque ulla vota Semitalibus deis 
Sibi effhfa£ta. 


Erant * Mercurius & Heeate . Sed 
& alii Dii peculiares femitales : 
quos Lares Viales vocat Plaut. v. 
n. xxiv. Arnob. iib. 111. ‘Tojfis- 
• fi videtur fiimmatim aliquid de 
Laribus dicere , quos arbitratur vul- 
Vicorum atque Itinerum Deos ef- 
Hercules erae Romanis Vialis 
^eas. FelEus: ‘ Tropter viam fit fizeri- 
, qu C d efi proficifcendi gratia , 
'der culi aut Sanco , qui [cilicet idem 
• Deus. Quapropter , inquit , 
‘■^pfa.ius , in aediculis Herculis 
erant ad quos peregre abi- 
f;fi Cerificabant. Patet ex illa 
verculis Saxani inferiptione to- 
«b eruditis repetita , & quam 
Ce ”e eftapud Gruterump-XLix. 
iii. 

_ ^> 9 . Corax detrectator minificrii . ] 

jKqucns olim famulorum que re - 
~ -e :c:quis ponderibus , nam ju- 
storum vice; eis utebantur iter 
— ^cares. gangabas e os Perfsevo- 
?p 2 nc f ei ^- Curtio lib. 1 1 1 • inde 
micis Graecis faepius rifus pe- 


titus in Tuis Fabulis , quum indu- 
cebatur fervus, qui prae onere cla- 
maret , ©A tfiefucf , JJsi^ociccf . 
Conligitur plane ex Ariitophane, 
dum Bacchum introducit in Ra- 
narum principio inculcatam to- 
ties querimoniam faitidientem. 
i Qonfhliu * • 

460. Lapidariam navem. ] Iliae 
erant lapidibus marmorihufque 
ferendis idonea: : quas omnium 
maxima: fuere, ex illis fcilicet 
qua: oneraria dicuntur. Configo ex 
Piin- lib. xxxvi. c. i.lib. xvi. c. 
xl- Idem. 

461. Operas.] Inquit Paul. Icrus 
ll.i.K- deoper. Liber t. Opere. fiunt 

diurnum Officium . id eit . auz per 
iinguies dies dantur. Et l. i ■ 77 - de 
& per. Serv. Opere in eSu ccafifiit. nec 
ente in rerum nutari eft. quum is dies 
venit 1 quo pr efiende efi. 

4 62. Et firepitii obficttno.] Id ftre- 
pitus fupra modum oneratis dede- 
runt scriptores antiqui. Pariffime 
Ariftopfcan. inIUn. Strepitus ob- 

t - fianses 


i <?4 T- Peteosii Arbitri 
officeret. Sed & hic ad ingenium redux Eumolpus, Mul- 
Eumoitos, inquit [Eumolpus] , 6 juvenes, carmen decepit: 
t"*- nam ut quifque verfum pedibus inftruxit , fenfum- 
que teneriorem verborum ambitu intexuit , putavit 
fe continuo in Heliconem veniiTe. fic forenfibts 
minifteriis exercitati , frequenter ad carminis tran- 
quillitatem , tanquam ad portum faciliorem refuge- 
runt , credentes iaciiius poema exftrui pofle , quam 
controverfiam fententiolis vibrantibus piclam.Ci:- 
terum neque generofior fpiritus vanitatem amat, 
neque concipere, aut edere partum mens poteft, niti 
ingenti flumine literarum inundata. Effugiendum 
eft ab omni verborum, ut ita dicam , vilitate, & Tu- 
menda voces a plebe fubmotae, ut fiat, 

4«4 odi profanum vulgus, & arceo. 

Praeterea curandum eft, nefententis emineant 
extra corpus orationis exprefife fed intecto veftibas 
colore niteant. Homerus teftis, & Lyrici, Romanuf- 
que Virgilius, & Horatii curiofa felicitas. 4 SS C atte- 
ri 

fecenus ille , antiquis etiam Tlagi- j llus refellit ; veram adferens C2Ui- 
^ thim vocatur. Cic.lib- ix. Ep. 2d • fam, quse mifellos ad templa M'> 
Pastum. Suppedit F legit ium ejl. ' farum , tamquam ad egeftaris 
Plaut . Pcen. 1 1 1 .1 1, xxxi i. Idem, afylum compulifTct. Cafaubonui- 
4 ^ 3 * InHeliconem-veniJJe.'] quam- 464. Odi profanum 'vulgus-: ^ et ' 
plurimos tnm Romx res familia- fus eit Horatii lib- 1 1 1 - od. i- A fl ’ 
ris domi angufta impellebat , au- : ludit ad Eieufiniorum myilcrio- 
dere aliquid in litteris. Multi ad rum folemnetn morem » undees- 
forum le confereban t: piures cum efle per praeconem jubeban^*- 
agere caulas nefcirent , aut nimis ; profani, is & ad alia facra exter.a-* 
laboriofum putarent, ad poetices ; tur , ut in mirabili ignis prodigio 2 ' 
ftudium tamquam in portum con- pud Gratium Cyneget. Viciej- C 
fugiebant. Ad iftosfalfo creditos j hoc more late feribentes Br$°' 
Poetas referenda funthasc Petro- ! r.ium. lib. Form. & P- Gregori-^ 
mi verba & Perlii verfus in pro- Sy ntag. juris lib. xxxi. c.nx- F r3 ~ 
bsatn quod ilii impudentes j 2- [fanum •vulgus proprie dixit : 
ctabanc fomniaiie in PamaEo , 8 c j vulgaria funt profana- Erbsrdus- ^ 
ab ipiis Mufis iuiiTe doctos,idPer- . 455-. Ceteri aut non vidcnatvi&f 


Satyricon. 

ri enim aut non viderunt viam, quairetur adcar- 
menjaut vifam timuerunt calcare. Ecce, belli civilis 
ingens opus quifquis attigerit, nifi plenus litteris, 
fub onere labetur. Non enim res geftae verfibus 
comprehendenda: funt, quod longe melius Hiftorici 
faciunt; fed per ambages, 467 deorum que minifteria, 
&rabu!ofum fententiarum tormentum praecipitan- 
dus eft liber fpiritus, 458 ut potius furentis animi va- 
ticinatio adpareat , quam religiofae orationis fub te- 
ftibus fides, tamquam fi placet hic impetus, etiamfi 
nondum recepit ultimam manum. 

Orbem 


Nec mirum angufta nimis; rium in mentem hominis eruditif- 

l:t via , qux Heliconem afcenden- i fimi cadere non potuit, quum ne- 
tibus patet. Propere, lib. m. et ' mo nefeiat omnibus Epicis Poetis 
i-Horat. lib. ii. ep. ir. gonfal. j Hesgeftas , five hiitoriam efle pro 
4 <S 6 . Non enim res gefta , &c. ] argumento. Quod &Tragicis cora- 
Meram hiitoriam canere , eoque! mnne quoque eft. Unde Poeta a 
ordine, res quo geftx funt, deferi- Scaligero P. adfertus Lucanus, 
kere , a Poetas omnino munere ef- vindic2tufque ab nugatorum ca- 
le alienum edocet in prxfentiaPe-i lumniisGrammaticorum objicien* 
rronius, & latius in I. iliad. Eufta-I tium videlicet illum hiftoriam co- 
tb. Minime vero innuit Arbiter . fcripfifle, non poema. Idem. 


quod Poema ex hiftoria non fit: 
conficiendum, tale namque deli 

Exigua, quum frenaret materia impetum 
Vfus poeta , ut moris eft, licentia , 
xjitqueinterpofuit gemina Leda fidera. 


467. D eorum £ minifteria .] Phx- 
1 drus hoc interpratatur Fab.LXXxi. 


Etfabulofum fententiarum tormen - 
1 Fabiuslib. x. de eodem, ut 
ridetur , Lucano : Lucanus ardens & 


c fcitatus & fententiis clari fimus , 
C*- a : , ^ • J . 


'ai dicam quodfntio. 

Uf 


magis orato - 


46 8 . Vt furentis animi vaticinatio 
appareat . ] Furor eft c yu&isctcc(rf/ 3 g 
ille divinus , quoccelitus adiiata 
poetarum natio ad carmen decan- 
j randum rapitur. Impetum vocat 
fff 1 * , quam 'Toeris annumerandus - : Qy^ius . In tali dS^ova taterpua 
iSZfLft: id - SUfA diximus conftituti Hefiodus, & relicui an- 

ne aperte pena: d fcgtx , a Mufis fua fe 

sjf ‘" n ‘ certum e fi- Lucanus nam- C2 J m ; na accepifie commenti funt. 
L ZlZT !I ‘ TK ? eff ' Lunierf. 

ftaff e “ lUT hifiorzam compo ; a.5Q. Nondum- -recepit ultimam 

is, •fP 0 '™*. Tacitum ("comma PrcpriumPoecanim,hoc- 

^ucasum , cui ce _ aat sr genere , 

*’ Tul t Merula. ! puta, adhuc fub Cpcngta ejje. In mcu- 

L 3 * 


1 66 T. Petronii Arbitri 


dc . v « 47 o Orbem jam totum victor Romanus habebat 

Q&- mare , qua terra, qua fidus currit utrimque , 
Roma - ^11 Necfatiatus erat, -n 1 Gravidis freta pulfa carinis 
Iam peragrabantur; fiquis finus abditus ultra, 

473 Siqua foret tellus, qua fulvum mitteret aurum, 
Hofiis erat: fati fque in tnsiia bella paratis 
Quarebantur opes, non vulgo nota placebant 
Gaudia: nonufu plebeio trita voluptas. 

+ 7 + Ajfyria concham laudabat rades in unda. 

Omfitus tellure nitor certaverat osiro. 

Hinc 


de verfkri , ejje confirip -[ 

ta & effutita , , praeoccupare audito- 
rum animos , ut fi, quae nondum 
exacta numeris fuis & perfecta; 
funt , elegantiam habeant exfpe- 
ctatam, aurefque impleant, majus 
fic merito laudis choragium aucu- 
pentur; vel etiam , fi forte aliquid 
occurrerit minus elegans , minus 


confcnum , minufque politum , 
calumniandi jam ante habeant an- 
fam praereptam, gonfal. 

470. Orbem jam totum, C"c. ] 
Principium hoc belli civilis, io 
ante annos fere octingentos ex- 
preflit & aemulatus eit Hericus, 
fatis doctus eo aevo vates: 


Orbem tum totum victor "Romanus agebat, 

Qua mare , qad tellus, qua cardo invergit uter que , 

Si quod in orbe fretum, fi quis finus abditus ufquam , 

Si quod clima foret Phcebaa lampadis expers , 

Si qua fuit regio , qua fulvum gigneret aurum 
< 2 \il ni fi Romani vivebat nominis umbra. 

471 * Kec fatiatus erat. ] Feitus aureum vellus. Rubemus. 

Rufus: Cato Cyprias opes "Romam na-\ 473. Si qua foret tellus, C~-- 
vibus advexit , ita ut jus ejus infula . Ingentem avaritiam P. R* cau.:--- 
avarius magis quam jufiius fimus afi | bellandi fuiffe ait. Jugurtha Ep#- 
fecuti. Idemfcribit Ammian. lib. i ad Bocchum apudSalluit. 
x 1 v. *Avide magis quam jufie Szc . ante Cartbaginienfes , item Regem P*‘ 
Tale convitium in Romanos Vibii /ea , pofi uti qui fque opulenti 
Virii refert Livius Decad.i 1 1. lib. j videatur , ita Romanis hofierr. fs"- 
vi- & Mithridatis Juftinus lib. Idem lib. iv. H:it . Kamque R- f^' 
xxxi ix. Brafiic. nis cum nationibus , populis Regb* * 

• gravidis freta pulfa carinis . I cunctis una & ea vetus cauffa ' 
gravidas cannas haut fatis probo ;j di efi cupida profunda Imperii & 
dc puto germanum efle , grajis fre-. vitiorum. 

f carmu. Xempe Portus & 474. ^Cjjyria cmcba.ro, ir‘- ] 

j0ca • per u ux JaloGCum fuis ud verius italeeendi 

yitsperi** 


Satyricon. 167 

Hinc 47 s Numida crufias, illinc 47« nova vellera Seres , 
4-- Mque Arabum populus fua difpohaverat arva. 

Ecce alia clades, & lafa vulnera pacis. 

4-s orantur infylvis Mauris fera:& ultimus Ammon 
Afrorum excutitur, ne defit bellua dente 
Ai mortes precio fa Jitas, premit advena claffes 
Tigris, cs 479 aurata gr adiens vectatur inania. 


Mesferium coccum laudabat miles , eadem 
Qu&fitus tellure nitor certaverat ofiro . 

Coccum Hifbanicum laudat miles, | vo Scriptori Keic , v . Acu diftinfta , 
ecaue veitiri expetebat i Eadem j funt, tunc primum beatioribus in- 
telure quafttus nitor oftro certabat , id j venta. Id aucem dubium noneft, 
eii minium. Petronius Nitorem ab- j primitus Sericum arboribus aepe- 
folutede minio dixit, quia inter ~ 


colores preriofos Sl floridos , quos 
Graeci vocant. Salmaftus . 

475. Numida cruftas. ] Senec- 
cp L xxxvi 1. Pauper ftbi videtur ac 
fordidtes, nift parietes magis & pretioft 


cfci ; Byjftum vero inltar lini e terra 
edi; Bombycinum a vermiculis gi- 
gni. Gon (alius. 

477. que ^Arabum populus fua 

deftroliaverat arva. ] Ut Romam 
frutices aromaticos , ac odores 
orbibus refulferint , nift ^Alexandrina mitteret. 

Numidicis cruftis difiincla 47*. ™ & lv * f 

ftr.: y nzft illis undicjue operofa & in\f M Edici<*Lugdunenfis Mauri, 
mdum pietur, varier*, circumlitis ] aliquanto reflius, mfi fallor : ut Ut 
KumidUcrufim , id eft, * EaaJage numerorum , 
marmora, hinccrufts marmores Mauri , pro Maurorum ■ &Mau.i- 
§. qua tabui, ^.deaSion- tani*. Poteit etiam legi , M.«ro , 
°*pt. P!m! lib. xxxvi. C. VI. Si- tert.o cafu pro qusritur a Mauro 
don. Iib. 1 1 . ep. 1 1 . Umfi normo - , venatore. Vel tnryhmM.mu,M.u- 
« noniUic Pares, Charyfios, r.fylv. ut apud horat. Maura jo- 

troconiffos , Phryges , Numida, Spar- ; c«U , Mours angues , & Maura «a- 
^ da. Nam de venatione leonum hic 

,tat a , rupium variatarum pojuere . . j 

cruflof 1 | Petronium loqui, ea qux de t)- 

,, c 1 c„„ ! ? tide fubjicitfacile fidem fecerint. ' 
r . 6. \ova vellera Seres.} otnec. B 3,- na , n ; i en _ 

Tragicus Thvefte * - ln Mauriciania muicl & m g 

Ser„„,L nobiles- i neS 


Lanuginem quandam Seres pe- : 


4-rp. furata gradieris vectatur in 


teW-^-T — 'ii, ' auia.l ^Auratam aulam, clauftrum, 

. «arboribus, quam poitea 1 interpretor , quibus 

5""*""— fic ablUlS dea0 “ advehi fer* confuderant. »on in- 


aicatunn c 6 ficiebant.VideA.mm. -~ unl cUuitra illa, quafi 

-^arcel. ub. xxm. ubilacius de =P tc >_4 „ 


“ ir * c * confectura. Puto Nsva 


^onio ’ 


' Pe _ •Stsw §& fint & fubdialia , qua: lo- 


qux 


Senecx coz- ca Homero fepius M.ula pr°F*£ 


1(58 T. Petronii Arbitri 
■ 2- 80 Ut libat humanum populo ■plaudente eruor em. 

Heu pudet effati, perituraque prodere fata ! 

481 Per far um ritu male pubefeentibus annis 

Subripuere 482 viros; exfeciaque 483 vifcera ferro 
In venerem fregere: atque ut fuga mobilis avi 
Circumfcripta mora properantes differat annos. 

4 84 Ouarit fe natura , nec invenit, omnibus ergo 

485 Scorta placent , 486 fractique enervi corpore grefus, 
487 Et laxi crines , & tot nova nomina ve fis. 


Qumt 

nuncupantur , ut Rhodiginus fuse f mum Nerone. Qonfaiius. Adi & 
oblervavir, lib. xi i . Ferrex & lig- j Pomponium Sabinum in Ciria 
nex primitus ex cavex fu€re , fed Virg. 

poitea inaurari caeptx fub profufis 480. Vt bibat humanum , & c.] 
admodum principibus, potiffi-. Imitatus eft Prudentius in Symni. 
tunditur humanus Latiali in munere f an truis. 

Saivianus lib. vi. In fpectaculis I dentibus. Semiramidis illud in- 
pr imum deliti arum genus eft , mori ho- ventnm eft , ut refert Amiha- 
mines, impleri ferarum alvos humanis ; lib. xi v. c . xv 1 1 . Claud. lib. 1 . in 
carnibus cum circumft antium volup- Eutrcp. Domitianus hoc primus 
tate ' 1 prohibuit , ut ex Stat. Syiv. lib* 

4S1. ‘Terfarttm rjgfsf) Perfarum 111. de Coma Earin - patet, 
mos pueris virilitatem exPecare. 4S2. Viros*'] Genitalia. CaniH* 
forma prxeipue exteris antece- Carm. de Berecynthia 2 u Aty: 
Itaque ut relicta fbifttftbi membra ftne viro • 

SicArnob. Vir pro crepundiis I/».'] Salvian. lib. v. de Provid' 
~ Cum habitum viri ft™- 


illis Pyrgopolinicxis. 

4S3 . Vifcera.] id eft , tefticulos. 
Dicit id quod in Notis Gratiofi E- 
pidauritx legitur ; A. T. A. adu- 
lefcer.ti tefticulos abfeidit. 

-f 84* fftuarit fe natura .] Huc /pe- 
ftat capitalis illa legis poena Con- 
flando & Conftante auctoribus 
perlatx ; Cum vir nubit in fceminam 
invii p orrect ur am quid cupiatur , ubi 


rent , mavis quam mulieres graaum 

frangerent. Hieron. ad Ruit* £lC' 
gradum mollius incedendo frangar.. , 
tamquam ferrent facra lunonis > & 
luvenalis & alii ludunt - Cic* i* 3 * 
de officiis feribit , effie ftmilesp ce- 
parum ferculis . Marinus Neapoi-p-" 
tat etiam animi rationem cxii> 
ceiTu colligi. Unde & S2iluii- ' 


fex, u perdidit locum ? Vbifcelue efi ii\ Catal. Cujm inceflUs modo citat, *!- 
quod non proficit [cire? Vbi Venus mu- f dio t ardue. Iu nobis Julianus Ct- 
tatur .Iceram formam. Dou/a P. feribit Gregarius Theologus: S 

fefti " Scmta ^ Ad °iefcentes es- ; Cic. de Antonianis io xm- 
, j Tlraftic. 

4 * tract:^ enervi corpore gref -1 487. LtUxicrmes. ] Proquoc- 


Satyricon. 

4js ouque virum qumint. Ecce Afris eruta terris 
'citrea menfa 490 greges fervorum, ojitumque renidens 
Ponitur , 451 ac maculis imitatur vilibus aurum, 

Qua 

spfiuxi, lubenter repofuerim ad illud Mart. accommodandum: 

Molleffc flagellent 

Colla coma 

vel certe Lixi refcribendum , id pelLtat ) loti atque imouti crines, 
eft , lixivio ( quam Cauflticam feu Verbi cauila: 

Litavam [pumam idem Poeta ap- 

Et mutat Latias fuma Batava comas* 

Kifi li tamen , Laxos , pro folu- rum quarit. Idem olim dePompejo 
t'S interpretari malimus. Doufa M. dictum , qui cum omni corpo- 
<p. ris habitu & incefiu mollitienf 

488. Quaque virum quarunt. ] proferret , hoc effugere non po- 
Quem videbant mollem , victu, o- tuit. Ita enim a Cinna poeta pet- 
is» veititu, de eo dicebant. Hic vi- j ffcr ictus fuitj 


F afciola q ui crura tegit r digit 0 cap ut uno - 
Scalpit: quid credas hunc Jibi velle? virum» 

Scaliger F. 


4Sp. Ecce w- 4flris eruta terris. ] 
Mentase citro intelligit ex Mauri- 
tap - la Africat regione magno pre- 
c: ° Romam adlatas : quar & ebur- 
f; eis pedibus fulciebantur. Mart. 

_ • 1 1 . ep.sLiii.lib.ix.ep.xxii. 
*' 0 n hic prartereundum eit quod 
k Seneca Pniiof. tradit Dio lib. 
V XI ; Quingentos nimirum tripo- 
^sipfum habuiffe de ligno Cedri- 
Eo > pedibus eburneis fuffultos , fi- 
‘“-es prorfus & pares inter fe, fu- 
quibus epulari confue verat, 
ingulortun pretium ex Ter tuli. 

Fallio c. v. cognofcere li- 
C ' Adige caute rem ambitioni , qua 
, TulLitts quingentis millibus nu- 
or^emCttri emit. qua bis tantum 
'rfnus Gallus pro .Menfa ejufdem 
*daxri:axia numerat, gonfaltus. 
f 9 °* Greges fervorum. ] Plinius 

vocavit 9 Agmina Ammia- 

K S xiv. Seneca Turbam, Con- 
0 d “ ^erv • Sed quid mirum , fi 


unus Pedanius Secundus Quingen- 
tos fervos habuerit domi , Teftante 
Cornelio Tacit.lib.xiv. Ann. im- 
mo Millenos plurimi. Sed ut mire- 
ris femel audi Athenarum lib.vi. 
MveJus Surfoigiss 

srgjfilt 'zdheizs j 7nx.U7zz?&oi x.ix.~ 
'HwTtxf. c^j j uamp 

b vz*v Tfly&weav f c&^ovjos Nix.icc$* 
d?>\ ot 'izf.eixs 'Tzlw?* & uccfsoy cvtc- 
(ZZfflicvTgos rovg zvg. 

‘Decem, immo viginti mzlle > & plu- 
res quoque fervos habent , non quaftus 
caufla 3 ut ille Gr acorum dztiflimus 
Kiciat 3 fed pleroffl? in publicum comi- 
| tantes. Petronii locus hic haur du- 
' bitanter de pueris in triclinio mi- 
| niftrandbus Capiendus. Idem. 

49 1 . »Ac maculis imitatur vili - 
■ bus aurum. 1 Aliter quam reliqui 
'Interpretes hunc explicat locum 
i Gonfaiius, quem refutat CL Gro- 
I novius lib. iii. obferv. c. xi - 

L 5 **•& 


Jjo T. Petronii Arbitri 

Qua turbant cenfum. boftileac male nobilelmm. 

Turba fepulta mero circumvenit: omniaque orbis 
Pramia , conceptis miles vagus ex/iruit armis 
Ingenio fa gula ejl. Siculo [carus aquor e merfus 
453 Admenfam vivus perducitur , inque +=+ Lucunis 
Eruta littoribus vendunt conchylia crenas, 

Vt renovent per damna famem, jam Pbafidosunda 
Orbata efl avibus: mutoque in littore tantum 
Sola defertis adjpirant frondibus aura. 

Elee minor in campo furor efl, emptique Ouirites 

Adpradam ftrepitumque lucri fuffragia vertunt. 
Venalis populus , venalis curia Patrum. 

Ejl favor in precio , fenibus quoque libera virtus 
Exciderat, Jparffque opibus converfapoteftas, 
Ipfaque majejlas auro corrupta jacebat. 

456 Pellitur 'a populo 497 vicius Cato: tnfhorille efi, 

Osi 

^ 92 . Hoftile. ] id eft, peregri- j quem nos hofpitem 3 Ennius e e 
num. Et Hafiem antiqui vocarunt j Scipione Africano: 

Hic efi ille fitus cui nemo cive neque hoflis 
ghiivit pro factis reddere opera pretium. 

In facris refolutoriis dicebatur: | mitia, semulatur Lucanum , apuu 
Jcicjiu. Vinctus. Mulier. Virgo. Sxefio. j quem ambitiofas querelae de fufira* 
Et Hofticus id eft -peregrinus Plaut. • giis corruptis lib.i.Pharf.Bartbiui. 
in Milit. Laurenberg. I 49 6. Pellitur a populo victus Uti.. 

495- menjkm vivus perduci- i Saspius id contigit Catoni pu-lic* 
tur.] De Mullo Seneca lib. 111 . i ergo tuendas libert 2 tis. Iniig^ icr 
Nat. Quasft. Parum videtur recens ! vero & effrenatior tum planetum 
Mullus , nifs qui in conviva manu e- 1 feditioforutn audaci 2 , quum >- e ' 
moritur .Ejus rationem Plinius red- nellum tribunum plebis Lege® 

ditlib. ix. c. xvii. promulgantem , cujus fumma era:» 

494- Lucrinis eruta littoribus ven- ut Pompeio ab Alia cum msg ^ 0 
dstnt conchylia. J E lacu Lucrino , exercitu in Italiam venire perco- 
qui in Campania eft. Erythrei fen- teretur:inluftriillo pretextu pe- 
tentia, Lucrinus lacus mare mor- pe ut urbem a Catalma in P er C ^ 
tuum adpellatur, unde ferebantur lum conjectam fervaret , 

Oftreae nobilifiimas , qua: hic con- 1 vero ejufdem Metelli efiet jUtFn- 
chylia vocat; lautorum menfse ad- cipatus , ac R.efp. in manus Po**- 
ponebantur. ttaderus. : peio traderentur, acriter aiper ^ 2 

495 - in campo. J Jliartio ubi Co- : tus eft. GonfaUus. . ^ 

WTtSM/ 


Satyricon. 171 

Oui vicit; wsfafcefque pudetrapuijfe Catoni. 

Cumque hoc dedecus eft populi , morumque ruina. 

Non homo pulfus erat ; fed in uno viciapoteftat, 
Romanumque decus, quare tam perdita Roma 
Ipja fui merces erat , & fine vindice prada , 

Tuterea d" gemino depr enfiam gurgite prodam 
Tenoris ingluvies , ufufque exederat aris. 

Nuda ejl certa domus , nullum fine pignore corpus: 

Sed veluti tabes tacitis concepta medullis 

Vulne- 

497- Vi&us Cato , trijlior ille (fi, \ videntium, fub gemini Gurfftuifi. 
j»i Vicit.] Cadmaia ifthsec viaoria pellatione integrum Thetidos Ne- 
, de qua Plut. oc- ptumque vaftum imperium voluit 

„ „ . fub intelUgi ? Dodti vidennt.Go»- 

P/'r. ac poftea Parcemio graphi . 3 

Xirince autem Petronio facem ^ iUvies &e .j M. 

przrubtAnftenetus, lib. n. ep. orat de Aonibus apud 

’ . . . „ populu ta.Tacitevobisinrnentemve- 

t T{J 4 “ Cqae Lr , guirites, e x are alieno in hac ci- 

’ i Bis enlm re P ulfam tuht Ca - ; vitor, & »•» m, »»»*«, , r°P ter 

pet u’° ne P r *“ r *'^ um ! dhm atque f tenus frpifimum dtfcor- 
EIUS ' “ C °%W-#- Salluft.firmat.i.hiftor. 

4.00 r j r v -. Inventum fane conflat optimatum 

499 Gemmo deprenfam our gl te.V v ^ 0 cu l pa . Cum enim pe- 

maria GermnumGurgttem ^ hos \ rbis fi Romani ef- 

F : u "r ri iat JTV fent divitiae , fervili imperio pa- 
.Z z f l BeU i? tres plebem exercere , de vita at- 

" ’ *- £xl f™™ > hoc cft , Medi. \ P £ro0 _ io e c onfulere, 
& Oceanum' illud P limo : 2£ , ro ® Uer | ; a f C£ete ris exper- 

*■ lnter num Straboni E’*§sr > bocce tibuSj f oIi ; n irC perio agere. Plebs 
Exteriu* Lucano, Ptolcmseo. | inops , atque indiga , femper sere 
•^ r - ilb qua- fub nominibus Supert J alieno obrui. Inde turbines Romae 
& Inferi extiterunt ? Ita indigitan j piffifiimi ,&fpurciflim: : Et aep^. 

'Adxiaticum & Tyrrhenum. An ; compodti, fsepe renaicentes. In^e 
< - er - i queGeogrs phi? i illi adfentiens fecefTus in Aventinum , inde JLri- 
^■^corum univerfum quantum bunitii tumultus. Luciliius ita 
^riseft toto in orbe bifariam di- ifto malo: 

_ Sublatus pudor, omni licentia,} fcenu refertur* 

tt alibi : 

C at erra contemnit , & in ufuraomnia. ponit, 

_ . Stultus nihil ejs fatis omnia cum fint, 

** ‘dem , ur notes fcenus in ditioribus : 


/jm» 


172 T. Petronii Arbitri 
Intra membra furens 501 hiris latrantibus errat. 
Arma placent miferis, detritaque commoda luxu 
Vulneribus reparantur, inops audacia tuta e fi. 

Hoc merfam coeno Romam, fomnoque jacentem 
Qua poterant artes fana ratione movere. 

Ni furor, & bellum, ferroque excita libido? 

502 Tres tulerat Fortuna duces, quos obruit omnis 
Armorum ftrue diversa s ° 3 feralis Enyo. 

504 CrajfumParthus habet, iOS Efbico jacet aquoreMagw, 

Iulm 

Luciu Cotta, fenex , Crafii pater, hujti P anati. 

Magnus trico fuit numma.riu y folvere nulli 
Lentus . 


SOI- Hiris latrantibus . jno tum eft trix Virgilio. Sic Civilis Marr. !;b. 
hiram eile inteftinum jejunum , vi. ep.xxxii. Sic Navalis Mart. 
quod ut inane & vacuum femper In Amphit. ep. xxiv. 
eft ita iftigumis fariabantur num- 504. CraJJum ‘Parthus habet . ]De 

quam , fed hiabant luxu & avaritia M. Crafti interitu iie Obfequets : 
femper. femper autem famelico- Anno Urbis dcc. G. domino 
rum mteftina a bonis fcriptoribus & appio claudio coss. 


crepare aut Latrare dicuntur- Quii- M. Crafus ad Parthos pro fetius,?''^ 
jelmius. j Eufratem tranfiret , multa prodigi* 

S°- ■ Tres tulerat F ortu na duces, j neglexit. Quum etiam coorta tempf- 
.orus in bello hocce civili : Forte fi a * , ftgni fero fignum arreptum merffi 
tum Crajfies, genere, divitiis, dignitate f et gurgiti , & offendenti nimhcrufl 


florebat : 'Vellet tamen auctiores 


Cajus Cafar eloquentia &• fpiritu ,& _ _ 

jam Confulatu a# e vah at ur. <Pompe- citu interiit, 
jus tamen fuper utrumque eminebat. 

Sic ■ ' ^ ^ ’• • 


tia cupidis dc invadenda republica fa- 
cile convenit. Ergo quum mutuis yiri- 
bu; in fisura quifque decus niteretur , 
Cjalliam Cafar invadit , Crafus ^ 4 - 
3 Pompejus Hiftaniam, tres ma- 
excra tustirjamfic orbum- 
per tum faciet at eTrium Principum oc- 
cupatur. r 


, referte : Pompei caput per ministra 

l, 5 n h Enye ' - 1 j refecium ,/ervatum efi in <s -' 

* , vcz oeili , Ce Martis Muriga- [ventum Cajaris , exfpectaiione my- 


opes. caligine prohiberentur tranfre , ferti- 
naciter perfeverans cum filio , & exr- 


. . . 505. Libyco jacet aquore Magma-, 

igitur ~ a far e dignitatem compa- M. Pompejus in JLgypto occifus. 
5 * K £"e • Pompeja retinere r s£c,u.cr Libycum vocat abufive -E- 

cr.pi enti us , omnibufe pariter poten- gypeium pelagus, quia vicina hec 
.77 rtsrsl^nJ* - x-. mar f2. in Pelufiaco littcre , ait flo* 

rus , fuijje trucidatum, hoc eft -j a _ x J 
ta Peluftum jEgypti civitatem,^ 
antequam in terram exfcenoereu 
Casdem ejus fcripfere Plui- £ !0 ’ 
Patercul. Lucanus alii. Funus es 
Appiani lib. 11. Bell. Ci^* 


S A T Y R I C O N. 173 

Julius ingratam perfudit [anguine 'Romam. 

Et, quafi nonpojjet tot Tellus ferre [epuler a 
- Divift cineres, hos gloria reddit honores. 

Ejl locus exci[o penitus de merfiis hiatu , 

<=* Parthenopen inter magnaque Dicarchidos arva , 
w cocjtaperfuf.ts aqua, nam fp iri tus extra 
Oui furit, effufus fune flo Jpargitur ajiu. 
tCott hac auctumno tellus viret, aut alit herbas 
Cejpite latus ager: non verno perfona cantu 
Mollia difeordi Jlrepitu 5 10 virgulta loquuntur : 
Sedchaos,& Sl1 nigro [quallentia pumice [axa 

Gaudent 


rr.l pTAtnii % Sed ille nefarium fetius mam vocem, 1 1 . lvi 1 , 1 . Laudan- 
promerito ultus e fi. Tteliquum trun -\dum experientia con filium efi Hfanfiz 
cum in littore quidem fepeliit , ngge-l atque Hirtii : qui fiemper prodixerant 
f:o exiguo tumulo : cui alius quifipiam Cajari , ut principatum armis quas- 
'canc infcriptionem addidit. .ficum armis teneret. Ille didit an s, 

'Tene caret tumulo cui tot modo tem- mori fe quam timeri malle , dum 
pia fuerunt. |< clementiam quam prafiiterat expe- 

(jmfaiius. j ciatyincautus ab Ingratis occupatus efi~ 

505. lulius ingratam perfudit fan- ; S °7 • Divi fit cineres «3 ln Veterum 

f U: *e Rcmam.]De Ingrata illa urbe. Poetarum Catalectorum lib- i. ex- 
kbenius Paterculi teftimonium, eant epitaphia Pompejorum , in 
tmulque fortiffimi Ducis leniffi- 'quorum xv. 

— Divifd ruina eft' 

Vno non potuit tanta jacere folo 
Simile quid Martialis habet, lib. v. ep. lxxvi. 

S° 8 . ‘Parthenopen inter magnaque tronius fummum Vefuvii montis 
ficarchidos arva . ] .1. inter Neapo-i hiatum, mons ille juxta Dionem 
:lin & Puteolos. Campanias urbs Amphitheatri formam refert. Cjon- 
uteoli, vicina Neapoli, Dicarchaa i fal. 

' ‘ :o Cl ^ta iib.xi 1 . & hic Petronio 509. Cocyta perfufus aqua .] Pro- 
Dicarchis, Plinio vero & Feito Di- bo Cocyta pro Cocytia , ut Ceraunum 
Ccsrc 'da colonia. Defcribit hic Pe- faxum , pro Ceraunio dixit Propere. 
Non potuit faxo tritam pofuifje , Cerauno. 

Ec ut idem dixit Tartham iellu- {arbor efi. & in altum tendit, eo magis 
r j n > 8 c Parthos focos , ac Virgiiius acutum fimum reddit : quacunque ve- 
J&znlam tellurem. Richardus- Circa ro quam minimum ab radice ab fiunt F 
o . Um Lucrinum Geographi con- 
suunt fluvium Cocyt um. 

^ Sio. Virgulta loquuntur.] Mart- . w 

* : ? c ^ a Muf: fijuoquc procerior xa. j Pliniusde Vefuvio ardente 


\ gravius Zf rauco murmure quatiun- 
tur. 

5 1 1 . Nigro [quallentia pumice fa- 


*Tater 

Ditis. 


174 T. Petronii Arbitri 

Gaudent s 1 1 ferali circumtumulata cuprejfii. 

Has inter [edes Ditis pater extulit ora , 

Rufiorum flamtnis , & cana Jparfa favilla , 

Ac tali volucrem Fortunam voce lacefsit: 

Ferum humanarum , divinarumque s 1 3 pote jias, 
Fors , cui nulla placet nimium fecura potestas, 

Oua nova femper amas, & moxpojfejfa relinquis ; 
Ecquid Romano fentis te pondere viciam? 

Necpojfe ulterius perituram extollere molem. 

Ipfa fuas vires odit Romana juventus. 

Et quas ftruxit opes, male fttHinet. afpice late 
Luxuriam Jpoliorum, & cenfum in damma furentem. 
s** JEdificant auro.fedefque ad fidero. mittunt - 

Expellun - 

cp. xvi. lib. vi. lam navibus cinis' peratoris qui agerer - ot ' L 
incidebat, quo propius accederent cali- Reip. membris uno imper: 


dior ac denftor^jam pumices etiamNi- 
griffe & ambufii . 


legi- 
timo colligendis , concordiam cr- 
j dinum tueretur, e medio fui crea. 

Potestatis nomine 


5 1 2. Ferali circumtumulata Cu- bant _ 

prejjul) Horat. CupreJJus funebris A- more Italorum ei impolito, UE \°' 
cro : Inferis confecratas & funeti ap- quitur Emmius lib. vi. Hift- f r ‘ * 
tas,quia funeribus adhibebant urinam Sic antequam praelium .quod cum 
utcup*efus recifa nunquam repullu- Frifiis commifitGuljelmus iv.n^ - 
lat , ita mortui non redeunt ad vitam. tendorum comes juxta 5 caver*-- > 
quod Sc adnotat Servius in i v. JE- die vi i . Kal. Oct. m. ccc. xlv- 
neid. Lutatius : „ Apollo mifertus Cy- retur, fcedus cum Guiijelmo-crire 
parifi, vertit eum in arborem fui no- voluerunt Frilii,ac in lignum ca- 
minis 5 Haccaufa efi, quare cupreffhs didi &non fucati animi utiv- ri 
divitum funeribus adhibetur. Lucan: . Ei claritate n2t2lium ptx caete- ^ 
&■ non plebejos lucius teflatacuprejfus. iniigniores Comitem fcuto 
quia funesiatas familias Romani hoc nerent , ac quaqua verfum 
notabant. Quidam volunt ad hocele- risfuftinentium vibraretur , ^ 

clam arborem, quia infunctuofa apta fonitu exclamarent Libera g c -‘ 3 ^ 
defunctis , vel quod in tutelam dixerint Exercitus , haec est ? C J 
inferorum. stas frisiae. Quem mo» 

S 13 - ‘Totefias. ]Izalico idiotifmo f prifcisCaninefatibus uique q’> 
hodie Magiftratum liveM2giffcrum 3US Tacit. Hiit. iib - > • 

fonat. Barthius Optatus Afer. lib. u f u > intemeraruinadiervavera-* 
1 1 1 .Potefiatibus &■ Regibus injuriam . ia iUum diem Frifii- 
facere. Frilii, ferox ^libertatis re- 514* ^£Aificant auro. Aurea® 

tinentilEma gens eft , legatum Im-' hicXeronis domum Axbicru^*^ 


*7S 




Satyircok. 

■ si' Expelluntur aqua faxis ; mare nafcitur arvis ; 

Et permutata rerum ftatione rebellant. 

Er. etiam mea regna petunt . perfojja dehifcit 
Molibus in fanis tellus, jam montibus bausiis 
Antra gemunt: &, dum varios lapis invenit tifits. 
Inferni manes caelum Jperare jubentur. 

Ouare age, Sl6 Fors, muta pacatum inpraiia vultum 
Eomanofque cie, ac nosiris da funera regnis. 

Um pridem nullo perfundimus ora eruor e, 

Nec mea Tijipbone Jitientes perluit artus 
Ex quo 5*7 Sj liantis bibit enjis, horrida tellus 
Extulit in lucem 518 nutritas fanguin e fruges. 

Hac 


fsebri , palam eft , cujus plurima 
apud Scriptores mentio. Suet. 
xxx1.T2cit lib.xv. Ann. Plin.Tib. 
xxx. c. in. lib. xxxv r- c. xv. 

SiS- Expelluntur aqua/axis. 
to primum hemiliichium deli- 
rium Keronis defignare , fic pro- 
ditum in xv. Ann. a Cornelio, 
S uum de Urbis reftauratione agit 
pelu Neronis incendium : Ruderi 
c f : ipttndo Hoflienfes paludes dejlina- 
i: > utique naves qua frumentum 
Tiberi (icbveelajjent , onufia rudere de- 
berent. Hemiftichion vero alte- 
r ‘-m plura ejus admiranda opera, 
refert Tranquillus c. xxxi. 
?nmum ubi de infana eju6 domo 
Oquitur: Item ft agnum maris infiar, 
*• :u mf e ptum aedificiis ad urbium fpe- 
& mox : Pr at er e a inchoabat 
r. -marn a Mifeno ad ^Avernum la- 
' Tc> corit eclam, porticibus conclufam , 
9**dquid totis ‘Bajis calidarum 
'^committeretur. FoJJam ab ^Aver- 
T *H*f::am ufque, ut navibus ,necta- 
. mari iretur longitudinis per mii- 
- .a. «ic. 'Rebellant igitur aqua & 


51 6. Fors'} Fors Fortuna , quse a 
plerifque Fertis Fortuna ad pella- 
tur ,non recde,a Servio Tullio con- 
fecrata eft ; qui ei primus sedem fe- 
cit extra Urbem in ripa Tiberis, 
quam bello Ketrufco , vel auxit, 
vel refiituit Carvilius , multoque 
poft Claudius Tiberius Imp. Hanc 
Deam colebant qui fine arte 2liqua 
vivebant Vid Donatum in Terent. 
1 -Phorm. & in eum dem Georg- Fa- 
bric. & hujus Romam c- ix. Rofi - 
nus. 

\ 5 17 - Sy Ranas enfis. ] Serec. lib. 
1 . de Clement. Sylla cum in vicino 
ad adem Bellona fedens exaudijjet con- 
clamationem tot militum fub gladio 
gementium , exterrito Senatu ; hoc a- 
| gamses, inquit , Patres confcripti : fe- 
ditiofi pauculi meo jujfiu occiduntur. 

: Hic non ejl mentitus , Pauci Sylla vi- 
debantur Sic. 

S 1 g. S atritas fanguin e fuges . ] E- 
rudinfhme dictum Servius inVirg. 
ilib- XII. Et diis communibus aras 
i Gramineas ^Aiarti gramen eft purum, 
quod fecundum Plinium ex humano 
eruere procreatur, &c- E_ft 2pud Pli- 
nium 


i 7 <? T. P e t r o n i i Arbitri 

Hac abi dicta dedit, w dextra conjungereredextu 

Conatus , rapto tellurem [oluit hiatu, 
fonti- Tu!n Fortuna levl defudit pectore voces : 

aa. o genitor, cui Cocyti penetralia parent. 

Si modo vera mihi fas eft impune profari , 

Vota tibi cedent, nec enim minor ira rebellat 
Pectore in hoc, leviorue exurit flamma medullas. 
Omnia , qua tribui Romanis arcibus , odi ; 
Muneribufque meis irafcor: deftruet iftas 
Idem, qui pofuit , moles Deus & mihi cordi 
■ ' Quippe cremare viros , & [anguine pafcere luxum. 

s^°Cerno equidem s 21 gemina jam ftratos mortePhilippos, 

5 22 Thejfaliaque rogos , & funera gentis ibera : 

523 Et Lybia cerno, & tua Nile gementia cloftra. 

Im 


fiium lib. 1 1 . c.lxi 1 1 . & alib. Me- 1 
minie & Apulejus lib. de ilerb. & j 
Leone ius Myehographus, Brafca- j 
nus. 

519. ‘Dextra conjungere dextram , 
Conatns. ] Tacic. Ann.lib. 11. Iu- j 
7 AVer e amici Dextram contingentes . 
Cic.lib.v.in Verr. vide Kanfenium 
de Jurejurando c. ix. 

5 20. Cerno equidem. ] Enchuliaf- 
muspoecicus. 


521. Gemina jam Stratos morte 
‘Philippos. 3 Geminas exercituum 
occidiones > fPharJalicam & eum 
quse dicieur ‘Thilippenfis intelhg:: 
Arbicer . Florus de congreHu J-*-i 
& Pompeii : Sic proripit antibus j~- 
tis pralio fumpta eji Thejfalia , i 
Philippicis campis urbis , impcnt>£ e ‘ 
neris humani fata commijfa funt ■ t-- 

can~lib. 1. excremo, ubi vates cer* 

i nie pugnam Pharfaiicaru: 


Video ‘Tanget a nivofs 

Cana jugis, latoff fub rupe Philippos . 
Atubi eadem videc Philippenfem: 

Kova da mihi cernere lit ora ponti 

Tellureraj, novam, vidi jam ‘Pbabe, Philippos. 


(jronovius. 

522. Thejfalia f rogos > &c.~\ Flo- 
rus etiam loca recenfec : Si locum. 
&fpatium,ubi commijjiim e f [bellum 
civile] inter Italiam 3 inde fe ia Ral- 
liora , Hispanum qjli e defle- 
xit, reverfiemque ab Occafu , totis vi- 
tibus in Epiro T HESS ali &. qji E i 


confedit ; hinc in A EG Y . 

bito tranfit', inde refpexrt <y-[f rn ' ^ 
Africae incubuit . ^ 

Hispania m remigrati # . “ 
aliquando defecit. ^ j> 

523. ft Libya. 
bys Mauritania . Aft Gemcrctta 


, Satyricon. i 77 

Um fragor armonm trepidantes per fanat aures , 

' ! + Acliacofque finus, & s-s Appolums arma timentes . 
terrarum Jitientia regna tuarum , 
animas arcejfe novasiVtx navita s ’ 6 Porthmeus 
Sufficiet fmulacra. virum traducere cymba, 

Ciaffe opus eft. tumque ingenti fatiafe ruina. 

Pallida Tijiphone, concifaque vulnera mande. 
Adftgios manes laceratus ducitur orbis. 

Vix dum finierat, quum fulgur e rupta corujco 
Intremuit nubes , elifiofique abfcidit ignes. 

Subfidit pater umbrarum, gremioque reducto 
Telluris, pavitans fraternos palluit ictus. 

Continuo clades hominum venturaque damna 
Aujpiciis patuere Deum , namque ore cruento 
Deformes Titan vultus caligine texit. 

Civiles acies jam tum (pirare putares. 

Parte alia plenos exfitinxit Cynthia vultus. 

Et lucem [celeri fiub duxit. s 28 rupta tonabant 

Verticibus 

c .' Je > nempe ob interitum ejus Re- i 5 24. ^Acbiacofif finus. 1 Pugnam 
g'-s juba:, Pompejanarum p2rtium navalem refpicit ad acHu-r. Carfa- 
f2utoris.Ipfe quum foret aCarfaria- ris Augufti cum Antonio Sl Cieo- 
| cis vidus in certamine ad Thap- 'patra. 

•ea Africa: oppidum , in regiam : 525. Apollinis arma timentes.] 

recepit, magninceque epulatus. Tutelare numen continuo Augu- 
\“? €r menfas & pocula interficien- flus agnovit Apollinem , prxci- 
fe praebuit Petrejo rugx co- pue eo in praelio. Dione teiie ini- 
\ Auctoribus Floro lib. iv. & tiolib.Li.PlenePropert- lib. iv. et. 

A Ppiaco lib. 1 1 . gonfal. v 1 . Ubi ad Auguitum Apollo : 

Vince mari : jam terra tua cfi - 3 tibi militat arcus , 

_ Et favet ex humeris hoc onus omne meis . 

Csnf. 

5^- 'Porthmeus. ] 1. Charcr.d. nse defcripfitLucanus lib, 1 -Tetigit 
7 f ;:7 *° s enim Cgnificat fretum: Florus : Interdiu tenebra . Item Dio 
, idis , naviculam: &L libxli. oW crj 7 zzx.g s|=- 

* ‘ r,rfleiU rransfrer2torcin. s-.ittb. Sal totus deliquium pertulit. 

p.jjb. Ifffimque ore cruento , Crc.j Gonfi. 

4 defectus illos Solis 3cLu* 52S. Rupta tonabant , &c. 1 Ejuf- 

* * M ‘ der3 


17S T. Petronii Arbitri » 
Verticibus lapfis montis juga, nec vagapafmi 
Flumina 5 29 per notas ibant morienda ripas . 
sio Armorum f tre p' itu coelum furit, & tuba Martem 
Sideribus tremefacta ciet : s 3 ' jamque Atina voratur 
Ignibus infolitis, & in athera fulmina mittit - 
Icce inter tumulos , atque offa carentia biiftis, 

5:2 Vmbrarumfacies diroftridore minantur . 

ftellis comitata novis incendia ducit ; 

533 Sanguineoque recens defcendit Inppiter imbre. 

Hac oftenta brevi foluit Deus. Exfv.it omnes 
Quippe moras Cafar, vindictaque actus amore 
Gallica projecit, civilia fuftulit arma. 

S3+ Alpibus aereis, ubi Grajo nomine, vulfa 

Defcen- 

dem belli oftenrum. Dio : Et terra ' ripas. 1 Morientia (lumina omcino 
motus crebri cum mugitibus ed.iti funt. fune deficientia. Ut apud Mi- 1 ' 
5~9- ‘Ter notas ibant morientia lium: 


Ingenti f fnu fugientes aquor a terras . 

Donec in zs£gyptum redeant curvata per undas 
Litor a, 24.iliacis iterum morientia ripis 
ii Vtec dividendum , & ibant vaga 

fenfus erit planus :& flumina, non, rn ' terripas . 1 . in ipfls ripis- - 1 
morientia per noras ripas (quodj enim “oriuntur & delinunt, c-"- 
icilicet faciunt ordine & termino! n™ 1U! - 


Tum fragor armorum , [ a 
5 3 o- Armorum firepitu c ce lum fu- 
rit.] Sic& Lucanus: 

Sed oftentum hocce fpeciatim 
alii recenfent inter illa^quse pridie 
eodemvedie. cladem Pharfaiicam 
portenderunt. Sed Jul.Cblequens: 
Clamorem , crepitum f armorum An- 
tiochia, bis ut curreretur in muros ,au- 
ditum^indeqifonum tympanorum Per- 
gami. Gonfkl. 

5 31. lamqtte zAftna , c rc.] Hoe 
* nt f r P crcenca citat Xiphilinus *. 

Kidf ' TZl AlTJSjS 7TJp 'Z&MtW 

fvsv, yyj 7rts.es g >.v povr oepesvor. 


uditus] 

53 i- Vmbrarum facies T. C 2 r ] ~ } 
; bam locum hunc de Oftenco q* tv ' 
| pugnam ipfam C atfaris & Pcffi?^ 
ancecefiit. Ejus fic Obfequens -- 
minit : Tfociurni terrores rr. e xetti> 

fuere. Sic Sc Val. Max. ^onfal. 

S 3 3 - Sanguineoque recens ,C~-- f 
jufce meminit. Apianuslib-i r ^“ 

Alesci te yccq zclzsy b ‘ !}CSi ' 

Aliubi fanguznem pluijje. 

534- Alpibus aeriis] Sunt ^° 
ezeAlpes quas hodie montem l>-> ^ 
nardi minorem nominant 

ibiolo in fummo vertice 


179 


S A T Y I R C O N. 


Dependunt rupes, nec fe patiuntur adiri , 
aslft locus Herculeis aris [acer, hunc nive dura 
Claudit hiems, canoque ad fidero, vertice tollit , 

Coelum illinc cecidijfe putes: non [olis adulti 
Manfiiefiit radiis , non verni temporis aura: 

Sed glacie concreta rigens, hiemifique pruinis 
Votum ferre potefi humeris minitantibus orbem . 

Hac ubi calcavit C<t far juga milite lato. 

Optavit que locum, [urnmo de vertice montis 

Hefperia campos lateprofpexit, & ambas 

Intentans cum voce manus ad fider a, dixit : c*fcr. 

luppiter omnipotens, & tu Saturnia Tellus. 

Amis lata meis, olimque onerata triumphis : 

T efior ad has acies invitum arcejfere Martem , 

Invitas me ferre manus, [ed vulnere cogor , 

Pul[us ab urbe mea, dum Rhenum [anguine tingo. 

Dum Gallos iterum Capitolia no /ira petentes 
Alpibus excludo: vincendo, certior exfiil : 

Sanguine Germano, [exagintaque triumphis , 

Ecce nocens capi, quamquam quos gloria terret , 

Aut qui fimt,qui, bella volunt ? 537 mercedibus empta. 


co facro. w£gid- Tfchudus inde ; 
Scriptione Rhecisc. Junius Fhilar- 
g} rus m n i . Georg. Virg. Q 'Mlo - 
Tstm autem lingua albi montes Alpes 
vocantur . Forte Galli Gene an i que 
v eteres Iperch dixerunt, ejufque 
Senum magis quam notionem per- 
cl p:entesRoman i^Alpes conforma- 
Tere - Iperch autem non quicem 
proprie altos montes , fed locum fi- 
gnificet , qui totus & omni mode, 
Cr pote Alpes , montofusefi. Pon- 

S 3 5 . Efi locus Herculeis aris fcccr[\ 
Livius inter fabulas refert : 


quibufdam tamen non prorfus va- 
na &. inanis narratio videtur » 
quando Herculis tranfitus multa 
veitigia indicantur , Herculis JM.O- 
I nesci portus , & harum Alpium no- 
men ccLcponti: :ta dicti creduntur, 
quod ab Hercule eo loco relicti 
fuerint. Simlerus. 

536. Te for ad has acies invitum , 
icrc.l Ir.quit Paterculus lib- ii. 2\i- 
' hil relictum a Cafare , aucd , fervar, da 
pzeis caufa tenturi pejfet rnkil recep- 
tum a Pompejanis. 

537. Mercedibus empta *AcvtLes 

epiri.'] Mercenarii milites , & A u- 
‘ , xiiiares. 


180 T. Petronii Arbitri 
Ac viles operte ; 538 quorum eft mea. Roma noverca, 
Ut reor , haut impune ; nec hanc fine vindice dextram 
Vinciet ignavus, victores ite furentes , 

Ite mei comites, & cauffam dicite ferro. 

Namque omnes unum crimen vocat, omnibus una 
Impendet clades, reddenda e fi gratia vobis : 

Non folus vici, quare, quia poena trophais 
Imminet , & for des meruit victoria nofira , 

5 39 IudiceTortuna cadat alea, fumite bellum. 

Et tentate manus, certe mea caufa peralta efl. 

Inter tot fortes armatus nefcio vinci. 

Hac ubi perfonuit, de ccelo 5 +° Delphicus ales 
Omina lata dedit, pepulit que meatibus auras. 

Nec nonhorrendinemoris departefinifird 
Infolita voces flamma fonuere fequer.ti. 

Ipfie nitor Phcebi vulgato latior orbe 
Crevit, & aurato pracinxit fulgure vultus. 

Eortior ominibus movit Mavortia figna 

cafir, 


xiliares. Appianus 2it lib. n.juf-J exteros & nec fanguine Remanes 
ilfle Senatum , Scilicet Pompejum 1 elle. T^ubenius. 

zsvoXcyeiy ^c//. r t£v 'zSstctx.ay 53 9. Iudicc Tori una cadat 

IGyuv oazc ciXxivg,. Conducere ex cir- i Idem Ciefar 2pud Suet. c. xxxi *• 
cumvicinis, fortibuff nationibus Mer- Eattir ’ mqust , quo Deorum 
cenarios. At de Auxiliaribus apud! & Mimicorum iniquitas vocat. 1— 
ipfum Ccefar & ita contemptim lo-j alea e P’ in£ l uit - _ 1; 

quitur : Et hactenus de folis loquor S 4 °- ‘Delphicus ales*] Natura- 
Italis. nam de ^Auxiliaribus nolo vos ;hiitoriae adierunt Archite&i? A- 
ejje follicitos , aut ullo eos in numerofV 11 ^ 111 fcili ce t adverfos fons rs- 

/r_ . 


p onere y aut armis invadere. Jldancip. 
Syra , Lydae / &• Phrygia , ad fugam 


dios intueri fine nictatione pcrs-' 
fe , eoque indice legitimam es?®* 


tantum & fervitutem nata. *De Sa-JP * 1 pullorum fuoruin ingenuit 
las. ;tem. Legitimo ergo & jure ef’ 

5 38 . Quorum ejt mea T^oma No- numinis audiret Ales, quxeou.' 
vcrc*. Id fumpcum eft a Scipionis l ^ ueea ' ecoculatii5ma - 9 °^'” , 
voce libera , <jui in media concio- ; 541. De pane finiftra lnfoli:efi c -' 

ne. Taceant, irKffiiz^uibeesltaliam-i Laetum omen. Donatus in u- u 
vercaeji. quali dicat Libertinos aut.' 1 r. 




Satyricon. iBi 

Cafar; & infolitos grejfas prior occupat aufiu. 

Trima quidem glacies, & cana vineta pruina 
Non pugnavit humus, 'mitique horrore quievit: 
Sedpoftquam turma nimbos fregere ligatos , 

Et pavidus quadrupes undarum vincula rupit , 
Incaluere nives, mox flumina mentibus altis 
Undabant modo nata ; fed hac quoque jusla putares : 
Vinclaque mox flabant, fluctus (lupuere pruina 
Etpaullbante 54 J lues ]am concidenda jacebat. 

Eum vero malefida prius vefiigia lufit, 

Decepitque pedes, paflim turmaque virique. 

Armaque congesta ftrue deplorata jacebant. 

Ecce etiam rigido concufja flumine nubgs 
Exonerabantur , nec rupto turbine venti 
Deerant, aut tumida confractum grandine coelum : 
Ipfe jam nubes rupta fuper arma cadebant , 

. Et concreta gelu Ponti velat uuda ruebat. 

Victa erat ingenti Tellus nive, viciaque cceli 
Sidera, victa filis h arentia flumina rupis ; 

Nondum Cafar erat: fed magnam nixus in hajiam 
Horrida fecuris frangebat greflibus arva. 

543 Qualis Caucafea decurrens arduus arce 
Amphitryoniades-, aut torvo Iuppiter ore , 

Quum fe verticibus magni demiflt Olympi , 

Ei 

S abito que fr agere 

Intonuit Imum. — -- 

kquit: quod dixtt Uvum , debet faqua, ut cum "nives in tabem a- 
^ ? ro jperum iniellioi , vara eius in j quamque liquatae funt. Ai*, enim 
'*»& 'fi ratio? Levi* in aliU aquas, qumantelabebanrur lolu- 
'Jttyrin fignifioantur. In Jactu au-' tse, repente in pruinam ccncrevil- 
'hirco profpera accipiantur. ' fe & glaciem ut terto earum rigor 
r^fuo: Leva , quia facrificantk vel frangendus e£et. Turr.obus. 

latu, Lavum , dexterum efi 543- Qualis Caucafea.} Quando 

o** <!*ipofiuUte largitur. " fcil Hercules ^Aquilam Tyfbottu V 

S4i. Lues.-] LueTeU huic foluta' Zdtyd.aaf.itam, \ Promethei jyf 

\f j L fitiCrrQ 


i8i T. Petronii Arbitri 
Et periturorum desjecit 544 tela. Gigantum. 

Dum Cafar tumidas iratus deprimit arces : 

545 “ Interea volucer motis conterrita pinnis 
Eama volat, fummique petit 54 « juga celfa Palati : 
Atque hac Romano attonito fert omnia jigna : 
lam clajfes fluitare mari, totafque per Alpes 
Fervere Germano perfufas [anguine turmas. 

Arma, eruor, cades, incendia, totaque bella 
Ante oculos volitant . ergo pulfata tumultu 
Pectoraper dubias fcinduntur territa caujfas. 

Huic fugaper terras, illi magis undaprobatur ; 

Et patria efi pontus jam tutior, esi magis, arma 
Qui tentatu velit: fatifque jubentibus alius, 
Quantum quifque timet, tantum fugit, ocior ipfe 
Hos inter motus populus, miferabile vifu. 

Quos mens icta jubet, de fert a ducitur urbe. 

Gaudet Roma fuga, debellatique Quirites 
Rumoris fonitu mar entia tecta relinquunt. ' 

Ille manu trepida natos tenet: ille Penates 
Occultat gremio, deploratumque relinquit 
Limen, & abfentem $47 votis interficit hoflem. 

Sunt qui conjugibus mar entia pectora jungant, 

Grati- 

C*y.c*fo monte depafcente Jkgittu con- ! Trilix;, £ tbifz r.tcc Incxiurs 
ficit, C~ Prometheum, detracto permo- \ faxa ~ Mcenfas ^rboies 

Isjto -vinculo , favutum Uberavit, ut in- ! bantur 

quit Apollodorus lib. . i.Biblioth. j S +S. Intere» volucer. 1 Dictam «- 
SA*. TeU Cgxntum.] Apollodo- j laccr genere fcemin i no , ut ^ 

XUSXID.I. Ky&ugov 6 \ «5 'X&vzs -.hyems Ennius apudPrifcianum: 

t /£fiatem autumnus J equitur , pofi acer hjems fit. 
quem verfum laudat quoque Ser- rolib. iv.ll. &plures. Inter orn* 
vmsinv , .£n. feribitq; veteres e- nes Romanos Colles praecipuus 
tiam dixi Oh, alacer, tam fceminino, le, ubi & fedes Romani Imperii, f 
quam ma.culino genere. Richard. domus Impera torum. Jure ergo n.c 
. luge celja. ‘ Talati . J Montis politus pro tota urbeRoma. G&fl 
rttnpej qui "TaUtiKm diClixs. Var- 547. Votis.] Votu. 1. ’ 


Satyricon. 183 


Grandavofque patres: ?+ s onerifque ignara juventus 
Id, pro quo metuit, tantum trahit, omnia fecum 
Hic vehit imprudens, pradamque m prcelia ducit . 

Ac velut ex alto quum magnus inhorruit Autler , 

Et pulfas evertit aquas, non arma mmiftris, 

Son regimen prodeft : ligat alter pondera pinus. 

Alter tuta Jinu tranquillaque littora quarit ■ 

Hic dat vela fuga, F ortunaque omnia credit. 

Quid ta parva queror? H » gemino cu Confule Magnus, 
?s° Ille tremor Ponti, favi quoque s 5 1 terror Hydafpis, 

Ef 5 s i piratarum fcopulus : 5S3 Modo quem ter ovante 
luppiier horruerat, ss+ Quem fracto gurgite Pontus , 


Sic etiam Scalig. adTibul. 

548. Onerifque ignara juventus .] | 
Talis sfLntx. piet3S colebratur.Me- j 
minit Solinus c. v. Duorum juve-j 
num , quorum pietas in Catinenfl j 
regione patuit, in quam fe cum 

•dfnx incendia protuliiTenr , fub-i 

latos parentes evexerunt inter | 
Sammas illxfi ignibus. Horum me- 
coriam ita poileritas munerata 
eit , utfepulchri locus nominare- 
nt campus piorum. 

549 . Gemino cum Confule Mag- 
***•] Confules C.Claudius Marcel-' 
lus, & L. Cornelius Lentulus 2nno 
2 3 V. C. fi Faftorum Capitol. & 
Dionis ftat fides DCC. V. fi Annari 
Hori DCC. IV. Si Paterculi DCC 
iiL Poftquana ab illis Pompeio bel- 
lum contra Caelarem mandata eft, j 
omnes una cum majori fena tus po- j 
pulique parte , deferta Urbe in fu ; 
gsm fe dederunt. Vellejus lib. n.j 
Gonfal. 

S So. lUe tremor Tonti.] Pontus hic | 
AG2 regio eft.RegnumqaeMithri . 

Lucan.in x. Ipfam Pompe- 1 . 
Jum fubjecille , ex eaque tertium 


triumphum duxifle, tradit Plut.in 
Pomp. Idem. 

5 S 1 . Terror Hydafpes. ] Hydafpes 
Indiae flumen , per quod defignat 
populos plurimos orientis. Idem • 

552. Spiratarum fcopulus.'] Tira~ 

tas attrivit Pompeius, unde pulcre 
fcopulus piratarum dicitur. Ita Caf- 
flus reorum fcopulus dictus fuit , au- 
dere Val. Max. lib. m. c.vn. 
Cic. lib. 1 1 1. de Orat. Scopulus pa- 
trimonii & vorago, florus lib. i v. de 
bello Parth. Scopulus publica fecuri- 
tatis „ Antonius . TZrafiic. 

553. Modo quem ter ovantem .3 
Ter triumphavit ,fingulos fcilicet 
triumphos de fingulis Orbis parti- 
bus , tum temporis cognitis , du- 
cens. Plut. in Pomp. 

5 54. Quemfracio in gurgite <Pon- 
tus. Nam Tontum Euxinum cir- 
cumquaque, Bofphorwngflhxzcvittx. 
frequenrerMagnasPompeius ad;ic, 

dura Mithridatem debellaret. Fra- 
ctum gurgitem vocat vel quod Bo- 
rese vi &C2eterorum violentilfimo- 
rum ventorum Septemirionalium 

ferocia mare illud aditari atque 
M 4 turban 


184 T.Petronii Arbitri 
Et veneram erat fubmiffa Bofpborus unda , 

Pro pudori Imperti deferto nemine fugit , 

L t Fortuna levis Magni quoque terga videret. 
Tergo tanta lues Divum quoque numina vidit ; 
Confenfitque fuga Coeli timor, ecceper orbem ’ 
Ustis turba Deum , terras exofa furentes 
De fer it, atque hominum damnatum avertitur agitur,. 
Pax prima ante alias, niveos pulfata lacertos * 
Abfcond.it galea victum caput, atque relicto 
Orbe fugax Ditis petit implacabile regnum. 

E utc comes it fubmiffa Fides, & crine foluto 
lushtia, ac mox ens lacera Concordia palla. 

At contra, fedes Erebi qua rupta debifcit , 

Emergit uts Ditis chorus, horrida Ennnjs , 

Et Bellona minax, facibufque armata Megara : 
Eetumque, Infidiaque, & lurida Mortis imago. 

Ouas inter Furor, abruptis ceu liber habenis , 
Sanguineum late tollit caput, oraqiie mille 
Vulneribus confojfa cruenta cafide velat. 

Flaret detritus lava Mavortius umbo , 

SS5 Innumerabilibus telis gravis: atque flagranti 
Stipite dextra minax terris incendia portat. 

Sentit terra Deos, mutataque Jidera pondus 
Ouafi verefuum. namque omnis Regia coeli 
In partes diducza ruit: primumqne Dione 
Cajans acta fui ducit, comes additur illi 
Pallas, & ingentem quatiens Mavortius basiant. 
Magnum cum Phoebo Soror, & Cyllenia proles 

Excipiti 


5 S 5 - Innumerabilibus telu-gf 09 ’* 


creoerrime Colet, ut in eius 

er . p i0 doce: Amanus. Vei quod Uti Cadaris ille adverfus/umoreff 
medium -frangi velut videatur, ' 

o jam per terras fefe lugens effun- 


dit. Gonfal. 


videatur , 1 Pompejum inHilpania dimicanti 5 ’ 
cenc q uo f c j]j cec Tela ducenta, m iru£- 

escepifTe teitaiur Appianus 

r 3e~ 




Satyricon. 185 

Excipit , ac totis Jimilis Tirynthius aciis. 

Intremuere tuba, ac fciffo Difc ordia crine 
Extulit ad fuperos Stygium caput . hujus in ore 
Concretus [anguis, contufaque lumina flebant. 

Stabant arati fcabra robigine dentes , 

Tabo lingua fluens, obfejja dracon ibus ora. 

Atque intertorto laceratam pectar e vefiem 
555 Sanguineam tremula quatiebat lampada dextra . 

Hac ut Cocyti tenebras : & Tartara liquit , 

Alta petit gr adiens /uga nobilis Appennini , 

Unde omnes terras, atque omniahttora poffet 
Adfpicere, ac toto fluitantes orbexatervas : rDifcor 

Atque has erumpit furibundo pe St ore voces : dia ' 

Sumite nunc gentes accenjis mentibus arma , 

Sumite , & in medias immittite lampadas urbes . 

Vincetur quicunque latet ; non fcemina ce [et, 

A 7 on puer , aut avo jam defolata [enectas . 

Ipfa tremat Tellus, lacerataque tecta rebellent . 

- 57 Tu legem Marcelle tene: Tu concute plebem 

Curio 2 


Bell.ciy. Minutium vero {ferentium 
reilitem ejufdem Csefaris 2pud 
Dyrrachium uno itidem clypeo 
c «nrum Sc triginta , iBidem quo- 
° ue ipfus fcriptor. Idera. 

, S56. Sanguineum tremula quatie- 
gjimpada. ] Videtur adludere ad 
P** cum illum veturise militia: mo- 
jf ’ 112111 anteinventum tubas u- 
jjj 1E cenfis facibus acies inriru- 
■flt , P rs= i 2a nt, quibus utrinq; con- 
V "' s m211 us conferebant jgeur- 

_ • Th legem Marcelle tene." 1 . De 
jttendis fcil. in GaHiam Cxfari 


— tempus furr^frn- 


quod 


_ r ‘P u f luccellbnbus , 

prunis diludium illud interii- 


num excitavit. Confultunc tempo- 
ris erat G. Claudius Marcellus, qui 
'Pompeji partes fequebatur, Casfa- 
!ri vehementer infenfus. Suet, in 
fjul. c. xxviii. GonfaL. 

558 . Tu concute plebem Curio.] 
Nam Curio eo anno Trib. erat ple- 
bis Sz ipfl commovenda aprilii- 
sus, utpote qui KecfH'??? d*i '039 
, ycft «V«» iyjU>A L 
Ttxf&Zj Sc apud plebem graxiofi fimus, 
& fimul eloquenti fimus feret , Ap - 
I piano terie. Ipfe aurem quum pri- 
mum eriet valde Casfari adverius, 
poftea muneribus largis inductus 
eri , ut eidem tamdem faveret. 2- 
dem. 

M s 


$ 55 >. X* 


1 


i8 6 T. Petronii Arbitri 

Curio : Tu fortem s > 9 ne fupprime Lentule Martem. 
Ouid porro Tu Dive tuis cunctaris in armis ? 
sso Non frangis portas? non muris oppida folvis ? 
Tbefaurofque rapis ? nefcis tu Magne tueri 
Romanas arces ? s Sl Epidauria moenia quare, 
sSl Tbejfaliaque finus humano fanguine tinge. 

Factum eji in terris, quicquid Difcordia jufit. 

Encei- Quum 'nxc Eumolpus ingenti volubilitate verbo- 
t iu *- rum effudiflet , tamdera Crotona intravimus : ubi 
quidem parvo diverforio refecti, poftero die amplio- 
ris fortuns domum qusrentes, incidimus in turbam 
heredipetarum fcifcitantium } quod genus homi- 
num 


559- - fupprime Lentule Jlfar- 

tem. 3 Immo excita , quod haud fe- 
mel Cornelium Lentulum Conle- 


gam cl. Marcelli anno fequenti & 


AdiRubenium lib. i. c- 
Elector. 

5 5l. Epidauria . ] Legunt aaiE- 
- ■ • civitas Ep <n 


ultimo libertatis Romana: fecifie, 
Hiftcrici tradunt. Exftat apud Lu- 
canum initio lib. v. Lentuli ora- 
tio , qua Senatores, Pompejanum- 
<£ue exhortatur exercitum, magnis 
fcilicet animis adverfus Ca:farem 
efie decertandum. Idem. 

560 . Non frangis portas? ] Orarii 
fcil. Romani. Plue, in ejus Vit. 
T ecStzc 'tzv MtTcZ&oy , 


pidamnia. Epidamnus 


IpjM * «ew' W»* "«f» ThcjfalU cUdct. ruins.ccdct.^f 

f***' P* &**>*&&**& ******- gna , &c. pro Pharfalicispa&iffl^;* 

vMs cano funt. eo autem prxli° ' icr " 3 


eft, eadem fcil. quae &Dyrrachiu~ • 
quod indefa&um , quiaEp^b----- 
nomen ominofuro ac infauftutE- 
rat Plinio tefte lib- iv. c. xx' ! - 
Eo alludit Plaud. Menaech. %f ir " 
hi damnum in Epidamno duas. 

5 61 . Theffalicoffr finsu- J T J 
lia Graecia: regio eft , Macedo •* 
propinqua, ubi PharfaKci ca®f 
confliifti^ illo maximo 
Pompeii oppido famigerabiles- *- 


csa&iflecr c tdr.dZ/sv. Sic fatus ad)t amdem Pompejus - ldqae 

,/t f...; i illum adloquitur Difcoraia>J { 


* Metellum , profeclus e(tadfo r es a,- — . _ - , eoi .. 

riz- non co mearaaibm clavibus . fit - 1 q ue humano fanguine ong ^ 
■ . tri nus . inteliioendum omm 


bros accivit, rumjjijubens eas. florus > iateiiigendum 
lib. IV, c- II . ^Cratium qttGGuefan- Confial. . 

- S «3. Hurtdipctctrumi 


'edum , tardius aperiebant Tribu- 


ni, jufit effringi : cenfumque & patri - ; redipeta , f «i alterius ,:£rs ^'^ f r .- 


manium populi T{om. ante rapuit , t it vel cupit j & componit** 


quam imperium. Ideo addidit,; 
TkefauToff rapis I 


dium, & peto . Heredicapa, 
ditat em alterius capit j ^ c9f7t i * 


SaTYRICON. 187 

nu m, aut unde veniremus. s«4 Ex prsefcripto ergo 
confilii communis , exaggerata verborum volubili- 
tate, unde , aut qui eflemus , haut dubie credentibus 
indicavimus. Qui ftatim opes Tuas fummo cum cer- 
tamine in Eumolpum congefferunt. certatim omnes 
muneribus gratiam Eumolpi follicitant. * * * 

Dum hasc magno tempore Crotone aguntur, 8cPoiye- 
Eumolpus felicitate plenus prioris fortunae eifet ob- 
litus ftatum , adeo ut fuis jactaret , neminem gratis 
fuse ibi poffe refiftere , impuneque fuos, fi quid deli- 
qniflent in ea urbe,beneficio amicorum laturos. Cs- 
terum ego, etfi quotidie magis magiique fuperfluen- 
tibus bonis faginatum corpus impleveram,putabam- 
que a cuftodia mei removifle vultum Fortunam : ta- 
men fepius tam confuetudinem meam cogitabam, 
quam caulfam. & , Quid , ajebam , fi callidus capta- 
tor exploratorem in Africam miferit , mendacium- 
que deprehenderit noftrum ? Quid, fi & jam merce- 
narius prsfenti felicitate laflus , indicium ad amicos 
detulerit , totamque fallaciam invidiofa proditione 
detexerit? Nempe rurfus fugiendum erit , & tandem 
expugnata paupertas nova mendicitate revocan- 
da. Dii , desque , quam male ell extra legem vi- 
ventitibus! sss quidquid meruerunt, femper exfpe- 
ctant. * * * 

Quia nofti Venerem tuam , fuperbiam captas , ckryfis 
yendifque amplexus, non commodas. Quo enim 
Ipectantflexs pe£tine comte? quo facies medicami-c^- ad 


ne 


Folya- 


deditas -vel heredium , C“ capio. ' neavic, obfcrv. Hiftor. Politic. dec. 
fanda, qui alterius hereditatem XII.C.III. . 

aufert-, & com sortitur ab here-' 5*4- Ex prafcripto ergo canyMi 

' vel heredium & ‘ftindo . Picc2r -communis.] Vetus Sepatuiconiu-ci 


Cisele 


: gsater horum 2ucupi2 deli- formula} D. C« C. S. id 


i88 T. Petronii Arbitri 
ne adtrita, & oculoram quoquo mobilis petulan- 
tia? quo inceflus tute compofitus; & ne veftigia qui- 
dem pedum extra menfuram aberrantia , nili quod 
formam proftituis, ut vendas ? Vides me? nec augu- 
ria novi, nec Mathematicorum ccelum curare foleo: 
s«7 ex vultibus tamen hominum mores conligo; & 
quum fpatiantem vidi , quid cogites, fcio. Sive ergo 
nobis vendis quod peto, mercator paratus eft : uve 
quod humanius eft, commodas, effice ut beneficium 
debeam. Nam quod fervum te & humilem fateris, 
accendis defiderium aeftuantis. Quaedam enim fe- 
minae fordibus calent, nec libidinem concitant , niu 
aut fervos viderint , aut 5 «s ftatores altius cinctos. 


liare- 


| 568. Statores altius cinctos. 

' tor fervus carceris eit cultos , 2u. 


n&uiiis cor, filii fententia. Sambucus. 
565. Quidquid meruerunt, femper 


exfieclam. Cic. pro Mil. Magum aliabijaaicularms , qua voce ut- 
vim habet anfdaaU m nequitia: -cottito 

f artem , ut femper p cenam ume oculos nunc eit, cui Staret fcilicet 
■verfari putent', qui peccaverint , & [Ia Opportune.fic dviKa; t um ?^ 
nihil timeant , qui nihil admiferint. Stare PiiCcis frequenter, prO,l-~ 
Senec. ep.xcviii. Plue, de Sera rigidum itare quam cornu* Ap- 
nuni. vind. pul. lib- 1 1. Mil. Steterunt 

~~ S 66 . Oculorum quoque mollis pe- bra, qttajacebant antiMilth°- llL ' 
tutantia.] Haudabfimile Appul.£r e P* LXXV * ^ 
nuTic mite cor.niv entibus , nunc acre Quod epigramma lep. 0 
criminantibus , gefi ire pupulis ,& non- claudit ab ambiguitate 'zco 
nunquam faltare fblis oculis. Petulan- petito- Juvat commentum 00 _ 

*/* idem valet, quod illo verfu: illud, „ Altius cinctos, quod, p2ra ^' 

Minerva _ favo Lumine, Venus peto. 2 d opus Veneris interpretor. ^ 

567. Ex vultibus tamen hominum milis prorfus fuit & Fauitm*^ 
meres conligo., ] Cic. 1 . de LL. Et is, . Antonini Uxoris libido, de 
qui adp e liatur Vultus , qui nullo in , Capitolinus : Jilultt autem ^ ^ 
animante ejje prater hominem pot eft Commodum omnino ex cdu-j ^ ^ 
indicat Jliores. Inde Orat, in Pifon. \tum : f quidem Eaufir.amia. . 
Vultum mentis fermonsm vocavit. Sic \fiat apud Cajetam condit ion?s ^ - 
in prine, ait. Oculi , fupercilia , frons , ; Nauticas , & Gladiatorias 
Vultus daiijg totus, qui fermo quidam • CauiTam redcit Lamp; - - ^ 
tacitus mentis e f. hic in errorem horni- «00: Ida ac diis? aster eserat' - . 


nes impulit 3 -dx. 



Satyricon. 189 

'«harenarius aliquas accendit , aut perfufus pulvere 
mulio, aut S7° hiftrio fcente oftentatione traductus. 

Ex hac nota domina eft mea. ufque ab orchefira s" 1 
quatuordecim tranfilit, 57* & in extrema plebe quae- 
rit, quod diligat. Itaque oratione blandillima ple- p » iu - 
nus , Rogo , inquam , numquid illa , quae me amat , r ‘ cs ' 
tues? Multum rifit ancilla poft tam frigidum fce- 
ma, &, Nolo, inquit, tibi tam vajae placeas: ego ad -chryjit 
huc fervo nunquam fuccubui; nec hoc dii finant , ut 
amplexus meos in crucem mittam, Viderint matro- 
na, quae flagellorum veftigia ofculantur: ego, etiam 

fi 


cis monobelos quarercnt : fic eos adpel- [ rios illos amem fimos , quibus viri a - 
labant, qui Viriliores videbantur. A- ; nimas , frumina aut era iliis etiam car- 
:ioqui& Statores Tabellarii funt , \pora fua fubfiernunt. 

2 Cicerone • a!iifc i us s 7°. Hifiritfcen* oShttttime tr*. 

utpote qui iter 6aun , ! Huc miri fi c e faciunrquz 

f ! , m . cmau Et ^quoque Artn-r Juvenal . habet Sat . , 
ter luderet argute dilogia. Confal. J 


-Li ! Vfque ab Orchefira quatuordecim 

5 6 9 . Harcnanus aliquas accen- J • . , x ~ 

*■] De Fauftinae M. Antonini ; trtnfikt.i Orchefira Grzcis^-W 
uxoris libidine jam dictum eil : j oppetas, aJaltationc.lfxdAib.tcviii. 
De Hippia Fabricii Vejentonis Se- - * c . xli y. Orchefira autem , pulpitum 
satoris Viri , & Confiliarii Catfaris erat {cena , ubi Saltator agere pojjet, 
J ; -cr.dus Juven. Sat. vi. txxxii. j aut duo inter fi di {putor e. Scholiait. 
Ferculi. Scenicos , Xifiicos , ({arena- j Juven. ad illud Sac. vi 1. 

Quaque reportandis pofita efi Orchefira cathedris. 

^ Air: Orchefiram Jpatium in Thea-l 571. Quatucrdecim.j Suet. Aug- 
aicit ejfi, quod Tanto mimo faltan- c. xl. Macrob- lib. 11. c.i 1 1. Suet* 
' rjac *t. Ejufinodi autem Poeta legi-\ JuL C. xxxix. 

■f , 173 quo fians recitet. Cafiiod. lib* . 572. Et in extrema plebe quarit 

''*• : v - Var. Quintii, lib. m. C. ! quod diligat. ] In extrema plebe , hoc 
* r * Erant in Orchefira Senatorum eil, in loco cercio, populo aderibu- 
iedibus loco deHgrtara. Erane & in j co, unde T 5 epularia. Suet. ClaucLc. 

gradibus Orcheftrx primis xxv. Domic. c. iv. Die£ proximo 
•^proximis equitum fedes. Nam omne genus rerum mi filia (par fit : (? 

;‘ ls lege fua in theatro loca refti- quia pars ma: er intra T epularia de- 
SS-r Otho Rofcius. Lege Theatrali ciderat , quinquagenas tejfiras, in fin- 
* Xlv - primis prohibebatur , qui gulos cuneos Squefiris &■ Senatorii cr- 
audieram exercuifTetjUtlab. Ydinh pronuntiavit. Difpertita ergo 
**** F. T itccsKs. 'tria loca , Orchefira, Equefiria , Te- 

^ palaria* 


ij>o T. Petronii Arbitri 
fi ancilla fum, nunquam tamen nifi S 73 £ n Eq Ue ft r ;_ 
Fo^«-busfedeo. Mirari equidem tam difcordem libidi- 
8M ' nem ccepi, atque 574 inter monftra numerare , quod 
ancilla haberet matrona: fuperbiam, & matrona an- 
cilla: humilitatem. Procedentibus deinde longius 
logis, 575 rogavi ancillam , ut S 7 « in platanona pro- 
duceret dominam. Placuit puellse confilium. itaque 
conlegit altius tunicam flexitque fe 577 in eum da- 
phnona , qui ambulationi haerebat, nec diu morata, 
dominam producit e latebris, laterique adplicat meo 
mulierem omnibus fimulacris emendatiorem. Nul- 
la vox eft , quce formam ejus poffit comprehendere: 
nam quidquid dixero , minus erit. 578 Crines inge- 
nio fuo flexi , per totos fefe humeros effuderant : 


pularia , tribus Pop. Rom ordini- quae tamen ancilla fit, cum Equa- 
bus , Senatui , Equiti , Plebi, fcil.jbus tantummodo rem habere glo- 
Gonfal. ( Irietur. T. Faber. 

573. In Equefirious fedeo. Sumtal 57^. j nter r/ionfira numer at.'. 
fe. ab Equefiribus , hoc eft , a locis Cornei, fronto : In ^lonjiroTt^ 
in Spectaculo Equiti 'datis meta- or d 0 naturo, vertitur. 
phora itadefe magnifice lqqui-j - annlhtm A Hasan- 

tur , Ut l.cet m genus ac nobiliores ^ ho ^ ftius habebant , «po* 
etiam matron* non P»uc* «pe- : f j folunJ i ibidiauffl 

riantur.qux ad explendam Ubidi- confilioium &mentis down**' 
nem, cum fervis creoro flagella 

paffis , & cruci iiatim fuffigendis jcebantur Fabi*. Gloff F*h* 
plerumque confuefcant: ipfa fe ,.ot<rtc' 4 . Talis illa apud Plauc- * 
hunc anulum Fabia fua dederit » ea porro mihi 
Mditi darem. 


Wouvver. # r y. 

<,j 6 . In Platanona, j 1 . Platane-j totos, &c.] Appul. lib. 1 * • yi -- '* ^ 
tum, locum ubi pluresplatani. Se- beres enim crines , leniter 
nec. ep. lv. Platanona medius rivus, | cervice dependulos , ac deinde p* ^ 
& a mari > & ab Mcherufio lacu re-\diJpoJrtos , fenfim^finuato 
ceptus , Euripi modo dividit, 2v latt- fidentes , Paulifper ad ^ 

lib. in. ep. xix. globatos , in fummum vertu ' ^ 

577- Insum daphnona.-] Ax 2 >vu», [dus adfirmxerat. Rurfus -- • 
Lauretum , fi ve Loretum. Mart., lam-fiprimum crines u 5rr;i ^'_ 
lib. x. ep. laacvi.lib. xii. ep. 1. & fenfim intorti./*’’ av- 

578. Crines ingenio fuo flexi fe-le pafi-ot dsfyerfi, molliter 9 


Satyri con. 191 

rsfrons minima , s So & qua: radices capillorum re- 
troflexerat : fupercilia ufque ad malarum ftridburam 
currentia, ssi & rurfus confinio luminum paene per- 
mixta: oculi clariores ftellis extra, lunam fulgenti- 
bus: 582 nares paullulum inflexae : & s 83 ofculum, 
quale Praxiteles habere Dianam credidit- Jam men- 
tum. 


Ireruiclib.il. Appul. Sed ut mihi 
morem plenius geffer is in effujum laxa 
crinem , & capillo fluenter undante ^ede 
complexus amabiles . 

579. Frons minima.] Et frontes 
breves , Acriquis ; haut fecus 20 
nobis hodie , fuere laudatifiimas. 
Laudem petitam exin nefcit ne- 
mo. e contraria autem equidem 
prsebeo convitium. Sic meretrix 
comparem infectatur apud Lucia- 
curo Ftusq/.x. AiciXcy. Caterum 


puella capillos antependulos : ita- 
que aliterefTe non poterat , quin 
eorum, modo adicititii ne forent, 
confpicerentur radices, eorum fal- 
cem, inquam, qui a fronte circum- 
circa puiluiafcerent. Id autem ma- 
ximi haberi, ideo animadvertitur 
plane, quod adulterinarum coma- 
rum ufus ellet quondam creberri- 
mus. Idem. 

5 S I , Et rurfus Confinio luminum 
pcene permixta ] Commendatas olim 
quae pulcritudine infignes a fuper- 
ciliorum quoque commixtione , 


ii-ud miror , quidnam adeo lau 

det in ea miles ifie , ni fi fi omnino \ ^ _ 

erprtA a J ... J J . hoc eit , brevi adeo intercapedine 

‘acusejt, qui non vident, capillitium - ■ ~ r 

Hlam rarum habere , & in multam 


ea habere disjunfta , ut anceps in 
confinio luminum divortium re- 
linqueretur. Idem. 

Oculi clariores (ieILis .] PaEim Stel- 
lis oculi conlati. 


u fi ue fiontem deduEtam. Id autem 
ma gis jam mihi dignum fuit ob- 
lervatione , videlicet naturas illi 

jkfe&ui Prifcos pariflime ut nos* , . ,, , • a ■ 1 

^ppetias quondam iviffe : Fcemi-' <- S8 /-. 3 

r* i -ai • - 'Sunt inter venuftos formarum 

nulos P rl fT ] 1 ;? f annU " 1 Spectatores , qui nafum incurvum 

S ZrZr T ‘“r Sudibus vehant, i, adllipulato- 

” ’ qUOdp r mt0 " 'em habent Aritaadum' lib- i. 
r —irontetn circumdat ;mmuunt , , ~ , </ n v 

&fi =; obumbrantque id lacitudi- i e P- xv* 1 1 - ™ f** 

Cls illis fcilicet vifum minus deco- ttzi jcXooSetg sauf- 

ru , m ' Sjmiilime & fuo asvo factum j les^J & j 'zz ^v7r& ficcoiXKfsy 
^ndit Lucianus in A morib. ut | Sidonius de^Theod. Rege lib. i. 
Q . 7 .^°. IEin0 ^ anus vetus poeta. | e p. u. nafus uenufius, incurvus-, la- 
* J ; hia fitbtilia. Bdrthius. Artemidorus 

S2 °* Et qua radices capillorum re-\ lib- i,c.xxix. rationem elegante?» 
T ’° fixerat.] En Crinium Circes ’ reddit, cur nafuti cordatiores fint, 
& infignis commendatio , eoque bis venufliores. 

V;- : cu m fronte quoque ifthasc 583. Ofculum.] Ofculum, parvum 
-“-munis Et. Retroflexerat enim ; os. Elegans vos eft, elegancioribus 

fcripto- 


i 9 % T. Petronii Arbitri 
tum, jam cervix, jam manus, ssHjam pedum candor 
intra auri gracile s s 5 vinculum politus, Parium mar- 
mor exftinxerat. Itaque tunc primum Dorida vetus 
amator contempfi* 

Om factum eft, quod tu projectis luppiter armis , 
Inter calicolas fabula muta taces ? 

Nunc erat a torva fubmittere cornua fronte. 

Nunc pluma canos dif hnulare tuos.' 

Hac vera efl Danae, tenta modo tangere corpus, 
lam tua flammifero membra calore fluent. 
Deledtata illa rifit tam blandum, ut videretur mi- 
hi plenum os extra nubem Luna proferre. Mox di- 
’ r gitis 

ferinioribus haur infrequens. Su-;c«, Tyrrhenici, Baxea , Objlnvh. 

pr Petr extern* ad Ofculum caput. | Mirifice ad rem Pollux, lib- ni. 
Eximhim etiaroab ore pulcritudi- c. xx & Tyrrhenicis loquen : 

nisencomium. &'*»> 

$ gj*. lam pedum candor intra auri ; O i ot iffZpTW •' 

rracile vinculum pof.tus ] Calcei hoc r^oKccXtcv 

genus feneliratiperforatique fre- M U- 

cuenter quonuam m ufu nabitum ' <■ • ... c ;„ 

Grsecis & Romanis ; feminis ta- >ou. Prorfus ferme defcrib.t c 
men potiffimum. Tales igitur e- ces calceatum. Cephifodorus 
rant Solea, Sandalia. Crepida, Calli- Comico: 

i — T.cv,ccc'/j.oc’rt ttv > 

V ’rp’ cis 7K p-qvcrS. m.vf sns: cc/yiycc. 

Locis vocat calceos fene- neca: Crura difiinSo Te bS a l"' 

« r .,„, VT , «j. S3CT2?K£^ 

etiam Comicus . a rgumento e ii , qSod vntxoat 

Flores aurei, nempe qui fupenore flu 5 erte ftola vda t* , non crun 
erant pedis parte , ubi vincula m m odo fed & des veft e conte-., 
nodo complicabantur. Gonfal. ( habebant ? & omnia, ut ait Hora'-- 

5 §5. Vinculum . ] Ez vinculum j pr^rer faciem veffce tegeb<*nt- ^ 
propertim dictum de ejufcemodi nullus auri ad ofkentarioneinp^ 
calceamentis, minime vero de pe- j ti ufus in parte orne latebaw _ 

dem undeauaque munientibus: & bertins,quibufque \ en ‘ jS .®° r, c . 
apte quidem , nihil quidpe prseter permilTa , cum altius tun--2S >- ^ 
illorum vincula fuperiori pedis cingerent, ut ex Ovidio . 
parte viiitur. Idem. ■ /^««^hnclinnci . crura , p 5 


S- i— g. ' — w — - 3 r^etC. 

aiLc yuiLUi. laem. feriptoribus liquet , CTO» 

auri gracile vinculum ] Se- que aureis circulis cuites 


Satyricon. IP3 

gitis gubernantibus vocem , Si non faftidis, inquit, circe. 
taminam ornatam, 8c hoc primum anno virum ex- 
pertam, concilio tibi , 6 juvenis , fbrorem. habes 

tu quidem, & fratrem, neqne enim me piguit inqui- 
rere : fed quid prohibet & fororem adoptare? eodem 
gradu venio : tu tantum dignare & meum ofculum, 
quum libuerit , adgnofcere. Immo inquam ego, per M*- 
formam tuam te rogo, nefaftidias hominem pere- 
grinum inter cultores admittere : invenies religio- 
futn , fi te adorari permiferis. Ac ne me judices , ad 
hoc templum Amoris gratis accedere, dono tibi fra- 
trem meum. Quid ? inquit illa , donas mihi eum, fi- c,rCm ‘ 
ne quo non potes vivere ? ex cujus ofculo pendes? 
quem fic tu amas, quemadmodum ego te volo?Hatc 
ipfa quum diceret , tanta gratia conciliabat vocem 
loquentis, tam dulcis fonus pertentatum mulcebat^^ 
tera, ut putares 5 inter auras canere Sirenum con- 
cordiam. Itaque miranti , & toto mihi c$lo clarius 

nefcio 


qux perifcelides a plebe mu - 1 
-icrum ob earum pretium non ge- 
baD^ncur : aeque ita quem2dmo- 
c-s m viris zurum in annulis di- 
&nguebat a Curia ,& a plebeio or 
c - 2€ equites, atque medium ordi- 
“emfacicbat ita in mulieribus au- 
perifeelio , compedeque ge- 
“ 2Cu:a diftinguebac iibertir.as a 
, id efl matronis honeitis, & 
a ?-'-e :nope , Aeque veluti rne- 
c * 3lE quend2m equcftrem fcemi- 
^ a mtn ordinem faciebat ; Vid . 

:n - ub. xxxi n.c. ni. item, c- 
? Ferrarzus. 

Concilio tibi o I uventi. Scro- 
Ttyn - Habes' C“ tu quidem fratrem* 
Ureter & Seror , inter \paUy^> 
z ' b:c ut puellx eos , quibus 


dare confueviflent , Fratres voca- 
rent : & contra Arottores fuam 
comparem , cum qua caput lima- 
rent, Sororem. Sic Tibullus intclli- 
gendus. iib. m. el.n ut&Se- 
nec. in Hippol. Sic & apud Fetro- 
ninm amplius viginti loeis Gyton 
frater Olenii nominatur , qui non 
reapfe illi frater erat , 7 rz>^y. ^ 
fed pulli premoni illi, officium 
praeiUbat , & nodu pro culcitella 
er2t- Pacet ex epiftola. Si vis fanas 
ejje .Gjtona roga: recipies inquam ner - 
vos tuos , ft triduo fine fratre dormie- 
ris. Lipfras. 

$S~. Inter auras canere Ssrer.um 
concsrdiam.} Frequens apud prilcos 
conlatio Sirenum cum voce :uavi 
puellarum. Heliod. deCharic- 10- 
r Js quena 


ip 4 T. Petronii Arbitri 
nefcio quid relucente , libuit s ss dea: nomen quaere- 
(iue. re. Ita, inquit, non dixit tibi ancilla mea, me Circea 
vocari? sSs n0 nfum quidem Solis progenies; nec 
mea mater, dum placet, labentis mundi curfum deti- 
nuit : 590 habebo tamen quodc*lo imputem, ii nos fa- 
ta conjunxerint. Immo etiam nefcio quid tacitis co- 
gitationibus Deus agit :nec fine caufla Poliasnon Cir- 
ce amat. Semper inter hsec nomina fax furgit. Sume 
ersjo amplexum, fi placet, neque eft, quod 59 ■ curio- 
fum aliquem extimefeas. longe ab hoc loco frater 
Dixit hxc Circe , implicitumque me brachiis 
mollioribus pluma , deduxit in terram varie grami- 
ne indutam. , 


Xtym , u- {plicatur, it in humanit vultibus T 3 u 

i tanta numina placantur: & innat*’ 

'' * j tina progrejju Virginii viffir/tk &c. 

£ ! $ 89. Non Jtsm quidem Solis prori- 

y.a. tpjo. c. i. 'vcdvfiuigj j ’*'*'• * j nies. ] Non funi , quatnv*deo- - 

w t™**» » \ mine p racferre ■ 

J ~ Pr - ..„s : mea mater non detinuit cui. 

Vzmcc . p p erfem autein pa ren;e= 


quenslib. i. Yt 7^3 
OHTzq 1/IV&* F&gWtS XSSCViXllf&i* ; 
^Elianus de Afpafialib.xi i . hnr 
5 cA. ‘jzp- c. i. 3 


VMS ««*»*> *«£*>&*. Y rm ^; Solis . Per fc m autem parentem 
autem hic Paufamas, quum in At- Circes fuifre ? eamque amataraa 
ticis inquit : Eicejutn h , y^f vvjj I - - - . - * t — fine i. 

iit TnMiffejrmy y&f >.oyav tv £ 7 tzo- 

yoy>y m 'Zetqlwi elpy&eiv. Vertit A 


Sole, habemus Odyff. x. Ja® fi»#» 
Solem diutius h?rere in ccelo pro- 
baverit Oyid. lib.iY.Metam-cxc 
Grutcr. . 

59 o. Habeo tamen quod, cab* ^ 
putem. J Adeo dulce amer ma^ 
eft , ut cum Diis exparivi\ 

r. , putent , qui feliciter amant irn ^ 

588. Dea nomen.] Frequens cum Diis lpiis de felicitate cc^^o 


mafxus: Obtinuit certe con/uetudo,ut 
nunc etiam, poemata , & Orationum 
g^uodi/is Genus , in quo ir.Jit Juavilo- 
quentia , cum Sirenis cantu confera- 
tur. Gonfal. 


588. Dea nomen.] Frequens cum. Uns lpiis ce teuciwt J!; . 

Deabus pulcerrimarum puellarum fiam moveant, neq, a i ^ Q . 
conlacio. Appul.lib.iv. PueSafup- introducitur Lear. cera - 
O-Jy. £>»' Jfjt? eXvfcna, I Q-:i; cisctj , 

VCfis-zegLo '0>-f v : > cii ohyocrtir ygi. 

ZinTjrrlin.. ' duro curiofi funt , oror.wque 

591. Curio Cum. ] Zelotypum in- culta pernoicere cupiu 
terpretor: fubditenim, longe ab hsc genuinum eft Curiojt ig D 
frater eft. Zelotypi quidpe admo- SDc Salus. C&&S* 


S A T y R I C O N. I5>5 

Idao qualis fudit de vertice flores 
Terra paretis, quum fe 59 1 confeffo junxit amori 
Juppiter, & toto concepit pectore flammas: 

Emicuere rofle, s»4 vioUque, & sfs molle cyperon , 
Albaque de viridi riferunts* 6 lilia prato: 

Talis humus Venerem molles clinavit in herbas, 
Car.didiarque dies fecreto favit amori. 

In hoc gramine pariter compofiti mille ofculislufi- 
mus, quatrentes voluptatem robuftam. * * * 

Quid eft, inquit , numquid te ofculum meum of- Circs - 
fendit? numquid fpiritus jejunio macer ? 5»7 nam-;^ 
quid alarum negligens fudor?Porro,fi h$c non funt/ 
numquid Gitona times? Perfufus ego rubore ma- 
nifefto, etiam, li quid habueram virium, perdidi ,to- 


toque 

592 ConfeJJo junxit amori.'] Quae pertes. Hincfcemin* famofse , ut 
vu,go fele omni abjecto pudore ad evitandam legis pcenam jure ac 
P^oiti tuebant, non tenebantur Le- dignitate maritali exiolverentur, 
gs Julia de Adulteriis , quia fefe lenocinium profiteri cceperant. & 
per criminis profeflionem omnis hoc eit qnodMart. ait i 
nooeftatis ac juris redderent ex- 

Ne lex lulia te notare pofiit , 

Non nubis , Proculina , fed fateris. 
i-inc confejjus amor pro impudico. Virg. Ceir. 

Sin confeffits amor noto te macerat igne. 
ttPetron. hic ‘Terrenonus . 


Rofa . ] CaroL Pafchal. in ; >>e 

fcueliato Coronarum opere lib. j vin. 
2 I, .C. VIII.C. V. VI. VII, 


5 96. Lilia . J Pafchal. lib. d. c. 


554. Vtolaej.] Id. ib.c. ii I.&iv. ' ^ 597 ' Num <I* ld aLtrum negligens 

tor n, n' r t ' 1 fudor?] Fcetor fub alis nafcitur , 

->)• sAlolle C -perondrvxvTrecay ' * 

£: c - ^ . c , qua parte puant, iis quis per aeta- 

j or ^ c i s & V , cacem licet cum mulieribus rem 

Caor if e ra , quae ut Rofmari- j habere, gravior fi fa?pius,fi corpo- 

fetenl~r'°** r * S ^ ort ? s vu % ar ^ a ’ & re fudoro. Fcetor iite Graecis tpcL 
—nto Grseco nomine Cvperis di - 1 ^ T . . , T 
***• Barbaris etiam CypHa. Bal- : ^ 5 Lannis htfcii *‘ Ita <l ue ? “ 
2 * CachoL sA Cyprus Cypria, genus I ut odorem abigerent velle- 

7 ™ , Hn -valde abundet * Vi- ' Danc aLias P 1Ce auE refina , quod 
bcholialt. Nicandri in A-! cie ® ens FjGBC *- lib* IXI - c. 11. 
ph. Er bardus. r 7 rvzr%<*cr(& 3 . CapitoL Peri in. Vafa 

N 2 cale- 


i<>5 T. Petronii Arbitri 
F«,>«-toque corporevelut laxato, S9 S Quatio, inquam, Re- 
gina, nolifuggilare miferias : veneficio contactus 
ium. * * * 

cine . Dic Chryfis , fed verum, numquid indecens fum? 

numquid incompta? numquid ab aliquo naturali vi- 
tio formam meam excseco ? noli decipere dominata 
P^.tuam; nefcio quid peccavimus. Rapuit deinde tacen- 
me. ti fpeculum , & , poftquam omnes vultus tentavit, 
quos folet inter amantes rifus frangere, sss>excufii: 
vexatam foio veftem , 6oo raptimque atdem Veneris 
intravit. Ego contra damnatus , & q uafi. quodam vi- 
fu in horrorem perductus , interrogare animum 
meum ccepi, an vera voluptate fraudatus efiem. 
Socie foporifera velati quum [omnia ludunt 
Errantes oculos , effejjaque protulit aurum 
In lucem tellus, verfat manus improba furtum, 
Tbefaurofque rapit, fudor quoque perluit ora 
Et mentem timor altus babet, ne forte gravatum 
Excutiat gremium fecreti confcius auri 
Mox ubi fugerunt elufatn gaudia ruentem. 

Veraque forma redit, animus, quod perdidit, opta: ; 
Atque inprateritd fe totus imagine verfat. 


calefacfandx refinte divellendis ho 
minibus. hinc t crpctv o i , 

refnati Volfi levigabantur pumici 
bus. unde (piXoy&Jz&qji, qui Sene- 
cae Volfi & expoliti , Plinio ‘Tunica- 
ti. Wounrveren. 

598 . fffuczfo , inquam , Regina. ] 

Urbana olnn amatorum compella- 
tio, Tiegina. Mart. lib- s. ep. ixiv. 
Sic & Dominam compellabant a- 
sn aliam. Gonf. 

$ 99 - Excufit 'vexatam folo ve- 
Vexatam , inquit ? quod nos 


| opinor, gefcreufct/ diceremus; fa* 
; licet fuperiori illa in gramine' 

| lutatione, malo aftro, Deaque ' ’ 
fica non favente, hcc eft une 1 
\fta adeo voluptatis effcSopt**» 
i fpeciem , 2etatem atque 
i fenter.tiam denique , cum 
i no amatore fuo tentata ^ ve 
ata potius, quam ad Patrat#*? * 
ducta. Doufa T. 

600. Raptim^ adem Ver. eris ***** 
vit. ] Ut vota fcil. fufciperec > 
'facra faceret pro valetudine 


SaTYRICON. ' 197 

Itaque hoc nomine tibi gratias ago , quod me S !tm - 
Socratica fide diligis. 6o - Non tam intadfus Alcibia- 
des in praeceptoris fui lectulo jacuit. * * * 

Crede mihi frater > non intellego me virum efle, F„ty. c- 
non fentio. funerata eft s =3 pars illa corporis, qua’ 1 "' 
quondam Achilles eram, * * Veritus puer ne 

infecreto deprehenfus daret Termonibus locum, pro. 
ripuit fe, & in partem sedium interiorem fugit. * * 

Cubi- 


Ipem nervorum. Opportune au- J intereunt . Arom. Marcell. lib- 
rem in horto illo facelluro Veneris | xiv. Solutis corporibus , ait , animus 
foret , nam & Venerem Hortenfem fem per vigens motibus inde fe fis & co- 
Ethnici coluerunt. Plane Varro \ gitationibus Jitbjedus & curis , qua 
lib.i. RR. fub prine- Sed omnium mortalium foUicitant mentes , colligit 
facetiflime Lucianus quodam Me- ‘vifa nodurna quasphantafat nes ap - 
retricio dialogo, qui locus rem to- pellamus. Sed avarorum funt fotu- 
ram mirifice inluftrat . Loquitur ! nia epes. Salluft. 1 1 1 . frag. Contra 


Mater taou vtsca? ad Mufarium fi 
liam : Ergo f talem amatorem pojlhac 


ille calvi ratus (id eft decipi) quare- 
! batjium fomnio thefdurus pertendere - 


nanam J, Mufarium , assati, Cha - : tur. Apul. 1 V. Mil. ^odiurna -vifsty 
rahieefl, immolare oportebit nos, ™ 1 contrarios eventu* nonnunquan. 
Public* quidem Veneri capram can - | pronuntiant, denique flere & -capula- 
■■* "* • - ' re, & nonn unquam etiam jugulari , 

lucrofum prefperumf, proventum nun - 
tiant. Contra ridere , & mellitis dul- 
ciolis ventrem faginare , vel in volup- 
tatem Veneream convenire , trifinia a- 
nimi languore corporis , damni fef care- 
ris, anxiatum iri prodicant. Sic illu- 


didam 3 Ccelefii autem y Cr ei qua M 
hortis efi, juvencam utri 4 t ,&C. Cjonfal. 

Node fbporifera .1 Scribit Tacitus 
prine, lib. xvi. Illufit de bine 

Neroni fortuna per vanitatem ipfus, 
ex promtjjo Ce fe Ilii Ea fi , qui origine, 

E aenus, mente turbida, nodurna qui - . . ■ , . 

«i imaginem ad (hem haud dubiam j dunthomimbusdormximbus dx- 
r «ramt. VeclufdXomam , prine, pis 1 mone5 P« «/omnia. 

‘ir.um emaeatul. expromit repertum . «<>«; Sflpdme Socratscafide dsli- 

"‘sro fu. fracum altitudine immen-^f T 3 rmm Ix * 

, quo maena -ais auri contineretur . ‘ * , . 

i -c • • r t r„; ’ 6 02. Non tam intactus ^Alctktd - 

lnlpice lpfum Tacitum. Lxi- _. r , . . 

ftin.,- t j r ^ i „ des. ] Plut.ferm. 1. ae virt. Alex, 

at Ludovicus Dorleans Arbi- - , , , , 

fuper iftisBafli infomniis hos 

T -rlus concepiffe: nam erant con- A'Aat -,3 lyuOs. Socrates fe conti- 

^^poranei, nec poftea diu fuper- nebat ^ Alcibiade una dormiente. 

Som lia funt , inquit, idem 603. Pars ilia.\ Sxpe pars pro 
crerpres Imagines , qux corpori mentub nominatur. Scires prop- 
.V* dormientibus , ferrp erque vi- ter excellentiam cC przftantiam e- 
l^ntibus animis cafcuntur , & 'jus faciam , cuod ilia melior fit Sc 

N 3 sajor 


ip8 • T. Petronii Arbitri 
Cubiculum autem meum intravit Chryfis, °°4 codi- 
cillofque mihi domime lux reddidit, in quibus hsc 
erant fcripta. 

6 °s Circe PoLYiNO Salutem. 

I libidinofit ejfem , quererer decepta. nunc etiam Un- 
Kjguori tuo gratiae ago. 606 In umbra voluptatis diutius 
lufi. quid tandem agas , qu&ro , & an tuis pedibus perveni- 
ris domum. negant enim medici fine nervis homines am- 
bulare pojje. Narrabo tibi adulefcens, paraljfin cave- 
numquam ego agrum tam magno periculo vidi. me-Dius 
'Eidius , jam periBi. Ouod fi idem frigus genua manufque 
tentaverit tuas , licet 6 °7 ad tubicines mittas. Orni ergo 
efi? etiamfi gravem injuriam accepi , homini tamen mifero 
non invideo medicinam. Si vis fanus effe , Gitonem roga : 

recipies, 

major Priapi pars,& quam mavult 
fibi , quam caput manufque fi qua 


eftnon fatui puella cunni.incarm 
lib -xxix. xliix. i ix. Scioppius. 

6 oaf. Codicillo fque. 3 Codicilli hic 
feripti genus folitum ad pratfentes 
mitti. Indicar Seneca ep. xv. item 
Tacitus lib. iv, Ann. Morem au- 
tem iitum, n?r A fentem fc.fcripto ad- 
eundi primus excogitavit Cjdar, ut 
Plut. in Caef. retulit. Eundem mo 
rem Tenuit Auguilus. Suet, c 

XXXXIIII. 

Co $ • Circe Poly/eno sa- 
x ut em.] In Nominibus olim re 


pio , fi quis in Imperio aut Magi' 
itratu. Tum enim verba additum 
‘T- Servilius Tfiullus Trib. pl. x. ^ 
Cneo Pompejo proconfitli. At Epithe- 
ta nulla:nifi ad unice carosautdo- 
mefticos. quos interdum #* ysd * 
niflimos. Optimos , S u avi (fimo s, faf 
animas 2dpellabant , & recepti®' 
mo verbo fuos. Lipjius. 

606. Inumbra voluptatis 
Iuli.} Illud interpretatur Achil® 5 
Tatius lib. v. A ft.sc 
\ Bp/.&v-a&k'}. 

TtttytXav %'tus dyzsvs &S sc ^ r ' ^ 
] 


ceptum , ut in ipsa fronte Epiitobe vv> " ** *** ***“",',.(***• 

bina femper ponerent , fuum & £? in tmmo(quod contumeltofip _ 
lienum - iilo prsepofito , etiam ad e fl omnium ) e complexu meo,sx^ 
digniorem. Cum caufTa. quoniam dijjuaviationibua aque difcedx ^^ 
prima legentis cogitario &defide-|^ onulier. ^At quid hoc est s 
rium . eit fcire a quo mifTa. Etiam ! hu ptiarum umbra. 


hoc obferyatum, ut nomina nud2, 
nec oiandientia aut laudantia ver- 
ba , libi alcerive tribuerent. Exci- 


607. ^Ad Tubicines mittas- 1- c ® ; 

gites deexfequiis. YVouvveren. 

& Siticines dicebantur, &M 9 ”* 

pfgntaru 


Satyricon. 299 

recipies , inquam , nervos tuos , fi triduo fine fratre dor- 
mieris. nam quod ad me adimet , non timeo , ne quis inve- 
niatur, cui minus placeam, ne fi e culum mihi , nec fama 

mentitur. Vale Ji potes. . 

Ut intellexi: Chryfis, me perlegifle totum convi- ly- 
cium: Solent, inquit, hatc fieri, & prscipue in 
hac civitate, in qua mulieres etiam Lunam dedu- 

cunt. * * . * 

Itaque hujus quoque rei cura agetur: relcnbe mo- 
do blandius dominas , an imum que ejus candida hu- 
manitate reftitue. verum enim fatendum eft , ex qua 
hora injuriam accepit, apud fe non eft. Libenter 
quidem parui ancillas , verbaque codicillis talia im- 
pofui. 

Poltanos Circa Salutem. 

F Ateor me, domina , fiepe peccajfe : nam & homo fum, 

& adhuc juvenis : numquam tamen ante hunc diem 
ufque ad mortem deliqui. Habes , inquam , confitentem 
reum, quicquid rujferis , merui, proditionem feci, homi- 
nem occidi, templum violavi. In hac facinora quare fup- 
plicium. Sive occidere placet , ferro meo venio : five 

verberi- 


"nturii citrauU, Grzcis T -jy.iaZ 
Gonfal. De Siticinibus GelljuS 
*- 3 . xx. c. 11. Hi iterum erant du- 
P-CCS : Tubicines & Tibicines. Nam 
& tubarum & tibiarum frequens 
fuit in funeribus ufus. Ad tubam 
funera fuifle elata o 1, 

eccum Grxcis dicam , mihi teftes 
‘ane. PeriiusSat. m. Hinc tuba, 
c *”-deU. Ubi Cornutus : fe- 

pultuza tubis apud antiques celebra- 
c *tur. item Serv- in xi . j£ n. ^Aat? 

txinz mortui ad tubam deducebantur . 


Hinc & Epicteto in Altercatione , 
tuba funeris deploratio. Pertinet huc 
& jucunda hiftoriola Plutarchi de 
Pica , quam P. Vidorius lib- ix. 
Var. Led. c.xiin- inieruit. Ad 
tibias venio : Sunt qui tibias ad 
puerorum foluro exfequiasrefhnn- 
'gant, Serv. lib. v. A. n- Sciendum 
majoris statu funera ad tubam fciert 
proferri, minoris t/ero ad tibias. Pla- 
ciadus in St2t . lucet religio , ut ma- 
joribus mortuu tuba , minoribus tibia, 
caneretur. Sed id ubique verum ef- 
fe non arbitror. Suetonium e. in 

n * C -J ul “ 


too T. Petronii Arbitri 
verberibus contenta es , curro nudus ad dominam, il- 
lud unum memento , non me , /ei inftrumenta peccajfe. 
comparatus miles arma non habui, quis hac turbaverit, 
tiefcio : for fitan animus antecefiit corporis ? noram for- 

fitan , 6 'o omnia concupifco, voluptatem tempore con- 

fumpfi. non invenio quod feci. Paralyfin tamen cavere ju- 
bes, tamquamjam major fieri pofiit, qua abflulit mihi, per 
quod etiam te habere potui. Summa tamen excufatioms 
mea hac eft : Placebo tibi, fi me culpam emendare, penni- 
feris Vale . 

Dimifla cum ejufmodi pollicitatione Chryfide, 
curavi diligentius noxiofiffimum corpus, balneoque 
praeterito, modica un£tione ufus, mox cibis validio- 
ribus paftus, id eft , 511 bulbis , 6l ~ cochlearumque fi- 
ce 


C. Julii Csef. funere tibiam agno- 
fcere video, c- lxxxixi * & Sene- 
cam in Claudii. &c. adi Kirch- 
anannum lib. ii. de Funer. R c. 
sv. v. Meurf. c. xvm. de Fuuere, 
Paratas miles arma non Ipa- 
bui- ] JAiles, Veneris nempe. Ap- 
pul. lib. i x. Commodum prima Jli 
penita Veneri militabant novi & nu- 
di milites. Arma pro inftrumento 
Virili ufurpantur. Sutrius Comi- 
cus: Murrhinum mihi adf er , quo vi- 
rilibus armu occterf. m fortia f cula. 

609. Forfan animus antecepit cor- 
poris moram. ] Tamquam Vulcani , 


[bulbi] medentur. Ibid. ^Adftdertr, 
tufi illinuntur nervis utiles, ideo V 
paralyticis dantur juxta in pedibus. 
Ibid. Venerem maxime Megarici fa- 
mulant . Heraclides Tarentinus : 
BcA/3 bg 3 ices, vjy* aMiKSH 

Tte. aboces cor 

7T?>iv{lts{g^ £ Sj&rn c, 
rztg (pvreis, ycjf tug autat 

^uu ducas 7 zS carigtfeplc, Schstn - 2 
ipforum apud Portam videre licet 
lib. in. Phytognom. c. xliv. 

6 1 z. Cochlearum ] Cochl* £ ■ 


quem Hyginus fabulatur fperma , 'rtdyyjXci {i ve purpurae conch}-^* 
dum lu&aretur cum Minerva, eja- | partes autem cerycis , autpurpO' 
culafle veramque voluptatem per - 1 r ~ , aliufve conchylii fuilTe ad ci- 
didiile . antequam omnia fecifier. bum expetitas fcribitHefychius?' 3 
Hanc fabulam opinor reipexit Pe- Tce.cGC7Zjcif. Cafaubonus 
tronius. Er bardus. * j in Achen . lib. 11 1. c. x. Plin. &• 

610. Omnia. Habere.] Xuptafunt xxx. c. ix. Cochlea lata pota - r - rt 

Verb2. - Jj 

61 1. Hulbis.] Plin. lib xx. c. 1 x. 

Psr Je tuti nervorum cont 


dat- 


|l dicuntur pedum , & articularam 
[res. Sc lib xxxiil. C-IH?- 
rasionem )jsrmm carnes fisffujionibxs proprie 


Satyri cotj. 201 

ne ; ure cervicibus , haufi parcius merum, hinc 
jnt8 fotnnum leviffima ambulatione compofitus, 
line Gitone cubiculum intravi. Tanta erat placan- 
di cura , ut timerem , ne latus meum frater con- 
velleret. Poftero die, quum fine offenfa corporis, a- 
nimique confurrexiflem , in eundem platanona de- 
fcendi, etiamfi locum inaufpicatum timebam, ccepi- 
que inter arbores ducem itineris exfpeftare Chry fi- 
dem. Nec diu fpatiatus confederam, ubi hefterno 
dic fueram, quum illa intervenit, comitem anicu- 
lam trahens. Atque , ut me confalutavit ; Quid elt , n 
inquit , faftofe , ecquid bonam mentem habere cx- 
pifti? Illa de finu 515 licium protulit varii coloris nlis^'- 

intor- 


SdTiertihw nf-.itar.dk faluttn, pro- | 6 1 3 .Hauf, parcirn mirum . j Flaoc. 
dantur. j Argon.Uo. III. 

; - — Lappa* 

Kesiituunt vires & parco corpora Baccho. 

Sammon, 

Languidas antiquo curatur penis Iaccho. 

$14- Ne larus meum frater con-velleret.) Lafcive.Ovid. * ■ e 
Ir.feretc turba , levit er % admotu* eunti . 

Velle latus digitis, & pede tange pedem. 

EtiuPriap. Tib. 

ufque dum mihi 

locofa Venus molle ruperit latus. , , , *■ 

« 15 . Udum protulit varii celor, ■ !ex. Infinite : 

/■ S intertortum. ] In veneficiis licii. vamtxtltfuncs. r . c n0 * 

' venaexpreffit V T irg. in Ciri- Scip. 

Gcntil- in App- A pol. Morbos ve- 
nefici ligamentis fanabant. Mar. 
Victorinus in Cic. Modici officium 


y- -otcriOTiUm. J IU VCHCUCUO 

sihibcbantur difcoloria, non tan- 

illigandi incantandique gra- 
u ^in Fharmaceutriajfedeciain 
divendi & expiandi, uc hic. Turne- 


^vendi & expiandi, uc hic. Tsw^- Victorinus in ^ic. — - 

hiU - Licia, q uzs alii audores in hoc i cterare efi fed quia multi & incanta - 
ar gumento tanias nominanc , »| tione , & Ugamentu curant ; a***» 
olim facris ufurpabafirur inquit, fed adpofxte adPmitatem. bea 
er 2 ntq ue diverfi coloris , quorum : praecipue morbos ingumum.quod. 
® u *Rerum nen exprimit: exterum et Plin. docer. iib. xxvm- c. iv. 
P ia *iica aliquando mifcebantur : 


ec Plin. docer. Iib. xxv 1 1 1 . c. iv. 
Inguinibus medentur aliqui licium te- 
la detractum , alligantes nottenu 


-- tamen pauciores , pura ma , la detractum , -r. 

etiam duo. Ca r aub. CLem. A- rsnipZncdu ad fr.gubs nemmantes .1- 
J * N > duasn 




202 T. Petronii Arbitri 
intortum , cervicemque vinxit meam. Moxturba- 
ms ' tum (puto pulverem medio fuftulit digito, frontem- 
que repugnantis fignavit. hoc peracto carmine , ter 
mejuffit exfpuere, 616 terqae lapillos conjicerem 
finum, quos ipfa praecantatos purpura involverat, I 
aamotifque manibus tentare ccepit inguinum vi- 
res. Dido citius nervi paruerunt imperio, manuf- 
que anicula ingenti tumore repleverunt. At illa 
‘Trcfi- g au dio exfultans , Vides , inquit , Chryfis mea , vi- 
kmt. des, quod alis 6: ~ leporem excitavi ? 

Dum vivis, fperare licet: tu ruflice cuflos 
Huc ades , & Enervis tente Priape fave. 

* -x- * 


Tel Nobilis asiivas 6lS platanus diffuderat umbras , 

nos. 


cluam aliquam, atque ita inguina al- 
ligantes licio. Lindenbrog. 

Turbatum fputo pulverem.'] Plin. 
lib. xxv 1 1 1 . c. x 1 . & 1 v. 

Ter mejufit exfpuere.] Sputum 
spud Veteres extra naturalem u- 
fum duplex , religiofum & contu- 
meliofum. Illo utebantur in aver- 
tendis malis omnibus , ut hic. At 
de fputo contumeliae caulTa im- 
miflo, infra Petron. Sed a c«* non di - 
edus Hylas ? 

616. Terf £ lapillos conjicere. ] La- 
pidum in magicis ufus varius. Phi-. 
loftr. de vit. Apoll. Tyan.lib. vi i. 

M Jf r rt%vy} 'jvis 
f&XifTX,. voersSf^ 

vcony as pgccsJtoif, 
"dzerep cusfcis ‘fevjucf,- 

eifactj ov&v Trpci^cvct <z&&- j 
ttOVTSS Tzls GsQcsctjs 'TZVTSIS ? 01 
cuffeis tyiaetv ofxrwai? 5 s£ 

>. idrovs-y *nvs pcb q/k ttj ? yq$ X<7rtp- , 


pvmv 7vvs J)z , cscfieXlwr/S i*** 
t&SEg&y. 

617. Leporem excitavi.] Ethxc 
inter nupta numerantur. 

617. Nervis tente Priape fav*] 
Tentus miJlies ille audiit, cpiip 
qui 

Termento, cithara^ten forem 

fuum penem extollat. Carm-I^' 
ro. xxv 1 . Obferva etiam tendere*' 
fe in obfccenis pro tentigine adiict. 

' & habere fupinum tentus vel te^- 
fus. Tenfus ergo eft, ut Parer cafo^ 
' mus libidinantium ac livioinan* 
tium Scioppius ait , qui ttrrtig* 
rumpitur. Hinc tentigo 8zpemter.rJ, 
&c. inter impudica. 

618. ‘TUtanus.] Porta hb- 
Villae, c. xxiv. Heresbach. lib- 1 *- 
R. R. Platanus arbor ad opacas- 
dum locum tantum idonea • 
Plin. lib. xi 1. c. i - unde ei no® 

'X&zrvd 'ZsXarvyeir. Dicitur 
tio Calebs , & Vidua Martiali. ^ 


f 


Satyricon. 203 

Et circumtonfa trepidanti vertice 5I » pinus , 

Etbaccis redimita 520 Daphne, tremulaq; 6 ^ cupTeJJits. 
Has inter ludebat aquis errantibus amnis 
Spumeus, & querulo verfabat rore lapillos. 

Dignus amore locus, ieftis Jilvejier lafdon , 

Atque urbana Progne : qua circum gramina fufe. 

Et molles violas, cantu fua rura colebant. 

Premebat illa refoluta marmoreis cervicibus au 4 
reum torum , 622 myrtoque florenti quietum verbe- 
rabat. Itaque ut me vidit, paullulum erubuit, hefter- 
nirfcilicet injuriae memor: deinde ut femotis omni- 
but fecundum invitantem confedi , ramum fuper o- 
culos meos pofuit , & quafi pariete interjecto auda- 
cior facta : Quid eft , inquit, paralytice , ecquid ho- 
die totus vernili ? Rogas inquam ego , potius quam ms \ 
tentas ? totoque corpore in amplexum ejus immif- 
fusnon precantis ufque ad fatietatem ofculis Ruor. 

* * * 

, , , J pk 

ora tamen admodum celebris fuit. ' lib. ii. c. x. Fafchal. lib. vi. Cor. 
Idcirco fubPlatanis, opacitate qui- c. xxvi i . Heresb. lib. 1 1 . 
cea earum mirifice adletfcante . I 620. Daphne. ] Pafchaf. lib. v. 
cteoriter convivabantur Veteres- jCor.c. 1. & feq. Myliusin horto 
“ Glialis adpellata eft Ovidio Phil.p. 7.74. 

ZJ' Met * & pluribus mirum in i 
^odum in deliriis habita. Macro- 1 
5:as lib. 11. Sat. c. ix. 


Circe 


621. CupreJJus ] Porta lib. 11. 

C. IX. 

.... , 622. Myrtoque.] Probus in Virg. 

^en/iutn ‘Tlatames fisas irino irri- i.Georg. ^Myrtus eft arbtsfcala. Ve- 
1 ^'umfuevijfi. Et, Xerxem aliam in • r.eru fisbjeda tutela. Serv. in II. 
' td&najjk dLlianns lib. 1 1 . de Georg. ( Solido Paphia de robore myr- 
P-- Hiit. c. xiv. Gonfalibus - Eft tus) ‘Paphia, Venerea , d Papho infis- 


Eiacarr 


^ ^ us ea vi imbuta , ut venena- ; la, in oua Venus colitur. Huic autem 
'y quaque arceat , 2c Serpentes myrtus conjecrata eft, vel quod hac ar- 
•Otge abigat , adeo ut vefpertilio- bor gaudet Ut oribus, & Venus de ma- 
^°us haje arbor adverfetur , nec 7* dicitur procreata: vel quod, ut Me - 
CTjft iUD ea Adulentur , eiufque dicarum indicant libri , hac arbor apta 
" T * m ferre CuRmezur, Lemnius. e f mulierum neceftitatibus plurimis. 

- ‘Pinu*, 3 De Pinu, Porta folia, inquit Temnius, protere 


204 T. Petronii Arbitri 
Ipfa corporis pulcritudine me ad fe vocante tra- 
hebat ad Venerem, jam pluribus 612 ofculis conlifa 
labra crepitabant, jam implicitae manus omne genus 
amoris invenerant. 7-3 jam adligata mutuo ambitu 
corpora , animarum quoque mixturam fece- 
rant. * * * 

Manifeftis matrona contumeliis verberata , tan- 
dem ad ultionem decurrit , vocatque cubicularios, 
& me jubet 6z s catorogare. Nec contenta mulier 

tam 

oleae aut liguflro anguftiora , fatu-' Scenopegia , hoc eft , tabercacu.c* 
rati viroris, baccas nigras Junipe- ! rum fefto a fingendis tabernaculis 
ro affines , fapore vinofo , ex qui- nomen fortito , fcriptur2 pa£n 
bus, ut etiam cx mollifiimis ejus ; teftatur. 

foliis oleum exprimitur : quoHe- j 6 zz, Ofcula collifa labra, crepiti' 
iter delibuta regi Affuero in ma- ; bant. ] Dopyfmata oiculcruin mtel* 
trimomum affumpta eft. Hujus ar- ; ligit Juven. fat.vi. 5 82. Ubi Scho- 
bufti ramis Hebraeos adornaffe ae- j liaft. Dopyfma , oris prefi finut , ct 
des fuas ac veftibula in Encaeniis, labiorum in fe coUifbrtsm Rrefitus. E* 
hoc eit,folemnitate feftorum,quae leganter Paul. Silencarius in bara 
celebrari folent , ob templum poft tria puellarum , 

Perfarum exilium inftauratum : in Heinfium 

(piX.es TctXcireicc uyq \pcipoOsc, yytXyzcyJ. Anya, 
Aag/.g cAx.rz/Jz.eri, %g 'GrXioy eZsglQei.&CC. 

Vertit Vir Nobiliff. 

Cum fonitu Galatea dat ofcula langaque > Demo 
Jylollia, cum morfu Doris, age eligito . 

623 . lam adligata mutuo ambitui 
corpora. ] Mutuum ambitum , hone- 
ffe vocat infinuantium , fe aman 


ud Nobilif. D. 


524. Animarum quoque m:Xt * 

71 fecerant .} Euftathius. D 
. mordebam ofculo , & totam exf*gcc- 

tium tenaciffimum complexum , ! 3 & tot1u to tam , ceu hedera ~ 

unde Horat. ambitiofam puellam; firingit expreffum , amplexahsr^f 

— - • * • r- 


dicit habilem agilemque in cir- 
cumplectendo penitilSme pullo 
fuo, Odar. lib. 1. 

— — Nec Damalis novo 
Divelletur adultero 

Lafcivis ederis ambitio fer. 

Ad eamdem formayi Plauto axi- 
tiofa mulier , quae fatagit curiose 
omnia, ab agendo dicitur. guLjel 


lam , 


copulabar ipf , - — - . 

animam quarebam communicare. 

vorinus : 'hjoeg ctTie-o 7 T 5 HS& 01 
czey&lc ‘fycLua vt&z, 6 , zu>&&te cl ** 
quid enim aliud fariB&f** 
jungentes , quam quod animas CQK J 

** nU 1 Jrrr, 

62 5 * Catorogare. ] vulgo 
.j catorogare- libri quidam ib* ^ 


Satyricon. 205 

tam sravi injuria mea, convocat omnes 6zS quafilla- 
tias , tamiliseque fordidiflimam partem , ac Sz 7 me 
confpui jubet. Oppono ego manus oculis meis, nul- 
iifque precibus efiulis , quia fciebam , quid meruif- 
fem,verberibus,fputifque extra januam ejedfus fum. 
sis Ejicitur & Profelenos , Chryfis vapulat , totaque 
familia tnftis inter fe muflat, qumritque, quis domi- 
na hilaritatem confuderit. * * * 

Itaque 

tatcmolidare. omnino fcribendam , j vc - > , P ars ‘ ^ 

catomidiare , vel catomadiari , <\uod collo inter fcapulas . quod Latini 

ter/capulum, vel interjcaplium 


idem eit. hoc, jyc] apycZJcf.ovZtvccf. 
quam correctionem indubitate ve- 
ram efle arguunt , quas , fequun- 
tur : Oppono ego manus oculis meis, 
nllifi precibus effujrs , quia fete 
lem quid merujjjem , ‘verberibus , fpu- 
tiffr extra januam ejeci us Jum , en 
verbera & iputa. n2m catomidia- 
ns* hoc eft, verberatus eit a cubi- 
toriis , & confputatus a quafilla- 
ids. Catomidiari non {impliciter 


& 

confcaplium adpellant. hoc eit, 
<7u/joopc‘uvj. hic autem aliquis ca- 
tomo aut catomis cadi dicitur, 
cui catomum 2ut c2toma cadun- 
tur, quemadmodum capite cadi ille 
dicitur , cui C2put caditur. Sal - 
mafius* 

6 z 6 . Quajillariat. ] Hoc eft, ge- 
nus ancillularum omnium fpurcif- 
fimum fimul ac defpicatiffimum : 


eit verberari, fed feapulis verbera- j quas robufium ad co&tcem detrufas , 
u,vel catomis.Dicitur a inibique herilibus penfis in perpe- 

r. i’ " tuum damnatas interpretabamur 

e‘ l CS ’ qUX ^ ■ ex Plauto, Tibullo , Propertio , O- 

tgmficat verbum Latmum Cutem* |yidi JuveD ali denique. Unde & 
eft fcapuias verberare, \ Codic J iamm cog nomento infigni- 

IIa T 12r ! “ r m ! « olim. Dcufat. gaafUIars* a qua- 

2-t Latmi in p,enfque vocibus, | ffllo . feuca i acho dietse funt Ro- 
«as ex Grxco deflexerunt er vji ; olim, 

M USA Q_U A S I L L 
VIX. A N N. XXX. 

CRATINUS. L A N I P E X D 

DE. SUO 

'Pi^rcrizu. 

627. Me csisjpui jubet l) Clemens genere ludibrii adficerent , con. 
l*b. X. Recogn. Omnes exfpuentes in ipuerunt. D. Mare. C. XI v- &XY. 
fsc:em jus j expulerunt eum de civi- 628 . Ejicitur £r ‘Trejelenos , 
: j r . dicentes , tu eris reus mertis tuse. Chryfis vapulat , Cxc.j Ridicule. Sed 
oca.lib. m. de Irae- xxxi ix. Ex tamen ex ejus feculi- confuetudine 
hoc more in (aera hiitoria Roma- ftolatis pariter ac togatis mulieri - 
0 milites Servatorem, cum omni bus recepta: qux libidine mdo- 


io 6 T. Petronii Arbitri 

Itaque penfatis vibicibus animofior verberua 
notas arte contexi,ne aut Eumolpus contumelia me: 
hilarior fieret, aut triftior Giton. Quod folum igitm 
falvo pudore poteram confingere, languorem fimn- 
lare coepi, conditufque lectulo, totum ignem furoris 
in eam converti, qua: mihi omnium maiorum caulis 


fuerat. 

Ter corripui terribilem manu bipennem , 

Ter languidior coliculi tepente tbyrfo , 
Tenum timui , quod trepido male dabat ufum. 
Nec jam poteram, quod modo conficere libebat. 
Namque illa metu frigidior rigente bruma , 
Confugerat in vifcera 613 mille oporta rugis. 
« 3 ° Ita non potui fupplicio caput aperire : 


Sii 


gregem herilis expeteret culpa: 
hoc eft , ut Candicaris, omnes cur 
librariis, ac ornatricibus ,C£ten- 
que familia pars multo fordidifi* 
ma , piaculares ob alienam fi exeat 


mita ad furorem ufque prurien- 
tes , nihil pejus metuebant libi, 
quam ne vir fuus , vel adulter uti- 
que haud paullo virilior vidua pu- 
dicaque contentus nocte fundum . A 
familiarem colere negligens exi - 1 ignaviam. Eleganter Juven. Sua- 
fleret. Ideo^ue quoties eveniiTet j Doufa T. 

forte, ut admifTarius fuus virum fe 1 629 . MiUe operta ruga. ] Sic at 

elTe quodammodo quali oblitus vi— quum languorem patitur. Conua 
deretur. reliquum erat, ut in fer- illa quas exprimitur devirgic** 5 
vorum , ancillarumque infontium . in carmine. 

Verjibus obfccenis offendi define : non efi 

Mentula fkbducii nojirafitper cilii. . 


Tenta quidpe perpetuo illa olim 
efidta ell. Ideoque abfque Rugis , 
quae infupercilio cogi atque Fub- 
duci folent. GonfaL 

630. Ita non potiti fupplicio caput 
aperirefil Capire intecto incedebant 
Romani^ut fupra jam declaratum. 


i enim videbatur tumor ejus - 
rigidus , confugerat , namque^-; 
fiera mille Operta rugis. Voluit ig; 
tur Poly senos joculariter nunC1 ** 
lam bipenne decollare , Grjtci ui* 
eunt, 7cs@cc\c£oueiy> live vzPhtj 
nicus 5 vg.pxff3u.ei'>. Ei *g^ tur 'f. 

1- • rr_ - „ Ae nate** 


Caput aperire , denudare omnino I plicio neceiiario caput denu-— 
erat, unde Petron. jocum nequam ' aut aperiri debebat, quod q u ^ 
petivit. Nam parti illi , de qua in fieri nequifler , fupplicii q a0< i 
pradentia queritur,& Caput tribu- exeeutio pariter non potuit. 
tum. Illi autem Aperiendo requi- [ tota prorfus ridicularia. , 


20 7 


Satyricon, 

551 sed furcifera mortifero timore litfus 
Ad verba., magis qua poterant nocere, fugi. 

Erectus igitur incubitum, hac fere oratione con- 
tumacem vexavi : Quid dicis, inquam, omnium ho- 
minum, deorumque pudor? nam nec nominare qui- 
dem te inter res ferias , faseft. Hoc de te merui , ut 
me in ccelo pofitum ad inferos traheres ? ut traduce- 
res annos primo florentes vigore , fenedtarque ulti- 
ma: mihi laffitudinem imponeres? 6 3 * Rogo te. 
Mihi Apodixin defunctoriam Redde. 
Haec ut iratus effudi , 

Illa foLo fixos oculos averfa tenebat : 

tfec magis incepto vultum fermone movetur , 

Quam lenta falices, lajfov e papavera collo. 

Nec minus ego tam fceda objurgatione finita , poe- 
nitentiam agere fermonis mei coepi , fecretoque ru- 
bore perfundi , quod oblitus verecundiae mcx , cum 
ea parte corporis verba contulerim , quam ne ad co- 
gnitionem quidem admittere fe verioris notae homi- 
nes folent. Mox perfricata diutius fronte. Quid au- 
tem ego, inquam mali feci , fi dolorem meum natu- 
rali convicio exoneravi ? aut quid efi: , quod in cor- 
pore humano ventri maledicere folemus , aut gulx , 

capitique 

5 3 1 • Sed furcifer* mortifere fu- pe quse egeat furca , qua fublere- 
Tr! - 3 Furcifera. , acute, quid-' tur. nam 
£ languidior illa coliculi tepente tbjrfo. 

Quam lenta fa i ices ffo v s papavera coUo. 
fcium autem ^Mortiferum timorem mortibus frigida. 

mirifice id explicat fup. Mille jam 

Namque illa metu frigidior rigente bruma . 

, r^prz timore Frigidior hiemeGai- \fim3eriam redde. 1 Verus debitoris 
pra Encolpius. Idem. formula petentis i Creditore folu- 
6 D- te , rmkiapodixim ds- ! ri jam debiti Profeffionsm , quom 


208 T. Petronii Arbitri 
capitique etiam quum fiepius dolet ? quid ? 633 non 
& Uly xes cum corde litigat fuo ? Et quidem Tragi- 
ci oculos fuos tamquam audientes caftigant. Poda- 
grici pedibus fuis maledicunt , chiragrici manibus, 
lippi oculis i & qui offenderunt f^pe digitos , quid- 
quid doloris habent, in pedes deferunt. 

Ouid me conslncta fpectatis fronte Catones, 
Damnatifque nova Jim/licitatb opus ? 

«34 Sermonis puri non triftis gratia ridet , 

Quodque facit populus, candida lingua refert, 
tsam quis concubitus, Veneris quis gaudia nefcit? 
Quis retat in tepido membra calere toro ? 

« 3 S ipfe pater veri doctus Epicurus in arte 

lujlit, & hanc vitam dixit habere Deos . 

Nihil eft hominum inepta perfuafione falfius , nec 
fjffca feveritate ineptius. Hac declamatione finita 
Gitona voco, &, Narra mihi,inquam, frater, fed tua 
fide, ea nocte, quate mihi Afcyltos fubduxit, ufquc 
in injuriam vigilavit: an contentus fuit vidua pudi- 
caque nocte? 636 Tetegit puer oculos fuos , concep- 

tiffinoif- 

prifci Idti apocham vocarunt. que nulla circuitione fpurcasres 

dodixis defetndoria. libellus eft , quo' praetextatis verbis loquatur. S:c 
oftenditurfcilicet, quempiam j 2 ir. Mart. per quos in nulle, pagines. La-i- 
defundtum efTe , vitaeque Debito ne loqui licet ,heceft, fuis nominicus 
liberatum. Joculariter etiam iit- adpellATefTa.lmmus.\ id &hcicpp- 
hzc Petronio nunc tranilata. I- in Priap.carm. n. 

dem. 63 S- Ipfe 'P*** PVrr.J Ita & Ca- 

633 . Net: & Vlixes cum corde li- rus noiter Epicurum vocat. Videa- 
tigat/uo ?] Adlib. xx. Hom. Odvff tur hor.oris cauiTa Phxlofophi au- 
refpexit haud dubie , ubi in corde dtores fuac ao&rinx feliti adpelia- 
agicat , quonam mod*o de Ancillis re patrestut Academici P.atonetn# 
procis fe immifeentibus fupp.i-; £p:curei Epicurum . Aril.ote «.in 
cium fum 2 t. Peripatetici. Nam & ita Cic. i 

63-1-. Sermonis puri. J Konteire- xii. de NatDeor Ubi de Z^no^-C 
rc apud alium reperias parum fer- Qifanius. , 

monem^ pro Latino- 1 atina enim o- , 63 6- Tetigit puer oculos jucs.j* 

rstio eft, nuda , Scobfcccna. quae- i matorium,Mr oculos, jusjurandum. 

’ * * r-re-DC r- 


Satyricon. 209 

juravit verbis, fibi ab Afcylto nullam 
, vim faciam : * Utut res haberet, fp em vultu fimulavi, 
fitoque in limine genu, fic deprecatus fum numina 
verfu : 

63 - Sympharum, Bacchique comes, quem fulcra Dione 
Divitibus (ylvis numen dedit, inclita paret 
Cui Lesbos, viridisque Thajos, quem Lydus adorat 

Vesti 

ceberrimuth^ue rerum erotica- Reducitur ergo cefideratusLamp- 
rumfcnptoribus. Tu cenis ntnlieriousPriapus ; &plau- 

' >- i fu ab illis maximo exceptus Deo- 


$37. Nympharum > Hacchvfe co- -- — r. 

mts, quem fulcra Dione ire.] ‘Tria- Irum jamdem numero inlentur. 
;-j: Veneris & Dionyfii filius eft. : Priapum --r.gyptii Herum vocabant. 
icribunt Venerem Baccho ex In- Hora» ille pingebatur Invenis aU- 
dica expeditione domum rever -tus, cum difeo ad pedes adjacente, 
tente , Lampfaci Hellefponti urbe j & fceptro in dextra , mentulam reli - 
gravidam decubuiffe , & parere i- ; quum corpus aquantem fmifira tenens . 
cibi, quodcunque effet decreville. j Idem Mutinus Guljelmio videtur. 
Ad quam cum Juno officii , ut pr«2 | non recte , ut opinor. diutinus e. 
fe ferebat, cauffa, acceffiffiet , ure- ! aliud a Priapo numen, publicum 
nun ejus venefica adtigifle dici- ; habens ut teit- Feftus 7 \cmafacel~ 
turmanu, eoque facium, ut Venus ■ lum. Is fidebat in Cacello fuo mentula. 
puerum , cum caetera informem, ! arrecta , & J Inum ejus , priufquam 
tum vel maxime ob virilis illius l ad maritum deduceretur , nova nupta 
fcppe&ictilis commendatam bo- j locari /olebat , ut ejus pudicitiam, 
dicacem terribilem , enixa fuerit. | prior Deus prjelioalTe videatur-Di- 
fatriae meminere Carm. lib. lv. | citur quoque -Thallus , Szlthyphdl- 
Ixxvr. &c. tfellefvontiacus dicitur j lus ac Triphallos. Columell- Tibuli. 
l >J rg. lib. xv. Georg. Petr. infr. 'Xiceph. Calliit. Eccl. hiit lib-xiv. 
L&mpfaci cum a dulevilfetXampfa- j c. xl 1 v. Thallus ^ veretrum leii 
cenis mulieribus , fcitus nimirum ! mentulam notat- Herodotus P^-- 
admifiarius , ob non vifitatam il- ilophoros in Bacchi facris fume Icri- 
1223 fafeini fui luculentitatem gra-.bit, h. e. qui ftatuas gerebant cu- 
c iStnus & intimus, tandem factus ■ bicum longas, cum veretris longis, 
kfe. Hac ergo re Lampfaceni cives reliquum pome corpus secuanti- 
r a -tiam mulcandum mentulatum ’ bus. Talibus Phanis, ex "v .tro, e o 
•dumPriapum cenfuerunt.non im- ; re, auro, fericc & pa o _i.,eo mu 
P^e illud Uxores e.fuppliciis fuis | lieres ufas & hodieque ucad ex- 
^oc a dis impetrarunt ut pericu- 'plendam libidinem Gyraldus re- 
lo &s maritis fuis pudendorum , fert. Horta projiciebatur. Ec ideo 
Morbus invaderet, ad quem leyan- 1 hortorum cujlos dici loie&at. C2rm. 
de oraculi Dodona* fenten- j lib- xxi 1 1. Etiam pemarza , vmea* 


fr zvros tuebatur, csra. Ixxl I. XI v. 

wocato uf£ erat • lixxvii. Euami, neam fiet, -=d 

O ls 


Va Frispo placato & in patriam 

N&minio r 


210 T. Petronii Arbitri 

Vefii fluas, templumque tuis imponit ~ Hjpcepis. 
Huc ades, o Bacchi tutor, Drvadumque voluptas , 

Et timidas admitte preces: non [anguine trifli 
Eerfufus venio-, non templis impius boftis 
Admovi dextram, [ed inops, & rebus egenus 
Adtritis, facinus non toto corpore feci. 

Ouisquis peccat inops, minor ejl reus. Hac prece, quafo, 
Exonera mentem, culpaque ignoflce i minori . 

Et quandoque mihi fortuna adriferit hora, 

Hon fine honore tuum patiar decus : ibit ad aras , 
Sancte, tuas hir cus,pecoris pater ibit ad aras 
Corniger, & querula fretus fluis, hoflia lactens ; 
Spumabit pateris hornus liquor : & ter ovantem 
Circa delubrum grejfum feret ebria pubes. 

Dum 


is rudis admodum & tnformis de- 
truco nondum evulfofacftis.carm. 
Ixxx i v. In talibus locis itarui fole- 
bat , ut ejus adfpeciufures & aves 
repellerentur, carm. xxi x.& lxxi 1 1 . 
EfRgies ejus alia apud vEgyptios , 
alis apud Latinos fuit, apud illos 
cubitali s erat, & juvenilis utfup. de 
Horo. apud Latinos commoda cb 
jufia.uzAzuz. vocat „&*f«r<e;eratque 
^Agricola barbato fimilis. carm.lxi 1 1 • 
& lxxvii .Ttisber quoq-,fuit&w«ii^ 
carm.ad lecl.& xxv.& apudTibull. 
Dextra falcem falignam C2rm. v. Sini - 
/ ha metulam arrectam tenebat.C 2 .zm» 
xxiv. xxii. v. & illam quidem 
pedalem, carm x. & xxv 1 1 »ln ca- 
pite ejus ramus vel pertica figebatur. 
Horat. lib. i. Sar. vm. ^Afinus li- 
gneus adjungi illi folebat. ut ex 
carm. lv. odoratus fum. Grxci afi- 
r.um Pnapo immolabant, alia etiam 
animalia ipfi immolabant, ut dot- 
cum. Carm.lxv. Hircum &. capellam, 
carm. xxcvi i . In korts /ocellum ipfi , 


ftatuebatur . in eoque mtnfa fett ara 
C2rm. xv. Honores illi ab agricolis & 
villicis varii habebantur « Ejus caput 
vere corolla rofea , aeftate J 'picea , au- 
dumno pampinea , hieme oliva do- 
nabatur , ut ex carm. xxcv. & 
xxcvi i .videre eft. Eidem poma of- 
ferebant. C2rm.xv. xx. xlii-Ii- 
bum eidem , lac & ordea tofi a offere- 
bant , carm. xxi- carm. xxxiv. 
puella quadam , quot viros una no%* 
experta fuerat , tot verpas falignss 
! ‘Triapo dedicat, carm. xxxvi i - pro 
fanato fafci no fuo quidam tabel- 
lam votivam in Priapi facello fuf- 
fpendit. Ejus denique mentulam 
coronis cingere folebantC2rm- 
■ 3 c l. Haec breviter ex Scioppii ele- 
! gantis, mehercle , rei Venereae in- 
terpretis, commentis. 

| 637. Hyp cepis. ] EftLydix op?‘* 

idulum Hypaepa, utlib. si- Met. ze- 
\ flatur O . id. Alioqui etiam Disn^ 
jfacer Hymnus eft Hypcspus Theo- 
doriuoteite. lunittf» 


21 * 


S A T Y R I C O N, 


Dum hzc ago , foiertique cura «s depofito meo ca- 
veo, intravit delubrum" anus laceratis crinibus, «3» a- 
traque vefte deformis ; extraque veftibulum me 
injecta manu duxit cuncta trementem. * * Qua : 640 
ftriges comederunt nervos tuos? aut quod 641 purga- 
mentum nocte calcafti in trivio , aut «i 2 cadavere? 

Nec a puero quidem te vindicafti : fed rnoliis , debi- 
lis, lalfus, tamquam cababus in clivo , & operam , & 
fudorem perdidifti: nec contentus ipfe peccare,mihi 
deos iratos excitafti , ac poenas mihi nullas dabis; A c p °b* 
me iterum in cellam Sacerdotis nihil recufantem 
perduxit, impulitque fuper ledfnm , & harundinem 
aboftio rapuit: iterumque nihil refpondentem mul- 
cavit. ac nifi primo ictu harundo quaflata verberan- 
tis impetum minuiflet , forfitan etiam brachia mea, 
caputque fregiffet. Nec ingemui ego , utique prop- 
ter 


63 S. Depofito meo caveo. ] Deponi 
dicebantur olim segrijam prorfus 
defperati : Aut etiam recens mor- 
tui , quando de (ublimiori ietfculo 
humi coniccabantur- Hir.c patet 
Depofittim apte vocari membrum 
iJud,de cujus valetudine jam pro- 
pe delperaverat , quod ingenti la- 
boraret paralyfi. five eo quodjam 
illud membrum haberet demor - 
tuum , DepGfitum hautinconcin- 
ce nuncuparet. GonfaL 

639 . Nigrat, ve fi e deformis ^T-irp- 

«um vid. lio. ii. Ann. Tacit. Rs- 
^ird. lio. conject. i. c. xx. 

640. Striges. ] Plin. lib. xi • c, 
Xxix. Ovid. Faft. vi . 

641. purgamentum .] Purgamen - 
11 quae quidem Graeci 
a dpellant , quibus februabatur aut 
e xpiabatur aliqua noxa, mittebar.- 
r - r in profluentem , plerumque . 


interdum & in mare: interdum in 
■ trivium: /aciebanturque ab averfis 
trans caput , ut in Pharmaceutria 
feriptum eft: nec refpiciebant , ne 
eorum afpeffu malum traherent, 
ea autem fecum fceleris & culpas 
admiflas omne nefas omnemque 
noxam auferre credebant , & con- 
tagi .ne quadam aliis tradere , fi 
quis tangeret, itaque erant purga- 
menta ea omnibus invifa ut ea vel 
'pede calcafTe nefarium haberetur, 
& inauspicatum, &roe:i alicuius 
pracfagium. hanc tamen fuperiti- 
tionem Cynici irridebant , qui ut 
apud Lucanum feriptum ett-xpe 
numero ovis purgamenta velce- 
bantur. Turnefncs . 

642. Cadaver.'] Omen ab Kebrxis 
ad Grxccstranfiarum. Num.cap. 
X1X.XI. Jj)»/ tetigit cadaver hominis 9 
cb propter hocfeptem diebus fseent im- 
mundus : afiergetttr ex hac aaua die 
O 2 tertis 


212. T. Petronii Arbitri 
ter mafcarpionem , Iacrumisque ubertim mananti- 
bus , obfcuratum dextra caput fuperpulvinum incli- 
navi. Nec minus illa fletu confufa altera parte lectuli 
fedit, attatisque longae moram tremulis vocibus coe- 
pit accufare , donec intervenit facerdos , & , Quid 
e„„vos, inquit, in cellam meam tamquam ante recens 
thea ■ buftum veniftis? utique die feriarum , quo etiam lu- 
'Trofi-ge ntes rident? O, inquit, 6 Enothea,hunc adulefcen- 
icnos. tem q Uem vides , malo aftro natus eft : nam neque 
puero, neque pueilae bona fua vendere poteft. Nun- 
quam tu hominem tam infelicem vidiifi : Iorum in 
aqua, non inguina habet. Ad fummam, qualem pu- 
tas efle, qui de Circes toro fine voluptate furrexit? 
Po/^HisauditisEnothea,inter utrumque confedit,moto- 
f» 0 .que diutius capite; Iftum, inquit, morbum fola fum, 
tkea. q UX emendare fcio. Et ne putetis perplexe agere,ro- 
go ut adulefcentulus mecum nocte dormiat , nifi 
illud tam rigidum reddidero quam cornu. 

Oulcqind in orbe rides, paret mihi-. Florida tellus. 
Quum volo,fpiJfaiis arefcit languida fuccis: 

Ouum volo fundit opes-. Scopulique , atque horrida fxxa 
Niliacas jaculantur aquas-. Mihi pontus inertes 
Submitit fluctus: Zephjrique tacentia ponunt 
Ante meos fua flabra pedes : Mihi flumina parent , 
Ihrcanaqiie tygres, & jufsi flare dracones. 
QuicUeviora loquor? Luna defcendit imago 
Carminibus deducta meis: Trepidusque furentes 
Flectere Phoebus equos revoluto cogitur orbe. 

Tantum 

tert-.j & feptimc. & fic mundebitur. pttrzro dolore, ut Comuputaretur. 

S43. tCifi illud tum rigidum red- 6' -1-1. Quidquid in orbe. &c . , Nul- 
didero quam^ cornu, j Demetrius A- Ius fcriplir de Magorum incanaa- 
pameus in lib. Signorum : Tenpo- rionibus, ur legenti veterum mo- 
em Autem fuijje ueretri nimiam, cum numenra obvium eii , idcirco heic 

exena- 


Satyricon. 2,13 

Tantum dici a valent* Taurorum flattttna quiefcit 
Virgineis exftincha fkcrtsi Phoebeia Circe 
Carminibus magicis foetos mutavit Vlyxis : 

Proteus ejje fi 'olet , qmequid libet, his ego calletis 
Artibus idao frutices in gurgite fijlatit, 

Etrurftis fluvios in fiimmo vertice ponam. _ ftl 

Inhorrui ego tam fabulofa pollicitatione contern-„ OJ> 
tus , anumque infpicere diligentius ccepi- E r g° 5 Jfffr 
erclamat ,6 Enothea, imperio para te: S4> deteriilque 
curioie manibus, inclinavit fe in lecturum, ac me fe-^i?*- 
mel iterumque bafiavit. Enothea s f s menfam vete- 1 '"' 
rem pofuit in medio altari, quam vivis implevit car- 
bonibus, & 547 camellam etiam vetuftate ruptam 
pice temperata refecit. J um clavum, quidetranen- 
temfecutus cum camella lignea luerat , fumofo pa- 
rieti reddidit : mox 6+8 incincta quadrato pallio cu- 
cumam 


exempla qua Graecorum qua Lati- 
norum. non congero. 

645 . ‘ r Deterfipfc curiose munibus."] 
Dj&um juxta veterum religionem, 
quibus abfque manuum ablutio- 
ae > rem facram aufpicari , piacu- 
ium erae. Ideo pro foribus templo- 
rum marmorea vafa praefigere mes 
er 2t aqu2 continendae luftrali , 
c 1 ua prius videlicet lavarentfacri- 
ficaturi .Eorum jam pridem vafeu- 
lorum dederunt imagines Anti- 
quarii. Tute vide Chouliura. Gonf 

6 - 16 . M er, jam 'veterem pofuit in me- 
citari , j Feftus: Irienfa in adibo* 
faris ararum ulcera obtinebant. Fe- 


ft us i rerum : ^Ancla bris menfa minijie- 
riis divinis apta. Ab ^Anculare qued. 
Prifcis eratminiftrare. Dycn. Ha- 
lyc. lib. 1 1. Ant.Rom. Eyo 'p”» 
Yfe&ffz iiilw ov iZcaeg olxUus 

7TVC& <2fff$X,£iUSVCi C'0 f 7%CC7n- 

esvXiytig '^c-^dsy.coic , Jpje certe 
fv e clavi in J acris adibo* cava* diis ad - 
! poftas in Menfis Ligr.cts antiqui ope- 
;V«, &c. primae quidpc frugalita- 
tis retnanferanr ejufcemodi reii- 
CUI2. 

" 647. Camellam.] Vas. mox; In- 
\fra manus meat ca.Tr.dlam- vini pejiiic * 
; Ovid. lib. v. Fait 


Dum licet , adpofita veluti cratere camella 

Lac niveum potes purpureamque fapam. 


1 ^Tiieby*. 

8. IncinEla quadrato pallio. ] 
Mallium quadratum promifeoa ve- 


llis fu it , hoc eft , communis viris 
2.c fcerainis. Tert c.i . de Pali, v 
detur & fccminarum quadratum 
Q . pdlliU** 


2i4 T. Petbonii Arbitri 
cumam ingentem foco adpofuit , fimulque pannum 
de carnario detulit furca , in quo faba erat ad u- 
fum repofita , & fincipitis vetuftiffima particula 
mille plagis delata. Utfolvit ergo licio pannum, «S 0 
partem leguminis fuper menfam effudit, juffitque 
me diligenter purgare. Servio ego imperio , grana- 
que fordidillimis putaminibus veftita curiofamanu 
fegrego. At illa inertiam meam accufans improba 
tollit, dentibufque folliculos perite fpoliat , atque 
in terram veluti mufcarum imagines defpuit. s 5 'Mi- 
rabile quidem paupertatis ingenium lingularum que 
rerum quafdam artes fames edocuit. * * * 

Non Indum fulgebat ebur,quod inhaferat auro. 

Nec iam calcato radiabat marmore terra. 

Muneribus delufa fuis : fed crate fahgna 
Impofitum Cereris vacua nemus, & nova terra 
Vocula , qua facili vilis rota finxerat acia. 

Hinc mollis (hila lacus , & de caudice lento 
Viminia lances, maculataque tesla Lyao : 

en At 


pallium vocari olitn etiam 'Talla , , Auctor Moreti: Ktm iBi/ufpm/afi- 
5 ; thacc i-.is fimilis fuifle. Ilidor. cum CarnariaSc c. Varro lib. ii. R. 
lib. x . x. c. xxv. 'Talla , efl Quadra- R. c. iv. Hem. 
tum TaLlium Muliebris -vejlts , dedu- \ 6 50. Panem leguminis fuper men- 

Sum «rquead w^ii.Habait aSerr. ' fam effudit. ] Nam ad Veneficia & 
lio. xi. nm. Incingi Quadratis Pal - 1 fortes adhibita oiim faba. Cauf- 
liis , aut Palus iagas quondam foli- ■ fam perfpicuam reddit Lucian. in 
tas quum lacris fu.s veilent ope-’ Vit. auci. de Fabis dbTerens. Pri- 
rar: ,parct_ & Horat. lib. I . fat.vin. ■ mum quidem plane genitales funt , & 
Gonjal. , pt fabam adhuc -viridem exuat viie~ 

carnario detulit fisrca.V^bii exm omnino -virilibus membris ft- 
Carnarium tabula erat Cum pluri- milem naturam habere: elixam auterss 
nus un^in.s . quibus fucciaire , a C b deponas , certis nictibus Conculcem 
quarvis a.12 ad victum neceffariaJ/irmj. idem. 

-uf c °mu--v erant; parietique 6> 1 . Mirabile quidem paupetta- 
era!: Juxta focum in culina, tis ingenium. ] Flaut. Stic. ' 
l-.a :. . aupercasj omnes artes perdoces 

Appub 


* T -5 


Satyri con. 

(; : jt paries urca palea fatiatus inani) 

Tortidtoque luto : clavis numerabat agr e /iis , 

Et viridi junco gracilis pendebat harundo. 

Eraterea qua fumo fo fufpenfa tigillo, 

Confervabat opes humilis cafa s 5 3 mitia foria 
Inter odoratas pendebant texta coronas. 

Et 654 tymbra veteres, 5 & pafis uva racemis « 
Oualis in Acleni quondam fuit bofpita terra 
<;« Digna facris Hecates, quam Mufa l oquentibus annis 


^>7 Battia-* 


rietum inftruclura. Ideo vicem 
luti bitumine fartos Babylonis mu- 
ros tradit Herodotus. Palladius : 
quibus copta- fup petit macerias luto. 


netum 



652. ^At paries circa palea , &cf] & lapide excitant , plerique fine luto 
Pro calce & arena multi utebantut congefia in ordinem faxa componunt . 
lato fubacto & paleis mixto in pa- Petron: 

Et paries circa palea fatiatus inani 

Fortuito que luto claufos mura ibat agrefies . 

Q^i verfus ira legendi &expo- Thymbra veteres. 3 plurima 

nendi funt. Quod enim de cefpiti- j Thymbra ' , live Satureia mentio eft 

cio pariete accipiunt , & de clavo apudTheopnraftum,Diofcoridem> 

«nuliftrenue nugantur. Feftiab-i^f p]in . In de mu.fi&Qv.V " » de 
nreviator: ^ceratum UtHm , C ‘r pa- oarcis ac f a!ibus dictum pro- 
lamxtum. de hoc luto mteUegit. £ erbiunJjd e quo Hefychius & Sui- 
rropne autem locutus eft Petro- das ufnreatdue Ariftophanes in 
='-us , ptnttemlutofati.ttum&p*- Nub Veteres ar idu; interpretor, 
‘«dicendo, qui fartus erat luto. N , arn Co)ume i la de eadem herba 
'nruv.Ub. ii- c v, „. Utraque j in it llb . cap . ult. oqam is- 
“■e® ex mmutiffimisfunt mftru- j ^ cJi s ucmda>7ISC arida inu- 
Mua , uti materia es calce otare-j tilj> ^ pulmo , taria condienda.Gonfal. 
na creoriter parietes lanati , diu- : r 

contineantur. Ita & luto fatie- <55 5 • Et pafiis uva racemis , J \Jv4- 
-2ctur. Salmafius. i penfiles funt. Plin. lib. xv. c.i . Dts- 

«53. Milia firba IPafchal. de co- rant alia XJ-oafer hianem penRhcmr 
r 0c. c. i. lib. ni. .camerata modo. Plaut. Pcen. 

Si quidem tu es meeum futurus pro XJva pafifa penfilis. 

Varro Ub. i. R. R. c. lxi is. Pen- cates , anus pauperrima Sc mendi- 
J ut Uva , foria , tofi c frendant, ciffima , quod cum in trivia fole- 
V-ando ad Kfunz oporteat promi. retadponi vihffima Hecatmccena, 

«5«. n,>„„ rJ„;. A Pe- ur alecatum & mamarum.eam, ur 



zr 6 i. Petronii Arbitri 

757 Battiada veteris mirando tradidit avo. 

* *- * * * 

Dum illa carnis etiam paululum delibat : &cc;e- 
quaix natalium fuorum finciput in carnarium fur- 
ca reponit, fracta eft putris fella , quas ftatura; altitu- 
dinem adjecerat, anumque fuo pondere dejectaaifu- 
per foculum mittit, frangitur ergo cervix cucu- 
mxjignemque moao convalefcentem exftinguit. ve- 
xat cubitum lpfaftipite ardenti, faciemque totam 
excitato cinere perfudit.' Confurrexi equidem tur- 
Datus, anumque non fine riiu meo erexi : ftatimque 
ne res aliqua facrificium moraretur , 759 ad reficien- 
dum ignem in vicinia cucurrit, vix ad cafe hoftio- 
lum proceflerat , quum ecce tres anferes facri , qui, 
Ul puto, medio die folebant ab anu diaria exigere, 
impetum in me faciunt , fcedeque , ac veluti rabiofo 
Itridore circumfiftunt trepidantem : atque alius tu- 
nicam meam lacerat , alius 660 vincula calciamento- 
rum refoluit , ac trahit : unus etiam dux ac magifter 
fiev iux , non dubitavit crus meum ferrato vexare 
morfu. Oblitus itaque nugarum , pedem menfulss 

extorfi, 

pauperes rapere confuefcent pene fcribit Petronius , 
prmlquam aapofita effet-fic autem i 

Qualis zn y^iche.a. quondam fuit hospita terra 
T>igna facris H scates. 

fignificatur Hecaie pauperrima ,Hecalefia autem fcripfifle. refert 
qux ho.pipo The .eum recepit. Plut. Battiades vero ‘a Batto no- 
men deflectit. ‘T. Daniel. 

6 si. Cucstmtti*.'} Politian.mifcel. 

. c. xxx. Cujae, lib. x. c. xv. 

eina «*=axruipi-j 6^9- Tcficimdum ignem in vi- 

lib. t h f f CUndu “ fuI 3 enc * ’ cini * cucurrit. ] Vix abfque igne ul- 

fla L Z '-a? ln cab * 0r P hei - j Ium facrjm,nedum Magicum per- 
in ParedH*!^ U § enr - Sarriadcm j 2 <ftum. Unde n onnullus ^Ara , qua- 

COficionis vir - Z *v 3 ln P r * nc ip*° ^- x ~ | 11 *>drdea eft , ab axdendo j vel quali 
poliaQuis \ concinenti «r. ! ab GonC. 


7* Battiada -veteris. 2 Leg. Bat. 
•vatis -vivendo tr. avo. Battiades, i 
Cau:m2chus , videtur de Aru r ni- 

ettn fi- „ r.rr. r , _ r 


VittctiU 


Satyricon. 217 

jstorfi , ccepique pugnaciflimum animal armata e- 
Iniere manu" necfatiatus defundtorio ictu, morte 
me anferis vindicavi. 

rf; Tales Herculea Stymphalidas arte coactas 
Ad coelum fugijfe reor, fameque fluentes 
Harpyias, quum Phineo maduere veneno 
fallaces epula, tremuit perterritus ather 
Planctibus inflolitis , confuflaque regia coeli 
Vtfla fluas moto tranfcurrere cardine metas. 

Jam reliqui revolutam, paffimque per totum ef- 
fulam pavimentem conlegerant fabam , orbatique, 
ut exiftimo, duce redierant in templum , quum ego 
przda fimul atque hac vindidla gaudens,poft lectum 
occifum anferem mitto , vulnuique cruris haut al- 
tum aceto diluo. Deinde convicium verens , abeun- 
diformavi confilium : conlecloque cultu meo ire 
extra cafam ccepi. Nec dum libaveram cellulae li- 
men, quum animadverto Enotheam cum tefto ignis 
pleno venientem. Reduxi igitur gradum , projedta- 
<}ue vefte, tamquam e^pedlarem morantem , in adi- 
tufieti. Conlocavit ilia ignem caffis harundinibus 
conleftum, ingeftifquefuper pluribus lignis , excu- 
hte ccepit moram, quod amica fe non dimififiet 6s ~ 
trious niii potionibus e lege Eccatis. Quid porro tu, 

inquit, ' 

€60. Vincula. calceamentorum re- bantyr, Idem. < 

fslvtt. ] Vincula hic ligamina funr J 66 1 • Tales Herculea ere.] E-i hoc 
<iUac calceos vincianc^dilringunc-i ex fentencia Pifandri Camirei, qui 
4 p e > Corrigis, Ciceronilib.il. dej StymphalidasmArcadianon inter- 
cinat. didse , ubi earum abruptio ! feclas ab Hercule ? fed CrotaUorum 
omina adverfa recenferar» j fonitu fugatas tradidit , ut autxor 
^inocula , uz pueo , Apollinari , eft Paufanias lib. vi 1 1 . 'Puteanus. 

C5rj =. 1 1 . Habuere enim Antiquo- 662 . Tribus nifi potionibus e lega 

nonnulla calceamenta, ut no -\jkcatis. 1 Eubulus ex yerfione Flo- 
hoc genus Vincula ; etiam- \ rentis Chriitiani: 

Dr 2 chiola t quas Anfse adpelia - 1 

O 5 




2i8 T. Petronii Arbitri 
P^-inquit, me abfente fecifti? aut ubi eftfaba? Ego, qu i 
putaveram me rem laude etiam dignam fecilTe , or- 
dine illi totum proelium expofui ; & , ne diutius tri- 
nis effet , jadtura; penfionem anferem obtuli, quum 
protuli amerem , anus ut vidit , tam magnum asque 
clamorem fuftulit , ut putares iterum anferes limen 
intrane. Confu fus itaque & novitate facinoris atto- 
nitus, qusrebam quid excanduiflet, aut quare anfe- 
£ne- ris potius quam mei mifereretur. At illa complofis 
manibns , Scelerate , inquit, etiam loqueris ? nefas 
quam magnum flagitium admiferis. 66 $ Occidifti 
Priapi delitias, anferem omnibus matronis acceptif- 
fimum. Itaque ne te putes nihil egilfe , fi magiftra- 
tus hoc fcierint , ibis in crucem. Polluifti fanguine 
domicilium meum ante hunc diem inviolatum , fe- 
ciitique , ut me quifquis voluerit immicus facerdo- 
tio pellat. 

HiC 


Kam terna tantum temperari pocula 
Catis jubeto: fan itatis gratia £ 

‘Trimum hauriatur, alterum oble&ambiis 
Et amoris ergo , deinde fomni tertium . 

Vbi ifiud ebibere , , quis pechis fapit , 
Domum redibunt . — 


idemque numerus Synodo Nan- 
netenfidefinicuseftcan.lv. neque 
quaternos potandos efie cyathos 
Democritus Phyficus volumen 
condidit. Plin. lib. xxvm. c. vi. 
erantque antiquitus Magiftratus , 
qui convivas , ne le nimio vino 
proluerent , legis fympofiaca: ad- 
monerent , quos Placo de Rep . 
P&ufAgpoG vocst, quodque bibendi 
modum, ihalege definitum impe- 
rorent , -Mcduperatores. Varro lib. 
xx. Rer.Hutnan. quique dicti funt 
tQpctySi, quod toti Argi & ocu 


lei eilent in convivarnm compots- 
■ ciones, quodque convivis fpectoto- 
res adnotatorefque imminerent, 
j S avaro. 

663 . Occidijvi Triapi delici as t &n- 
\ferem, & c . ] Sacr2tos hinc Priapo 
: anferes edifcimus , ipfius in tem- 
plo diverfari, alique, eorum fc- cu- 
ra facerdoti commifia. Qonf. Suf- 
picari poflit aliquis, improbius ne- 
fcio quid fub Matronalis fchemaris 
integumento occultari, nec alio 
fortafie accommodandum , quam 
quod ayis ejufce lingua in cibo vel 
potione 


Satyricon. 219 


ll£C ait, & tremulo deduxit vertice canos , r °iy& 

Confecuit que genas, oculis nec defuit imber. 

Sed qualis rapitur per valles improbus amnis, 

Ouum gelida periere nives, & languidus Aujler 
Kon patitur, glaciem refoluta vivere terra. 

Gurgite Jtc pleno facies manavit, & alto 
lnfonuit gemitu turbatum murmure pectus. 

Tam ego , Rogo , inquam , noli clamare : ego tibi 
pro anfere S5 4 ftrutio camelum reddam. Dum h^c, 
meftupente, in lectulo fedet,anferifque fatum com- 
plorat, interim Profelenos cumimpenfa facrificii 
venit, vifoque anfere occifo, fciicitata cauflam trifti- 
tiz, & ipfa flere vehementius ccepit , meique mife- 
reri, tamquam patrem meum , non publicum anie- 
rem occidilfem. Itaque t^dio fatigatus , Rogo , in- 
quam, 45 s expiare manus pretio licet , fi vos provo- 
caffem , etiam fi homicidium fecifiem ? Ecce duos 
aureos pono, unde poflitis & deos, & anferes emere. 

Quos 


P°done certe adfumpta , fcemina- : 
ra33 libidinem concitare , maxi- 
fnumque adeo pruriginie muiie- 
S ns fafcitabulum efie credatur. 
Doufa fp. 

•554. Struthiocamelum^StxuxKiO- 
csmeins dicebatur , etiam , ‘TaJJer 
Marinus , & yfij w Afra, & 

avis , ut sp&Jzs Graecis fim 
p iciter, & Paller Latinis. Vetus 
kferiptio: jEdilitatem.lau- 

2 >- B I l i i E R. ADMINISTRA- 
' !T ' ET. DIEM. FELI ISSI- 
v - u M. XII. l i>U S. J A N tf A R. 

'-talem, dei. patris- no 
' T B l. venatione, passe- 
Is - denis bestiis. &c. 
Gcitfal, 

Expiarem anus. ] Piaculum 


' eft facrificiutn , quod fit liberandi 
1 fupplicio ejus caufa , qui facinus 
in fe admifit, in quo vibiima pati- 
i tur. Cato de R.R. c. cxxxix. Porro 
i piaculo facio , fic verba concipito : Si 
‘Deus , Si ‘Dea 3 cujtof , illud, (aerum 
1 efli uti tibi jus fiet , porco piaculo face- 
i re , illiufce facri coercendi ergo. Hoc 
; facio proprie dicebatur ille , qui 
: facinus admiierat aut ipium etiam 
j facinus piari vel expiari . hoc eit, 

, piaculo foivi pcena Lberari. QB :a 
1 in locum peccantis fuccedebat 
hoitia vel facrum, ideo etiam fub- 
jici dicebatur. Lex Numas : Si quis 
. hominem Uberum dolofeiens morti durt, 
I parricida efio: fi imprudens fe dolo ma - 
i lo occifit , pro capite occifei agnatas e- 
\jus vi conci:!- e arietem fubjicito , 0b° 
volebam 


220 T. Petronii Arbitri 
£«. Quos, ut vidit Enothea, Ignofce,inquit, adulefcens, 
tke*. foiiicita fum tua caufla : amoris eft hoc argumen- 
tum , non malignitatis. Itaque dabimus operam , ne 
quis hoc fciat. T u modo Deos roga , ut illi facio tuo 
ignofcant. 

Poiyx. Ouifquis halet numos,fecura naviget aura , 
Fortunamque fuo temperet arbitrio. 

Uxorem ducat Danaen , ipfumque licebit 
Acrijiumjubeat credere, quod Danaen. 

Carmina componat, declamet, concrepet, omneis. 

Et peragat caujjas , jitque Catone prior . 

Iurifconfultus, 666 P ARE T,NON PARE T,habeto, 
Atque etto quicquid Servius, & Labeo, 

Multa 

volebat , fi quis imprudens horni- ! culum , & pro ea contumax . cju.T 
nem occiuiffet , pro capite occifi JCtorum virtus fuit fingularis.Ta- 
agnatis ejus in concione arietem lis enim fuit M. Porcius Cato juris 
offerrer : qui catfus in locum im- Romani coti fultiiu mus, dr incertum 
prudenter occiden tis , quafi luitu- an propter Reip. amorem & liberta- 
rus fubftituebatur. ; tera magis prejjbit eum nobilitas , en 

666. Paret , non paret."] Veteres ille agitaverit nobilitatem, ut ait Li- 
dicebant, fi paret, tefte Fefto, quod vius. Certe P. Rutilius Senator 
poiteriores.yr apparet. Ruit autem Tribunos militares innocentia fua 
formula , p apparet , Titium dare o~ equitumque ambitionem retudit 
portere , propria actionis in perfo- acriter. Eteriam magnanimiter, 
nam, uc notum ex Cic. Gifan. qui fecundus a Catone intuenda 
Labeo.] Petronius Arbiter Labeo- , Reip. libertate. Cafelius Aulus 
nem inter JCtos. ponit. Ait autem J. C. doctus & fapiens , nec prece nec 
Tacitus intra praturam JsetiJJe,C]\lod pretio compelli potuit , ut de his rebus, 
Verum eft : ejufque dignitatis gra- Triumviri fracuerant, formulam 

tia , fcripfit iibrum depratore tsrba- ederet, ait Valerius lib. vi i r. c. tt- 
tio. nam fuatn Spartam ornare vo- Quemadmodum 6c Servius Suipi- 
luit- Hic aurem lioer citatur./.xix. tius , etiam alter Jurifconfulcus , 
deVerb. pgn. Ejus pater civilibus qui Casfaris aufus viriliter reftitic; 
bellis Reip. partes fequurus , libi & ejus exemplo Labeo. Nam cum 
violentas manus attulit , poft fa- Senatus , adulatione fumma , cen- 
crura teftamentum & ferobe pa-| feret excubandum pro foribus Au- 
rata in tentorio. Appian. de beil. , gufti: Ego inquit Labeo , excubitor 
Civ. Erat Labeo de quo apud Pe- jfiU nunquam , auiafimrnlentier. Et 
tron. mentio, vir probus, & liber- j cum poteftas fieret iiliSenatum ie- 
ratis amans , etiam ufque ad peri- 'gendi ab Augufto . Lepidum legit, 

hoitoro 


Zll 


Satyricon. 


«7 y Jt lM loquor : quidvis numis pr&fentibus opta y 
Et veniet, claufumpo fidet arca lovem. 

Ir.terea hac me fatagens , infra manus meas camellam c< 
vini pofuit , & quum digitos pariter extenfos porris 
apioque luftraffet , avellanas nuces cum precatione 
ixierlit in vinum : & five in fummum redierant , five 
fablederant,ex hoc conjecturam ducebatrnec me fal- 
lebat, inanes fcil. , ac fine meduiia ventofas nuces in 
fummo humore confiftere , graves autem & plenas 
integro fructu ad ima deferri. Tum ad anferem adpel- “ 
lensfefe 568 reclufo pedore extraxit fortiffimum je- 
cur, & indemihi futura praedixit. Immo , neque ve- 
ftigium fceleris fuperellet, totum anlerem laceratum 
verubus confixit , 669 epulafque etiam lautas paullo 
ante, ut ipfa dicebat, perituro paravit. Volabant in- 
ter tatc notiones meracse. 

* * * * * 

Profert 


hodem Augufti. Interrogatufque [ fpuit Confulatum , cum alter coae- 
mtm eiTenc alii digniores, fictum, in- taneus , & ut Labeo , etiam Jurif- 
quii , cuique judicium efi. Horatius' confuitus Mutius idem fecerit 
pcera , qui uri capito , inter auli- Lii. tt- de orig. juris. Sextus etiam 
cos, &falfosfuit, finitum Labeo-\ pacer a D. Julio oblatum latum 
«a oomiaabac » quod oblatum j clavum refpuit.Senec.ep. xcnx. 
Confulatum ab Augufco refpuif-j ‘Darleans. 

ftt. Sat. in. Sed fuit fapiens in- i 66y. Adulta loquar. &c. ] Legit» 
^nia. aliud eit virum bonum Cl. Per. Scriverius ad Mare. lio. i * 
“gere, aliud adulatorem: aliud Ju- Parva loquor, deinceps. Eveniet. 
dlconfakum , aliud mancipium! 663. Reciufo pedore extraxit forti fi 
: °ea:uin & aulicum. Nec folus re- : fimum jecur >&c .] Virg. lib. iv.^tn. 


— — — ‘Pecuduraque rec 'tufis 

'Pedoribus inbiar.s fipirantia confulil exta.. 


669 - Epulafifi etiam lautat.] Nam 
Anferes oiim in deliriis valde Gu- 


S:gr.anter Hkrafjl GTcaTtcccv pro- 
Arbiter, quae princeps fpe- 

pes Harufpicini: infuit apudPKi. j iombus fuere , eorum autem p«- 
lofttat. libi v , 1 1 . Apollonius : It - 1 ci ? ue jecmora. indicat Athenxu* 


' auo Vaticinii fidem ejje } dicunt 
2* J xr.it periti. Cgmfial. 


iiib.x. c, xxii.Mart.lib.xiii.ep- 
Z.Z 1 X. Alasabalus apud Lampri- 
dium 


zzz T. Petronii Arbitri 
Profert Enothea 6 7° fcorteum fafcinum, 6 ~ l quod 
ut oleo & minuto pipere atque urticce trito circum- 
dedit femine,paulatim ccepitinferereano meo. Hoc 
crudeliffima anus fpargit fubinde humore femina 
mea. Nafturcii fuccum cum abrotono mifcet, perfu- 
fifque inguinibus meis , viridis urtica' facem com- 
prehendit , omniaque infra umbilicum coepit Jenta 
5 ,manu cfder e.Urticis ufiurn.fuga fui/ ductum exaftuaiis 
confetiatur- * * Anicula, quamvis foluta mero 
ac libidine eflent , eandem viam tentant , & per ali- 
quos vicos fecutsc fugientem , Prehende furem, cla- 
mant. Evafitamen , omnibus digitis iqtcrpracipi- 
tem decurfum cruentatis. * * * 

chryfa Chryfis , quat priorem fortunam tuam oderat, 

hanc vel cum pericuJo capitis perfequi deltinat. 

* * * 

Fsijx- Quid huic formae aut Ariadne habuit, aut Leda fi- 
r ‘° s ' mile? quid contra hanc Helene , quid Venus poilct ? 
Ipfe Paris Dearum lividinantium judex , fi hanc in 
comparatione vidiflettam petulantibus oculis, & 
Helenem huic donaiTet,&: Deas. Saltem fi permitte- 
retur oiculum capere , fi illud ccelefte ac divinum 

pedtus 

dium infana prodigalitate Canesje- jlicet vitrea -pocula, in obiccenan: 
citioribus anferum pavit , ita, ut pjit- pudendi figuram effigiata. Juver- 
tacis atque jaf anis leones . Idem. j Sat. 1 1 . 

670. Scorteum fafcinum f] 1. Ra- j — Vitreo bibit ille Priapo. 
ferum penem coriaceum. ut Suidas j Scholiaife. In Vitreum penem,qms 
exfernim tradit voce Con- i adpellant DriUopotas. Pocillatorum 

£ecli&ex varia materia varios in u- ; icunculos ; manibus illos Pnapcs 
fus olimPhalli ex ligno .ficu potifii- extollentium , Pignorius opere ce 
num, qui ficulnei faepius adpell 2 ti. Serv.exhibuit.Obfccenitates eri3G 
ex ebore , ex auro , cKferico , & ex U- ' eas edebant, nam Siligineos Friatos 
r.eo panno . quibus Lesbias tribades | habuere Mart. lib. xiv. ep. ixix* 
abutebantur. Item ex -virro , qui Item placenta: fuere aliz in Muiie* 
FP ha l Urv ivr oboli , vel c T'halL<nntrobeLt\ bria inguina. Sed ohe/ Idem. 
Opitciico, dicuntur, fcrant vide-' STk. gucdut cies &(-] OrrvM 

hsfi 


Satyricon. 223 

pectus amplecti , forfitan rediret hoc corpus ad vi- 
res, & refipifcerent partes veneficio , credo , fopitte. 
Nec me contumeliae laflant quod verberatus fum, 
nefcio: quod ejedtus fum , lufum puto , modo redire 
in gratiam liceat. 

0 * * * * * * 


Torum frequenti tractatione vexavi , amoris mei 
cjuafi quandam imaginem. * * * sic pervicax. 
Non folum me numen , & implacabile fatum 
7 er [equitur. Prius 6 7 2 Inachia Tirinthius ira 
Exagitatus 6 ~ 3 onus coeli tulit : Ante profanam 
lunonem Pelias fenfit : s 7 s Tulit infcias arma 
Laomedon : 6 " 6 Gemini fatiavit numinis iram 
Telephus: Et regnum Neptuni pavit 6 rr Vlyxes . 

Me quoque per terras , per cani Nereos aquor 
s " 2 Eellefpontiaci [equitur gravis ira Priapi. 

* * * * * * 

Quae- 


haxVenerem languentem inritant.f 574. lunor.em Pelias fen fit. \ Pe- 
6 jz. Inachia.] .1. Junonia, di&a lias Neptuni filius exTyrone , qui 
Jano Inachia , ab Inacho fluvio quum primum adultus novercam 
•Argivse regionis Junoni facrato ,] matris occidit, fuperque ipfatn Ju- 
uc tradit Paufan. de eoque fufe! nonis aram jugulavit.E**»^ oh rem 
Plut. « yA ^.<& 3 de Fluminibus.lv a 1 null ° Monere lunonem adfe- 

- 5 ' " : cijje memoratur , atqui po fica inter fe 

° difcordiam exercere non deflerunt, in- 


H^s } dicitur Nonno initio 

lib. uit. Dior.yf. hoc eft, Argiva, ut; T^oYoT lib. Z 

macludes mulieres , 8 c Inachia fora. A -r 

& c - pro .Argivis _ eidem ufurpan- 

tur. 


675. infiius arma Laome- 

don. ] fufe. narrat Apollodorus 


673* Okki ea/;' raKr.l Undecima ; llb - 11 

dercuiis aerumna fuit. Aurea mala : 675. Gemini fatiavit nummus- 

‘b Hefperii# reportare. Ait quum rem Telephw.] Gemini jumaa bn- 
PamoniMBi, Prometheo forer, ne nervse interpretor, qua Arnum 
■d Hefp-;ridutn hortos ipfe acce omnium, qua Bellorum Dea. Gsnf. 
d «et, fed ad ea accipienda Atian- videndus & hic Apollod. lib. II. 


i accipi e: 

tem mineret , necefie habuit. At- 
**nris interea fubire vices 


6 [J. Vlyxes .] plene Homerus. 

67 8 . HeUefpontiaci ‘Triapi.l Ser- 
ccelofuflinendofuccedere.id^ vius in iv. Gecrg. Hic autem Pna- 

Mf 


, eiquej 


224 T. Petronii Arbitri 
iVvi- Querere a Gitone meo ccepi, num aliquis me quj. 
nos. fifiet. Nemo , inquit , hodie: fed hofterno die mulier 
G-.tm. quaedam haud inculta januam intravitrquumquediu 
mecum efiet locuta , & me accerfito fermone lafiaf- 
fet, ultimo coepit dicere, 6 7 9 te noxam meruifle , da- 
turumqueferviles poenas, fi Iasius in querela perfe- 
veraflet. * * * 

Pe!}*- Nondum querelam finieram , quum Chrvfis in- 
”‘ s ' tervenir, amplexuque effufiflimo me invafit, &, Te- 
chrj/!s neo te , inquit , qualem fperaveram : tu defiderium 
meum, tu voluptas mea , nunquam finies hunc ig- 
nem, 580 nifi fanguine exftinxeris. 

* * * * * 

Pdya- Unus ex novitiis fervulis fubito adcucurrit, & mi- 
t! " > ' hi dominum iratiffimum efle , adfirmavit , quod bi- 
duo jam officio defuifiem ; redte ergo me facturum , 
fi excufationem aliquam idoneam prsparaflem. Vix 
enim pofie fieri , ut rabies irafeentis fine verbere 
confidat. * 

Matrona inter primas honefta, Philumene nomi- 
ne, 

pus fuit de Lampfaco civitate Helle- tiufcule. ita & hicPerronius plane. 
/ponti , de qua pulfu» propter virilis Symmachus lib. I- ep. xlix. 
7nembri magnitudinem , po/i in Deo- 6$ o. j\ifi fanguine exijiinxeri ;.] 
rurn numerum receptus , meruit nu- Summa latet hic nequitia . fre- 
7nen ejje hortorum. quentiori namque coitu fanguis e- 

679 . Te noxam meruijje.l Olim mittitur, cujus mamfeflaria es 
j 2 m difiertatum eft de Noxa & Medicorum filiis, didicique ex A- 
Noxia. Noxia peccatum eft, Noxa vicenna. purus putufque fanguis 
pcer.a peccati. Cornei. Fronto di- femen eii in tefticulis dealbatus, 
lertim: Noxapcena ef, Noxia culpa, conftatq; plane in creberrimo coi- 
Marius Servius : Noxia e fi culpa, id tu dealbari non polTe. Quae hact 
*fi> peccatum , ‘Noxapcena. Fefhis la- dubio fententia Juvenal.eft. Sat-i- 

Partes cuifqtte fuas ad men furam inguinis heres 
%*4ccip;at } fane mercedem /anguinis. 

gonfi!. 


6ii Gf.- 


Satyricon« 225 

Jit, qua: multas fatpe hereditates 681 officio astatis ex- 
torferat , tum anus & floris exftin&i , filium filiam- 
que ingerebat orbis fenib.us , & per hanc fucceflio- 
nem artem fuam perfeverabat extendere. Ea ergo 
ad Eumolpum venit , & commendare liberos fuos 
ejus prudentiae , bonitatique credere fe , & vota fua. 
Illum effe folum in toto orbe terrarum , qui praecep- 
tis etiam falubribusinftruere juvenes quotidie pol- 
fet. Adfummam , 'relinquere le pueros in domo Eu- 
molpi, ut illum loquentem audirent, qum foia pofiet 
hareditas juvenibus dari. Nec alifecit ac dixerat, fi- 
liamque fpeciofiflimam cum fratre ephebo in cubi- 
culo reliquit , fimulavitque fe in templum ire ad vo- 
ta nuncupanda. Eumolpus, qui tam frugi erat, ut illi 
etiam ego puer viderer , non diftulit puellam 681 in- 
vitare ad Pygiciaca facra. Sed & podagricum fe effe, 
683 lumborumque folutorum omnibus dixerat , & fi 
non fervaffet integram fimulationem, periclitabatur 
totam pene tragoediam evertere. Itaque , ut confta- 
tet mendacio fides, puellam quidem exoravit, ut fe- 
deretfupra commendatam bonitatem; Coraci au- 
tem imparavit, ut lectum, in quo ipfe jacebat, fubi- 

ret. 


22i. Off.cio atatU extarferat .] InnuitPMainenem es illiSjfuifie, 


Cjui tefiamenta merentur. 

Xo&ibits* 


Xociibtts* — - ^ . 

«81. Innitere ad Tygiciaca fa- Coitus , qui , ut hic , a femina -u» 

** : Fygiciacafacra cornum vocat, perflante peragitur, aoAppui. di- 
quod Pygaruai five clunium alus citur. Pendula nenue. lib.i i. - 
in 0 ^ zj-rA;.-*-, t-rfr.mfo <rrabatulo tupe 


“°d Pj-mrumfnre clunium alus citur 

; Venere fit permagnus. Sciop- Hoc dictns,infienfigrabatulorupeT me 
lUi ' Morus enim exigebant in re finf/m reddens , ac c-. c ra fi.zens , 
'raerea & agitationem , ut iUz lubrtcifque gefitbua mobilem fpsnam 
n "i:6 damnarentur , quae immo- quatient , pennula Venerujructu me 
"S*s jacebant. Habetenim nefeio fatianit , ufque dum tafuammu^r 
l Ul d mobilicas illa incentivum.ef- marcidis artubus defatiga.it p.mu am 
Ku,ue viris Vere-cin ccr.cinnio- be corruimus . Laurenberaius - 
** tefte Lucret. lib. iv. circa fia.; «3- Lumlaumque folutcrum.l 

p 1_ U 2 1 


2 Z 6 T. Petronii Arbitri 
ret , pofitifque in pavimento manibus , dominum 
lumbis fuis commoveret. Ille lento parebat imperio, 
puellceque artificium pari motu remunerabat. 
Quum ergo res ad effectum fpectaret, clara Eumol- 
phus voce exhortabatur Coraca, ut fpiflaret officium. 
Sic inter mercenarium amicamque pofitusfenex, 68 * 
veluti ofcillatione ludebat.Hoc femel iterumque in- 
genti rifu , etiam fuo, Eumolphus fecerat. Itaque e- 
go quoque ne defidia confuetudinem perderem, dum 
frater fororis fuas 685 automata per cloftellum mira- 
tur,acceflitentaturus an pateretur injuriam. Necfe 
rejiciebat a blanditiis doctiffimus puer, fed me nu- 
men inimicum ibi quoque invenit * * * 

Poiyx- Dii majores funt , qui me reftituerunt in inte- 
*"• grum. Mercurius enim,qui 6S 7 animas ducere,& re- 
ducere folet, fuis beneficiis reddidit mihi, quod ma- 
nus 


Lumbi valentes & vegeti ad Vene- 
rem requiruntur. Hinc Eumolpus 
abfterrebatur, quia Podagricum fc 
lumborumque folutorum dixerat 
omnibus. Scioppius. 

62 4 . Cum ergo res ad. effectum fpe- 
€taret .] . i . Quum gaudia fua toto 
corpore prasfagiente,in eo jam Ve- 
nus effet, ut hortum virginalem 
& muliebria arva , afpergine femi 
naliconfitum iret Eumolpus. Per 
Effeti um plenam voluptatis robufia. 
reique venerias, confummationem 
honeitifiimi vocabuli ambage cir- 
cumloquitur : Patratum dico : Id- 
que ex lfidori definitione obferva- 
tum mihi. ‘Doufa. P. 

62$. Veluti ofir illatione ludebat. ' 
Kota /am res , Ofic illum & oscillatio, 
& quam apre villum de fene hinc 
inde ab amica mercenarioque mo- 
tu reciprocante pulfo. Lufus ori- 
ginationem Hyginus Fab. cxxxr. 


Irradit, & irerum Aftronom. iri 
| Ar&ophyl- paucis immutatis. Phy* 

! largyrius ponfiimum adofcostra- 
1 hit. Bulengerus latius in Theatro , 
& Mercurial. in Arte Gymnalt. c. 
VI 1 1 1 , lib ili. Gonfal . 
i 686. ^Automata. ] 'Automata fun? 
j confixa aut confixiles machinae, ut 
Appul. quas fua fponte movenqir 
vel: ut Seneca, tabulata per fe lur- 

! gentia. Dioni ty.c/.x. Petron.hucc 
1 motum puellas automata indigitat, 
quia dum eam mercenarius com- 
movendo fublevat » cuj , jvy^ rrus 
h. e. fua fponte & per fe videtur 
furgere. VVouweren. 

62 7 . ^Animas ducere ac reducere ff“ 

1 leti) Lucian. Deor. Dialog- *A l^ u: 
autem quoque ejl ac -tirgamquamdaP^ 
; adparavit a mirificam potestatem ^ 
irim habentem ,qua animas evocat,^ 
deducit mortuos. 


Satyrtcon. 227 

nus irata prociderat , ut fcias 588 me gratiofiorem 
efle quam Protefilaum , aut quem quam alium anti- 
quorum. Hoc locutus fuftuli tunicam, Eumolpoque 
me totum adprobavi. At ille primo exhorruit: dein- 
de, ut plurimum crederet, utraque manu deorum be- 
neficia 6Ss tradat. 

****** 

Socrates deorum, hominumque judicio fapientifsi- E ' jmo1 

mus gloriari folebat, quod nunquam neque in taber- f 

nam confpexerat , nec ullius turbo frequentioris 
concilio oculos fuos crediderat. Adeo nihil eft com- 
modius, quam femper cum fapientia loqui. Omnia, 
inquam, ifta vera funt: nec ulli enim celerius homi- 
nes incidere debent in malam fortunam , quam qui 
alienum concupifcunt . 690 Unde plani autem , unde 
levatores viverent, nifi aut locellos,aut fonantes ore 
lacellos pro hamis in turbam mitterent ? Sicut muta 
animalia cibo inefcantur : fic homines non caperen- 
tur fpe, nifi aliquid morderent. 

****** 

Ex Africa navis, ut promiferas, cum pecunia 
& familia tua non. venit. Captatores jam exhaufti 
liberalitatem imminuerunt. Itaque aut fallor, aut 
fortuna communis ccepit redire ad pcenitenriam 

fuam. 

%SS. Me gratiofiorem e/Je , q-.iam ex Mare, unice elucidandum, lib. 
'Protefilaum. jQuidpejam nervos i.ep. xxxvi. 

Ilios receperat Encolpius. Hocce 

Tamquam conjugibies fuit manti 
Non poffunt fine mentula placere. 

^ Laodamiae autem placuit adeo | ctore ) vel tres horas rHvginoy rs- 
Protefilaus , ut abfenrivus quum vivifeeret; ipfoque thu, fibi libe* 
qtet ab imaginis ejus cereat com- ret. Gonfal. 

Fusibus fibi non temperarit; nec | 68 s- Tr^Scr.-] Impcdice. 

mortuus , quin a Diis pete- 690. Vnde plani autem , tende le- 
r:: > ut diem unum , (Luciano au - -jasetes, &c.} Deplanis !upr. Leta- 


■ a8 


T. Petro -n ii Arbitri 


fuam. * * * Omnes, qui in teftamento meo lega- 
ta habent, praeter liberos meos, hac conditione per- 
cipient , qux dedi , fi corpus meum in partes conci- 
derint , & aditante populo comederint. Ne plusaquo 
exborrefcant, 6 o l apud quafdam gentes fcimus adhuc 
legem fervari, ut a propinquis fuis confumantur de- 
functi , adeo quidem , ut objurgentur aegri frequen- 
ter, quod carnem fuam faciant pejorem. His admo- 
neo amicos meos , ne recufent , quae jubeo , fed qui- 
bus animis devoveant fpiritum meum, eifdem etiam 

cornus confumant. Excaecabat ingens fama oculos, 
r , -r a 

ammolque miierorum. 

Gorgias paratus erat exfequi. * 

De ftomachi tui recufatione non habeo , quod ti- 
meam. fequeretur imperium , fi promiferis illi pro 
unius horae faftidio multorum bonorum penfatio- 
nem. Operi modo oculos , & finge te non humana 
vifcera,fed centies feftertium comefie. Accedet huc, 
quod aliqua inveniemus blandimenta , quibus fapo- 
rem mutemus. Neque enim ulla caro per fe placet , 
fed arte quadam corrumpitur, & ftomacho concilia- 
tur averfo. Quod fi exemplis vis quoque probari 
confilium, 692 Saguntini oppreffi ab Hannibale, hu- 
manas 


re eft rapere, abducere. Sidon.lib. : 
vii. ep. 11. Levat divitem conjugem 
pauper adamatus, in legib. Gotho- , 
rum lib. vi 1 1 . tit. v. Si porci ad pa- 
jium in glande fufcepti ante decimas 
datas furto leventur. Poffit etiam le- 
gi Lavatores. id eft, fures. Aero in 
Horae, ep. xvi i. lib. i. Laverna di- 
cta a lavanda , nam fures lavatores 
dicuntur. Savaro: GloiT. vet. Leva- 
re, p lanare : Levatores , planatores. 


dicuntur. ^ * 

69 1. .Apud quafdam gentes. Ve.} 

De Hibernis Strabo lib: 1 v. de Scotx 
D. Hieronymus lib. i. cont. Jovi- 
nianos. De L adorum gente Indica» 
Joan. Boemus de mor. geat. 

1 1 . c. VI 1 1 • De Scythis , ut Jdojja- 

getis , Ijjedonibut , ^Antropophagis , 

c. ix. De C&latis lib. m- c* xx lX » 
De Tartarts c. x. lib. 1 1 • 

65>i. Saguntini.} Senec. 'Conrr. 

Nccef- 


SATY R.XCOK. 22p 

manas edere carnes: nec hereditatem exfpeflabant. 

Petavii idem fecerunt in ultima fame , nec quic- 
quam aliud in hac epulatione captabant, nili tantum 
ne cfurirent. Quum effer Numantia a Scipione cap- 
ta, invente funt matres , quae liberorum fuorum te- 
nerent femefa in finu corpora. 

*• * * 

«»5 Maflilienfes , quotiens peftilentia labora- 
bant , unus fe ex pauperibus offerebat alendus 
anno integro publicis & purioribus cibis . Hic 
poftea ornatus 696 verbenis & veftibus facris > 

cir- 


Ncctfitai magnum humana imbeciUi-l que famem. Signanter vero ad 
tatis patrocinium ejv . Hac excufat Sa- | Arbitri inluftrationem faciunt il- 
guminos, quod patres occiderint. Au } la Valer. Maximi: Quapropter capta 

guft, lib. III. C. XX. ‘Trimo fame jam urbe, complures inventi funt, ar- 

csntabuit , nam etiam fuorum cada- tus & membra trucidatorum corpo - 
veribus 'a nonnulLis pajla perhibetur, rum fnufuo geflantes. 
hiacfames Saguntina. j 69$. Aiafiilienfes , quoties peJH - 

693 . ‘Tetavii.l Forte legendum, ' Untia laborabant. ] Fragmentum 
Tetavonii , ab urbe Petavonio Hi- hocce citatur a Servio in lib. 1 1 1 * 
fpanias Tarraconenfis, telfe Anto- j&n. Ait. L* Placidus in x. Theb. 
nino, II ifeucnov Ptolomxc lib. 11. Lufirare civitatem humana hofiiaCfal- 
Geog. c. vi. quos cum Saguntinis lictu mos efi. nam aliquis de elegantif- 
conjunxifie , valde enim verofimi- fimis pelliciebatur pramiis , ut fe ad 
leeft, quum utrique Hifpanici po- hoc venderet : qui anno toto publicis 
puli funt , & animi virtute ac ro- fumptibus alebatur purioribus cibis i 
bore etiam pares. Haut infelicem denique certo & (olemni die per totam 
etiam judico emedationem lftam , civitatem duclus ex urbe , extra p 9 - 
quutn ‘Tetaviorum fedes nufquam meri a faxis occidebatur a populo. 
gentium compareant , niii Plato 696 # verbenis.] Herba eil Verbe- 

conlocet mfuaRep- aut inUco-J na £ n luflrationibus adhiberi foli- 
pia Thomas Morus. ‘Tetovium 2u- ; ca quapropter ab Appulejo , Lu- 
teiE °ppidum,prifca marmora ex - 1 fr a co vocatur. Hoc enim Luftrale 
bibent, apud Gruterum p. Dc-vm. ‘ facrificium eft, quod & mburba - 
v * vide & Ortelii Thefaurum voce ^ g. Amburbium dicebatur, quum 
^Pets-uio. Eorum autem , qui Petel- ; ur ^ e s luftrarentur. Ideo Verbena 
l»ni feribunt , haut eft parvi ha- Q rxc is olim nobili appellatione 
benda emendatio. Gonfal. _ j n fio n ita, quae nempe erat is&P 0 ' 

.**> Stmtfzinfinu corpora.-] Fufc conjun ctim , five divulse', 

Appianus in Hi fpanicisnarr2tNu- . „ r /v * 

«ntiaorumstiinmw, rabiofa»-. ut vocatur D ‘ 0lCO ^' 

f S 


2 3° T. Petronii Arbitri 
691 circumducebatur per totam civitatem cum exfe- 
crationibus, ut in ipfum reciderent mala civitatis : 
6ss & lic projiciebatur. 


* * 

* -i 

* 

di, Iioc eft, Herba facra. Gonfal. 

697 • Circumducebatur per totam 
civitatem ] Exfertim Appul. lib. 
III. Tamdem pererratis plateis om- 
nibus , & in modum eorum , qui Lu- 
ftrahbus "Piamentis minas portento- 
rum hoftiis Circumforaneis expiant , 
Circumductu* angulatim forum , ejuf- 
que tribunal adjlituor. 

6p8. Et fic projiciebatur . ] Leg. 
puto, proficiebatur, id eft, facrifica- 


* * 

r * 

* 

6 - 

batur , & in partes difTecabatur ,a 
verbo proficior, proficeris, cujus adti- 
vum eft proficio , cis , quod in porri- 
cio , pofiicio ,i prolicio , perperam & 
corrupte mutatum paffim apud 
bonos au£tores reperitur. Eft au- 
tem verbum antiquum facrifican- 
tibus folemne , ut docet Macrob. 
Hb. m. Sat. c. 11. apud quem 
vulgo male porricio legitur. Idem 
lib. vi 1. c. XI 1. T. V antei . 


FRAGMEN- 


S A T V R I c Q Nv *3 1 

fragmenta 

SUPERIORIS SATYRICI» 

Qua: quibus in locis reponenda fint, 
incertum eft. 

C Andida fldereis ardefcunt lumina flammis , 
Tundunt colla rofas, & cedit crinibus aurum. 
Mellea purpureum depromunt ora ruborem , 
Lacleaque admixtus fubhmat pectora [anguis : 

Ac totus tibi fervit honor,formaque Dearum 
Tulges, & Venerem codefii corpore vincis. 

Argento flat facta manus , digitifque tenellis 
Serica fila trahens precio fo flamine ludis. 

Planta decens modicos nefcit calcare lapillos > 

Et dura ladi fcelus eft veftigia terra, 

Ipfa tuos quum ferre velis per lilia grejfus , 

Nulli fternuntur leviori pondere flores. 

Guttura nunc alia magnis monilibus ornent , 

Aut gemmas aptent capiti : tu fola placere 
Vel fpoliata potes. Nulli laudabile totum. 

In te cunela probat, Ji quifquam cernere po fit. 
Sirenum cantus, & dulcia plectra Tka.ia 
Ad vocem tacuijfe reor, qua mella propagas 
Dulcia, & in mi feros telum jacularis amoris . 

Cor grave vulnus alit, nullo fanabile ferro, 


Tibi fervit honor. ] Honor apud 
Poetas pulcritudinem rerum fi- 
gn-.ficat. Mart. hb. vi. ep. lxxx. 
&cr2t. lib - . ii. carm. od. xi> Ti- 
buli, lib. i. el.ix- alii. EtSidonius 
•Apollinarisprorla etiam oratione 
Tequucus poetas lib. i. ep. II- 


Theodoricum Gothorum regem 
| depingens ,a t , in mir.i- 

j me rubefis genibtu honcr. Etiam ulur- 
: patur mentione facrihcii , ex more 
, veterum poet 2 ~um , imprimis Vir- 
: giiii, lib. i - hfaut equidem zah me 
| dignor honore. Uoi honore ?ro 


2JS T. Petronii Arbitri 

Cor grave vulnus alit, nullo fanabile ferro , 

Sed tua labra meo favum de corde dolorem 
Depellant, morbumque anima medicaminis huius 
Cur a fuget, nec tanta putres violentia nervos 
Dijfecet, atque tua moriar pro crimine catiffa. 
Sed fi hoc grande putas, faltem concede precanti. 
Ut jam defunctum niveis ambire lacertis 
Digneris, vitamque mihi poft fata reducas. 

X 


X 

* 

* 

* 

X 

A 

L E 

UTI 

A. 


* 

* 

* 

X 

X 


Memphidites puella , 
Sacris Deum parata. 

X 


fecrificio. "Hiuchonorartut tumulus, 
quem veteres iis , quos amabant , 
excitari folin funt. Suet, in Claud. 
c * r * Inde vetuftx marmorum in- 
Icriptiones ob honor em habent. Al- 
ciat. parerg. lib. x. c. xi i. Firmat 
Tac. lententiam his verbis, ii. 
Annal. Honori £ patris princeps tpfe 
cum legionibus decurrit. 

700. yAlbutia. ] Qusehlc *Albu- 
fia vocitata Petronio , eam dem 
cum Albucilla Taciti eiTe ( nili & 
illic Forte <AlbutiUam y -•szrc g-? ci -sfi r 
Icribillandum ) facile adducor ut 
•credam , ob has notas maxime , 
quibus ipfam Hiitoricus ille infl- 
gnem magis , quam honeltamfa-’ 
, ita fcribens fexto Annali fuo - 
I 1 * *>***«*>» Amoribus famofia 
buUMi cui matrimonium cum Sanie 
Secundo conjurationis indice fuerat , 

r-tacbtmur ut conjeji C - ciceri 


TinSus 

'■ Cjn. Domitius , Vibius iM&rftts ,L. 
^Arruntius , C 7’c. & quidem hoc ip- 
fo facilius , quod Salluftianam 
Semproniam, ejufaem pene farinas 
matronam, iiatim porro ibidem 
fubjungat Mythologicus ille fcili- 
cet. Doufa ‘T. 

joi. JMemphitides puella.] 'Te- 
rent, Maurus de Metris, cap. lam- 
bitts dimetrus claudus qui fiat, ub* 
Xicol. Bryfasus in annot- Marius 
Vi&orinus Art. Gramm. lib- ni- 
de duob. Jonicis Sotadeo & Sota- 
dico j Idempkitides , id eifc j£gyp* 
cias. 

702. Sacris Deum parata.] Emp- 
— Ethnici fuperftitiolis luis fa- 
eris puellas muheas adhibebant. Iu 
| Priap. 

Cum [aerum fieret Deo falaci, 

Candufla efi pretio pueRa parve. 
Morem alibi narrat ce explicat 
Plautus. 

7izZ~ s 


S A T Y 5. I C 

O N 

T incius colore no Sis 

Manu puer loquaci. 

*■ 

jEgyptias choreas. 

* ^ 

*- 

Balneatricem. 

* * 

*- 

Pollice ufque ad periculum 

rofo. 

-X- 

Anus recocta vino. 
Trementibus labellis . 

* * 

* 


luvcrunt 


7 ° 3 - Tinttus colore no&u. ] Ifid. 
lib. xix. c. xxiii. Jvlauros habet 
tetranox corporum. Appul. Iib. i. 
florid. de Indis : in corpore colar esi 
noctis. 

7 ° 4 * xManu puer loquaci. 3 Ele- 
ganter de his loquacibus digitis 
Philoltratus Icon. Iib- i. in Como. 
a -eo ut edam doceat quomodo 
digiti collocandi iint , ut confoni 
fisnt. Verba ejus hxc funt: K. ct* r. 
£ ‘<£ic 6 7 o 7 $ cbcxjvXoig Tjzzrss&Xui- 
l 6 l S> "JZJ 0 K€ip 6 VjIw 7 &/J ' 7 >g'.‘$zqcpj 
' s ^^'P,ei \g 70 y£t\ov , «V ceciy ctk 
%**£££ <£vu.@&yci , rssfoivlopcsvccf 
xvuSxX&r. Sidon. A poli, 
^b. ix. ep. xiii. 

Digiti quibus canentes 
far i cer Canant e lingua. 

Qjii tamen verfus aliter explica 
ri poterunt Meminit quoque lo~ 
Jjuacium digitorum. A. Cafliod. 

Iv - Var. ep. li. His funt addita 
crc ijtraTum loquaci fima manu* , lin- 
guoCs digiti, f Lentium clamo ficm . ex- 
fffitto tacita , quam jCluta Polymnia 
Tg Pperr t Je narratur. Sed addubito 


huc ne pertineat is locus, an de iis 
netis digitorum intelligendus po- 
tius , quibus taciti diftantes inter 
fe loqui confueverant. dequovi- 
dend-Ifid. Iib. 1 . c. xxy. de notis 
digitorum. Lindenbr. 

yo 5 . zAEgyptia* choreae. ] ai. c 
gyptius choreates al. es&gyptius cho- 
raules. itgyptii enim choraulae 8c 
crotaliftrix in pretio erant. Seal. 

706. 'Balneatricem .] Ex Servio 
adverfum lib. xi 1 . dineid. ^Autior 
ego audendi . ubi tamen videntur de- 
fiderari Petronii verba. Confulen* 
di libri M S. Memmii , Tilii , l»oi- 
felli & aliorum. ‘Daniel. 

707. ‘To Ilice ufque ad periculum 
rofo . ] Vetus interpres Horatii Exod. 
y. Canidia rodens vellicem. Habitum 
& modum exprefit Canidia furentis. 
Tccron. ut monfraret furentem, pol- 
lice, ait , ufque ad periculum rofo. 

708 Anus recocta vino. ] Ex 
Diomede lib. m. Sicfenex reco- 
&tu Catuli, ep.nv. dicitur cruda 
ac robufta fenechiteprxdicfus. e- 
legans locutio , orta ex fabula iila> 
qua Medea ^Efonera ex fene Juve- 
nem fecit. 

P S 


lu*.' erunt. 


T. Petronii Arbitri 
luvermt fegetes meum laborem - 

* -Xr * 

Triplici vides ut ortu 
Trivia rotetur ignis , 

Yolucnque Phoebus axe 
Rapidum pererret orbem. 

* *- * 

Non bene olet, qui bene femper olet , 

* * 

Animam noftro amplexam in corpore 

* -%r 

Qui, vultur jecor intimum pererrat , 

Et pedtus trahit, intimafque fibras , 

Non efl, quem lepidi vocant poeta ; 

Sed cordis mala livor atque lucius. 

* * * Ad 


Juverunt fegetes meum laborem] Et in epift. ad Demetr. de virgini- 
huncverfuin videtur Terentianus 1 tate fervanda. Qui verficuius a- 
indicare efie Petronii. T)aniel. Ci- pud Mart. etiam reperitur. lib. 1 1, 
tatur a Mario Vietorino de ratione j ep. xi i. Sed multa habent Marria- 
carminum lib. i v. . lis & Petronius inter fe communia» 

Triplici vides ut ortu. ] Ex Te- j ut illud, ingenio fa gula e fi. & de cce- 


rentiano Mauro. Videtur eo adlu- 
dere, quod Lunaris motus pe- 

ri a/- t i c frm^v /i r nmlo Sr T 


ua Trimalchionis , cui apud Mart. 
lib. iii. ep. iv. Malchionisccena 


riodus triplex iit , unde & Lunaris prope eft eadem. 2 dde Ccel. Rho- 
menfis tripjicisgeneris. dicitur e- dig. lib. vi 1. c. xxvi 1. T>aniel. 


nim aut feu 

erzxlwr,?, aut ctwod ^* 3 aut Qc/sgis. 
Doufa F. 

Trivia 3 Diana eadem eft cum 
Hecate , quat in Triviis coleba- 
tur. Virg. Kcctumifque Hecate tri- 
viis ululata per agros. Inquit Ser- 
vius, Confuetudo erat Ut per trivia & 
quadrivia ulularent , & flebile quid- 
dam in honoremDiana canerent rufiici 
Mdr eddendamCereris imitat ion em, qua 


^Animam.} Prifcian.lib.vi 1 1 .& xi . 

Non efi quem, j Leg. non efi quem 
Tityum vocant posta. Palm. Ns» 
efi quem Tityi vocant poeta. Dou- 
(d F. yjon efi quem tepidi vocant 
poeta. TZanhius. Cafaubonus legi-» 
volunt . Vide his quatuor verfibus 
Barthium lib. xii. Adverf. c. i* 
Sc eil ex Fulgentio My thol. lib. 1 1 - 
in fab. de Prometheo. 

Cordis mala , livor atque luxus- ] 


raptam Pr.fe-fUum in triviis clamore Egregie de his ita differit Salia- 
requirebat. jftius. ^Animus impurus, Dfis 

ber.c det. ] Ex Hieronymo^’**»)?®* irfefius , reque vigilii 


Satyricojj. 235 

Ad libidinis incitamentum, Myrrhinum fe pocu- 
lum bibifle. 

* * * * 

Inaumarium memet conjeci. 

* - * 

Obtorto valgiter labello. 

^ 

Totus fere mundus mimum videtur implere. 

* * * 

Non 

reque quietibus fedari potcfi. Ita con-\ gent- lib. II i* in labui. Myrrhae 
I cientia mentem excitam -vocat. Q uin- oL Adon. Ideo Venerem amajfe ^Ado- 
til. Deci. xii. Quoties fafta reputa - ' nin dicunt , quod hoc genus pigmenti 
vi, flagella mente fonant , ultrices vi- ' (de fucco Myrrha loquitur, ) Jit valde 
iu furias , & in quamcunque partem fervidum. Vnde & ‘Vetromus ^Arbi- 
ne converti, occurrunt umbra meo- ter ad libidinis concitamentum , Myt- 
-.iot. Sed nemo melius Chriftianis. ' rhinum fe poculum bibijfe refert. Nam 
D. Cyprian. ep. 11. ad Donat. & * Furius Comcsdtarum feriptor in - 
Exigit p cenas etiam de potentior e fub- ducit (jlyconem meretricem dicentem » 
limitas , licet fatellitum manufeptus, Myrrhinum mihi adfers, quo virilibus 
i? claufum ac protectum latus , nu- armis occurfemfortiuncuia . 
merofo ftipatore tueatur : Qui enim fe- In aumarium 3 al. aumatium . 


snejtasjua , quos facit ejje terribiles, circi, uDi erant macninx, 

Arridet ut fervus blanditur , blandi- tornata a grxeis vocantur , qusc 
*xr ut fallat, allicit ut occidat , extol- fponte moveri videntur , & mira- 
llt ut deprimat , fanor e quodam no- culo funt. Turneh . Fragmentum 
c &di. Quam fuerit amplior fumma hoc e it apud Fulgent, in expoi. 
dignitatis & honorum, tam major exi- ferm. antiq. ad Chalcidium Gram- 


'n juerie ampuor uwv. -i», 1 

honorum, tam major exi- ierm. antiq. ad Chalcidium ram- 
l ut a p cenarum . D Auguftin.in! mat. & dicitur locus fecretus. Latn- 
clxii . IdetnHomiL xvii . \ nam publicam dicit L&arenberi*. 

I-T ~ , , - r- T • - . = r, Metiae ? funi . 


clxii. ldetnriomic xvii. 

■' m. Iib.Benef.Idem ira feribit in j Obtorto.'] Fulgent. Valgia luni: *a- 
C. Gtuifauu in corde premitur' belloru obcoraor.es in lupmatione 
condientia , quomodo quifquis velfubatione : ficut & l’ecronius 
obftillicidio exit de domo fua.aut r fu- aic, obtorto va.g-.tur laoe.to. a ui a 
*» . nm ibi patitur fe habitare, fc qui bene ,abrofa valgia Uo:!u.zJ2S,abro- 
t-or. habet quietum cor .habitare irccrde fo valgiter /o vello, -It irnpr. c . qui 
faoUkenter non totefi.Ssta exfapien-; bufda. Valgum quid f:c, docet, ie- 
tis guitu: Kon etl fenfuo fcoer [erSum j ftus: Supr. clmovSratvalgrt er labra. 
A;*ra cerpmr, i~ non efi obleSamen-\ luse adhunelocnm & occreNopi- 
-unt fu per cordis ««iKfcsraEccLc.xxx.i liffimus Doala peterc.xi i-p « c ’°- 
•rdi libidinis incitamentum. ] Ful-r Itonum vtadttcr impure.: 


23 <? T. Petronii Arbitri 
Non duco contentionis funem , dum conftet in- 
ter nos , quod fere totus mundus exerceat hiftrio- 
nem. 

* * * 

— O maxima rerum , 

Et merito fietas homini tutifiima virtus- 

* * * 

i — Horrificoque infeflant murmure tigres. 

* * *- 

Nam comptum me vernales alucite molefiabant. 

^ 

Poftquam ferculum adlatum eft. 

*- * *■ 


Tot Regum manubig penes fugitivum repertg. 

* * * Satis 

ber. de Nug.cur. lib. 1 1 1 . c. v 1 1 r . j urgiac^ue cum aliquo exercere fu- 
Non duco contentionis funem - 1 per re quapiam conrroverfa. Quo 
Cit. Salesber. Ducere contentionis etiam Horatianum illud perluben- 
Junem, eft velitari , fi ve altercari , ter traxerim : 

Tortum digna fequt potius* quam ducere funem* 

Doufa T. 

Exercet hifirionem. ] Sarisber . c. xx. & a Jacobo Magno SophoL 


lib. iv. c. x. 

Horrifico ^.] Citat Petronii Arbi- 
tri nomine Textor in epithetis, 
voce murmur. 


lib. iii. c. viii. ai- bifirioniam. 

Tacere hifirioniam dixit Plautus , 

Amphit. prol. xc. &clii. id eft 
proprie , agere in fcena fabulam , 
hiftrionem efle , &hoc quxftu fe Nam comptum. J Eft 2pud Pia 
tueri i tralate aliud agere, aliud cizd.^dUucinari^diciturvana/omnta^ 
fentire; aliud prxfe ferre , aliud in j re. trucium ab ^Attucitis, quas nas 0 - 
animo habere: ut eleganter hic Pe- j napos dicimus. Petron. Kam cutum 
tronius. ^ ; me -vernali aliae it a molefiabant. aut 

O maxima rerum. ] Adducuntur plane hallucinor ipfe,aut aliter re- 
bi verfus & illuftrantur a Vincen- i feribendum hic locus , & fortaffe 
t:o Belvacenfl Specul-Mor. lib. xx. i interpolandus ad hoc exemplum: 

e T{am centum me verna ha Huc ita molefiabant. 

‘Doufa ‘P. Vide Papiam. 

Tofiquam ] Fulgent. Ferculum di- mon fuum fortitm ; quafi Jpoua 
cu ur mijjus carnium: unde O- Petron. dicas furtim , aut per vim , hoc eft. 
+A, buer P o fi quam fer cu tum adlatum. per latrocinia , feu rapinas qu-xft' 
2 *ianubia. J 2 >lanubia a manu ery- ta; fed vero magnifica ea, atque o- 


Satyricon. a;7 

Satis conftat eos nifi inclinatos non folere tranfi- 
re cryptam Neapolitanam. 

^ 

Petauroque jubente modo fuperior. 

Adfer nobis alabaftrum Cofmianum. 

* * * 

Suopes. 

Tullia. 

-X- -X- •* 

— Ineluctabile fatum. 

■X "X" "X- 

— Tremebunda fapervolat balla. 

* * * 


Qutpraejfe cupit, prodejfe recufat. 

Magnus in exemplo efl , cui non fuffecit orbis . 

* * * 


pulecta , & proinde uti hinc difci- 
rous , Bafilica prorfus. neque aliter 
Cic. Qui manubias (ibi tantus ex L. 
•Metelli manubiis fecerit. Doufa ‘P. 
Citat fragmentum Fulgentius. 

Satis canfat. ]Ex GloiTarioS.Dio- 

cyfii. 


Cryptam Neapolitanam . ] Vide E- 
rafmum in Adag, Ccel. Rhodig. & 
Henricum Stephanum in apol. ubr 
Cryptam explicat. Senec. ep lvui. 

Petassroque.] Glofiar. S. Dionyf* 
Petaurus , genus Indi. Petron» &c« 
Manii, lib. r. 


Corpora , valido faliunt excujja petauro » 

•Alterno cient motus , elatus & i Re 
*l\unc jacet y atque hujus ca(u fufpenditur ille • 

pis, hoc efl (itpinis pedibus : Petrers. 

Tullia. ] Citatur Tullia > medi A 
vel regia ; Petronius. 

Qui pretefje cupit. ] Sub nomi- 
ne ‘Plauti adducitur a Jacobo 
Magn. ia SophoL pag. 74. ubi re- 
ftituendum Yidetur Petronius.-D*- 


a ^i Mercurial. de arte Gymnaft. 

^b.in.c. VII i. 

•Afer nobis."] Ambrof. Calepinus 
10 <h£tione Cosmus, qui nobilis 
Mr ‘guentarius T(omafuit. hinc, in- 
quit , Cofmianum unguentum , 
^ecron. &c. Danicl. 


Suppes.] Glojpar. Suppes, fuppua 


i- mei. 


Deridet 


158 T. Petronii Arbitri 
— Excifo de f offa marmore petra 
Omnque pedam fabricata domus , qua nobile corpus 
Exigua requievit humo. — 

Atque ut araneoli tenuem formavimus orfum. 

* * * J 

Mille faporatam medicatis frugibus offam. 

-*-*-*- 


Non efi forma fatis ; nec, qua vult bella videri , 
Debet vulgari more placere febi. 

Dicta , fides , lufus, fer tnonis gratia, rifus , 
Vincunt natura candidioris opus , 

Condit enim formam, quidquid confumitur artis , 
Et, nifi velle fubefi, gratia totaperit. 

* * * 

Non fatis efi, quod nos margis furio fa juventus : 

Tranfuerfofquarapit fama fepulta probris ? 
Anne etiam famuli cognata face fepulti 
In tefia merfas luxuriantur opes ? 

Vilis fervus habet regni boi a : cellaque capti 
Deridet festram, Romuleamque cafam. 
Idcirco virtus medio jacet obruta cano’. 

Nequitia clajjes candida vela ferunt. 

* * * 


Uiridtt Fejham 'Romuleamque 
^ tHedztz Romuli 'egregie 

SiiliusBaflusDeclaiEacorapud be- 

nec. lib. r. Concrov. vi. Inter 
hac tam effufa racenia nihil eg humili 
nasa nobilius, fafioiatis fupra sectu 
•uro puro ' fulgens pr elucet Capitolium, 
f alcer a pu <3 emodenj lib. 1 1 . 
Contr. i. Cccitius Pius: CcSt etiam- 
nssm zn Capaoho Cafam rsiScr omni- 
«m eenuum populus-, cujus tantam. 


Erimus 

felicitatem nemo miratur. JHeriio pe- 
tens efi. Meminit ejus Cafe Dic- 
nyf. lib. i. Liv. lib. v. Valer. lib» 
n.c. dedifcipl. milir. lib. etiam 
iv. c. iv. Vitruv. lib. ii. c. i- 
Coccejanus lib.xli ix. & Iiv.Orii- 
inFaftis. Eam continuo Romani 
reparabant , culmis tamen femp er 
& iiramine. tum quod nonnulla 
in eo Perpetuitatis omen litum 
exiltimarecr 3 tum etiam ut often- 
dercnc 


S A T Y R I C O N. 


2 3 p 

Trimus in orbe Deos fecit timori ardua coelo 
Tulmina quum caderent , difcujjaque moenia flammis. 
Atque ictus flagraret Atbos , mox Phoebus ad ortus 
Lujlrata dejectus bono , Lunaque [enectus. 

It reparatus bonos: bine Jigna effufaper orbem. 

It permutatis disjunctus menfibus annus 
Projecit vitium hoc: atque error juflit inanis 
Agricolas primos Cereri dare meflis honores : 
Palmitibus plenisBacchum vincire: Palemque 
Pafiorum gaudere manu, natat obrutus, omni 

Neptunus 

derent tantam ac talem Urbem e , cafis tegumentum : fcandulm dein 
rafis&mapalibusenatam. Petro- fuccefferunt . quibus eor.tedam 
tius Romuleam Cafam , cum Feflra fuiffe Romam , ufque ad belium 
Capitolina conjungit. Erat autem Pyrrhi , id eit, per trecentas fep- 
Ttftra ( auctore Gniphone Gram- tuaginta fere annos , Cornei. Re- 
maneo apud Macrob. lib. m.c. pos auaor eft apud Plinium lib. 
sii. qui integro volumine de ea j xvi. c. x. Rycquius. 
difputavit. ) minufculum in j Primi* in orba. ] Ex Fulgent-. 

focario Capirolii extremae anti - 1 Mythol. lib. v. uoi habet. V. C. in 
quitaris. quo vocabulo Ennium ; urbe. Habetur hoc hemiftichium 
etiam ufum . refert antiquus Sa- 1 & apud Statium lib. 1 1 1. Theb.ad 
ramaliorum feriptor: & Petroni- quem verfum ejus interpres Placi- 
“ra alibi in Satyrico Scioppius dus feribit : Negat deos ulla alia r* 
lerifimil.il. cap. lix. Quin an- celebrari, niji timore mortalium , ut 
hqaiores omnes, audoritate Fe- Lucanus-, qua finxere, riment :£r Pe- 
fe, Fcflram dicebant quam nos Fe- ' tronius „ Arbiter ifiumfecutsss ; Primus. 
'•-.:ram , nequis infolentem voca- in orbe T) eos fecit timor. Puto autem, 
-^-i novitatem nimis admiretur. ex Fulgentio rivulo Lactantium fi- 
tonjungit autem Feftram Iovis cum ve Luctatium fumpfure, non ex Pe- 
S-muifcasi Petronius , quod utra- rronii fonte, quem numquam for- 
i ,J e in Capitolio , locis narum in- talTe viderat. Lucanus Sc Petro- 
j-trr. disjunctis, elfet. Situm cafse nius trjyptftra fuerunt imperante 
quieris , invenio eam Cursa: Xa- Nerone : statius longe poft vixit , 
■^hraisRomuleo item operi, pcene temporibus nimirum Domitiani. 
C! >atig Uatn p ail j- e _ Adfirmat Ma- Itaque omnino failitur Ludatius , 
^ob.Iib. i . Sat. culmis hanc etiam qui Statio fecit polteriorem Pe- 
* thramentis obtectam fuiffe te- tronium, cum fieri potuerit, ut il- 
ramtor icprimis Poetm; Virgil-lib. Ii inferior tempore hunc fecutus 
VJI1 * -£neid. Ovid. i. felit- pri- fit, & verfum ab eo fumpferit. 
‘“ JB e. hoc fuit in Romanorum Daniei. 

PalUf- 


2 4 o T. Petronii Arbitri 
Neptunus demerfus aqua,-. Pallafque cavernas 
Vindicat, Et voti reus, & qui vendidit orbem , 
lam fibi quifque Deos avido certamine fingit. 

*- * * 

Nolo ego fiemper idem capiti fuffundere coftum : 

Nec toto ftomachum conciliare mero - 
Taurus amat gramen mutata carpere valle , 

Et fera mutatis fuflinet ora cibis. 

Ipfe dies ideo nos grato perluit baufiu , 
Ouodpermutatis hora recurrit equis. 

* * * 

Uxor legitimus debet qua fi cenfus amari. 

Nec cenfium vellem femper amare meum . 

* * 

Invenias quod quifque velit non omnibus unum e fi 
Quod placet, hic [pinas conligit, ille rofas. 

-X- * * 

Nam nihil e fi, quod non mortalibus adf er at ufunt 
Rebus in adverfis, qua [acuere, juvant . 


Tallafque ca-vernasJ] Sic reponunt 
sonnulli. alii legunt , taberna*, at- 
qui tabernae Bacchi a fane vinariae: 
cseterae Mercurii. Cavernas virgo 
refpuit , & fi quae virginales , il- 
las Dianae venatrici permittit.red- 
chntur litterariae Deae , Lucerna, 
quas illi tribuer2t Petron. fed fen- 
fu ambiguo. Sic Arnob. vocat , 
J&ir.ervam lucernarum moderatricem. 
ttb. iv. Delrzo. 

2£ec toto , &c. ] Probo Palmerii 
correctionem ; nec noto. Sed .quid 
clt conciliare ? nimirum contrarium 
Petronius dicere v«it, ftomachum 
iaftidio Yult affici unius femper 


Sic 

vini potu* Poffet antiquam vocem 
concipilare amanti reconditiora ex- 
cidiife. Nihil tamen mutem. Nam 
itomachus etiam commotionem 
ipfius faftidiumque ipfum lonare 
folet. Ultimum verfum male repe- 
tere mutandi verbum etiam adiir- 
a:em, nam & de nodis & diei fuc- 
celiione loquitur , & repetitio $ a 
Petron iana non eit, cum epigram- 
ma alioqui plane ejus genium ip: _ 
ret. Emacuiai Et pernociatu »cra re- 
currit equis, neque enim mutare £ 
quos Solem uliibi fcripcum . di' 
ctum aut pictum legitur .Uartkiut- 
^tea jacuere. 3 Id eit , quae defp-- 
catui» 


Satyricon. 
Sicratedemerfa * fulvum deponderat aurum, 
Remorum levitas naufraga membra velnt. 
Ouumfonuere tuba, jugulo flat divite ferrum. 


241 


* ali- 
ter , 
vulga* 


, * 

Linque tuas fedes, alienaque littora quare , 

0 juvenis; major rerum tibi nafcitur ordo. 

Ke fuccumbe malis: te noverit ultimus ifter, 
JeBoreas gelidus, fecuraque regna Canopi, 
Quique renafcentem Phoebum, cernuntque caden 

Major in externas Itacus defcendat arenas. 

X X 

Nam citius flammas mortales ore tenebunt. 
Quam fecreta tegant : quidquid dimittis in aula ■ 
Effluit, & fubitis rumoribus oppida pulfat . 

Nec fatis eSl vulgajfefidem: fimulatius exit 
Proditionis opus, famamque onerare laborat. 

Sic commijja ferens avidus referare miniflev 


Alii; 
jacen - 


Fodit 


catui , & quali derelictui nobis , 


tum fcilicet , qui Delphicum ora- 


culum confuluerat , tam qnamT ire- 
liam Horatianus UlylTes,quibus ar- 
tibus atque undenam potifiimum 
opes ac divitias libi parare vel cor- 
ruere pofiet , hujufcemodi cap- 
tiofae qudeftionis argutiola grafla- 
tus : 


culloque in honore aut pretio fue- 
rant antea, tunc quum eorum ufu 
fccile carere poteramus. Deufa P. 

Linque tuas fedes , &c. ] Sufpicor 
tanc ^Aperta ipfius dictionem fuif- 
,e , hoc eft , Refponfum ex Tripo- 
Ce 9 & Apollinis perfona ei da- 

2 \unc fl nos audis» atque es divinus „ ApoUo , 

"Dic mihi , qui nummos non habet , unde petat* 

Diufa T. .. 

Kam citius flammas , &c. } Cic. Mythol. lib. 1 1 1 . m fab. de Apoii. 
'ib.ir.de Orat. Dicere ajunt. Ennium & Marfia. Quos verfns ; mutuatus 
f-emmean a fapiente facilius ore in ar- eft Petronius ab Ovid.ub- 1 1 
***** opprimi s auam bona dicla teneat, tam. ubi dedecus ttoUdl luOlClS 
Stc commijja ferens. 3 Fulgent. Midas defcribit 5 
Creber arundinibus tremulis ibi (urgere lucus 
Capit , & ut primum pleno maturuit anno , 

‘Tradidit agricolam: leni nam motus ab aujhro 
Obruta verba refert , dominique coarguit aures 


porro 


Savar. 

Mar- 

cent. 


242. T. Petronii Arbitri 

fodit humum, Regifque Utentes prodidit aures , 
Concepit nam terra fonos , calamique loquentes 
Invenere Midam, qualem narraverat index. 

* * * 

fallunt nos oculi , vagique fehfus 
Opprejfa ratione mentiuntur. 

Nam turris prope qua quadrata furgit, 

Adtritis procul angulis rotatur. 

HybUum refugit fatur liquorem , 

Et naris cajiam frequenter odit. 

Hoc illo magis, aut minus placere 


Forro V. C. 'proferens , habet ve- 
rens , & pro mini fer , magijler. Da- 
mei. 

Calami % loquentes. ] Juliano An- 
thoL lib. vii. in extrem. epigr. 
fAiStci yJ*X</,ysi :ubi Maximus 


Non 

0 O/,'JiTWl_ CCUT? TO 

ycy 'rtnsTz^/r,fd3'Jj (forte in- 

terponendum I «7. ) Utxqjv T 3 - 

cf @ 6 - 

pcc 'Z&i JpuuoyAy&y tsv ^^ 7 k «- 
Scholiis. Brodseus in annot. ad JhiXst ^ga&TO^.Tertullian. de am- 
Anthol. ma c.xvn. Item ut turri* habitus 

Qualem narraverat index. ] Cu- ; eludat , intervalli conditio compellit in 
jus verba per calamos omilFa fub | aperto, aqualitas enim circumfuf: aerts 
terris hsec erant; JMidas rex a- pari luce ve f iens angulos , obiit er at 
fini aures habet. Lu&at. Refert quod ‘lineas. Similis fere ratio , & a hu- 
cum deformitatem iliam (aurium- cr etio redditur lib. v. Meminit ve- 
afininarumjx^e celaret , ut famulus ro hujus rei idem Empiricus Pyr- 
■vidit, neque eloqui pojfet ,ejufdem Dei rhon. Hypothef. lib. 1 . c. xin- 
(Apollinis) mentem in aures haberet. Notandum etiam rotatur poni > pro 
cui rurfios obruta arena , arundines e- - rotundatur. ‘Doufa F. Ifidor, lib, 
nata , agitata q, vento deformitatem xv. c. v. Macrob. lib. vi 1. c. xiv. 
Mida indic Arent. Er h ardus. ; £t Mris cafiam. ] in aCa 

Fallant no: oculi. ] Sexrns Em- nominandi , agnofcunt etiam bar- 
piricus m libro contra Mathe- : barorum temporum Grammau- 
maticos fcnDens ex opinione Epi- ci > Huguiuo, Papias, Balbus Ja- 
curi : Ovtus ctk b wntpu nuenfis ,Britto , Calepinus , M c ‘* 

'jlui , ole Cx. {scycx.caAlf berus , & c. pro eo tamen nsr 
puti&v bv 7 cv^\ igitur apud Alexand. de Vi^ 


^ ‘fzoyqvXov, o/y. 'j Tsd czujz*/- - 


Dei Gallum, qui regnum quondafl* 
inter barbaros Grammaticos 1 3 


•v , inter Darnaros — 

t***} 0 **’ W ivrpwovt» , «A - 1 Scholis omnibus obtinebat, lib. 1 
ygoz&op cie Do^trinal. & probant non 


Satyricon. 

K onpoffet, nifi lite deftinatd 
Pugnarent dubio tenore fenfus. 

*-*-*- 

Im nunc ardentes Autumnus fregerat umbras , 
Atque hiemem tepidis Jpeclabat Phoebus habenis : 
Iam platanus jactare comas, jam cceperat uvas 
Adnumerare fias defecto palmite vitis : 

Ante oculos flabat quidquid promiferat annus, 

* * * 

Sic & membra filent auras includere venis , 

Qua penitus merfi, quum rurfus abire laborant. 
Verberibus rimantur iter : nec definit ante 
Erigidus firictis qui regnat in ofiibus horror , 
Ouam tepidus laxo manavit corpore f, 'udor . 

* * * 


Sic contra rerum natura munera nota 
Corvus maturis frugibus ova refert: 

Sic format lingua fetum quum protulit uffa , 

Et pifiis nullo junctus amore partt. 

Sic 


j-s commentatores Kempo Tef- 
Ioan. Synthen, Torrenci- 
cus Daventrienfis , & c. Verum e- 
lf} m ipfi Latinitatis reflauratores . 
Kenrichman. in tra£fc> de verb. 
&Ioan. Brafficanus in inft. 
de in ar defoient. VVeitzjus. 
bam nunc ar dentes Autumnus. E 
e g 2 r.sdefcriptio Autumni. Autu- 
Tl tempus dixit Varro in Quinq- 
^'•Gumnitatem. Cape , inquit , hinc 
Liberi patrzs mollem dapem, 

r^dem autumnitatis Bromii. Sic . 
<Ju°que dixit Octavius apud Minu- 
Cuai - Apulejus YQC.zzmujluler.tum . 
'^fuyoiscm lib. 1 1 . Milef. Quem 
iCius in de arte pingit egre- 
v Ocatque formojijfimHm anr.i\ 


tempus. Kon praetereo quod Taci- 
tus de Germanis notat his verbis: 
Hiems , & Ver , C“ a fi as intellectam 
& i vocabula habent: ^Autumni perin- 
de bona, ac nomen ignorantur. Quod 
non puto verum : imo apud eos 
nullum eit Autumno tempus a- 
mahiiius Quippe Sol antequam 
occupet nimbofum & frigidum 
coelum , laborat multum : ubi vero 
femel occupaverit, nubes difcutit> 
regnatque toto Autumno flccita- 
te magna & amoena nobilis , & no- 
tabilis 5 quod experientia docet. 
‘DorUans. 

Erigidus. ] V. N. in CatuL ep. 


XLVII. 

Sic format J\ Cvid. lib. xv. Me** 

l 


44 T. Petronii Arbitri 

Sic Phoebeia cheljs vinclo refoluta parentis 
Lucina tepidis naribus ova fovet. 

Sic fine concubitu textis apis excita ceris 
Fervet, & audaci milite caftra replet. 

Non uno contenta valet natura tenore , 
Sedpermutatas gaudet habere vices. 

*- * *- 


Naufragus ejecta nudus rate, quarit eodem 
Percujfum telo, cuifua fata legat. 

Grandine qm fegetes & totum perdidit annum , 

In fimili deflet tnsliafata fimi. 

Funera 

verf. ccclxxix. de hac re ubertim 
Ritcershuf. ad Oppian . 1 1 1 . Cy- 
neg. & Hoefchel. 2d Hor. Apoli. 

Operas precium eft heic adtexere, 
quas Cl. Fungerus in Obferv. adj 
Horum Manu feript. quarum u-l 
fum nebis conceffit fummusvir , 

Anchifes ab Andla , tradit tom. 
ni. Hominem initio quidem in- 
formem natum, fed qui poftea ac- 
ceperit formam fignificaturi, prse- 
gnantem pingebant urfam. Haec 
namque fanguinem primum con- 
denfatum 2tque concretum parit, 
quem fovendo lambendoque effin- 
git & format. Plin. ficetus rigente s 

apprimendo pectori fovent non alio in- — ^ ~ 

cubitu, quam ova volucres. Et paulo Cum id non dicat, quod imperfe- 
znze, fmgulos ( cum quinos ut plu- ftos , hoc eft , non habentes natu- 
rimum pariant) c&rnem efie dicit in ralia membra catulos pari2t, ie 
formem , muribus paulo majorem , fi- 'quod agnofei primum non quear.t. 
ne oculis & pilo, ungues tamen promi- • 8 cc. huc ufque erudi tiffimus I an- 
nent ^lambendo que paulatim figurant . geras. 

Hanc deformitatem attribuunt & j Sic fine concubitu J Hinc Prune n 
alii authores recens nato fcetu:. m. Cathem. eft > nexilis infida cor. 
Ari£L lib. vi. Hiit. anim. c. xxx. i nubis. Virg. in Georg. lib. * v * $ 

Plut- in lib. de amore prol- Op - ' neque concubitu indulgent : nec carpo 
pian. lib. m. Cyneg. Solin. c. r a /ignes In Venerem fioh/unt , aut J<X m 

xxx i x. negantibns alus # cum ve- j tus nixibus edunt. 

1 flusmnt 


natores in diife£tis uriis omnia ca- 
tuli membra inyenerunt: fedeniin 
hasc veterum concordia ac opinio 
communis rejicienda haudqua- 
quam , ne quid detrahatur etiam 
./Egyptiacx authoritati- Etfi enim 
negari non queat habere lingula 
fu a membra natos catulos , (quid 
enim imperfectum edit natura.) 
attamen fciendnm ita videri prop- 
ter fecundas, quas ut craflae admo- 
dum funt, ita iis adeo involuti na* 
fcuntur C 2 tuli, ut non nili lam ^en- 
do & multa opera revellantur, « 
adjuftam formam reducantur - Ita 
accipienda verba Plut. 


Douf. 

P.ever 

fa. 


Satyricon. 
j rnera conciliant miferos, orbique parentes 
Conjungunt gemitus, & facit hora pares. 
Xos quoque confufts feriemus fidera verbis j 
It fama efi junctas fortius ire preces. 

Omnia qua miferaspoffunt finire querelas , 

In promptu voluit candidus effe Deus. 

Vile olus, & duris har entia mora rubetis 
Pugnantis fiomachi compofuere famem. 
Plumine vicino fiultus fitit ; & riget Euro , 
Quum calidus tepido confonat igne rogus. 
Lex armata f 'edet circum fer a limina nupta , 
Nil metuit licito fufa puella toro. 

Quod fatiarepotejl, dives natura minijlrat , 

Ouod docet infrenis gloria, fine car et. 

^ 


M>. 


Douf. 
F. pun 
gentis. 


luims & licet porcinum numen adoret , , 

Et coeli fummas advocet auriculas : .cilli , 

2 $thocefs, 

Flumine vicino.] Vetus generis! Lex armata.] Alcimus Avitus ajini. 
Humani mos, potare fiumina.Se nec. lib. m- verf. ccclxv i i . egt us 
ep.xxv.lib.i v, Panem & aquam na- \armata* lites , dixit- Prudent. i . 
ter a de fiderat ; nemo adh ac pauper ejl 5 11. in Sytnm. Lex armata Je 
mtraquaquifquis decerium fuum Con^nun^lm^or^^ 


“>tra qua quiiqtus aejt aerii*//* 
claudit, cum ipjo love de felicitate 
contendat. Menander apud Stobae- 
um Serm. v. live Euripides, ut vo- 
lunt Athenaeus lib. iv. c. xxvi 1 1- 
A . Geli. lib. v 1 1 . c. xv 1 . Et de Py- 
thagoricis Alexis in Tarentinis , 


C~ad leg. jul. de adult . infurgere leges 
armari jura gladio ultore fcripfit» 

Vide Juretum ad Symtn. p.ixxxvi. 
Juftinianus Imperator proosm.Inlt. 
in prine. Imperatoriam majeftatem 
nonfolum armis decoratam, fed etiam 


foricis Alexis in Tarentinis, nonfolum armzs decoraram, _ 

3ud Athenaeum lib. .v. c ***.*- Upbm portet ub ^ 

zzr-™- ^tssxspSLiite 


zq .6 T. Petronii Arbitri 

fuitacdc Coelicolis, xefyondet, fui f-\prof^ha erant cv dtp/, 
fe Judao-ChriBianos: addo (Tunc ver- tottm , qui proprio Coelicola dicebar,- 
b*i Scaligeri ) etiam Maftlianos , ip- tur 5 & de quibus manijefo luvenaii- 
fofque deduci os ab iis ludais , quorum intelLigit , 

Kil prscter nubes & coeli lumen adorant. 

^Petronius in nofiris Catalectis : 

lud&tu licet & porcinum numen Adoret , 

Et coslifummas advocet auriculas . 


^An non fatis clare uterque poeta\T)eus Judaeis dederat, ut fc. pre- 
JuiJJe ludaos dicit qui coelum adora- j cantes occidentalem mundi pia. 
rent , & ejus aures advocarent ? Qui gam fpectarent , faciem orientem 
eae lum adorant quid aliud quam Cee - ; verfus convertebat. Prxterea quo- 
licola? Ipfos Ejjenorum portionem fuif- \ que magnus Scaliger utEflenorom 
fe (uperiLs 'a nobis demon {brutum proprium recenfet, 7ZV %\l6JCC9l- 

Et paullo poft fujicit : JUi , Judaei i%.ST<dbeiy . folem orientem 

Caelicolae , cum fisis fup er Jiitionibus , ' fupplicare. Cui contradicit Nobi- 
& nomine Coelicolarum , ac Jttajfa- j lifif.. Salmafius in immortali opere 
lianorum ad Chrifiianifmum converji ; exercitationum Pii nian arum. a£e- 
funt. Quia fundebant preces in locis ritq; eos folem quidem honorare, 
fub dio , ab eo Coelicola Latinis dicti, a j venerari , ad eas preces fundere , 
ludais Majfaliani , qui erant EJfeni ^ jnon tamen adorare. Litis decifia 
aut , ut diximus , harefs ab Effenis confiitic in reda explicatione loci 
profefta. nam EJfeni ab HeUen* (Os | illius qui producitur ex Jofepho. 
lyAttii vocabantuty quod fane ludaice ver ^ a e jus ita lonant . or&Cy pus d~ 

^MaffiUiamzn^ue alitsr feffim di - | f '^ lev 

ci. I fit igitur Coelicola pfeudo-Chrifiia - 1 tov (Zzfiv>}.av , ccv.rq/.xs j Uvscs 

ni facro lavacro tincti , iterum ad pri- , cuj%v e&y/ocs aiaxrsq ix.2T^S&V7tS dr- 


" vcCTolXccf. i. e. ante exortum folii m- 


fcum ludaifnum dejiciebant , 

mine tenus Chrilliani Ccelicolarumri- \, :I . r ■ , 

. , .i . 1 btl profani loquuntur ,fed patrias quan- 
tus reimebant.tluc etiam pertinent, : „ j ,■ ; 

, r r * aam ad, iblum preces celebrant , quas 

& cx eodem fonte , Effenorum ne- \ fup/)lic Jl es uidquiS fi:, 

pehxrefi, derivarunt Veteres .11. j a £ en hinc liq[ ^ e Edetur 
hatrerici , quos 2« »am- |h£Erefin CalicoUrum&e orum quos 
pfeosEpiphanius vocat h*ref.im. Sampf^ kxicivAs Epiphanius vo- 
additque hanc nominis illius in- 1 — ~ _ * Z *> > 

. _ • ~ n. cat, eile ro-.y Ecsruooay ^crzaxrxcycP, 

terpretsnonem lixu-J/cuoi no sp_; „ ... . . , 

f ■ r , , 1 * ' !& ab ns originem ducere, prsele.- 

p.Uv&vj ,A,*^,.quafi dicasfila- dm cnm fc 5 masEffeno s hos <» »s- 

rej .* elt enim hoc Hebraeis 'SSjyDZP ' 

^0^ aifpicj 707700 precari 10 * tos, 

a voce fchemefch » qp&foUm \ fuppheantes fe ad Orientem coa- 
fignificat. dictum fupra Ccelicolas^ vertifTe , folem ipfum fi non 2 do- 
& Samp:xos hos, a tertia inter Iu- ■ rafie, laltem honorafie, & Hm. Ad- 
dxos fecta , quae effc Effzorum five jiciamus conjecturam celeberrimi 
EiienorumjOrigirjemtrahere.Efiati . Drufii, quam proponit in lib.de 
enim illi, contra prateeptum, quod j tribus feclis Judaeorum , dicens : 

fortafe 


Satyricou. 


247 


fsrtijji CalicoUpmt quos ieya»/» ^ quale a®TI nomen i 2 «d,Qlp 3 nia- 
in itinerario fichamiin vo- kom, Locus. dicunt enim dt homi- 

C4 f , quarum Synagoga ipfius tem- ne CDIDD 13DVO 'WpW quod 
fore adhuc erat in Me fi aim urbe ma- factu* 'Jit ad imaginem loci, id effc, 
*gni v£gfpti.nam 0332? Schamaim) Dei. Dictum ita Deum putem, 
hebr&is e& c ce lum • unde adjettivum j quia omnia continet , & omnia in 
e & ” 5352 ? coelefiis vel Ccelicola , capte eo fubfiftunt. His adde , quo fre- 
piuralis $ (chamiin Ccelicola. ; quenter Deum appellabant , quod 

Siquisfuperioribusnoncontentus & prsecipue huc Cacit , 
cft , habeat denique & hanc conje- Schamaim, C haldseis $001 ySchmaia, 
duram. Inter nationes, quia verus Helleniftis zgepvos, coelum: unde ae- 
TudxorumDeusipfiserat ocyvaqos, \ grotos vifitantes , precantur ipfis 
ignotus , ut patet ex Infcriptione 1 yyy IDfW r^\'r\wr\ccelum mijerea- 
ilia arse apud Athenienfes tempo- tur r»r.i.e.Deus.iimiliterlcquutur 
re Apoltoli Pauli, varia deliria , i n adagio quodam .ubi de operibus 
multacque nugse de Judaeorum re- hominum dicunt : 7 
ligiotie increbuerunt , credebant omnia propter coelum, q. d. omnia 


ctum meminerunt ilii ex patribus, e il vir pius & religiofus. Eumdem 
quiadverfus nationes fcripferunt. QUO q Ue e {Te ufum vocis ovgcpvod 
Vid.Tertull.Apol. c. xv. Immo & L? ? Helleniitas fupra notavi, 
porcum eorum numen faciebanr. i i n N. T. de Baptifmo Iohan- 
quo^etiafm refpicit Arbiter cum in n [ $ j^itur , quod non fit ex horni- 


verfu procedenti ait, ludzus luet Si j n ‘ ibuSjfed ov&vtl hoc eft.Deo 

t(irc»»«w wjrwjM *s!nret- A t. *” v 

Math. xxi. oppomtui 
terras ut loco inferiori 


turcmum numen aAiref. Abitinebant xx , oppon i cu r enim non 

.tenimjudaaao _hujus efu ut ani- rerr _ u - loco f/ feriori , fedhomi- 


■nalis immundi. Lev.xi . v 1 1 . Un-;^ uc creatutis . Sic quoque 
dejuven. Sat. xv . drJUrep»- chrillusdoffiIr , usno fter apud Lu- 

tant humana carne i u illam. ot o at. , - «ecca- 

, _ , cammtroducitloquentcmpcv.ee» 

vi. Et vetus mdulget fembua clsmen- t , Q » ' r .e OMV \ 9 

T r -(± 1 . _ t, , torera : rnuqspfS'» « 5 - 

tta porcis. Inter liniftras has ce ju- 


hax maxime apudGentes invaluit, rfanc - • , ^ . » 

qua cadum pro numine habere . 13 p 5 * a ' * * 

credebantur. Strabo Gcograph. . ur.de manavit ritus n.e e.eyatxO -i 
lib. xvi . Mo (es docebat quomodo manuum ad cce.um in jurejurer 

£,?n, non, 'Be firxirem , qx, ferorum ufurpatns. Gc... x«J- ' 

pecorum imagines tribuerent, nec Apoc- x- veri. V. - ~ fi - 

Graci, qui Deos hominum figuris infi-.&ds proclives i ‘ j€r “‘ r '- % Q -\ - 

gnirent : & quodid fiolum T)eusejjet , j hanc fufpicionem , eos nu 
quod nos , terram ac mare contineret Cceli lumen a dorare , ut 
quod coelum & mundum & rerum 
tmnium naturam 


na.«m ^ rerum nus, cceliquefumtnasa-vocare «u- 

... ispcUrmis. Ad ricuias. Frafertim cum exjud*** 

quod intelligendum , nota . varia j Eflx i precatur:_Orie B tem,rcUquiS 
£ pud Judxosexfbre nomina, qui- : Judans ex mandato iv mo* 
bu, Xicum defignare foliti funt-icidentem^ofe converten 


148 T. Petronii Arbitri 

Ni t Arnen & ferro fucciderit inguinis oram , 

Et niji nodatum [oluerit arte caput , 

U plagam, ( quxfortaiTe Arbitro 'ariangUdUcjut. Vnde nihil nosco- 
dicitur iumma fiye excrema cceli git hic per flD^n inteilige 

auricula) confpiciebant, folem, ut re cultros lapideos, cu'm magis «. 
fupra , G non adorabant, faltemnuina verfio eftper cultros ame- 
honorabant , profeuchas eligebant ,rum, i. e. cultros acutos. Adftipu- 
tct&i yffd ajjpl? tot?» in aeri ir latur huic verfioni r.oftra: Ghal- 
fubdiali loco.mtee autem ritubus & dseus paraphraftes , qui hoc loco 
cceli folifque obfervatione , non habet | s £P*inpSD?K cultros five 
parvam nationibus ad hanc de ip- novaculas acutas, Wqbknga. 
fis opinionem &r&<pci<nj ac anfam Succiderit inguinis oram.'] His cir- 
dederunc. Wqbtnga. cumcifio defcribitur 3 qu2m nemo 

Ferro . ] Hoc quidem nullam in ignorat Judaeis familiarem efle , & 
Arbitro difficultatem habet, acta- non ab^Egyptiis ad illos, fed ab illis 
snen,quia plures funt, qui circuci- ad ^gyptios derivaffe. Quippe cura 
fionem hanc cultro non ferreo,fed nihil unquam,'de circumcifione in- 
lapideo pera&am volut, vindican- , audiverant reliquae gentes , Deus 
dus nobis eft hic author , & genui- j ‘HS? patriarchz Abrahamo & 
nus mos afferendus. Illis qui fecus ; femini ejus hoc fymbolum acfa- 
fetiunt,caulla erroris eft locus ma- j cramentum fcederis fui tradidit, 
Je interpretatus. Libri, qui dicitur i Genef. xvi 1. verf. xv. hoc efi fiedtu 
Jofuas capite v. Deus praecepit Jo- I meum , quod oh fer v abitis inter me & 
fux, ut faceret libi GIF ^ 2 ? n) 2 in vos, & inter filios tuos pofi te, circum- 
quod illi vertunt , cultris labide* s\ c ‘ iet ‘ 1T ovans ma*. Unde meri- 

vel petrinos, praeteres etiam rr.ylt : ° J^enalis Sat. x.v. deus ait, 
rium hac in re venatur magnus ille ■ P r *P ut * a ponunt. & Horatio dicun- 
ScholafticusThomas Aquinas, di- tur ^P etu - Etiam ipfe hic Arbiter 
citque cultro lapideo Meffiam fig- i hoc utproprium Judaeorum indi- 
nificarum , accommodatque huic cium recenl ’«< inducittjue Gytona 
negotio verba Pauli , qute exftant : hzc lo q ue ntem : cncumcidenos ut 
t . ad Cor. s. verf. 1 1 1 . i M -nirpas ludxi ^-deamur. Przterea fi peni- 
v - - tius geminum hunc fcitiffimi au- 
r 5 *« «W- thorfs verticulum infpiciamus, vi- 

fius. Sed quid tandem eft verba detur ille nobis ob oculos ponere 
cripturat pratter mentem & fco- receptum tunc temporis apud He- 
pumdmenns adducere, fi hoc non brmos circumcidendi ritum. Hic 
e. . erum , ut receamus ad rem , confiitebat, primo in circumcifio- 

2 etr^ n ° anegem ' 11S Cc difla , Hebrxis 

petra defignare.tame etiam acie & 

acumen hsec vox denotat, quod ex 71 ' 0 mI [ h - fecundo in 
umeo loco manifeftum efiepoteft, K“* h V ** dmudatune - nem P £ 8 :aa ; 
tpal.fciLrxxxjx.verf.xLiv.ubi di- .dis.Hifce intermifcebatfcioiieoru 
citor • * Kabbiniritu tertium,quem 

f- t 'Ls. "T U e * recedeTe mez.iz.ah appellant, quod interpre- 
** 3 y retundis mucronem five tari licet exjutfiipnem.undc loquen- 


Satyricon. 
Exemptus populo, Grajam migrabit ad urbem • 
Et non jejuna fabbata lege premet. 


*49 


Una 

CCS de toto circum cifionis hoc ne-fnem , ut ad facram anchoram Ju- 
cotio dicunt: ‘PJHIS dsei confugiunt, in hac ut fibi pro- 

? — - J — J ^ pria gloriantur , hanc retinent ut 

apertam ad ccelum ac felicitatem 
viam: fpecimen habe in his verbis: 

Si? Sx CD'un na yvw irx 
»oa «Srsnmiata^xvir 


hoc eft, circumcidunt , denudant , & 
exfugunt. Piimum enim 
lequi circumcifioni praeeit, extre- 
mam inguinis cuticulam abfcin- 
dit , live , ut ait Arbiter, fuccidit 
inguinis oram, hocfaffo^oref at quis 
non mirabitur hunc inflcetum mo- 


exaudit (Deus) os gentium, fed Ijrae - 
litarum propter circumcisionem . Hanc 


rem) mentulam arripit, ac fangui- <=rgo circumcifionem qui non re- 
nem «fugit, velut Horatii, non ! cipit.eum rejiciunt, omnesgentes 
mijjura cutem nifi plena cruoris hiru- 


do. Denique idem ille *"7rnDn pol- 
licibus fuis , unguibus probe ad il- 
lud armatis, reliquam cuticulam 


ut praputiatos & 

gentem Jlultam prae ie contemnunt, 
& odio plus quam Vatiniano profe- 
quuntur.Huc referendum illudju- 


qua parte penem circum te g’it",difl j venalis Sat. xi v. non monfirare viae 
C2rpit,ac retro convolvit , eo uf- j sadem niffacra colenti , Quaptum a 
fontem folos deducere verpos. Wijbing. 


que ut glans penitus denudetur 2C 
retegatur, hoc eft quod Autor di- 
cit, Et nifsiudatum , live ut Cafau- 
bonus 8c quidem non male , noda- 
tum folverit arte caput , hoc ut dixi- 
mus denudationem nomi- 

nant Hebrsei , de qua hoc axioma 
Talmudtcum. ,mX >'12 SOI Sn 
idert. e)m «r-SxSSDro-Dn 

cumcidit dr non denudat circumcijio- 
ram. perinde eji ac Ji non circumcideret. 
VVjbinga. 


graja urbe ] Neapolim llgnificari 
opinor periphraffcice. Huic fiqui- 
dem Graea Vrbis cognomentum pe- 
culiariter & quali fpeciatim anti- 
quitus tributum de Varrone no- 
itro, Lipfio inquam, didicirous^iu- 
per. Vide quxfupraadnotata funt. 
Doufa “T. 

lejuna fabbatha lege' pr emet . Aut 
hic Author per fabbatha intelligit 
ferias qnaflibetfeptimas, aut,mo- 


Exemptus populo. 1 Expreffum eft re loquendi tunc temporis ufitato, 

mandatum hac de reGen.xv . i.ubi ipfam feptimanam, quomodoPta- 
-=IuitDeusnon tantum exHebrma «&« me apud Lucam Euangd 
S^rpe prognatos, fed etiam alienige . itamcap. xv „ defe prxd.cat . 
fi 25,pecun:a emptos, & vemas cir- ^ ctu3 parris , 7*7«™ 

cniscidi, addita hac claufula : mas bis in fabbatha. l.e.m ,epnmana.5i 
fap sstiat us qui non circumcidit carni prius, locutus hic eft non fecun- 
ftaputii fisi exfeindetar anima ejus ex dum rei veritatem , iedjuxta arre- 
f spuis «.Unde etiam profelyti illi, ptam Romanorum de Juctesopi- 
Kebrxis dicti DI X '12 hoSjitesjufii- nionem, unde etiam apud Sueto- 
* :£ - ut jus civic 2 tis adipifeerentur, nium in Auguito c. lxx / i . ne u- 
jadzorum more te circumcidi paf- ■ dans quidem ,mi Tioeri, tam diligen- 
ti funt. przterea etiam hoc tempo- ter fabbathis jejunium fervat , quam 
re * dcftructo licet templo & eversa ! ego hodie fervavi. dico hoc : non di- 
politia, ad hanc luam circumciGo- 1 cium ex rei veritate,qaod fatis no- 

0.5 VK ’ 


250 T. Petronii Arbitri 
Una eji nobilitas argumentiimque coloris 
Ingenui , timidas non babuijje mantis. 

* * * 

Sufpe&a 

vit , qui in Talmude & prifcorum binos differunt. Author libri 
Rabbinorum fcriptis verfatus eft. R. Juda dicit eos jejunare feria 
ubi videbit omnia potius contra- quinta, &: fecunda, quia quina 
ria. Angulis enim fabbathis corpus Mofes montem Sinai adfcendit ad 
quam concinne ornant, veftes fab- accipiendam legem, & fecunda ex 
bathicas i. e. magnificas., induunt, eo defcendit. Idem au&or plura a- 
epulis non unis per integrum diem libi fuperaddit , dicitque : quater 
indulgent. Immo tantum abeft ut i jejunant in hebdomade, feria fecu- 
fabbathojejunarint , ut etiam nec da, tertia, quarta & quinta jfecunda 
pridie ejus nec poftridie hoc ad- propter nautas & eos qui per mare 
roiferint. non pridie, quia illa dies, navigapt , tertia propter eos , qui 
erat rrvd azoftftcirov , ' iter faciunt per deferta , quarta ait 

qua omnia ad proximum fabba- ^220 VH i- <-• je- 

thum praeparari folebant , nec po- j unant propter »VT3Di$n q u p e 
ilridie : non tantum quod ea dies! angina, ovvdsyyp, ne fcil. «a ratan- 
pofttnodum facla eft feftum Chri-j tes invaderet, quinta propter gra- 
ftianoru , fed etiam & vel maxime vidas& parturientes . fena autem 
mrvS pfciff JtfTpD tfSs? ne prima non jejunant,quia felium eit 

fabbathi laetitiam mceror exciperet Chriftianoru.H^c ille. Alias horum 
jejuniorum. Quodfi autem quis per dierum rationes adfert,yo!umeje- 
fabbatha , ut dixi ,feptimanam in- iunij: ftatueruntMagiftri nenti, ut 
telligat , ab Arbitri forfan mente , jejunium effet feria fecudi' & qu m- 
non tamen a rei veritate aberrabit, ta propter tres res; videlicet prop- 
Variusenim in feptimana jejunio- ter deftrucium templum , propter 
rura ordo & numerus fuit inpo-j legem conflagratam, &: propter 
pulo Judaico , prsefertim tamen & probrum nominis divini- VVijbing*. 
ordinario , ut modo cx pharifseo In mortem timidas., &c.} Apm. 1 • 
audivimus, iis bis in feptimana va- vi 1 1 , ait hoc ejje animam utri an 
55£fcont. Dies his deftinati erant fe- . perflare. Romana mors dicitur. 

° quintus. Ratio ut & nu- : Martialis oftendit lib. i • ep 
rum dierum apud Rab- quem corrigo: 

premeret p eft is cum tabida fauces , 
ue ipfos vultus ferperet atra lues ; 
i fe genis flentes hortatus amicos . 

'e vit Stygios Feftus adire lacus -• 
i en ohfcuro pia polluit ora veneno , 
torftt lenta triftia fata fame ; 
m Romana vitam fed morte peregit , 

'mifttque animam nobiliore rogo : 
mortem fatis magnis pr a ferre Catonis 
Fama poteft: hujus £e/ar amicus erat. r> ;r. : r 



S A T V R I C O H. 15 1 

Sufpecta ifthaec & Petronii Putantur. 

T. PETRONII ARBITRI 

E U S CIUS. 

* * * 

Cerberus forenfis erat caufidicus, 

* * * 

Iceda efl in coitu & brevis voluptas } 

Et udet Veneris ftatim peracta. 

Non ergo ut pecudes libidinofa , 

Caci protinus irruamus illuc : 

Nam langue fcit amor, peritque flamma. 

Sed fle, fle fine fine feriati , 

Et tecum jaceamus ofculantes ; 

Hic nullus labor eft, ruborque nullus 1 
Hoc juvit, juvat, & diu juvabit; 

Hoc non deficit, incipitque femper. 

* * * 


Accufare, & amare tempore uno, 
Ipfe vix fuit Herculi ferendum. 


Dixit nobiliore rogo , Quamquam 
nemo nobilium qui prae impeten- 
da & impatientia Ubi iethurn ciet. 
Kam pati Tatius & gloriofius quam 
lua m2nucadere.Quidefperar,Deu 
exafperatnec bonu credit. Atqui 


blico dabatur. 


Et 

Cognitione . inquit 


Valerius , •virili benevolentia tempe- 
rata , qua nec egredi vita patitur , Cf 
fapienter excedere cupienti 3 celerem fa- 
ti viam probet , ut vel adverfa , vel 
pro/pera nimis u fu fortuna ( utraque 


mcitur.Utque injulTus milesftatio- 
tem non deferit 5 fic nec bonus vir 
vitam. ApudPaganos vetant legeslo- 
Z:s > ait Poeta: apud Chriftianos 


patitur ,patiedo clementis Dei in- enim finiendi fpir itus via,illa neperfe- 
' veret 3 h ac ne defiituat, rationem probet ) 
comprobato exitu ter mi netur.D orlea ns. 
Ei>scius.] Apud Fulgentium 

„ in expolitione Virgilianae conti- 

Uges Ch it 1 s Ti.Puto gladium hunc, 'nentix moraL fecundum Fhilolo- 
fTifTe pugionem. Csterum noto inj phos , legitur , Petronius in Eufcio, 
uiu tales mortes Tuifie apud Roma-i ubi alias in uno vet. cod. Eufciotu 
jies r.on modo , fed ce apud MafH- ; in altero Eufiicn . forte Evcx-ica, e ~P. 
‘isnfes , quibus , qui Senatui fex- D anu .i. 

lentorum caulTasj uitas expetends Cerberus forenfis erat Caufdktif ] 
a ortis aperuifiet, ei cicuta ex pu- Lucili- Anthol. 1 1. 

Ov 6 'tiy Daupfiy o Zt > 

TLl 7 r&v } scax&TZtt x.ig 3 sg < &' kvmv, Varro 




T. Petronii Arbitri Satyricon. 

— Et fcuta latentia condunt. 

* * ' * 

— Torva folum fub fronte latebat. 

* * * 

Delos, jam /labili revincta terra 3 
Olim purpureo mari natabat , 

Et moto levis bine & inde vento 
ibat fluftibus inquieta fetmmis. 

Mox illam geminis Deus catenis 
Hac alta Giaro ligavit, illae 
Conflanti Mycona dedit tenendam. 

^ ^ 

Catillata geris vadimonia publicum proftibulum, 

Dividias mentis conficit omnis amor, 

** *- 


Explicit T, Petronius Arbiter. 

Varro Atac. latrant fora , cta fica i ad Sidon, lib. i v. ep. iv. &Rit- 
turbant . Tertull. de pallio: lura non I terfhuf. Ind. Symmachiano. 
conturbo , caujfas non elatro. Hinc ca~ Et fcuta latentia ] Virgil. lib. 1 1 ! ’ 

7iina facundia Appio & Prudentio, \Mn. i. c. late patentia, vide qu* 
caninum fudium. Columella: lib. i. notavit nolter S. G. P. Daniel. 
canina contentio. Firmico lib. iv. di- i Catillata geris. 3 Fabius Plancia aes 
cicur hoc forenfe litigium. Similia Fulgentius in expolitione fermo- 
quatdam habes apud Marcellinum num antiquorum , in verbo C a- 
lib. xxx. Doufa F . Vide Savaronem jiuare, citat Propertium» 
Catillata geris vadimodia publicum projlibulttm. 

Sic enim in omnibus e^cuflis. (quomodo idem Scaliger non 
Forte pro Propertius fubitituetur iejudicavit ) quod altera quoqa 
Petronius non male, ut & Scaiige- manuinPropertium ccmyaut ■» 
ro vi lu m. nam Petronium & alibi 'efie facile apparet. certe hi “ 
in fuis libris fepiffime laudat. Qua- fus Petronitun redolere non n - 
ejuam invet.cod. manuferipto le- cautum , fed &alusvins ag - 
gitur, Propertius. Idan. :mis videntur. 

Dividias mentis. 3 Sic apud eno-'tiumlegiturjDn>«B«^5f;f"j:^ 
dem Fulgentium in verbo Dividue tiZ. In veterilexico; D,misa,e.r^ 
citatur Propertius; ubietiamfor- dia 9 beUona. Ft, ‘Divisito ss , 

taiTe pro Tropcrt ius leg. ‘Petrsmiiis jisam di/cerdiam alios dividit. 

I N D E X 


INDEX 
Rerum five Materiarum maxime memora- 
bilium , quse in Commentariis 
A D 

T. PETRONII SATYRICON 
continentur. 


A capillis uftfc ad ungues. \ 2 o. 

AbJyrtUi Medea fi ater. t 5 4. 
Accipiter Apollini fucer. 8 o • 
Acclamatio nupti edic. } <?• 
AHirres primarum , fecundarum 
fis. partium. 74- 

Acus crinalis 29. gemmis orna- 
ta. 29. 

Ad tubicines mittere. 198. 
Addicere. 2 1 - 

Adhamare. $ . 

Adventores, t.hofpires. 94- 
Adventoria. 94- 

Aethiopes difilicatas habent fe- 
ras. 122. 

Agri fer aci fimi in Afiica. 1 6 1 ■ 
Alexandrini pueri. $ o . 

Alpes. 179. 

Amatoriitmjscsjurandum. 208. 
Amici. 5 6. 

Amicorum greges conducit- 5 6 . 
Amor , quid ficundum Philofo 
phus, 103. 

Anme infipultorum centum an 
nos errant- X J 2 . 

Annos ad tefferam venire. 7 5 ■ 
Annulus in minimo digito ■ S 1 • 
. fiellii ferruminatus. S 5 • 
Anfa annulus additus cflio.ic6. 
Anfer mter obfeoena. 62. 


— Priapo facer. 2 1 8. 

*— gulonibus in deliciis- 221» 
Antecoena. 3 1. 

Antefcholantu. 7 

Apium? det urii coronamentu. 8 x. 
Apodyxis defuncioria. 2 08. 

Apollo intonjies. 1 3 7. 

Aquam [umere quid- 120. 
Aqu&du&ns. 62. 

Aquis interire formidabant vetel 
res. 156. 

Ara. 2 1 6. 

Araneis oleo madentibus vulne- 
ra curare. 1 1 2. 

Arces Minerva [aerata- 9. 
Archipirata. 116, 

Arma pro infirunieto virili. 200. 
Armarium. 4 J * 

Armilla. fj.' 

Articulorum crepitus commoti 


animi fignum. 24. 

Afellus. f}* 

A(iaticus tumor. f- 

Afturco Macedonicus. 84. 

Attila ingluvie fuffbcatHS. x j 6. 
Aula aurata. x 6 7. 

Aurea penfa- 4 J- 


, Aures perforare , ludas, Poenis 5 
©• aliis familiare: r 2 o. 

. Avium marinarum fextuplexge- 
: X36- 

B. 


I N 

B. 

B Acchi facra [Mata. 

Barba confecratio- 
'Batava [fuma, 

23onte €mtg. 

Buslum. 

C. 

C Aduceatores. 

Caduceum. 

Coelibatus poena. 

Caena adventitia. 

— Viatica. 

Coenatoria- 
Calamiflrum. 

Calcei fenestrati. 

Calliblephara. 

Caligula factioni prttfma addi- 
Btti r. 45 - 

Calvities certi[fimum miferta- 
rum indicium- i J i • 

Campus priorum. 183. 

Candelabrorum in caenis nullus 
ufttsi 48- 

Capillamentum ■ 139 

Capillati pueri. 40- 

Capilli diis confecratt. 131- f ri 
ma conftitutione infamis fu- 
per terram , aut cum nomina 
imponerentur . 1 3 2. virgines 
Diana aut lunoni offerebant. 
132. Capillorum abrafio in lu - 1 
Sum potiffimum fiebat. 1 $ 1 . 

87. 


3 1. J bant. 


E X. 

bite palliolato delicati incede- 
54 


46. Carnarium. 

J 69. ( Carpere, verbum conviviale.6 3. 


43 

M 7 - 

1 34 ' 

29. 

1 59 ® 

94 - 

95 - 

30. 
111. 
l9 2. 
138. 


Capitolium pro love. 

Caput mortui e triclinio flifpen ■ 

fum. 59. Caput veneraturi Compendiaria, 
deos velabant. 1 2. Tlamines ■ Complodere manus, 
feciales. Augures. Imperato- Confeffus amor. 


j Carptu nomen proprium. 6. 

I Cajleliarii. 61. 

i Catomidiare . 1 205. 

Cave Canem infcribi januis 
folitum. 44. 

C-etviarc. 6 

Cella. 1 

Centones in lupanari. 1 

Cera prima & ultima. 16 

Cevere. 34 

Charte far cinis alligati. 1 1 
Chiramaxium. 4 ? 

Choraula monumentarii. 199 

Cinadica faltatio. 3- 

Cinerarii. 121 

Ciniflones. 121 

Clavi non confitii vejli. 5 1 

Clypei rotundi erant- 9 ' 

Cnafcnes. - S 

Cochlea. 2.00 

C ochlearium ujiss. 5 7 

Coctores, i. e. coqui. J °5 

Cccyt us fluvius ubi. 1 7 i 

Codicilli. 1 9 ' 

Colaphis objurgari- 
Collare fervorum • 1 1 

Columba aves Veneris- 
Comam nutriebant ingenui pue 
ri, 4 C 

Comiffkri. 

26 

195 


Tribuni plebis. Ver Contubernales dicuntur ferve- 


faerum facturi. &c. 


12. ca- . rum conjuges. 


ic 
Contur- 


gittm. 

Conturbare. 


I N D 

Contubernium , fervile conju- 
107. 

75 - 

Coriaria. 4 - 

O®* premi a poetarum, 8 1 . 
Quernti in Capitolino certami- 
ne. 81. Oleacea in Albano 
certamine. ibid. 

Corrigia. 2 1 7 - 

Corymbion. 140. 

Craes mortuis offerebantur . 144 - 
[Avebantur in funere fcemi- 
nis. 14°- 

Crijfare. 3 5 ' 

Keapolitana. 2 3 • 

Cottabi lufus. J 3 7 ' 

Cuprejfus. . 174 ' 

Curiojks i. e. Zelotypiis. 1 94 • 
Cttrfores albati. 4 3 • 

Cufiodes Gr&cl cadaveribus ad- 
hibuerunt, 1 4 2. 

Cymbdiflru. 3 3 - 

Cymbalorum collif.o. 33. 34 * 
— Figura. 3 3 - 

— Materia. 3 4 - 

Cynices in pauperum grabatis & 
div er foriis max ime inveniun- 
tur. ito 

Cyperon- I 9 S- 

Cythara , finko cantu , corona 
tu. 80" 

D. 

D Atatim ludere. 4 1 • 

Deliaci. 3 5 ■ 

bentes perfodere. 5 5 • 

deorum confilia edere in vulgus 
nefas. 24' 

btepdandi modi net. 1 t.i- 


E X. 

Dextros pedes movere. 49: 
Diaria pofi afellum non fumo . 

3 7 - 

Distari:. 1 5 4 - 

Dista navium. * 5 3 * 

DI f emit des. 163. 

Dipundium- 2 0. 

Difcoloriavefiis. 109. 

Dividere- 1 7 - 

Divina. 1. pr$faga. 10. 

Doctor umbraticus. 4* 

Dolus alius bonus , (dius malus. 

1 1 6. 

Dona diis Polliceri. 88. 

Dormientibus ora pinguntur- 3 2 

E. 

E fferri verbum funerale. 140. 

' Elegidarion ■ 1 3 7 * 

Eleufiniis f acris negatum profa- 


1 64. 
36. 
47 - 

172- 1 

163. 

186. 

36. 


»3t inter effe. 

Embaficceta , 
embolum. 

Emo. 

Enthufiafmus poeticus 
Epidamnus. 

Equum mutare. 

Equus Trojanus bis a Laocoonte 
percuffus. 9°* 

Ergaslulum fervorum carcer. > 
128. 

Eudoxi plures- 8 5 . 

Eunuchi aquaria provincia pre- 
pofiti. 4 Z * 

Euripus. 03, 

Excelftjftmus. »7 

Excubis & cufiodesmveBibte- 

! &. 1 18- 

■ Exodiarius, 74- 

Explicare 


X. 


I s T> 

"Explicare coenam . 99- 

Expulfim ludere . 4 1 

F. 

F Abst ad fortes adhibita- 214- 
Facere Veneris verbum. 86- 
Faces nuptiales. 3 8 

— - Expinsi- 39 

--- « pueris pr ferri folita- 
39 - 

— Quinque proferebantur- 
39 - 

Familia. 161. 

Fafees- 47 - 

Fafium facere. 1. contemne- 
re. X07 

Femina pofi cladem Catmenfem 
Romanis ab Hannibale fucci- 


G. 


/&. 2. 

Ferus pro equo- 89- 

Fidempopuli implorare. 28. efi. 

Fimbria. S 4 Gufiatio. 

Flameiuftts . 38 

Follis. 40. 

Formida liande adeuntium, t o. 

— Eentejfe. 60. 

— rumpenda fodet atis. 7 r 
• — Divortii- 72. 

Fors Fortuna. 1 7 S • 

Fortiterfacere- 1 4 • 

Forum rerum furtivarum. 1 8 • 

Frater & Soror inter tgaUrf. 

X 9 J- 

Frons brevislaudatijfima. 191. 

^ Hierofol- equo lap(iis in- 
terat- x i 6. 

Fundus mendax- 162. Hira- 

Furere cum infar.ientibus. 6. Horribile. 

Furtis agitari. 1 • Hofiis ■ 1 . hofpcs. 


G Alli a candore torporis fs 
dtSti- 1 2 1* 

Gallica hyeme frigidior. 2 7. 

Garum. g 

— pro intinctu in ufu erat 

Genas radere quid. 14* 
Gladiatorum mos in iche eludat 
do. 26 

— certamina virgis dirimer. 

di. 29 

— luramentum. 160 
Glires inter delitius convivales 

a 

Globuli- i 

Graea urbs Neapolis. 7 

Grex hi Uricus. 74 

Grunnire & grundire porcorum 


1 54 - 
3 1 - 


H. 


11 

54 - 

lio- 

no- 

nc. 


T T Alitare. 

*■ - 1 Habitsssregius . 

Harundo cflio appenfa- 
— Virga diBa. 

— janitoris gejiamen- 
Hedera poetarum coronamentum 

Hercules vialis deus. i6i- 

Herculis undecimus labor. 2 2 5 ' 

18 6 - 

18 6 . 
i87- 
* 7 *' 

30. 

\V> 


Heredicapa. 

Heredipeta. 

Heredifcindtu 


N D E X. 

2 . 1 . Ifmcum velum. 


DOIlUt iKtt illCf- i i • ifiactim velum. i S t • 

Utente eadem qua Diana. 234. 1 fi iis effigies. , j 5 . 

Hiberni propinquos fisos d.efunBos -navigium. * 49 - 

edunt- 228. IJJedones propinquos fuos defun- 


Hifirioniam exercere fiucere 156. 
Hot.cr pulcritudlnem rerum fig- 
nificat. 2 j 1 .pro fktrificio- ib. 
cb Honorem , in inferiptionibus. 

232. 

Hcnorctrht/. tumulus. ib 

Hc-ilia humana lujlram civita- 
tem. 229. 

Hyacinthus interfeBtts. 8 o : 
— In flor em fui nominis conver- 


titur- 
- Apollini fiat er. 
Hydafpes. 

Hylas. 

Hypaepa Lydia. oppidum- 
Hypogeum. 


80. 

80. 

185. 

80. 

210. 

144. 


^ dito verbum libidinis. 

- defpicatui ejfe. 

Iatralipta. 
i sPg&Qrdsiri. 

1 r -ej-a. 

Impotens i. e. valde potens. 8. 
Haprspofijio , modo derogat iva , 
modo adjeBiva. K . 


146. 

240. 

4 i. 

229 


Bos edunt. 228. 

ludei C&licda. 246. 

-- Occidentalem plagam ctdijpe- 
clubxnt- 246. 

— Caput afir.inum eos colere cre- 
debant gentes. 247. 

— T orcum quoque. ibid. 

— Apelle, di cli. 248. quater je- 
junant inh ebdomade. 250 
luno prifies meretricia libidi- 
ni. 3 8. 

Inachia. 223- 

lurctre ex animi fui finientia 1 3 3 
-- conceptis verbis 1 5 o. Ver coe- 
lum. 247. 

Ius gentium- 71. 

Humanum. 7 1 . 

K- 

Alendaria amicorum ■ 3 6 . 

lx iinippen op jijn toinge* 

mi. 41. 

226.; 3 3 . 

L. 

|~ Abeo inter lCos. 


'Lacinia. 


220. 

18. 


baubare Deo alicui. 24. Lacryms. pra Istitia proveniunt 

IjtTSinfee L,.. /? 7 ' - _ 


^finies humi depopti fimulacl 

nati, ac d patre fublati. 158. LaBaria columna, 
ingluvies Romanorum detefian ^ ~ z 
da. 

- T i &iptio equi Troi ani, 

, " fugitivorum, 
irtfitta. 
infula. 

inierdiBum ande vi. 


100. 

89. 

123. 

28. 

103. 

> 9 - 


159. 

> 53 . 

Eafeai. 42. 

Laocoon- 9 1 . 

Lapidum in magicis ufsu va- 
rius. 202. 

Lares argentei. 4 6. 

— Supplicabantur thure , vino , 
& coronis. 4 5 - 

R - Ljujdem 


index. 

— Ejufdernjlatua Roma in Re- Lupini olim diarium pauperum 
vederii ■viridariis vifitur. 8 : j vili /fimum. x 0 

Lafcivientes dti c'm 3 i. 2 7. Luftrago eade qua verbena. 1 29, 
Latrunculi. ■ 55.! ^1. 

Lavat ores, fures. 228» \KAcrobiua correclus. 230. 

Laurus poetar u. ccronarnemd?>\ . Lyl Mali are 101. proprium f. 

— pacis indicium. 134.; erorum- ' ' IOl 

LeBica. 42. MaBus verbum xntiquum.ioi. 

Lectorum & triclinii ratio apud Moechi obnupto capite luftraban- 


veteres. 

Lecythus- 

Alcpj.dlc.s. 

Levare, id eft, rapere. 
Lex armata, 

— Sardoa. 


$'■ tur. 11. 

30. Manubia. 226. 

I ? Manuum elevatio ad coelum ir. 
228. j jurejurando unde. 247. 
2 45 - Manus loquax. 23;. 

3 ■ Maria Maximdiani 1 . uxor equo 


Liberti a cura amicorum- 5 6. pracipitata, obiit. 1 56. 

Licia difcoloria in veneficiis. 201/ Martialis fp Petronius multa 
Licinii Calvi carmina. 8.; habent inter [e comumax^ 4- 

Linguofi digiti. 23 i f apud Majjilienfes , qui Senatui 

Linteis tergebantur pesi lavatio- cay.jfas jitsias mortis expet ■ a- 

nem. 42.: per. cicuta ex publico daba. 

Liter as in cera facias quomodo tur. 251. 

delebant. 7 . ; Majflienfes Peste labor dtes hoflia 

Locus inter nupta verba. lx. humana lujlrant civitate- 229 
- — verbum fepulcr ale. 1 47* .Majfxgeti propinquos fuos defun- 

Loquax manus- 233.; Bos edunt. 118. 

Lucanus Zs? Petronius ov^goioi. Matrona nigro crine ututur. 139 * 
_ 23 ' 9 * Medicinam fomno petere. 24. 

Lucerna ante adiculas lariu. 46. Melie ufi veteres. " 3 - 

fpulcr ales. 142- Mellita carmina, mella poetica. 


24 = - mella facundu-melliti globuli- 3 

3 7 °. MsA lepjoylbt. 3 * 

2 39 - Memphitid.es puelli- 2 3 > 


Lucernas amat Pallas- 
Lucr inus lacus- 
LuBatius reprehenfus- 
Lues. 1 . foluta aqua- 181. Menft citrea. 169* 

Lumbi valentes ad Venerem re- Mercurius virga, animas evocat 
quiruntur. 226.; * 

Luns. itas, qua Troia capta. 92. Meretrices nudi 
Lunaris motus periodus triplex u — Obmipti ■ * " 

x^q.menfis triplicis generis-ib. ppen prodibant fine t edife- 


xx 6. 
1 1. 68 . 
n. 

P- 

quis 


quii- 


F Uvo utuntur crint ■ 139. 

Midas. ' ' _ 2 4 "- 

Mt fingulari pro plurali. 158 


N D £ X. 

23.! MuBulenttts autumnat. 


Myrrha fucem. 
Myrrhinum poculum. 
“ N. 


Milites caligati ejfe debebant. 7 7 . 

j n zonis pecunia geffabat.% 2 Ka.ru * 

— Phcecafiati. 77 - 

—rufis paenulis induebatur .29 

Minum implere. 1 5 5 • 

Mifionem dare , 3 °* 

Molere. 3 S • 

Mcnochromon^quid. 7 9 - 

Mors Romana. 250. 

Morsi proximos ampleBebantur 
Romani. I 5 3 - 

Mortuis gleba injeBa. 152. 

Mofesferia quinta montem Sincti 
afeendit. 250. Foria fecunda 
ex eo defeendit- ibid. 

Mos Perperum, pueris virilitatem 
exfecare. 168. 

-- Semiramidis inventum ■ ib 

— Domitianus primus prohi- Nives coBst. 

btiit. ibid . Noctis color. 

Motus in re venerea , ut viris ve~ \ NoBurnus gr affator, 
nus fit concinnior. 22 %. in Nominibus effe quid. 


MI- 
^ 3 f» 
ibid. 

242. 

Naris in cajis nominadi ■ 242 
Naufragis ungues d digitis rece- 
dunt, & quare. 123. 

Navigantes fuper contlratis navi- 
um dormiebant. x 1 4 . 

Naves Constrata. 1 ! 5. 

— Lapidaria. 163. 

— &uot in expeditione Troja- 
na. 89» 

Navium proris fignet deorum im- 
pofita. 127. 

Nautarum mores. n 3 ’ 

Neapolis. 249. 

Neronis proclivitas ad Poefin fub 
LLumolpiperfona adumbrata .8 8 
-- E jus HalofisTrojana. 88» 
Nivarium colum- S °- 

jo» 
233. 
76. 
161. 

IO. 

99. 


Mulcare, 106. Notare fibi . 

Mulieres in funere genas radunt. Notor quis 
144. 

Mulier fecutuleia. 76. axitiofa- 
204 

“-fine pedijfequis non prodi 
bat- 2 3 

— terra Chia fe incruftat • 3 3 
Mulfutn. 5 7 - Numida crufta- 

Munera dienat ali mittebatur. 4 9 Nomos modio metiri. 
Mufi palma coronabantur ■ 81. 

Myrtus. l 0 3 ‘lC"'V 

tu. 81 . 


" Poetarum coronamenti.'' 


Nova nupta comitatur longo ag- 
mine. 39 - 

Aox pro ccmtubitu. 1 0 3 • 

Noxa & noxia. 224 . 

Numantinorum fames , erumns.-. 

229 . 
167. 

63. 

O. 

|BsorSO labello. 2 3 3 • 

dicit qui lucerna* ex- 
R 2 " h urebant-- 


D E 

6 9. 1 Peculiare. 
61 ■ Peculi um- 
Pedes tollere. 


99 


I N D E X. 

hihebani . 

Odopeta. 

Officio fttt nuis. 

OiV6%ooe. 

Oliva matri deorum faerst, 

Oenopti. 69. & c . 

Operi. 163.; Pendula venus. 

Opimius primus author reponen- \ Peplus. 

di vini. 5 9- 1 Pera. 

Orbes, pro elypeis. 93 

Orchefira. 

Oris fluprum. 

Ofcillatio. 11 6. 

Ofciilum. ibid. 

ad Ofcula quid. 132. 

Ofculo iram finire ufitatum prif Petavonii. 

eis. 112. P et ovium. 

Ovidii ver/iss a Petronie mutua- 
ti. 241. 

Ovorum calyces periudebant ve- 
teres. 5 7- 

P. 

T ) Adorum gens Indica propin 

^ fimr si ZL-r. r si rt ^ ^ V 


Ii. 

67. 

50.: Pegma theatricum- 1 4. 

8 1. ; Pelagia falere, purpura, volucres 
136. 
iij- 
*S». 
160. 
ii. 
8 . 

3 *■ 
}!• 
129. 
ibid. 
ibid. 
ibid. 
*J 7 - 


Pf? caVginem. 

I§ 9 Perditi. 

1 9 ' Pervigilium Bacchi. 

— Cereris. 1 3 . Portuni. 
. - Priapi ■ 14. Veneris. 
Petavii. 


quosfuosdefunclosedut. 228 
Pallas amat Lucernas. 240 

Pidagogtts 1. pedifiequus. 102. 
-- idem magifter diclus. 102. 
— ltemcuftos. 102. 

Pagina in Comicis. 74. 

Pallas idificationem invenit- 9 - 
Pallium quadratum. 113. 

Pcdma coronamentum poeta- 
rum. 8 1 . 

Papaver- 3 


Petettini, 

F et auras, genus ludi. 

Petronii tnnomen 1 . multa cone 
munia habet eum Martiali: 
234 . co itamus Lucano. 139 . 
Petronius Turpili: anus. 
Pharmacus. I 3 

Phicafia. 7 7 - 

Philofophi helleboro catut purga- 
bant- 8 7. 

Pietas duorum juvenum. >83. 
Pila fparfiva. 4 0 • 

Pili Itifus ante lavationem. 4 °- 
Pinacotheca. 19 ' 

P irati t& catenis in Ihttere flant. 2 
Pifcationis q-iatuor in[tgn.era ge- 
nera. 


P apinites tres coronas obtinuit \ Placere, inter venerea. 


certaminibus Albanis. 
Paronychia. 

Pars pro mentula. 
Patrare, inter venerea. 


81. 

5 *- 

19? 


Planus. 

Platonici- 

Plaufor. 


226., Plaufiuum generet- 


«>< 5 * 

21 7 » 
76. 
101. 
9 ’ 

9 - 

Ikbs 


I N D 
Tieis fufcis paenulis indueba- 
tur. ' 1 9 - 

Ilunutrii- 66. 

Focula liter ut a. 3 3 - 

hetiuU militum , fervtles , & 
plsbeU cincht. 19. 

- Gaufuplns. 29. 

? 'iit e Lyrici- - 4. 

- muli foxis onerabuntur. 9 3 . 

- trimi t state legendi ■ 9. 

F silicem rodere. 2 5 3 . 

impiius in JEgypto OCCtfus. 172. 
Fnpyfma. 204. 

Porro Quirites; 28. 
Porthmeus- 177. 

Porticm Argcnautcfrum. 4 6. 

-Herculis. 6. 

Poture flumina. 245. 

iiteTuu Frifiontm- 174. 

P 'recantes verjus orientem EJfeni 
faciem vertebant. 246. 
? refla in funere lacrymas loca- 
bant. 142. 

Premiatores. 74. 

Premium. 1. prsda. 73. 
P«<5>2 historia. 209. 

Pro pane rogare aliquam. 1 3 . 
Producere verbum nuptiale. 3 8 . 
P remittere ad ccenatn . 1 6. 

Promdfldariunt- 5 3 - 

Properare fatam- 152. 

Profcholiant. 7 3 . 

Projequi verbum funer ale . 1 4 1 . 
n fi a o, Proficior , verba f acri fi - 
cantibus fidennia. 230. 
rotefllaus placet Laodamia. 227. 
funa Syriaca. 54. 

ueUa cum deabus cordata. 194. 
**r* mulier. ~ 15, 


E X, 

Purgamenta. 2 1 1 T 

Purus Cermo. 208, 

Pygicietcafxcrss, 223. 

Pyra. CL 137. 

Q^Vadratalitera. 44, 

j QuafillarU. 203. 

IQuerc&s lovifacr*. 8r. 

ga/ i» alterius rem furti- 
vam quarere volebat , nudus 
eam qu serere cogebatur. 1 09.’ 
— Lancem ante oculos tene- 
bat ■ 109. 

Quidam fefiulti vivi. 143. 
Quiritare. 2. 9. 

Quirita, re Propria porcorum. 1 3 4» 
R. 

O Aptim ludere. 41. 

Recellkltmia ■ 3 3« 

RecoBaanu-s. 233. 

RecoBusfenex ibid. 

-- ejus erigo. ibid. 

Reginas ac Dominas compella- 
bant amafias amatores. 19 6. 
Rei capillum & barbam fummit- 
tebant. 1.2 6. 

Rejponfainpeftilentiam data. - 3. 
Ritus deos evocandi. 9 3 . 

— amijfa invefiigandz. 1 08. 
- In circumdfione. 248. 
Rogus. 1 3 7 . 

Romulea cafa. 2 }8.&r feq, 

Rofa- ioj. 

Rudis. 37 * 

Ruina in theatro homines ab Cori 


bibantur- 


* 4 - 


S. 


QAbbata- 

^ Saburra . 


149. 
18. 

Sacrificium propter viam- t6t. 
R j ' Sagun* 


I N D 

Saguntina fames. 119.] 

Sampfiii. 246. 

Satyricon Petronii in plurts libros 
fuijfe distributum- I. 

— mera excerpta- J- 

Satyrion quid. 1 3 . Salena . 16 1 . 

Scantio quis in L.L. Salicis. J o. 

Scarus ■ 100. Scordalus. 1 o { . 

Scortum muliebris patienti*. 14. 

Scoti propinquos Juos defunctos e- 
dunt. 1 2.8. 

Scriblita. 61. 

Scytha propinquos fuos defunctos 
edunt. 228. 

Secures. 47. 

Selditcs cifio excuffks interiit ■ 1 56 
Semicinctia. 103. 

Sequefler. 2 2. 

Serotina poma, 61. Siticines. 

Servi colaphis, condylis & talitris' — Soboles. 
objurgati. 106.' Solea. 

— Lautiores rufis pennulis in- 

duebantur. 129 , 

Servis nequam fupercilia adime- 
bantur. 122. 

— omnibus communis rajura 

capitis. 122. 

Servorum greges, agmina,legiones> 


E X. 

• lecticarii. 107. liter uti. 122- 

- >■%»%.-. 70. 

- Miniftratcr- j 0 . 

- o-.voyfiac. 5 o. ofiiarius. 43. 

- Ostiarii comes canis. 4 3 • 


- Pocillator . 50. 

- Frducentes. 70. 

— Procurator- 46. 

- Publici, 108. SciJJor.6 3- 

- Stator- 1 88. Structor- 6o- 

- Symphoniaci, $1: 

Se farnum, 3. 

Sex vir augujtalis, 4 7 . 

Siclus duplex- 20. 

Sic;/. 20. 

Sirenum cum puellarum canta 

conlatio. 193- 

Sifirum. Ijl- 

198. 

26. 
ic6. 

Soleas pcfi lavatione fumebit. 4 0. 

- coenaturi deponebant- 4 °- 

- £«4 fervabant fervi a peii- 

btes. 4 °' 

-- Sicyonia. 7 7 * 

Solitem. 91 ’ 

Somnia expiare- 11 i' 


turba- 

Servos retraBos a fuga fiigmati- Spartana nobilitas- 


1 69. Somniorum quinque genera.it)- 


bus deformabant. 
Servus dpotione. 


28. 

23. Sputum contumeliofiim & re ^ 
50. giofum- x01, 

- d lagena. 50. d pedibus- 40. Statius quando vixit. z 59 

- adCyathu • f o. vinum- 50. Statum prsliantis componere 75 ' 

- Atrienfis. 46. Bajulus. 107. Sternutantes ominis caufiaf**^ 

- catkenatu.;-^ 3 . ePoSSpgt. 70. 

- Difpenfittor- 47. 

-gerulus. 107. 

• Infcripti. 1 2 3 dnfidaritis, 1 o 5 


1 ii - 


Mr« nyrris erat. 

\ Stilo veteres fcribebxnt. 

I Stilus parte una obtafus dterajj 


I N 

Ztluarium bellum . 

Strigiles. 

Struthiocamelus. 

Sui heredes qui. 

Summa quid. 

Summum bonum. 
Seu7reer.xsye7. 

Suppernati. 

Suppes : 

Supplices genua attingunt- 


DE X. 

>34- Torus nuptialis vefiibtes txomt 
9 3 * bamr. j g 

119 Traducere. 

158» Trdettitia humanitus . 

5 - Tribacca- 
15 3 - Tritonia. 

3 i- Tullia, quid- 
z. Tv^ifiad^-cg. 


>37. 


V. 


i? 

>49 

67 

9 

i37 

> 99 . 


z 5 Xf Alentes lumbi- zz 6 . 

-mentum- 15. (fi- dextra- 1 5 • Valgia,V algiter , Valgi. 133. 

Supplicia fumnta- >5 7 - £ 7 »/Z» marmorea ante fores tem- 

Suppumpts. 137- Z 1 ?»- 213. 

T. Veneris ftella navigationi prcrfpe- 

'T' Abula. 55 • »■«»*. 1 '4- 

Tabulus foederis fi gnare. 1 3,5 Venus Hortenjis. 197. 

Tantalus. 7 7 . Venus cur amdrit Adonim- 2. 3 5. 

-lapis ejus capiti imminet. 77 - Verbena Apuleio luftrago- 2. 29. 
Tartari propinquos fuos defunctos Verticem eorum , qui in vicinia 


edunt- 118. 

Tractare, verbi impudici- 227. 


Taurum tollere. 
Teioriaunde fiebant. 
Tempestatis figna. 
Tenedos. 


mertas, credebant veteres radi 
d Prcjerpina. 138. 


38. Fe/fei ex avium plumis. 


3 S 
>3 7. 


- Sabbatict. 
Vesticontubernium- 


66 . 

zgo. 

>7. 


90 . Veteres in componendis diclioni- 


90. 

44- 

73- 

186. 


• nominis origo. 

Tertie, in imaginibus- 
Thebanum par- 
Thejfalia- 
tibia & tuba tn funeribus. 1 99- 
Titulus pro pretio fiupri (fi' nomi- 
ne meretricis. 1 > • 

- fervorum collo aptatus. 44’ 
Tomacula. 

Tonjbres in deliriis habiti- 


bus nimii. . 66. 

— accubituri manus pedefque 
lavabant- % u 

-- Inter diu e foliscurjk naviga- 
bant . 118. 

-- Noeris ex fiderum motu. 1 > 7 - 
-- poft caldariam in frigidaria- 
cellam afeendere fidebant, q 1 
34 - Vota clam concipiebant. 83. 
104- Vinum Dominicum- 49 - 


" Veteranis in magijiertutn da — Opimianum. 5 9 * 

ti. 104.— eoru at as lagenis infeript*. 5 9 

Tyrocinium artis acie novaculo- —Inferium. 102. 

retufa aujpicabantur.ioq- Virgines peftilenri.et tempore im- 
mola- 


I 


motato.. 

Vitrea fra&st. 

— pocula. 

Vitrum flexibile. 

Vivere. 

VmbretticHS. 

Vngacs & capillos in flammo nau- 


N D E X. 

5 .i antiquitus- 
I 5 • ■ Vota quomodo exarabant. 
222 . 

68 . 

6o. 

4 


•• In mari fitflcepta. 

Vrbeautas vernula. 

Vrflet pr&gnans fi gn', fleat 
nem initio inflor mem natum, 
&: c . 244 

fragii periculo prafcindebxt Vvapenfiles. jif 

Hsc omiffa funr ia Indice ad notas, & loco fuo Alphabetico 


125 

1 

•M 

56 

horni 


A. 


referenda. 


D. 


JEgyptii choraula. 

* 33 - 

Deos fecit timor. 

239 . 

AlbutiUa meretrix nobilis ■ 

231. 

Diana eadem cum Hecate. 

2 - 34 * 

Allucinari. 

236.1 

— Trivia- 

ibid. 

Allucita- 

236.; 

Digiti canentes. 

23 ?. 

Amburhde- 

229. i 

-- Lingucfi. E. 

ibid. 

Amburbum. 

ibid..; 

fifecius, in re venerea ■ 

216. 

Antropophagi edunt propinquos j 

F. 



fitos defunctos. z 28- : Fames Numantinorum- z 19. 

'Automata. zz 6 . 2 3 5- -- Saguntina ■ ibi& 

Automattum. B. 255. Verculum- z) 6 - 

— taberna vinaria- 240. Feftra,ofiiu in flacrxrio- 1 3 8.& fc. 

C. 1 — pro fenestra. 2 J 9 

Caflh 'Romulea. 2 5 8 .& feq. Funem contentionis ducere ■ z 3 6 • 

— JE-gyptii. 2 3 3. Furentes pollicem rodunt. 2 i 5 

Crotalijiris. JEgyptii. 233.) G. ( eitit-zz% 

Cofm/ts unguentarius- 237. Gdau propinquos fluos defunctos 

Cofmianum unguentum- ibid. Gratiojior, in re veneret, zz~- 

Mi Le£tor errata qusedam , quoniam ipfe correctioni adeffe 
haud pomi, fic emendabis. 

■p Ag. 1 . in leg. te. momrehis-monaehis. z. fuccisa -fuccifa. fe® 101 ' 
bois- feminibus. 3. fuavitat -fuavitas. 4. tri£bs -frictis, fep tcei-t*?- 
tem. Ku\ouius-AuJbnius. 5. Socrates hanc, dele functum. 6. imp r0 ’ 
bus-improbis. 8. AppulcTus-^eppuleius. 12. ycf.vso7csicttry.vxt. > 3 -' 
•ttoxAscccy-tyae. 13. conricus -comicas 15. - Xscr i.xlr-- 

dele apud. 1 7. ele£tis-j» electis, mcnela-^ftlenelao. 1 s .haburra -faburra. : ■ 
hue-huc. 23. cado s-caefos. 34. Romule Sc- Romule cenes. 42. novis-ncu** 
®7- Vcgaizndri-Hege/andri. exterehropacir.a. ir 'tgociilatentrjori. 79 - 
capilli. 8 1 . Imperatoris. 107. indidmsn-indieium , 110. omnis-om:nif. ili 
HSUC&pcetemc. Ug- yy%?ysgas. item, 'iysXt-o gaexeoretr. leg- iy-^fl 

Z 7 noxo 7 reiv. item, ccsiygts, leg. tx.riy.cio. 1 5 I .Seplo-peplo. Plura erant, fet 

atjf.us lector facile inter legendam corriget illa. PRIAPtl- 


PRIAPEIA, 

SIVE 

DIVERSORUM POETARUM 

IN PRIAPUM LUSUS, 
lllujirati Commentariis •variorum. 

EX M U S A O 

SIMONIS ABBES GABBEMA. 


- 






:i o q o <-- . . ih 


■ r . . ;t 



SIMON ABBES GABBEMA 

ANTONIO CLEMENTI, 

Magni Theologi Ant. W a l .s i ex filia 
Nepoti , meo. 

I Nquiunt Frifiorum legati populo coram in the- 
atro Pompejo, ut eft apud acerrimum Annalium 
feri pto rem T acitum , Nullos mortalium 
ARMIS AUT FIDE ANTE GERMANOS ESSE. 
Hac legatorum vox in animum revocavit , me non 
uno nomine tibi obftridtum efie; idcirco ut aliquate- 
nus faltem fidem meam expleam clariflimo nomini 
tuo more majorum inferibo diverforum poetarum lufus 
in Priapum ; quibus fubjunxi Iepidiffimum illud Per- 
vilia?» Veneris, atque alia nonnulla viri Confularis, 
& propter fummam elegantiam & feftivitatem poe~ 
niahoc Cl. Gutberletbi , cujus fuaviflima vox adhuc- 
dum meis inerrat auribus : hodie quidpe interfui e- 
jufdem orationi inaugurali, quamde dignitate ac 
praeftantia fcholarum in frequentiflimo Ampliff. ac 
Confultiffimorum virorum concurfu , coram Sena- 
tu urbano , habuit , cum in eum deferretur dictatura 
fcholx patris fuprem a. Haecfi grata fuerint ex vo- 
to litatum cenfebo. Sed quando tuum Plautum , 
atque alia illa quefub lima ingenii tui verfantur, 
videbimus ? in illis multa a te correcta ac expla- 
nata novimus, matura •, nec nobis nec famas tuae 
tutius invideas. Eia fic vinces multos & te ipfum 

Hndem. 


a a 


I. bone. 


I. bone , quo tua te virtus vocat, I pedefausle. 
Grandia laturus factorum pramia. 

Manet enim te brevi magnae induftrim maxima mer- 
ces , nectitque tibi cara Academia gloriae coronam 
perennem . Accipe interim , dum majora paran- 
tur , votivam hanc tabulam, indicem animi in te 
mei , virtutis tuae. Val^. 


Leoard. Jrijiomm 

nx. XB. XI3 c iil. 


diversorum 


Pag. 5. 

POETARUM 

IN PRIAPUM LUSUS. 

Ad Ledtorem. 

\Arminis incompti lufus lecture procaces , 
Conveniens Latio pone fuperciliury. 
foror hoc habitat Phabi, non vefta facello, 
v Sec qua de patrio vertice nata Bea ejh 

Sed 

D lverforum Portatur, 1 ] Scripfe - 1 cottidie vifebant , unumquemque 
rur.c hujus argumenti poema- j verficulos aliquot jocofcs in facelli 
tia piures veterum , Catullus ; Ti- parietibus notaffe; quod heic con- 
bullius . Ovidius , Petronius. Mx- j firmari videtur , carro. 1. xti St 
biter, alii. Itaque ex eorum epi- xliv. Argumentum hujus libelli 
grammatis totus hic liter concin- ! varium eftr modo enim vel poeta, 
natus cft , St conflatus ab eo qui e- j vel puella aliqua.vel viator vel vil- 
pigramma illud libro prxpofuit , jicus Friapum adloquuur Inter- 
Mii incompti , &c. Et Ludens duin imo fepius Priapus furinus 
cro & c . Xam ne adfcribe- mafculini St feminini lexus ltu- 
rer.t hxc Parthenis noftro , po- prum fuadetvel.tmnatur ; fortem 
terat eos monere os hominis pro- fuaro miferetur , de tentigine *ua , 
bum , ita pudica , integri mores. ' de furibus , de pue.us la.cms fu- 

Sane Petronium hujufce“argumen- per inguina Priapi^ de notte mo- 
ti St nominis quxdaro lufillc-au- lentibus conqueri, Scalia plurima, 

cior Sidonius : &- c - Scioppius. 

, Carminis incompti. ] hinc 

ZtteMafihenfiumper hor.cs : Aufon accepu illud prooemium : 
Sacrifiipitis, Arbiter colonum . tmMm UH.vrcti- 

HcUefpomraco parem Priapo . . 1 Ponefupercilium. 

Quidam etiam ex Grscis nnros Pone fupercilium. 1 Supercilium 
Angulares eiufdem materis icrip- noc ,. gravidem. Marr. lib. 1 • ep 
iere. Interquos maximi nominis . Valer. Max.lib.vi.c.l 1 z.Harri- 
Euphrontus poeta. Strabo ,quum ' dum -uoque C- Sulpicii C-atli mariia- 
ceurbe Orneis fcriberet, ait re® -J ters! ferciiium. InCatalecb. vet .Poec. 
pium Priapi in ea futfle , »' J > i a Scaligero voigatis: Effetibi videor 

inquit, vgj c tzi-nrQAoeorcsoe Tmty,- \ demens , quod carmina nolim feribere 

aes le-Aatiui «aa w ®t 5 >. Scati- ’ patricie digna ftepercilio. 

v ", f r, r£ r 'Tres Se« cofflnieiiio- 

vrnanalnor/c. vx! 'ra'r , quibus virgini^ pe rp«n^- 

t ■ n -ix vir-pi-iTr lius gnara niaziti,l/ianam,veic«iB» 

tium annet, poft.c. xl i.Bar.n.um. « » c - 

lib. xyiv. adv. c.viir- N ihivero- hlinervam- Saeppm,. 
fenile fit in Wto Mecamadi &- *De patria J De pra ex Xib. 

eelium Priauo dicarum fuife,St ex ei. .. 1 rcp. Ub. ii. el. xx.r. xnfc 
•is Poetis ,qui adMecxnatem Juum c. xrxi. Sixlii. j,. 


6 Diversorum Poetarum 

Sed ruber hortorum cuflos membrofior aquo , 
Qui tectum nullis vefiibus inguem habet . 
Aut igitur tumeam farti pratende tegenda , 
Aut quibus hanc oculis adfipicis, i fi a lege . 

> CARMEN. I. 


AD PRIAPUM. 

T Udens hac ego tefle, te Priape , 

Horto carmina digna, rton libello , 

Scripfi non nimium laboriofe. 

Nec Mttfas tamen, ut folem Poeta , 

Ad non virgineum locum vocavi. 

Nam fenfus mihi corque defuijfet, 

Cafias Picridum chorum for ores 
Aufo ducere mentulam ad Priapi . 

Ergo quidquid id efl, quod otiofus 
Templi par ietibus tui notavi , 

In partem accipias bonam rogamus. 

Car- 


Sed ruber. ] Ruber dicitur propter j 
fafeinum rubrum. Catul. Sedet re- 
-uinctm cum rubenti fafctno . infr. C. 
Ixxi 1 1 . Horae. Iib. i . Sat. vm. 

^Membrofior. ] infr. c. Ixxix. faf- 
cinofum eumdem vocat , ob vafo- 
rurrr luculentitatem. 

Non libello.] Libellum 
hic accipitur pro taberna libraria, 
eo enim confabulandi gratia hone- 
fhores perfonas confluebant, ut in 
tonftrinis viliores. Scaliger. quam 
vocem etiam Catullo reftitu.it c. 
Ivi. 

_ Mon -virgineum. ] Si quis proye-: 
ctus audacias feribere hodie non [ 
dubitet, hortos locos efle nen vir 
gineos . nasfaxim pereat ille probe j 


& pugnam cum virginibus noftra- 
cibus cernat non bonam: quae om- 
nibus caeteris locis indelectatas & 
naufeantes ad lolos hortos ufque 
convolanr. quippe in quibus non 
cruentos non deformes Priapos , 
fed vero formofifiimos & nihilo 
deterius mutomatos juvenes repe- 
rire fperant. Scurppiur. 

Mentulam.'] Mentula, virga viri- 
lis. Martin, in Lexic. Fhilol. dedu- 
ci a indicator, mdex, 

quod fit fexus nota, nifi a Germi' 
meo u£ia?m/vir, quafi 
nept ' ut opinatur Goropius- Ita £ 
Germanis, j^aiitlfi£&£ PE &Gr^- 
cis caopeisc y 8c eaffeicr p36t cr ‘ 
VVeitzMu, 


Ob scC- 


/ 


7 


In Priapum Lusus. 
CARMEN II. 

PRIAPUS. 

f\Bfcure poteram tibi diceret da mihi , quod tu 
^ Des licet a f idue, nil tamen inde perit. 

Da mihi quod cupies fruftra dare forjitam olim , 

Cum tenet obfejfas invida barba genas , 

Quodque lori dederat, qui raptus ab alite facra, 

Mifcet amatori pocula grata fuo : 

Quod virgo prima cupido dat nocte marito , 

Dum timet alterius vulnus inepta loci • 

Simplicius multo eft, da padicare Latine 

Dicere, quid faciam ? crajfa Minerva mea eft. 

n J CARMEN 


Obscure.] Eft Ovii hoc Epi- 
gramma , ul ex Seneca colligimus > 
qui iilum verfi culum ex eo citat 3 
Dtim timet alterius vulnus inepta lo- 
ci, Scaliger, 


canis cum barba caput albicet capillis 
Lindenbrog . 

Lod .1 Ifthunc locum Murrhedius. 
Rhetor loco inluftrat infigni apud 
Scalicer Senec. Patr. lib. i. Conti, n. Na- 

'Ba.f Dare inter nupta verba inquit , Mam mantorum ai- 

cenfetur. c. r. c. i v. I fiinentiam , q«* ctiamfi pnmam Vtr- 

Oliml Olim defututo: Horat .'-'imius timid u rem iferet^em ,vt- 
Xon f, male nunc & olim fic erit. cinis tamen. locts ladunt.fi- h2C- la . 

invida.] Malim minruida.mfr. -- Sententia lib.i i- cap. XN 
‘Tredicare femtl cupido dabit iUa marito » 

Dum metuit teli vulnera prima novt, 

E Libero illud mutuatus eft carmine. Sic & Quintus Serenus 3 
Ohfccenos fi pone locor neva vulnera carpent. 

Pto femineo utero fsepius apud I Senfum ita quoque espreiiitl laur. 
lucret, eft etiam Locue. Qonfalius. j Caftn. 

IUa haud ver 'eum facit , & fiepit velle id, qui ejlis- 
Vbi illum faltum video olfeptum, rogo, ut altero fir. at tre. 

Latine'] Quid hocfitjam in Pe- ipoftulatum ad ipfum vemfienr , 
tron. adnotatum eft. jquod injuriofe nimis vocarentur 

guid faciam» ] Ti toS »5 Z-V&- \ proditores ab alas Macedonibus . 
*•, m Ariftoph. : « »3««- 

qlutf TJnytsc:. Scaliger . 


QiXSS espet 'iIuj c-yaf&hxt 9 


Unde jocus maximi 
Lrincipis , Philippi Macedonis . 
^Humii, qui prodiderant Olyn- 
Philippo, conqueitum oc ex- 


CraJJa ^Minerva mea eji."] Solent 
textoriis & fimihbus vocabulis uti 
feriptores fi quando de contexen- 

a 4 


8 


Diversorum Poetarum 
c A R M E N III. 

AD PRIAPUM. 
f^VBfcoenas rigido Deo tabellas 
Ducens ex Elephantidos libellis 
Dat donum Lalage, rogatque tentes , 

Si pictas opus edat ad figuras. 

CARMEN IV. 

DE PRIAPO. 

Q Uam puero legem fertur dixiffe priapus , 
t Verfibus hic infra [cripta duobus erit. 
Quod meus hortus habet, fumas impune licebit: 
Si dederis nobis quod tuus hortus habet. 


da oratione loquuntur. Ut deduce- 
re ver fis, &c. Sic Cic. orationem crafi- 
fio filo fer ip tam ait . Scioppitts. 

Obsccgsi s.lElephantis puella 
Graeca ctufovr.ojy varios 

coeundi modos fcripferat- Ex hujus 
ergo libris ductas picturas Lalage 
Priapi facerdosfufpendit , rogans, 
ut fe ihiprare velit & tentare , an 
omnes litos pictos coeundi modos 
fideliter imitari pofik. Scioppius. 

Ex Elephantidos libellis ] Mart.lib. 
xii. ep. xli 


CARMEN 

Kec molles Elephantidos libelli , 
a Sunt illic Veneris novem figura. 

Ubi novem illae figurx funt , de 
quibus Philxnis librum confcrip- 
fit. Infra : Tot figurat, quot Philxnis 
enarrat. Ex Elephantidos libellis 
Tiberi us, qui libidinofilfimus fuic, 
figuras depingi curavit, quibus cu- 
biculum iniiruxit. necui in opera 
edenda, ut Suetonius de eo loqua- 
tur, exemplar imparatx fcenxde- 
efler. Lindenbrog. 

Si pietas opus.] In Veteri Epigram- 
mate : 


Quales nec Didyma fidunt puella , 

Jnque modos omnes , dulces imitata tabellas 
Tranfeat : & lecto pendeat illa meo. 

Quod tuus hortus. ] pro vcctxdov. & potefl illud proverbia* 

obfeoena mulierum parte apudDio- le huc adludere : yXvxd cttZfp -- 
genem. quod&adnotatViaorius. '& x y i .e\oi7rvr® a . Arifio- 

Hic vero pro puerili. Hefychius \ n - . 

~ r phanes quoque nvetoJ nomine* 

quoque, soirrag , r n tipnpeiQy yj- r 

■ ■ Je d fioiisid.ee 

>.oy y^iyovovc. 75 mSlov. >.sc. y$cf yy; 

-ree/ Qts.ccyoye 

Ubi fimul adlufum aduulegium los quoque Bceotios qui hortoru-*- 
quo 2bundabanc Boeotii ; & ad ip- culturx valde dediti erant. E u j-‘ 


9 


In Priapum lusus 
carmen V- 

PRIAPUS. 

Q Vod 'Jtm ligneus, ut vides, Priapus , 

Et falx lignea, ligneufque penis : 

Prendam te tamen, & tenebo prenfam. 

Totamque hanc fine fraude, quantacunque e fi. 
Tormento citharaque tenfiorem , 

Adeo fiam tibi fsptitnam recondam. 

CARMEN VI. 

PRIAPUS. 

fUm loquor, una mihi peccatur littera, nampra, 
^ Pd. dicofemper, blafaque lingua mea esi. 

CARMEN VII- 

PRIAPUS. 

M Atrona procul hinc abite cafts : 

Turpe eft vos legere impedica verba. 

Non afiis faciunt : euntquerecla : 


pides quoq; Cyclope XeifcZ» * vocat. SczUgn. Imitatum inE, 




£uod metu hortus habet gratantz fufeipe mente : 
Sic fueris Lotus quod tutes hortus habet- 


: Hanc tamen in nullos tenui 
nvuidus tifus: TibuL lib. i. 


puellam adlubicum fuum paratam ; male Languidus unes: 


ftamanus , ac delicatus , horrere 

ivpeuvs atqxs impeditus, fuppeo tsr- 



Sos apis faciunt ) Catuli 
a r: ' facis o lutser/j; lupanar, irer -Rt*~ 
J nterefk. 


io Diversorum Poetarum 
Nimirum fapiunt, videntque magnam 
. Matrona quoque mentulam libenter. 


CARMEN VIII. 
PRIAPUS. 

t^Ur oh fc cena mihi pars Jit fine vefte, requiris. 

Qm.ro i tegat nullus cur fiuafigna deus ? 
Tulmen habet mundi dominus, tenet illud aperte'. 

Nec datur aquor eo fufcina tecta deo. 

Nec Mavors illum per quem valet, occulit enfem : 

Nec latet in tepido Palladis hajla Jinu. 

Num pudet auratas Phoebum portare fagittas ? 

Clamve folet pharetram ferre Diana fuam ? 

Num tegit Alcides nodofa robora clava ? 

Sub tunica virgam num deus ales habet ? 

Quis Bacchum gracili veftem pratendere thyrfo. 
Quis te celata cum face vidit Amor ? 

Nec mihi Jit crimen, quod mentula femper aperta efi: 
Hoc mihi fi telum defit, inermis ero. 

CARMEN IX. 
PRIAPUS. 


"f Nfulfifima quid puella rides ? 

■^Non me Praxiteles, Scopafve fecit : 

Nec fum Phidiaca manu politus : 

Sed lignum rude villicus dolavit : 

rmrcgfo fenum f veriorum Omnes u- 'pei vixit-Plin. Iib. x x X 1 1 1. C-IX- 
nius Ifiimemus agis. Pl2ut. in Cape, ejus Venus maxime celebratur. 
2 \eque ridiculos Jam teruncii faciunt. Piin. lib. vli. C. xxxvlii* 

C u a. ] Elegans , me hercule , PHn . lib . xxxv i . c- v. Pnidia* 
carmen , quod uno quaii obtutu lib. xxxyi* c. v. Val» Max. 1 1 1 ' 

omnium fere Deorum arma nobis c. vn. 
exponit, infr. c. xx. i „ „ 

fur.m. s.Jmarmoris fcui- **”•* 'fi* ^ 

pendi inlignis artijex. state Pcm- tnanon ” D ' ut & r«dss. 


II 




In Priapum Lusus. 

Et dixit mihi , tu Priapus efta. 

Spectas me tamen & fubinde rides. 
Nimirum tibi falfa res videtur , 

Adjlans inguinibus columna nojtris. 

CARMEN X. 

PRIAPUS. 


"VT Eprenfere caveiprenfo necfufto nocebo % 
Sava nec incurva vulnera falce dabo . 
Trajectus conto fic extendere pedali : 

Ut culum rugas non habuijfe putes. 


CARMEN XI- 

PRIAPUS. 


r\U£ddfttt JcYlOT Hectoris patente y 
foror y ut puto, Sibylla > 
jEqualis tibi , quam domum revertens 
Tbefeus reppmt in rogo ‘jacentem , 

Infir - 

Tu Priapus efto. ] Indicat ita im- cat notum eft. e2mdem & trabem 
polite fabricatum fuifle , ut necef- & pyramidem vocabant. Trabs. Ca- 
luin habuerit dicere. Tu ‘Priapus jtul, ep. xxvm. Pyramis infr. c. 
e $o , alioquin in ea caufla fuiife ut ' t x 1 1 1. Talus , Horat. lib. i • -Sat. 
! gnoraretur, Priapufne, an pute & vi 1 1 . _ 

inutile lignum. Sicpi&ores rudi; Qjjjed am fenior. 3 Claudicat 
idhuc feculo , & cum nondum verfus. Puto ita reftituendum : 
Ca gnaiita ars ad tantam excellen - 1 g^^dam fenior, Quod 

tiatc perveniftet , pi&uris fubfcri- £* aoe placet. Ita enim interpolatum 
^cbant, bic homo , bicafnus. a£Uas» j nven i -manafcriptc quodam, 
x. c. x. variar. Lindenb. quanquaro malas notas libro- Es 

Columnam.] Quam columnam di- • Tibuli- ita locutus eif. 

Vidi ego jam juvenem, premeret quam jentor ata: > 
xAiareirtem fiultes prateriijje dies % 
caliger. 


Vhefcu; rep perit. ] Eft Hecale. Petronius .• 

Be-tali: in ^Acrsa quondam fuit hofpit a terra , 

Pigna facris H-cale : quam Mafa loquer.ttbu* ar.n:s 
'Battiada veteris vivende tradidit avs* 


Integro 


12 Diversorum Poetarum 
Infirmo folet huc gradu venire : 

Bugofafque manus ad afira tollens , 

Ne defit fibi mentulam rogare. 

Hefterna quoque luce, dum precatur , 

Dentem de tribus excredvit itnkm. 

Tolle, inquam, procul, ac jube latere 
Scijfafub tunica, ftolaque rufa , 

Ut femper folet, & timere lucem , 

Oui tanto patet indecens hiatu , 

Barbato macer eminente nafo , 

Ut credas Epicuron ofcitari. 


CARMEN XII. 

P R I A P V S. 

"D / Edicere puer, moneo: future puella : 

Barbatum furem tertia poena manet. 

CARMEN 

Integro etenim libro Callima- Ita e. locus ille legcnduVeft. Sic 
chus hujus paupertatem celebra- Caligula Liviam VlyJJem fiolatur» 
vir- appellabat.llanc autem ad talpsjtit 

Stelaque . j Stola matronarum ni- doquimrFiaccus,demifFan 3 
nica proprie dicta , licet apud ta ad oram ornatam docuit. Tur- 
Gratcos , & barbaros pro commu- neb.lib.xxix. &; ex eo piures- Ubi 
ni vefte , & maxime virili accipia- duo iniignia in cultu matronarum 
tur. Cic. Philippica, n. Sumpfifii notat , vittas queis crines ligab2n- 
virilem togam , quam Jiat i m jio tam tur, & talarem tunicam 2C'.uC2ir.* 
reddidijli. Eodem plane fenfu ille itita cultam. Secus in Libertir.is 
apud Petron. Quid ille alter , qui d.ie quarque viris morigerabantur. X»' 
toga, fi olam tamquam togam fumpfit ? . bull. el. vi . 

Quamvis non vitta ligatos 

Impediat, crines 3 nec (lola longa pedes. 

De infiita Horat. 

Quarum fubfuta talos tegat infiita vefie. ... ... 

L T bi Acronj Quia matrma fiola ic- nunc , id eit , gingivam plose-- 
tuntur demijpz , ufque ad imos pedes , : veteris , fugiat, nec inferi rur:^- 
cujus imam partem ambit infiita fiib - ; velir. qui locus interca dum-' 
fiuta. 8 cc. vide Ferrarium lib. it i . fum relupinas tuum & elevas ace- 


c - xvii. de ReVeftiaria. 


. minere facis , t2nto hiatu ca rp---* 


pi^erri- 


Et timete lucem.] Ita quidem e- patet', ut quis hominem p : § e - 
menda vit bcaliger, cum antelege- mum, & Epicuri de grege por --- 2 
retur : & timere locum. Ego iic le- ofcitari credat. Sciopptus. 


gendum pa:c:r„ £~ l 0 cum 


Tertia P ce x a.] Turpit' 


oie. dic tuo denti , ut locum quar per cs peragatur, figniSca-^j 


/ 


In Priapum Lusus. 13 

CARMEN XIII. 

PRIAPUS. 

T T lic huc. quifquis es, in Dei falacis 
Diverti grave ne puta facellum. 

Et fi node fuit puella te cura , 

Hac re quod metuas adire, n/tn efit , 
iftuc Ccelitibus datur fereris. 

Hos vappa fumus, & pufilla cult i 
Ruris munina: nos pudore pulfo 
Stamus fub Iove coleis apertis. 

Ergo quilibet huc licebit intret, 

Htgra fornicis oblitus favilla. 

CARMEN 

quod Galenus in exordio libri 1 i • , eas , quot pura* habuerit. Deus K.?- 
Simpl. medie. Lesbiari dixit, nitui- j ait, ut ad fuum facellum di- 

rum a Lesbiis , apud quas primum j vert2n c praetereuntes , non eis o- 
obfccenitas illa exorta traditur. ‘ e fTe, puras nodes habuifle. Sca- 
Ql?ia vero in ore haec exercetur' /iffer pi ur ‘ a pete a fBriJJonio formul. 
^inanitas, merito , capiti non par- j ^ x . Mercurial. lib . 1 1 . Var. le&. 
o, dixit Lactantius, lib. vi.c.xxiii. 1 c xv Sebafi. 'Caftalicn. Annot in 1 . 
mfr. c. xx 1 . Hic cunnum , caput hic , R e g UI?3 . xx i. 

}Tcbcat ille nates, id eih os ad mru- j p ac T£ ^ Hac re> pro ideo , ea de 
mationem , non autem capnt falce 1 C2uf p a> Vafer. de Ealifcis pifer. hac 
*ut fecuri. amputandum. Elegans . re c er fuit. Varro: Hac re mc- 

Epigrammat. Scriptor. Corve fatu- ' dicos exCjU f !tl7n convocabat , ut con- 
tatsTy quare fellator haberis , Cum ca- vfl \efrrret- 
put inirarit mentula nuda tuum ? , r . hh< . J, 

Corvos enim ore coire , nbn'fine 

«rore, cujus nos & A rittoteles & “ hommesr.ihd. vocantLatm. 
Plinius admonent , fuit olim exi, Ca “^ S f& 

ftlmatum. Qui inrumanti parent , + f ”*** ? ™ qU °' 

cruique ferunt obfccenitarem , ore que °ZnlM ad eam rem ufurpant. 
morigerari dicuntur. Suet. inTiber. Plin- lib. xiSr. c. xx. Sc ibi Dale- 
M agius. champ. 

nigra famicis , j Sic C. Caefar B>- 
huc huc quifquis es) Veteres con- f hjnicy. s fornix, & fabulum Nicome- 
cubmi abiiinebant rem. divinam j ^ ^ didiisfuit. In fornice profia- 
duri. quod Latine dicebant P*tf £ ; ^ anc meretrices, ac ufurara corpo- 
habere, ut Graece ovyr<£*{v , dyyMS [ r £ s & f u j copiam faciebant. Horar. 


*)£***. Plaut. Afinaria: Si forte pur: 
"-ille habere dixerit s Tot reddat fptft- 


Iib. 1. fat- 11. quod jam fatis ad 
Petron adnoravirnus. 

MODES- 


14 Diversorum Poetarum 

CARMEN XIV. 

PRIAPUS. 

f^Ommiffo inibi non fatis mode fi as 
^ Quicunque attulerit manus agello’- 
Is me fentiet effe non fjsadonem . 

Hic inter frutices loco remoto 
Dicat forfitan bac (ibi ipfe nemo 
Praei fu ;n fciet effe me. fed errat. 

Maenis te ft ibus ifta res agetur. 

CARMEN 

Modestas.] His concrariz \ verofquos elegiter pares vocatFli- 
funt furaces, mala, improba . f nius) ita nominarunt, quod & ipf: 

j Magnis tejiibus .] Teftis , o pcccgjvs fi&gJvgsg Tqs ccppsvatjfJ^. Idcirco 
ex antiqua lingu~ Gratca & ambigue luilt Piautus A^phitrcc- 

vjigiv&s 'nvs oioVpccvs ne ’ 

A L. JWihi quoque ajjunt teftes : qui illud, quod ego dicam, ajjentiar.t. 
AM. Qui te fies. AL. Tejies. AM. quid tejhculare ? 

Nam, ut erat mos veterum > ver- j teliigebat: extefte , Tefikulari. ut 
bum formavit ex re, quam non in- * Ariltophanes ^strp&lpe&cxizxeccf;. 

-c *— — * l^ffzg^Os&^y 

Ti ygCfOCbCUiefCiS 5 — — 

At dedita opera tefiicstiari dixit pro eo, quod Graeci be^tmcy.cw 
Ariitophan. 

O V7c.'ixv<nts 9 ov ez&retTzzcs , cv 
OVJC 

Sicut & dicebant a] ut ego puto , puellitari interpreta- 

pudendo muliebri, quod Laberius' ru $ ®*t: 

Quatiam tjqs dementia fup polit ores facit 
Cum cano eugio p uelliiarier f 

Nam Eugium (quod & Grsecum leorum familia erat : at non iu. 
ipfum quoque eft di tS^Aioy) eft Cliterno Cliternini. Quin & n0 ' 

ii Unde eoUi Cliternini ““ ***** 

Ciceroni, quia videntur adindere eoco %°’ 5 uod adyerfanus Te 

non adC' : r?r^.,„ j T renniLannvmus nominaoaror. A 

fed I frfr ™ oppidum Itah*, m apu d Donatum i egoBt .ju-^- 

r ficuc ab °P' Ac , *«■ 

p.do Lanuvio, LanuvinonunCc-i Sctttigtr. 

exuUib™ 


15 


In Priapum Lusus. 

CARMEN XV. 

AD PRIAPUM. 

f\Ualibus Hippomenes rapuit Schxneida pomis • 
^ Qualibus Hefperidum nobilis hortus erat : 
Ouaha credibile eft fpatiantem jure patertta 
Nauficaam pleno /ape tuhjfe fmu ; 

Ouale fuit malum , quod littera pinxit Aeanti» 
Oua lecta, cupido paci a puella viro eft : 
Taliacunque puer dominus florentis agelli 
Impofuit menfi, nude Priape tua. 

CARMEN X VE 

PRIAPUS. 


Q Uid mecum tibi circitor molefie ? 

Ad me quid prohibes venire furem ? 

Accedat fine ■ laxior redibit. 

CARMEN 


Qualibus Hipf? emanes jT&ujus etiam ] St auficaam.'] De illa vided. Hcrmer. 
Hippomanis & Atalanta: fabula,! conti . ] Profe&us & facra Dia- 

per quam lepide ab Ovid. lib. x. & \ nae Acontius , qua: in Delo infula 

maris jEgei omnium Cycladum 
clarifiima , ex frequenti virginum 


a Servio in 1 1 1 . jEneid. & a Sidon. 

Apollin. in Panegyr. ad Anthera. 

<lefcribitur. a Lutatio in vii. fu- 
praftatii Thebaide duas fu ifle A- 
ralantes dicitur alteram Arcadi- 
am , alteram a Schceno nobilem 
c urfu. Vide Gyraldum late difler- 
^tem Dial. xx. 

Hortus.] Dicdor. lib. v. bibloth. 

Itsro tibi fane per myJHca facra Diana 
2 de tibi venturam comitem , fponfamque futuram. 

Atque illud ad pedes puelise pro - fures intrent. Circare eft mpioa 
J c cit, quir fraudis mfeia, cumim- 
^dens legeret, vifa eft fc uxorem 


eonventu celebrabantur , in amo- 
rem vi fse Cydippes puella: nobilis 
excaluit. Sed cum illam ob gene- 
ris imparitatem non audere in 
fuum amorem folicitare , novam 
comen tus fraudem, in pulcerrimo 
pomo fcripfit duoshofce verfus : 


circurre. Hinc Vegetius Crrcaiore: 
vocat , qui vigilias circumeant # 


i O IjUl > • 

contio paciici. Nam qua: ante qjxosremdier hodie dicimus. Sciep~ 
e °s in templo Deliae Diana: dice- pius, adi Scalig. ad lib. i. TibuL 
« n , tur » rata e£e debere lex erar. 'Steweech. ad lib. m. Veget, c. 

vi ir. 

Circito a] circiter eft cuftos , Laxior redibit. 3 infr. c, xxx i . c- 
^ Ul hortum frequenter obit» nexivi. 

£c quando . 


Diversorum Poetarum 
CARMEN XVII. 

PRIAPUS. 

f^Omtnoditas hac efl in nostro maxima ‘pene , 

^ Laxa quod effle mihi f «mina nulla potefl. 

CARMEN XVIII- 

AD PRIAPUM. 

"C' Cquando Teiethufa circulatrix 
1 Oua clunem tunica tegente nulla 
Extis aptius , altiufque motat 
Criffabit tibi fluctuante lumbo ? 

Sic ut non modo te Priape pojjet , 

Privignum quoque fed movere Phadra. 

CARMEN XIX. 
PRIAPUS. 

'TflUlmina fub Iove flant: Neptuni fufcina telum : 

Enfle potens Mars efl: hafla Minerva tua efl. 
Sutilibus Liber committit prdta thyrjis : 

Fertur Apollinea mijja flagitta manu. 

Herculis annata eji invicta dextera clava : 

At me terribilem mentula tenta facit. 

CARMEN 


Ecqtiando. j Omnino videndus 
Gifanius in indice Lucretiano , in 
voce Et quantus ; multo enim ibi 
corradit huc fpe&anri 2 . 

Tkeiethufa. ] Hic & iri Mart. per- 
peram fcribitur Theletufa . Aute- 
nim JzcXtJovcrzc , aut tbX tjovffzsc,. 
Videtur autem idem autbor illius 
carminis fuifie. 

2\ota Suhunanas intsrTeletkufa puel- 
las, &.C. 

Scaliger. 

Criffabit .] Proprie prurire. Ver- 
bum Tarentinum, yjr*.- 

(£y. non a scvic-ozc. Sed qucd alii 

dicunt , ipfi xstticZ* > vel 

- »• r ~ ' > o r 

yt tTngteAvicti , ctyltTZ'} 


\\‘ 7 nptx,g/.c'£c-(&’, x-vicsziy Criffare. > 
! in r, ut mora, tpovicc, Furi*- 

j (Scvccu furere. y,vi(pcc?, Crepus,crep«fi 
i culum : yd/icor^ , Crifpus , ut *~ 
\ar<&. Vyayjf. , qroma- j nati^U- 
yjic- Gromaticus. ScaligeT. 

TluSumu lumbo ] Vid. quzi» 
Petror.. adnotamus adeav«- 3 > 
I Clune Agili. , 

Herccii s.] Ob^ ^ erCU - n _ 
| femper cum clave pingebatur , j ^ 
1 terdum etiam cum clava , 

: & pelle leonina , ideo Tertud- • 
voce hstc omnia comprenen ~ 
i S cyta l ofagi ttips fligere um eum ' c 

li4odepallioc.iiii : ^^ r *. 
Terribilem . ] CQlumeU. Iib- 


J 7 


In Priapum Lusus. 


CARMEN XX. 

AD PRIAPUM. 

r^Opia me perdit : tu fuffragare rogatus , 
Indicio nec me prode, Priape, tuo. 
Hac quacunque tibi po fui vernacula poma , 
Defacra nulli dixeris ejje via. 

CARMEN XX r. 

PRIAPUS. 


Tfcemina fi furtum facit mihi, virque, puerque : 
Hac cunnum , caput hic praeeat, ille nates . 


C ARME N 


^Arboris antiqua numen venerare Ithyphalli, 


Terribilis membri. 

Fetron- Ter corripui terribilem ma- 
nu bipennem. infr. c. lvi. Qua me 
terribilem facit videri. 

Copia.] Priapo quxritur ali- 
quis tot rogatores fe pomorum fua 
caufla pati , ut nec deo ipfi ponere 
ea audeat , nifi fub obteitatione fi- 
ientii. Scribendum igitur puto . 
Copia me perdit. , tu fuffragare, rogan- 
Commedat oblationem fuam 
Priapo. Cseteruin omnis lepor in 
vocibus Sacra via eft: Nam intelli- 
git utique poma illa clanculum , 
qua: ut hic de /aera via ita 2 Petro - 
dio 'Dearum beneficia adpeliantur; 
qua: perpetua materies jocorum 
ia iftis epigrammatis eft. Ne igi- 
rj r incivili fatigatione opus ha- 
poeta rogat ne indicium fa- 
ciat quas poma ipfi obtulerit Pria- 
Pas , veiut antea copia peritorum 
P er ‘“ enemus. 'Bartbius. 

Sacra via . ] Kulla via hifioriccrum 
faiptis celebratior Lsgitnr . is omen 
•^xit afcedere inter Romulum Sc 


Tatium Reges ictum , quodnun- 
^quam fine prarvio facrificiorum 
■apparatu, patet ex lib. 11. Hali- 
cam. meminit Seneca , qmviam 
i facram celeberrimum hocum 2 ppeliat 
lib. de confol. ad Mare. c. xvi . e& 
ante illum Afcon. inorat. 11. in 
Verr.Totam autem velis intexit C. 
Caefar, ut Sz forum Romanum cui 
vicina fuerat. Plin. lib. xix. c. 1. 
ibique Julius Dictator habitavit, 
ut liquet ex Sueton- in ejus vita 
c. xlvi. & quod miror omnes ur- 
bis tcpographo&omifiiTe , figna foe- 
deris initi in-ea extabar.t, temporeSer- 
vii Honorati , regibus diverfo itinere 
verdentibus , Romulo a ‘Talatio , Tatio 
a Roffris , ad verf. dcxli . lib. v 1 1 1 . 
Celebre hic & a multis rerum ve- 
! nalium emporium rufticis in ur- 

: bem corr. meantibus, St t ructus vil- 
lices conferentibus. Varro de RR. 
! C. II. lib. i- T iempfferus. 

C c s s v M-l itupra Caput 
inrumandum; nares pacdicandas. 

U bCS^TS-VM. 


i8 Diversorum Poetarum 
carmen xxii. 

PRIAPUS. 

Q Utcunque hic violam, rofamve carpet , 
Furtivumve olus, aut inempta poma : 
Def ocius pueroque fxminaque , 

Hac tentigine, quam videtis in me , 

Rumpatur precor ufque, mentulaque 
Nequidquam fibipuifet umbilicum. 

CARMEN XXIII. 
PRIAPUS. 

TTlf me cufiodemfcecundi villicus horti 
■ ■*" A Mandati curam jujUt habere loci. 

Fur habeas poenam, licet indignere, feramque 
Propter olus, dicas, hoc ego, propter olus ? 

CARMEN XXIV. 
PRIAPUS. 


TT Oc fceptrum, quod ab arbore ut recifum efi , 

•* -*■ Nulla jam poterit virere fronde : 

Sceptrum, quodpatbicapetunt puella : 

Ouod quidam cupiant tenere Reges : 

Cui dant ofcula nobiles cinadi : 

Intra vifcera furis ibit ufque 
Ad pubem, capulumque coleorum. 

r CARMEN 

Sceptri? m-j PefHvifSme -77 x g ea e ; e x Homero ; 

N&jf CxSstFi&V, 7BUS9 CVTTsls 0V?ib.SC 

<f> voret, GZPcffig: tzlcLvj ca> ogscffi AsA otorzy. 

Regnum adfectant feminae, iccir- Reges- ] Perftringic libidine® r 

co fceprro indigent. guni & imperatorum »4“* ts lC c- 

'Tat des. ] Tat hieta in Venere culcit2S fecerur.c , ut Cx&n - ^ 

eft , qui patitur, infr. c. sL c. medi , Cicero CraiTo , aul 2i - 
slvtiD Scioppisu, po*** 




In Priapum. Lusus. 

CARMEN XXV. 

PRIAPUS. 

T)Orro (nam quis erit modus Omrites ? ) 
•*- Aut pracidite feminale membrum , 
Ouod totis mihi noctibus fatigant 
Vicina fine finetpr uri entes , 

Vernis pafferibus falaciores : 

Aut rumpar, nec habebitis Priapum. 

Ipfi cernitis exfututus ut fim , 
Confectufque, macerque pallidufque 
Oui quondam ruber , & valens folebam 
Tures cadere quamlibet valentes. 

Defecit latus, & periculo r am 
Cum tu fit mifer exfpuo falivam. 

CARMEN. XXVI. 


A 
A D 


PRIAPUM. 


T~\Elicia populi magno notifiima circo 

Qutndia vibratas docla movere nates : 

C- mbala cum crotalis, pruriginis arma, Priapo 

Poxro] V. N. I. 2.3. Petron. i ra, maxime vero omnium palleres, 
verba, invocare Quiritium fidem. ; Cum Ingolitadii agerem vidi e re- 

£>*od totis. ] Aut Hapitiofa ine- 1 gione Mulari mei paflerum coitum 
quitatio mulierum, ut Mutuni Ti i vicies repetencem, & inde adeo ad 
tiniiapud Feftum , & Arnobium : ^rmnnrpm datum - ut avolaturus 
au: € *t id, quod alibi dicit ; 

0 ficula dat medio fi ejua puella, viro. 

Scati*. 

Vernii pafferibus. 3 Omnia verno 
:e «npore in Venerem fune pronio- ] - 
Cymbala cum crotalis, j Audtcr Copae : 

Copa Syrifia caput Graia redimita mheua 
Crifpum fiub crotalo ( id eft , ad iOnura 
crepitaculi ) dotla movere Latus . 

Create. 1 Crotalum perperam Figura primum variabant omnino. 

infundit cum Siibro vir domus. Aoe en:m eras oblongum 


Ponit, 


languorem datum , ut avolaturus 
in terram decideret. Stioppiu*. 

MaGSO notifiima Circo ] Fufe 
Liplius lib. i . Electorum . c. xi . de 
more in fcenam producendi fcor- 
ta diilertat. 


20 


Diversorum Poetarum 

Ponit, & adducta tympana pulfa manu. 

Pro quibus, ut fsmper placeat fpectantibus, orat , 
Tentaque ad exemplum fit fua turba Dei . 


CARMEN XXVII. 

PRIAPUS. 

r qui non bene cogitas, & agri* 

Carpendo tibi temperas ab horto : 

Padicabere fafcbio pedali. 

Quod fi tam gravis, & molefla poena 
Non profecerit: altiora tangam. 

CARMEN XXVIII. 

AD PRIAPUM. 
f~\ B feceras peream, Priape, fi non 
Uti me pudet, improbifque verbis : 

Sed cum tu pofito Deus pudore , 

Ofiendas mihi coleos patent eis , 

Cum cunno mihi mentula efi vocanda. 

CARMEN 

briatuminima fui parte , cancel- ' fpeciei metalli , varios fcnos edunt- 
larum trajectis virgulis , & ur uno ‘Tignorias. 

verbo dicam, laminas, & prasterea ‘Tonit.1 id eft, confecrat.V. qux 
nihil ; Illud ( fi Euitathio lliad. A in Triumviros amorum adnoca- 
credimas. ) vas e tefta , ligno aut mus. 

asre , quod manibus tenebatur, vi- ^Adducia . ] Nam tympanicas al- 

detur autcoilifum, fonitum edi- teram manum ad fe reductam ha* 
difie, ur indicat Plinius de marga- 1 bent dum tympana terunt, 
ritis loquens lib. ix. c. xxxv. Cro- . Pjsdicabere. 1 Cum pasdi- 
tali crepitus onocrotalo avi no- cationemfignific 2 re vellent ^gyp- 
men videtur i mpofuifie, quod vo- tii , geminas pingebant perdices , 
cem forfan edat ciconias finnlem , , quas cum viduas funt , fe invicem 
quam & ipfam crotaiiftriam appel- < abutuntur . Plinius quoque pro- 
lat Perronius, at ADgyptii crota- j milcue iniri fanetur. Forfan iico 
lum , fi Joanni Sarisberienfi lib. j libidinofiffimus homo Heliogaba- 
viii. c. xi i. fidem velimus habe- l^s , in pulvinaribus cu!citrilq u ~ 
re, qui & addit; Crotala quoque dici fubfiem i fibi voluit perdicum p* u ' 
pmoTiU fphsrt&lKStqua quibufEam gra - : mas- De turpiiuma hac re 
nis inter pojitis , pro quantitate fui CT ; veteres, 

A * 


In Priapum Lusus. 21 

CARMEN XXIX. 

AD PRIAPUM. 

F Alee minax, & parte tu majore Priape : 

Ad fontem quafo, dic mihi qua fit iter.. 
CARMEN XXX. 
PRIAPUS. 

T 7 Ade per has viteis, quarum fi carp feris uvas , 

* Ouas aliter fumas hofpes habebis aquas. 

' CARMEN 

Ad fontem.] Solent adve- ' dea3cx£s , & , ut jEfchylus loqui- 
“ > aquaturi eunt . fcifdtari j mr . & quafi ma- 

°»v«os de fonte, unde eiceto pr 0 - In» ad a!i id ducere. Iccirco ita 

”t . <—*£• 

e 2\ec monjbrare -vias eadem nifi fkcra colenti , 

Qua fi tum ad fontem folos deducere -verpos . 

Id eft.Mofes vetuit nifi facta ea- OH™ & Mercuriis ipfis & 


Terminis vialibus veretra longa , 
6c iramar.ia , ut Priapis , attribue- 
bantur. Quod 8c ego Romae in ae- 
dibus Cardinalis de Cadus vidi, & 


dem colentes, hoceftjus Judai- 
cum, ad myfteria illa admitti : ut 
qui eam do&rinam quaerunt , ex- 
cludantur , nili eandem legem co- . 
iant. Unde adparer Grammaticos ! P ac « ex d ’-^° Phdofcphi , qui m 
perperam ad fabulofum fontem gulofum , &libidinofumadole<ce- 
Corn. Taciti haec retuliffe : quum tem tempeftive lufit, quod fmulies 
fit proverbium, quatere fontem. Hic effer tois (fui nihil nifi ca- 

vero non eft proverbium , fed fim- put & penem haberet. ErgoPriapi, 
p.exfenfus. Quur autem ignotus,feuHerm3tDiiviales,qui&digi- 
& ignoras Stionarus viarum acu- tum intendebant ad fontem. In 
ftode hortorum quaerit viam ad numifmate argenteo ab una parte 
fontem , quum ipfo cuftos intra Mercurius petafatus, ab altera via- 
ftpjta hortorum effer ? Sciendum tor cum pedo , £c cane in r culptus 
friapos, & Hermas, vel Hennulas elt. Quare hic Priapus quem m- 
«Marfyas etiam in compitis , tri- ! terrogat viator , non magis eft cu- 
viis &’ quadriviis poni folitos,iiosv:tium,quamviarum,velpo- 

cum virga in manu, qum monltra- tius utrorttr.que. Scaliger. _ 

ter iter ad fontem. Et quantum ad guur ai:tcr fumat, j Minatur uii 

Deos Viales , utvocar Plautus, ni- ©~ f/jxtwr.r. Quare o- 

hil intererat, Mercurii an Priapi ef- p u t ei lotione ad os. Iccirc-. Mare. 

Sua tibi parte fus efi, Gallia r Km ^ a quam. 
h*am & illa quoque —i -ri yjc \f*3- fumus aquam , q' J 2 m lr.ititue- 
Igitur, aliter ras. Nam qu* tibiae > ibenuum , 

o , 6 b 3 


22 Diversorum Poetarum 
CARMEN XXXI. 

T~\Onec proterva nil mihi manu carpes , 

Licebit ipfa fis pudicior Vefia : 

Sin hae mei te ventris arma laxabunt , 

Exire ut ipfa de tuo queas culo. 

CARMEN XXXII. 

PRIAPUS. 

T 7Vis aridior puella pafiis , 

^ Buxo pallidior , novaque cera , 

Collatas (ibi qm,fmfque membris 
Formicas facit altiles videri : 

Cujus vifcera non aperta Tufcus 
Fer pellem poterit videre harufpex . 

Oua 

ea ad eluendum os opus erit. Sta- [ Sis pudicior Vejla. ] 'Tudita ma:-s- 
liger.v. Mercunal. lib.vi. var. leti \na , qujt marito conrestaeft. At 
c. vi. G. Canter, lib. i. nov. Icci. I Hic pudica , quse omnino virum ig- 
c. x» J norat. Plautus : 

Tam a mepudica efi , qu&m fi foror fiet. 

Htfignatam 'virginem in eum fen- /Etlib. xvi. ad Act. Verum tamen fi 
fum dixit Lucilaus , illasfam , in- \ pares aque inter fe , quiefcendum. fini 
violatam. Tei^ntius dixit inte- . latius manabit , & quidem ad nos, 
gram a viro. Cui refpondet contra- ! deinde communiter. 
r:um, imminuta virgo. Imminuere U v i s aridior ' Simile iere Epi- 
virginem du&v. Apule- jgramraa eft: apud Catullum inqaO 

jus: coram virginem imminuiffet pa- ^urii eiufque parentum maciei 
rata conflantia. & Plautus imminue - j deferibit. Scioppius. Etiam Graici 
re pudorem. Scaliger. I hominem exudum cstrzeCnoce vo- 

Sin\ Eleganter hsec particula fic | eant. Lucillius paffos fenes dixit» 
feparatim ponitur, pro fi non , fi J Perfius apricos. Seal, 
minus. Cic.x. ad Art. ep. vi. Si | "Buxo pallidior . ] Etiam GtzciS 
vir effe volet , praclara erze/joi$cc r znvg d^gove 7 rv%lv%g vocant. 

Sin autem j erimus nos , qui fhlemus . ■ Cujus vifcera .] A Plauto accepi*-- 
Quin exta injicere in Sole etiam vivj licet. 

Ita is pellucet , qua fi laiema Foenica. 

^Aperta vifcera intelligit , quum vocabant Fifiiculare, a 5ilb jecoris, 
apertus elt venter. K2tn 2lioqui.ut a miilo JVifiiculare. Apu’ e J u * 
rimari exta * hoc efi JvGc?&c-rei > > de Datmonio Socratis : velfo?» n} fi 

confit- 


In Priapum lusus 




Oti£ fitcco caret , atque -petra pumex , 
Nemo viderit hanc ut expuentem : 

Quam pro [anguine pulverem, fcob emque 
In venis medici putant habere : 

Ad me nocte [olet venire'. & affert 
Pallorem, maciemque larvialem 
Ductor ferreus infitiaris , eque 
Laterna videor fricare cornu. 


CARMEN XXXIII, 

PRIAPUS. 

"VT A]adas antiqui, Dryadafque habuere Priapi: 

’ Et, quo tenta Dei vena fubiret, erat. 

Nunc adeo nihil efl, adeo mea plena libido ; 

Ut Nymphas omneis interiiffe putem. 

Turpe quidem factu : fed ne tentigine rumpar ,* 

E alce manu pojita fiet amica manus. 

CARMEN 

confirmandis , -vel extis fifiiculandis. audi Laternarius, aut laternas opi- 
- Marcianus: fificttiat is extorum pro Ji- 'fex, videor mihi fricare laternx 
*i».Idem'aiibi: Hac arusficio exta fif - ; cornu. Idem. 

ficui ant admonentia quadam Scalig. i Tricare cornu.'} Corneas laternas & 
DuSor ferreus.^ Ducere \Xeun{v . ! hodie funt & prifcis fuerunt inu- 
Cifularit quiam infulis multa cpecal i Iu- Plaut. Aulul. Vulcanum 

b,sd quas deportafcancur da:nnati j m cornu conela[um gerit? Pun. ii». 
2 d opus in metallis faciur.dum-Igi- XV I . Vrcrum canibus harburiSeptcm- 
«tt tamquam Zf vi . : ‘rio,,aUipyant. apud tutamina, 

deor mihi ferrum ducere : aur ^ tricent argue ctmmlumn 
«equam laterna fricare cornu. Urr.u jundunt. fidant re- 

va~ r •- r ■ , t1amexvei1c1s.M2ru.Ap02.J-em- 

autem Eciipusm utroque ver- _ r & 

v* , - r- - ; mate Later), a, ex yef.ca l :ii. 

lu * -N 2 m ducbor ferreus , inte.Ii- *. _ . 

ge, videor mihi fricare ferrum. &, Vena.] Vena « Perf. 

Laterna videor fricare ccrnu ,fub- Sac. vi. 

Chium meropi zago fmgultict inguine ver, a. 

b 4 




P £ *.£■ 


2 4 Diversorum Poetarum 

CARMEN X X X I y. 
AD PRIAPUM. 
QVmfamtm fieret Deo falaci , 

Conducta, e3 pretio puella parvo. 
Communis fatis omnibus futura ; 

Qua quot nocte viros peregit una , 

Tot verpas tibi dedicat falignas . 

. C A R M E N XXXV. 
PRIAPUS. 
IDdEdicabere furfemel: fedidem 
Si pr en fus fueris bis , irrumabo. 

Quod fi tertia furta molieris : 

Ut poenam pattare & hanc, & illam , 
Padicabens, irrumaberifque. 


CARMEN XXXVI. 

PRIAPUS. 


habemus quifque corporis formas. 

Paabus comofvs: Hercules lacertofus : 
Trahttque Bacchus virginis tener formam : 

Minerva flavo lumine eft : Venus pato : 

Prontem cruentos Arcadas vides Paunos : 

Habet decenteis nuntius deum plantas : 

Tutela 


P e r e 3 1 1.3 Ter agere virum e ft experiri. Ennodius : 

Ludit in ancipiti conflans fallacia fexn 
Limina cum patitur, peragit cum turpia vir efl. 

P H ce B c s comi fus. ] V. X . In Pe- I editionibus : Frontem crinitis. Sed 
tron.Tnn-Io pulcnor ts- for ore Phoebi, neque verfus conltat , neque Fau- 
H er cules lacertofus.} Philc-ft.Icon. ni criniti pingebantur : neque hic 
II,ln Antheo. fronspro parte;fed pro toraiacie: 

Frontem comatos. ] In veteribus ti ergsiusjsT j. Lego: 

„ ■ Fr ° mcm cruentos ^ ircadas -vides F asinos. 

Ia efl, rubentes; uz,mora cruenta- i Pan, operte docet Servius. Virgilies 

. -u: q„.-.*rubSti facie pingeretur quoque, fed Zsnjf.'.yx:s allufit*. 

Ter 


In Priapum Lusus* 25 

tutela Lemni difpares movet grejjus , 

Intonfa femper JEfculapio barba ejl : 

Nemo eft feroci pectorofior Marte ■ 

Quod fi quis inter hac locus mihi reflat , 

Deus Priapo mentulatior non eft. 

CARMEN XXXVII. 

VOTI SOLUTIO. 


f^Ur pictum memori fit in tabella 
^ Membrum qmritis, unde procreamur. 
Cum penis mihi forte lafus effet. 
Chirurgique manum mi fer timerem '■ 

Diis me legitimis, nimifque magnis , 

Ut Phcebo, puta, filicque Phoebi 


Curatum 


*Tan Deus ^Arcadia venit, quem vidimus ipfi 
Sanguineis ebuli baccis , minioque rubentem. 

Porro , ut dixi, Fauni, &Sileni Sed Fauni femper calvi. Quocirca 
nunquam criniti pingebantur, fed Panes, Silvani , Satyri femper 
£>*®*Xa»-aai fo) cjAmre.': qua- gebanturmanutn ob ter. dentes t re- 

re non diftinxiifet Bacchi formam Z1 P ro u i t5 ? racu 0 ? arC is 
2 Satyris , & Faunis. Rverum erat lorem fohs. quod non icerent fi 
Faunos, & Bacchum comofoseffe? xomati effent. Silius de Pane. 

Obter.denfque manum, Solem infervefeer e fronti 
xArcet, & umbrato perlufcrat pafcua vi fi*. 

Inde lux affertur Plinio, qui air jcafus & pericula.ut habet Cie. lib- 
A ntiphillum pictorem celebratum iii. de Nat. Deor. Horat. lib. 1 1 • 

nooiliffimo Sarvro cum pelle Pan- Serm.Sat.i .ArqueibicemAcroac 

th.etina.quem appel- 

Sm:l^r nufrontiap?onea - 

I / B E t u. 1 Quemadmodum l^^^nirurrabeUa, 
..aufiragi velles, cum quibus eva- *°™^* Ienttlla J-Sacum eifdem 
ferunt m remplo Neptuni , 2 utal- | 1:1( 1 U . “ - JT? - r are p D r c _ 

terius Dei marini ex pariete fuf- carmimous in Priapi taceLo ^.e 
pendere confueverunt ad voti fo- jbatur.\ . -• m 1 * . 

-utionem , atque adeo in his voti- 'Dis me legitimis -] Dii legit imt c..- 

vis tabulis depicfcos naufragorum ’ccbantur,ad quos proprie cura re^ 




2.6 Diversorum Poetarum 


Curatum dare mentulam verebar. 

Huic dixi, fer opem, Priape, parti. 

Cujus tu, pater, ipfe par videris ; 

Qua falvajine fectione facta , 

Ponetur tibi picta, quam levaris , 

Compar, conjsmilifque, concolor que. 

Promifitf&re ■ mentulamque \ movit 
Pro nutu deus, & rogata fecit. 

CARMEN XXXII X. 
PRIAPUS. 

g Impliciter tibi me, quodeunque eti, dicere oportet ■ 
Natura ejl quoniam femper aperta mihi. 
Padicare volo ■ tu vis decerpere poma. 

Quod peto, fi dederis : quod petis , accipies. 


CARMEN XXXIX. 
PRIAPUS. 


'COrma Mercurius potefi placere •' 

Forma confpiciendus ejl Apollo. 

Formo fus quoque pingitur Ljaus : 

Formojifiinms omnium efi Cupido. 

Me pulcra fateor carere forma : 

Verum mentula luculentanoflra efi : 

Hanc mavult fibi, quam Deos priores , 

Si qua e [i non fatui puella cunni. 

C ARME 


aiicujus pertinere videbatur ; ut ad 
-dLfculapiuin fanitatis reibitutio : 
Neptunum naufragia. &c. fortafSs 
eti am ira dicti cucd legibus in ur- 
bem recepti efTent. Scioppises. 

^ Jvf.cn tulamqzte movit. ] Ridicu- 
ium. Sicut Jupiter rogatus fuper- i 
ciliis annuere folet ,ica Priapum; 


f mentula annuifTe volt. Idem. 

Natura.] "Satura, pro puden- 
do. ut Graecis (pvete. Sic in &° 
Mimi : Hircus vetulus naturam ca- 
preis ligurit. SicCic. in. de Nat- 
Deor. Cujus obfc certius excitata natu- 
ra traditur , quod afpectu ‘Troferpi** 
commotus y?r,loquitur de Mercurio- 


^ • 


In Priapum Lusus 
CARMEN XL. 
AD PRIAPUM. 


a 7 


N Ota Suburanas inter Teletbufa puellas , 

Ou&puto de qu&ftu libera fa&afua efi : 
Cingit inauratapenem tibi fancle corona : 

Bunc pathica fummi 'Suminis in{lar habent. 

CARMEN XLI. 
PRIAPUS. 


Q Vifquit venerit huc, poeta fiat , 

Et ver jus mihi dedicet jocofos. 

Qtjt 

Telethusa. 3 Adparet Te . Ds qxtftx lihsra fa.SaA P;aut. 
iethufam hanc,de qua & fup.cann.-| Perf. iv. iv. civ. 


Libera eris aciti- 

xviii. libertinam meretricem fuif- j tum fi crebra cades . Nam cadere inter 


fe qua: cum in regione Suburana 
cbi meretricum fornices, &diver- 
foria erant, amplum corpore quae- 
itum feciflet , argentumque pro 
capite numeralfet, penem leu cau- 
dam Priapi corona inaurrta dona- 
vit. utinfr. excarm. l. difcimus: 

Totam cum paribus Prtape noftris 

Cingemus tibi mentulam coronis, 
liem. 


verba Romana : quod fi crebnuf- 
cule facerent , fummulam pecunia: 
corradebant , qua fe in libertatem 
(fsepe hoc apud Comicos habetur) 
vindicabant. Eodem modo apud 
quafdam gentes virgines libera: 
dotem libi comparabant. Sextus 
Empyricus Pyrg Kypot. iib. m. 
quem vide. Plautus id Thufcis ad- 
tribuit, Cifteli. 1 1 . 1 1 1 . xx. 


- — Tu fio modo 

Tute tibi indigne dotem quaras corpore. 

Auguft. de Civ. Dei lib. iv. c. x. jcia: vita: fuit , docuitque Cyprias 
etiam Thomicibus : Thcenices do- ! fceminas quseftum vulgato corpo- 
r -um dabant de profiatione filiarum , J re facere : Armeniis fimilem fere 
Aequam jungerent eas viris ^Linden ' morem fu ille , narrat Strabo- Idem 
brog. Hoc de Cypriis narrat Juihi- fcribit Herodotus de Lydis 5 qui 
ouslib. xxii. bdos 9 inquit, erat Cy- Babylonicos plebei os refert , cum 
}"ds virgir.es ante nuptias datatis die rei familiaris angufha premuntur, 
bus dotalem pecuniam qua fit aras m folitOS quxftus gratia filias *% as 
quafiumad littus maris mittere , pro pcpulo proltiruere. Froiti tuendis 
pudicitia libamenta Veneri fis- j igninas vu.gc etiam fuit mos Au- 
laturas : credo quod ex intkiruto gdaru m in A rica , nocte qu nu- 
^ eneris , qusc ut Lactantius exlb- oerer.t. Herodotus , Soiinus , Me 
Cra hiitoria refert , autor meretn- - a ■ Sacae in eadem terra templo^ e 

nens 


28 Diversorum Poetarum 

Qui non fecit : inter eruditos 
Ticoji fimus ambulet foetas. 

C A R M E N XLII. 

AD PRIAPUM. 

T cetus Ariftagoras natis bene villicus uvis 
De cera faSta dat tibi poma Deus , 

At tu [aerati contentus imagine pomi , 
lac veros frutius ille , Priape ,ferai. 

G A R M E N XLIII. 

PRIAPUS. 

T\J Olite omnia , qua loquor, putare, 

' Per lufum mihi, per jocumque dici. 

Deprenfos ego ter, quaterque fures 
Omnes ne dubitetis , intimabo. 

CARMEN XLIV. 

PRIAPUS. 

T 7 Elie quid banc dicas, quamvis fi n ligneus hafiam, 
* Ofctila dat medio fi qua puella mihi. 

Augure non opus efi in me, mihi credite, dixit, 
Vtetur veris ufikus bafia rudis. 

CARMEN 

neris matronx dotem quaerebant ; neris adfuetior. It 2.rudem proru- 
vnlg2tocorpore.ValeriusLocrefes, : ilicafuam dicit Pri2pus cane- ix- 
Juflinusfcribit bello prefTos vovif - 1 Sc alibi Bartbius. 
fe fuas fe filias fefto Veneris pro- ; Per lufum mihi perjocumf, dtci-i 
fHtuturos, fi victores foret. Vives, j Catuli. 

Inter erudires.'] In hoc epigram- j Reddens mutua, per jocum at% -vinum- 
mate Eruditus nequam vocabulum Sic etenim Veteres loquebantur- 
efl : nam quid alioquin erudito & ! Suet, in VefpaC per ludum jocumq,- 
ficofo commune . Eruditus itaque ; Et in Nerone Claudio : EaUere & 
valet nequitiis fubactum , unoque furari jus erat per jocum . Belgar di- 
verbo Spathalccin sedum. Sic Mar- j cerent ^ooj' 3 oci:t* 
tialis meretricem non ineptam ? H a s t a m.] Hafiam pofuic p r0 
vocat dociam , quam deinde nolit ! obfccena parte corporis. EcAuion* 
habere ipfe, qu ppe folcecifmis Ve- ! in Cent. Nupt. 

Intorquet fummis adnixtts 'vmbus ka&ar/z. 


Nat» 


2 ? 


In Priapum Lusus. 

CARMEN X L V. 
PRIAPUS. . 


/~^Um quendam rigidus Deus videret 
^ Ferventi caput usiulare ferro , 

Ut Maura fimilis foret puella ■ 

Heus, inquit, tibi dicimus cinade , 

Uras te licet ufque, torqueafque : 

Num tandem prior ejl puella , quafo , 

Ouam funt, mentula quos habet, capilli ? 

CARMEN 


N'am cuna legilFec apud Virgilium 
id de Pandaro dici, qui Turnum 
oppugnabat , ad nugas nuptiales 
tranftulit. Tale eft etfi paullo im- 
mutatum , in eadem tamen re , il- 


jlud Diogenis apud Laertium. Is e- 
| nim , cum videret formofum pue- 
rum negligentius dormientem,eo- 
dem fenfu,quo Aufonius, 


M>5 tj? <rsi f&s&tp glv cp cyj abfiv 


At illud apud Homerum Iliados 
S Diomedes fugienti UlylS dicit: 
nifiquodineo eft (pivypm . Tale 
denique eft urbaniffimum illud 


Vefpafiani, qui, cum vidiffet quen- 
dam procero corpore , ac immane 
fafcini pondus trahentem excla- 
mavit j 


pr&,x.pep fitficcs , x-Pcpeclav abXigGycioy 


Nam quod Homerus Vxixd®* sj j Formis calamifiris , ut hic , ferventi 
de Ajacis cum Hectore congrefiu- Nam veteribus Formas, Caii - 
ri hafta dixerat , id jucundifnmus . & Formae apes qu* pcftea For- 

Injperator ad eam corporis par- . cipes . quod forma , id eft calida ca- 
tem tranftulit, quse honefte nomi- perent: eu Scaliger. 

nari nequit. 7 \utgerjius. j Sum tandem.) Tu vis puelLr te 

Ferventi caput.] Fervens fer- fimilem facere , dum crines tuos 
tum, calamiftrum , quod , ut in- ! ita torques, fed male facis, nam 
quit Varro , calfaciebatur in cine- puella fanti arftimanda non elt , ut 
r e > qui torqueretur capillus. Ar- crines pudendorum propter eam 
E °b- Sec ii formis erubefeerent Cala- mutentur. Scioppius. 
tnip.ris mafculorum vibrare cafariem. ‘7 Vior.] ‘Frior, i . melior. Horat. 

Et, nifi cana prior, potior zue puella Sabinum 

* Detinet , ajjumam. — — - 

Capilli.] Capillus pro pilo. Perfius. 

— — poftis hic olor membrana capillis. 

_ A.GellJib.xii.c.1. Nam f ovium tur y confiat firme ir. his lanam duriore, 
hadt aut caprarum agni ater en- m iilfs gigni capidum taien-rem. 

' Eruca- 


3 ° 


Diversorum Poetarum 

c a r m en x l v i 

PRIAPUS. 

non candidior -puella Mauro , 

O fed mollior omnibus cinadis , 

Pygm&o brevior gruem timenti , 

Vrfis afpenor , pilofiorque , 

Medis laxior, Indictfque br accis , 

Mandes hic licet , ut lubenter ires. 

Nam quamvis videar fatis paratus , 

'Erucarum opus ejl decem maniplis , 

Eoffas inguinis ut teram, dolemque 
Cunni vermiculos fcaturienteis. 

CARMEN XLVII. 
PRIAPUS. 

Q Utcunque ve sirum qui venitis ad Canam , 

Libare nullos fufinet mihi verfus : 

Illius uxor, aut amica, rivalem 
Lafciviendo languidum , precor, reddat , 

Et ipfe longa nocte dormiat filus , 

Libidinojis incitatus erucis. ' 

CARMEN XLVIIL 
PRIAPUS. 

Q Uodpartem madidam mei videtis , 

Per quam figwficor Priapus e(fe : Non 

Erucarum ] Non fnartra ac mum eit : fed quia ipla herba ei 
cipiendum de Eruczs , non filum Deo dicata erat, Sc propter 
propter vim herbae * qucd not.lii- , ferebatur, Cclumeli. 

Et qua frugifero feritur vicina Priapo , 

Excitet , ut Veneri tardos Eruca maritos. ^ ^ 

Seal. A u&or Moreti : — — Venerem re- tatione non eget. Sic Plaut.Fie'd~ 
■vocans Eruca morantem. Dicitur E- Leno minatur puella , (e illam , » r f 
ruca,quod beftio-as omnes corpo- pergulam deferatur , curatur temfrt 1 
ri mnafeertes erodat. ufque ad Languorem. 

L a n g u i dum.J Languidum i’er quam fgnifeor- ] ^ 

reddere ia coitu quidiit , iaterpre- ita loquitur ; 


3 * 


In Priapum Lusus. 

HJon ros eft , mihi crede , nec pruina . : 

Sed quod [ponte fua [olet remitti , 

Cum mens eft pathica memor puella. 

CARMEN XLIX. 

PRIAPUS. 

'T i £/ qui cunque vides circa tecloria noftra 
No» nimium cajh carmina plena joci : 

Verfibus obfccenis offendi define: non eft 
Mentula fubducli noftra fupercilii. 

CARMEN L. 

AD PRIAPUM. 

Q Vadam, fi placet hoc tibi, Priape , 

Picoftfiima me puella ludit : 

Et non dat nubi, nec negat daturam : 

Caufafque invenit ufque differendi . 

Qua fi contigerit [ruenda nobis : 

Potam cum paribus, Priape, noftris 
Cingemus tibi mentulam coronis. 

CARMEN 

T 'er id , quod difcernitur , homo tnae , an femina fit. 

Ita Plaut. Cafina : 

lUa haud verbum facit, & fepitvefie id, qui efiif. 

loquitur enim mulieri fervus, & de muliere. Seal. 

Sed quod /ponte.'} Sponte fua: He- CltCA tectoria.} Tectorium " 

•jciuus , cufbygsrr.ru , origas * 1 tlue/p. Nam parietibus templorum 
u / ' f r . Amob. iib. vi. Ttir.cfan- Priapi, quicunque intrabant , pro 
cza .^e ferventia numinavirrr vamuif . ! lymbcla quilqjcarboneEpigratnma 

Pe Luciliii. ub; vim aS&yJmitt exorabat, uteiiam denotatur illis. 

intelligit:quum voluit expri- £jwb quicquid id eftj, quod ociofua 

OJete ad verbum Grtecorum Jfd 1 ■ ' Templi parietibus tuis notavi - 
-i-m etiam fpfy Eli vis , &inde' Te&orium ergo hc jtsjre- 

ijft. violentus. Ec Nonnas Dio- : ytuu.teCly . 
ayfiacus ita aeffayjmtrtc illam di- Cijceuss.] Vid. Lipf. lib.xi : • 

kfUm deferibit. Idem. Act. tech 


NO K 


ja Diversorum Poetarum 

CARMEN LI. 
PRIAPUS. 

Q Uid hoc negoti eft, qua ve fufpicer caufa 
Venire in hortum plurimos meum fures , 

Cum quifquis in nos incidit , luat poenas ; 

Et ufque curvos excavetur ad lumbos ? 

Non ficus hic eft proferenda vicina , 

Uvaque, quales flava legit Arete : 

Non mala truncis afferenda Picenis. 

Pyrurnve, tanto quod periculo captes • 

Magifque cera luteum nova prunum , 

Sorbumve ventres lubricos moraturum. 

Prafigne rami nec mei ferunt morum. 

Necemve longam, quam vocant avellanam , 
Amygdalumve flore purpureo fulgens. 

Non brafiicarumfero gulofior caules , 

Betafve, quantas hortus educat nullus , 

Crefcenfve femper in fuum caput porrum : 

Nec femino fus ad cucurbitas quenquam , 
Adocymumve cucumere fve humifufos , 

Venire c redo, feflilefve lactucas. 

Non f.cus hic ] Mirum eft fures j Qaam vocant ^IvcdaxamC N'an 
in hunc hortum potius quam in Avellanarum duo genera, alterum 

vicinos venire . cum tamen hujus i rotundum alterum longum* Seal- 
horti arbores & fructus vicinis' De ipfis quoque ficMacrob. iib*i : 
non fint prxftantiores. Non eft Sat. c xi v. Nuo; hac ^A-jeU>:c,P~ 
heic melior ficus,quam in vicinia, ! Praneftma , qua eft eadem , ex arbsre 
non funt hic meliores uvx , nen ; eft, qua dicitur corylo:. 
funt meliora pyra , &c. Sed verifi- ' Flore purpure ,_ j Hic & ewfc- 
mile eit , ecs non propter fractus ^ 
huevenire, fed amore pcensepo- i UC ... , 

tius, ut fc. a me perforentur .Sciop- ~ vtUo fieaabtUs aureo. _ 
pius. ! ^Amygdalum flare purpureo* Mfi&y 

Sorbumve. 3 Non etiam heic eft ecc/.cy Tro^Cpvaccy^jic. Scaligsr . ^ 
forbam acidum ( ut Virgil. vocaty r Seflilefe lactucas.} SefiUs .c~ u ' 
quod alvum adiiringat. 'Sorbum eft ca,Gc dicta quod in altum ner. i- r ' 
auctus foro i arboris, °zz : nec in C2ulem crefcat » --- 

= ' latitu- 


33 


In Priapum lusus. 

Nec ut falaces nocte tollat erucas , 

Mentamque olentem, cum falubribus rutis : 

Acrefque capos, alliumque fibratum. 

Oua cuncta nojlro ut ambiamus in fepto. 

Non pauciora proximi ferunt horti , 

Quibus relictis, in mihi laboratum 
locum venitis, improbi fimi fures. 

Nimirum apertam convolatis ad poenam : 

Et vos hoc ipfum, quod minamur, invitat . 
CARMEN LII- 
PRIAPUS. 

TJflus tu, non bene qui manum rapacem 
A Mandato mihi contines a'o horto : 
lam primum ftat orhic Itbidinofus 
Alternis in eundo & exeundo 
Ferta te faciet patentior em. 

A.cce - 

latitudinem potius , & in plsno fe 'iofiftit , nec pediculum*habet quo 
Ipargsr. Ita refiilis obba, quyt planum ilanui poilit. Sedentem lactucam 
ac.atum habet fundum quo in fo- dixit Juvensl. t&v a 

Laciite a Cedens. &■ fectils porrum. 

Mania* .fe filem: 

Vtrurnque porrrum , fejfile]que Lactucae. 

- 

K^Uiumque fibratumS] Ita Scaliger. In Moreto : 
primum leviter digitis tellure refojja. 

Quattuor educit cumfpifiti aibia fibris. 

Stato r.1 Quem fupra Circi- j i es. NamSrrfn?eft verbum ejus r^- 
■ :rir,t nominavit. Statores proprie ! \lani!ius l-b. V- 
•^ntcarcerum , aut xdium culto J 

— — immitti veniet olenaqtte minister , 

C.ircerjs , & duri cufios quo fi ante fuperba 
'Profir at a jaceant mi ferorum in limine matres. 

Etgo Optiones iz. mancipes car- Circitores vocaverat. ScaJtgsr. 
ceris defionac.qui & qui 3z ultimis ~ . 

temporibus OammmurUnfts dice- te ,W p^.ti 

fantur. Hic vero tantum funr cu- ‘Tortam inter obfccer.a voca^.a 
"odes, quos, ut &sdmonui. fupra fume conitar. C 2 tuilus: 

_ Tatmc 


34 Diversorum P.oe.tarum 


Accedunt duo, qui latus tuentur , 
Pulchre penftlibus peculiati. 

Qui c utn te male foderint 'jacentem , . 
Ad panem veniet falax afeilus , 

Nihilo deterius mutoniatus. 

Quare, qui fapiet , malam cavebit , 

Cum tantum hic fetet ejfe mentularum. 

CAR M E N Llt. 1 . 

'AD PRIAPUM. 


e 


''Ontentus modico Batihus folet ejfe racemo \ 

Cum capiant alti vix fua mulla lacus. 
Magnaquefcecmdis cum m&fikus area defit , 

In Cereris crines una corona datur. 

Tu quoque Dive minor maiorum exempla fecutus, 
Ouamvis pauca damus, confide poma boni. 

' 1 " ' CARMEN 

Patente porta 

‘Ter current raphanique raugilefaue.. 

Quo pertinet 8c illud : 

Tortam ingredi nefas qua exieris. 9 

Sic etiam apud Gratcos > 4 rj ' P rias Laterones , quo 

ufurpacur, unde Bacchus A/jv- latus tegerent Varra lib. tv.£ 
vk ce ■ s n- i' l. L. Latrones dicti ah latere , qui c:r- 

vocatus, tc iis jv- cum ff tera era)Jt fegi 9 atque ad late- 

{acis Sccjv&y. Ita malo interpreta- ra habebant ferrum, quos pojiea a fi- 
xi, quam ab antro in quo patione ftipatores appellabant. 

eum enutritum fabulantur , cujus Peculiati. ] V. N. in Petro n. 
etiam opinionis Scholiaites Apol- XI1 - 

Ionii eii lib. i v. Lsjd ^%'^ce.- c ^ m tariturn ^ A Catullo mutu - 

/3(^0 Jtovvc-®-* cxzXy.Jyj , Sdldit r ■-* r? U^r,nrunj. 

. , c , . , „ y rS Gfiuum tantum fetet e- e oajitnrum- 

dvo fivqccc 75 Linden- • Lacu s.l Lacus vas eit , in quo 

^ T0 S.‘ uva calcatur, aetnaftutn defiuir 

g)ui latus tuentur. i Latrones de- Plm.Gufiare de lacu mulsum. T^- 

JN eefipes defiituat , fed frugum fem per acervos - 

Tr abeat , & pleno pinguia mujia lacu. 

Coj^mel-a, laesis •vinarios voC2t. 

Corona. ] .Cereri ex ariftis corona imponi fclebat. Hcrat.. car^- 


fa:cul. 


ferti- 1 ' 




In Priapum Lusus. 35 

CARMEN LIV. 

PRIAPUS. 

E, D, fi fcribas, temonemque infitper addas : 

Qui medium vult D fcindere, pictus erit. 

CARMEN LV. 

P R I A P U«S. 

f' Re der e quis pofiet, falcem quoque , turpe fateri , 
v - > De digitis fures funipuijfe meis ? 

Sec movet amtfii tam me jactura., pudorque , 

Ouam probent jtifios altera tela metus. 

Qua fi perdidero patria multabor , & olim 
Ille tuus civis, Lanipface, Gallus erit. 

CARMEN LYI. 

PRIAPUS. 

T\tndes quoque fur, & impudicum 
Ostendis digitum mihi minanti , 

Eheu me miferum quid ifia lignum esi , 

Qua me terribilem facit videri ? 

Mandabo domino tamen falaci , 

Ut pro me velit irrumare fures. 

CARMEN 

F ertilis frugum pecorifef teUos cur medias digitos infamis eflet cauf- 

Spicea donet Cererem corona. fe m hanc quidam afferunt • quod 

E D /5 fcribas .) Hoc dicit: Si feri- Judaei eo delapfa inteiiina recon- 
das ED & temonem in medio ad- derenc. funt qui dicant a verrendo 
^ashccroodo : E D, tum mentula podice; nam cum haemorrhoides 
e rit quodammodo depicta , quas te ferejudaei p2.tiantur,pod:cem fan- 
^ediura fcindere voic, live quae te guine fcatentem verrere hoc fcie- 
ftuprare volt. Ambiguitas eft inD. ant digito,unde & zb ipfs aliquan- 
ln pronunciatione fc. Te enim in- do verpus dicitur , Judaei ipft ver- 
te idgin. Scioppius. pi eadem caulTa : aifc t2lfum hoc. 

Gallus.] y.zit. lib. i. ep.j fed potius a veria pelle; ficuci quo- 
xxxiv. que & appelle & recutiti eadem 

QalLos turpius ejl nihil Priapo. caufTa nuncupantur- Al:i medium 
Impu.di c u m . 'j i. medium. Sed * digitum ideo infamem appellant , 

q ■? quod 


* 36 Diversorum Poetarum 

CARMEN LVII. 

PRIAPUS. 

f^Ornix, & caries, vetufque bufium , 

Turba & putrida facta foculorum, 
Quaforfan potuiffet effe nutrix 
Tithoni, Priamique^Nefio rifque , 

Illis in pueris anus fui fiet. 

Ne defit fibi, me rogat, fututor. 

Ouidfinunc roget, ut puella fiat ? 

Si nummos tamen hac habet , puella e fi. 

CARMEN LIIX. 
PRIAPUS. 

Q Utcunque fur fefellerit fidem nofiram , 
Effaminato marceat procul culo. 

Ouaque hac proterva carpferit manupoma 
Puella , nullum inveniat fututorem. 

CARMEN LIX. 
PRIAPUS. 

"DRadiclum tibi ne negare po fis , 

Si fur veneris impudicus ibis. 


CARMEN LX. 

AD PRIAPUM. 

s, tot haberes poma, Priape : 



Ejfes antiquo ditior Alcinoo 


•CAR MEN 

quodfubdu&isaltrinfecus duobus’ Caries .1 Caries, uc aitXomoSi 



37 


In Priapum Lusus. 

CARMEN LXI. 
MALUS. 


Q lJidfruttra quereris, colone, mecum , 
Ouod quondam benefrucluofa malus , 
Autumnis fterilis duobus adjlem ? 

Non me prdi.gr a vat , ut putas, fenectus , 

Nec fum grandine verberata dura , 

Nec gemmas modo germine exeunteis 
Seri frigoris uftulavit aura , 

Nec venti, pluviave, ficcitafve , 

Quod de fe quererer, malum dederunt : 

Non furnus mibi, graculufve raptor , 

Aut cornix anus, aut aquofus anfer , 

Aut corvus nocuit fiticulofus : 

Sed quod carmina pe fimi poeta 
Ramis fuftineo laboriojis. 

CARMEN LX II. 

PRIAPUS. 

CEcuri dormite canes, custodiet hortum 
^ Cumjibi dilecta Seirius Erigone. 

CARMEN LXI II. 

PRIAPUS. 

P Arum ejl, amici, fixerim quod htcfedem , 
Agente terra per Caniculam rimas , 


dicebatur flagitatus. Apulejus: nu- 
datunt, Jupinatam^ue in -ventrem ex- 
eerandis uredinibus fla.gitaba.nt- CatO- 
ir.tercHZibus fiupris flagitati-^ iceban- 
tur & Intercutiti: item InternucuLi. 
Omne enim medium > nucleum vo- 
cabant Veteres, ut apud Vitru- 
vium. Scaliger. 


ERiGOSt] Zrigme Icarii filia, 
qux ex dolore paternz r.ecis , que 
ruftici temulenti occiderant , le 
ipfa fufpendit . decrumque mile- 
rarione m cadum tralaca Virginis 
nomen obtinuit. Inde Erigone-.uS 
canis eil tlella , unde Caniculares 
dicuntur: five Sirius. nam fa’ DU -^‘ 

c 3 


Diversorum Poetarum 

Siticulofam fufhnens diu a fi at em. 

Tarum , quod imi perfluunt ftnus imbres : 

Tt in capillos grandines cadunt noftros - 
Tigetque dura barba junSa cryflallo. 

Tarum, quod acia fub laboribus luce , 

Tarem diebus pervigil traho noctem. 

Huc adde , quod me terribilem deumfufle 
Manus fine arte ruflica dolaverunt , 
lnterque cunctos vilius deos numen 
Cucurbitarum ligneus vocor cusio s. 

Accedit ifiis impudentia fignum , 

Libidinofo tenta pyramis nervo : 

Ad hanc puella ( pene nomen adjeci ) 

Solet venire cum fuo fututore : 

Ouy 

tur hanc caniculam Erigones fuif- V ; Q antiquiffimo Foetz ; tpiXcTiKi- 
fe: qua: cum Icarium cccifum efle, ^ ^ Pervigilium cupias Or- 

& h ngcnem fufpendio periiiTe vi- j - o & - ala ,ft r2tn Cafir.x 

derer, contabuere: : ob quam pie- i plaurinz P ; 0 ^. 0S r2phus vocavit 

ratem eam cum trigone Jupjterinl^^ Jft . etiam , ^ m ri in- 


ccclum tranlluierir. "Vide Hygin 
Lab. cxxx & Aitron. lib. i r. 

Pervigil.] Ama; hocce nu- 
men Gperofis & Pervigilibus no- 
ftibus noctibus , ut cum Apuieio 
loquar , creberrime coli. Itidem , 
enamVenus & Amor. Ilia proindei 


quam ea propter Vtgilandivis^.^- 
buitur ab Appuleio lib- de ~- e0 
Socratis : Quorum e numero Somr.ua 
atque ^Ar/ior , diverfam inter /e JlTn 
fio fident : ^Amor Vigilandi , Somr.M 
J fop orandi. Hinc jam ik. C- Plinii 

Noctuvigila, Plauto 3 No&ilucaLae- P-g-^ mma5: - ^- e:> 

Huc mihi vos largo fpumantia pocula vino , 

Vt calefactus ^Amor ^pervigilare velit. 

Alioquin largius merum fom- Skufurpat Petronius . 0 ; 
num conciliat. Hinc & Xsfe A- puto ellum prsi.cs ^r. 

! poflero dte £nirc. bic Mart- i-C - 

mons ac Veneris «w.a Ptrv.gtles _ de r< . ne & f pa done le- 

fab- 1 r • 


vocata:, ipfis Appul. lib. 11 
Milef. Vt nocikPervigtli & oleoLttcer- 
ra s & vino calix abundet, (fcnfik- 
lius % 


3 * jenS: „ . r .hr. 

Ergo fine effectu prurit uterque 

Sic autem definit 1 1 - Tuic- ; 
cero Laborem Efi functio ar.irr^^ 
Sub laborshsisfj Et Labor olim di- [ vel corporis gravioris operis , 'i~- 
3 us de mclefla coirus agitatione, j neris . pffff 


In Priapum Lusus. 39 

Ou£ ut tot figuris, quot Philenis enarrat , 

' Non inventis, pruriginofadifcedit. 

CARMEN LXIV. 

PRIAPUS. 

Q Uidam mollior anferis medulla , 

Furatum venit huc amore poena. 

Furetur licet ufque non videbo. 

CARMEN LXV. 

AU PRIAPUM. 

H ic tibi, qui roftro crefcentia lilia merfit. 

Caditur e tepida victima porcus hara. 

Ne tamen ex animum facias pecus omne , Priape : 
Horti Jit factas janua claufa tui. 

CARMEN LXYI 
p r 1 a p u s. 

T U qua, ne videas notam virilem , 

Hinc averteris, ut decet pudicam : 

Nimirum, niji quod times videre , 

Intra vifcerd habere concupifcis . 

CARMEN LXVII. 

PRIAPUS. 


P znelopes primam. Didonis prima fequatur , 

£t primam C a ni fyllabaprima R e mi , 

1 Quodque 

%**?**» •?&»- ; Athea i us lib. vin- Scaljg.V.S. 
tr.ee-,. Gcut &E.ephancis , & Cyre- IT 

ne, qux dici; j ^ n idam &c.~\ Es Catullo ; 

C!7i*de Thalle molliar cuniculi capiUa , 

' Vel anferis medullula, riel imula onciua. . 

Porcus.] Porcus in hbrozm fuims pcUrbuspr^gb^ n- 
mvaferat, & lilia devoraverat, cb “ paD * 0 ' - - er “ - - ". ■ 

qustr. noxam Priapo immolatur. Ur=bcn Priapi , quod Bc^ardus 
Ideo & puellx , qux Priapi lacra ! vu.gavit. , ... 

videlicet curarent , nonnunquam- Peseicfe s.]Ita Aufonus- 

C 4 


40 Diversorum Poetarum 
Quodque fit ex illis , mihi ttl deprenfius in horto 
Fur dabis -.hac poena culpa luenda tua e fit. 

C A R M E N LXVIII 

PRIAPUS. 

T> Ufiticus indo cie fi quid dixijfie videbor , 

Da veniant', libros non lego," poma lego. 
Sed rudis hic dominum toties audire legentem 
Infititi , Homeriacas edidicique notae-. 
Ffoleon ille vocat, quod nos Pfioloenta vocamus : 

C occe 3 & i r®- 1 , Xetgav, & E ^cig, drlgs- alter 
Nomina fi fer ibis prima elementa adime: 

Vt facias verbum quod tu facis , Eune magifter , 

Dicere me Latium non decet opprobrium. 


Id 


Vt facias verbum, fc. quod 

lingit fignificat. 

tfiac pcena. ] cena, hic dvlt Xv- 
7 tziv *>. unde txs&znvct. fic 

Citi: Et dictam Veneri votorum av er . _ _ 

terepamam. veteres Latini endo : ut a fluendo flufirum. Scctr- 

ger. 


cuu codices. Ergo Xv^a, luftra. & 
fane ratio eil apud Varronem ,qui 
ait lufiirum didtum a luecdo.-& pro- 
prie lu ferum , quod pendebatur 
er _ quihto quoque anno, luftrum a ’u- 


Rusticus.] Eil qui rem 
quamque fuo adpeilat nemine, r.cc 
circuitione utitur. Sic Ariitopha- 
nes: - 


vocabant lufitra. Nam Tragoediam 
tx&g®* Xv^cc quum verteret En- 
nius , inferipht , E&cris htflra. Ita 
enim habent omnes Nonii Marcel- 
li tam fcrip.i . quam antiquitus ex- 

A j ipatvj)? eipei , 7 {uj cnc&Ql/jj gtccLqIm Xsya. 

Rufii icas fum y fcdpham fcapham voco. 

Sciopp. Sufpicatur Magnus Sca- re poma, non 2 liud eftquam face- 
liger eflehoc Ovidii Epigramma ; ■ re illud quod Propertius cum fu* 
cujqs conjectura fretus Scioppiusi Cynthia , Catullus cum Lesbia fc- 


plane hoc adnrmat. 
Libros non lego , poma l 


lent. illud docet Servius ad hoc 
go. ] Lege - 1 Virgili i. 


Ipfe ego cana legam tenerMLtnugine malum. 

Studiose enim , iis verbis poe- qubd antiqui [ut jam adnotatum eft) 
tam rem obfccenam verecunde ve- partes illas inverecundas Horrui 
lalle , quam Theocritusexpreflerit vocarent aut Saltum. Lipfiu*- 


liberius. Sic apud Catullum , legere 
clera, apud Ciceronem , legere nuces. 


e Tfbletm.1 Nam -I/aXsbz , & 


QS* omnia fanapta ab hortis fune. ^ I P as - ; ~ r Pg g t> 

& ideo trai2^aad rem voiuptacurn ? ’ ” "I Cui tuti - r 'ccr c i’ ' 

‘ W 


4 1 


In Priapum Lusus. 
idquod nos culum, coleon ille vocat . 

Smerdaleos certe niji res non munda vocatur , 

Et paediconum mentula f: merdalea eft. 

CARMEN L XIX, 

PRIAPUS. 

Q Uodnifi Tanario placuijfet Troica cunno 

i Mentula , quod caneret , non habuiffet opus. 

Mentula Tantalida bene fi non notafuifiet , 

Nil,[enior Chryfes quod quereretur, erat. 

Hac eadem [ocium tenera [poliant amica , 

Otiaque erat Aeacida, maluit ejfe [uam. 

Ille Pelethroniam cecinit miferabile carmen 
Ad citharam, cithara tenfior ip[e[ua. 

Nobilis 

, . o 'pars illa in nobis, qusehonefte no- 

W scjcoXvfcfctvd v . Invenio & m - n2ri non poteit , & quas: hiq in- 
esvX^cv vocari. Seal. redigitur , inde di£la eit. Et viae- 

CuUon.] xxXsos vagina. Et fene t ur Plautus alludere in Pfeudolo: 
Conveniebant ne in -vaginam tuam machara m-.l-.us. 

'sZrdaleos.lrfC '.?^®' £££ “* “ n ““ “T^eve' 

a. A A , » r,,.. tur Non oblcurutn, quid ip!e fe- 

cenfco -n rpigea,. QliOd !ic Ul:aucem f u is,bovis,muristter- 

idein elicum S cus f M erda,bvaerda, maceria , fic ho- 

Itaque plus erit o'y.t , .minis priusHomcrda dicta tuir. Ide. 

qua m^a/Ssg^s-, quum tamen ca- . ^Mentula {merdalea eC.\ InEpi- 
thedrx Grammaticorum fere om- grammate veteri : 

Kcn mihi laudantur que manus-, ha nam que rapaces : 

Et non Undatur mentula, merdacea e/l. 

T EX O r 1 0-2 Tenarus promon- j c Killes fuit ThefTalus. V/-cie. i. 
tcrium eft Laconiae. Inarrat Homerus legatos offendifle 

Tantalida .] Agamemnonis , qui Achillem oblectantem fe cithara 
Chryfei facerdotis fili 2 m bello ca- j & prxteritorum virorum resprx- 
ptitr, fecum habuit . Scwppius. _ I dare geflas decantantem. Idem. 

Hac eadem.' fc. Agamemnonis ,j citharam.} Appul. lib. VI. 

Brifeidem a focjofuo Achille ab- A0. gratia fpargebant balfama.-Mu- 
duxic. Idem. \fa -voce canora perforabant. ^ipotlo 

lUe ‘VeUrirmiam.] Feletbroni - 'cantavit ad citharam : Venas fuavi 
tn oppidum eft Theffaii* , & A- Mufica fappar, grefu formofa fa.ra- 

c 5 


42 Diversorum Poetarum 

Nobilis bine nata nempe incipit Ilias ita : 

Principium facti carminis iUa fuit. 

Altera materia esi error fallentis Ulyfsei , 

Si verum quaras , hunc quoque movit amor. 

Hinc legitur radix de qua flos aureus exit ; 

Ouem cum moly vocat, mentula molyfuit. 

Hinc legimus Circen, Atlantiademque calypfo 
Grandia Dulichii jufsa tulifse viri. 

Hujus 

prima fabula , quam in fcholis an- 
tiquitus difcebantj Theodoretus 
fermone de Fide : cz y e* 

r z*fkei‘F)i pclvj , fclunv icttctr. 

r rlz/JCC%i7&Z&)$. £&£%€&(&* 'TUf 

\ 7b.6y.foav tfgfy) ygsr&v etaji tu 
pceiryoxicc. Ideo edam lepide in E- 
gramraate veteri , Anrholog. lin- 

I . c. XVII. 

EIS rPAMMATIIOYS: 


'vit: fcevet ibi Jic concinnata , at Jlfttfa 
quidem chorum canerent , tibias infla- 
ret Satyrus , & ‘Tanifcus ad f.Jiulam 
diceret. ^Ad citharam canere , e it mo- 
dulos citharae voce exprimere fup- 
pari. 

Incipit Ilias ira. ] Notus verfus ' 
Homeri: IAImjiv ccesoi TnjXrttst- 
efeca dycXv®'. Atque haec erat 


Apyy yqycpcprgyztzZs 7tzinaGlyf&* Jc&Tzzgac 5 
Lindenbrog. 

De qua fios aureus exit.] Poterat dixiile lacteus cum Homero : 
pit:: pczv pczXccv zerses, yxXccxlc dxzXov fcvOj-Czh ’ , 
pcotXv ot cciv xepXscvaz Jzof ■ -- - 


Sed aureum dixit florem ,quomodo \ Albinovano , & Cycni purpurei Ho- 
d(ppya'i'r^ dicitur. & non a- i ratio. Seal. 
liter purpureum , Scaureum Poetae I *Moly. } Ovidii locus efl xi**- 
uiurpat pro pulcro.ut nix purpurea i Met. qui fic habet: 

‘Tari fer huic fior em dederat Cyllenius almum ( alii album ) 

Xloly -vocant fitp eri nigr a radice retentum, vel tenetur, 
decerptus ab Homer. x. Vlix. fin- bae genere adverfus Circae vencd- 
gente a Mercurio Ulixem hoc her- j cia defenfum. latine dicam: 

"Devulfam e terra porrigit herbam , medianam 
Homerus habet, fed. herba locum gerebat medicinae. 

^Mercurius, fimuL natura me docet hujus 
Raaix nigra, huic fed Laciis flos concolor erit , 

*Moiy -vocant Cie peri. - 


Olho 


43 


In Priapum Lusus. 

Hujus & Alcinoi mirata eft filia membrum 
Frendenti ramo vix potuijfe tegi. 

Ad vetulam tamen ille fuam properabat & omnis 
Mens erat in cunno Penelopeja tuo. 

Oua fic cafia manes , ut jam convivia vi fas; 

Utque futurorum fit tua plena domus. 

E quibus ut ficires quicunque valentior ejfet: 

Hac es ad arrectos verba locuta procos ; 

Nemo meo melius nervum tencdebat Ulyjfe. 

Sive illi laterum, feu fuit artis opus. 

Oui quoniam periit, modo vos intendite, qualem 
EJJe virum fi ciero , vir fit ut ille meus. 

Hac ego Penelope potui tibi lege placere; 

Illo fed nondum tempore factus eram. 

CARMEN LXX. 
PRIAPUS. 


<0 Umfici tibi fuavitas fubibit, 

^ E t jam porrigere huc manum libebit ; 

Ad me refpicefur & asiimato. 

Quot pondo tibi mentula efii cacanda. ^ ^ ^ 


Olim pier que fufpicati fune hac 
herba congrelTum cum muiiere in- 
dicari: mox enim UliiTem Circe a- 
mavir, &iecfco accepit,uc fabulan- 
tur Hotrer. & Ovid- Sc ex ea fuftu- 
lifle liberos Hefiod. C2nin, Theog. 
& Tzerzes hift. xvi . chil- xv . lau- 
dat: fima herbarum efi hac herba. Ho- 
mero, cf9tarn -vocari kDiis putat lafoly, 
inventionem ejus Jriercuno adp.g- 
nat, cor.tr af veneficia demonJtrat,&.C. 

vid. Plic. lib. xxv. c. iv. Bifcic- 
laxr , lib.xvi.com- n* hoj- fuo 
cef. c. 1 1 1 . & Gyraldum E> ial. xi v 
* Alcinoi .] Nauficaa. ^ 

Vix pstuiJJotegtlBotn^- OdyCZ. 


f „ ArreSo r.l ^Jifon. in Cent. Tol- 
lit (c arreUam. vel pro attento po- 
nitur : Teren;. ^Arrige cures ' Tam - 
' phile. 

j Ludit haut invenuftc 

•in ambigua Servorum acceptione, 

. nam fxpe pro parte ilis corporis , 
qua homines fumus , Nervus acci- 
uirur. Fors quia , ur tradit lp.us 
i Hiopocratcs , 

.\is-n athla. Ex tat carpere vms. , 

ir Servi io pudendum procedunt. \r- 

ibirer; diSl citius Servi paruerunt 
oraMria. & alibi £epe. Gaigtlsut. 

“• ' MoiiH- 


44 Diversorum Poetarum 

CARMEN LXXI, 
PRIAPUS. 

TLluJtt mihi pauper inquilinus, 
x Oui hhum dederat, molamque fufam. 

Quare fartibus additis in ignem 
Sacro protinus hinc abit peracto. 

Vicini canis kuc fubinde venit. 

Nidorem puto profecutafumi : 

Qm libamina mentula comefo. 

Tota nocte mihi litat rigendo . 

At vos amplius hoc loco cavete 
Quidquam ponere, ne famelicorum 
Ad me turba velit canum venire’. 

Ne dum me colitis meumque numen , 

Cujtodes habeatis inamatos , 

CARMEN LXXII. 
PRIAPUS. 

C I commijfa mea carpes pomaria cura: 

^ Dulcia quid doleam perdere, doctus 

CARMEN L X XIII. 

AD PRIAPUM. 

~pOmarii tutela diligens, rubro 
Priape f uncus minare mutino. 

CARMEN 

Nidorem p. profecutafurn-..'] Siicc 

yyltxroo. Homerus Sicfe&- 


ens. 


Molam e fufam.'} Expreffit 
qua: fune ordea tofla. 

Quod autem Mola ordeum figni- perTBeodoretusadverfus Gixco s » 
ficet, docet Varro : Grunnit lepido j ut iib. VI I- cOciPa, 

i . .-A . A* ' < • . . 0« 


lacte fatur , mola maaatyo percior. 1 ' „ m arnti QuA 

« Mola mactatus , eftauclus ordeo. ^ - - 


v, Xotfiy 


y&f Tr, yjntrf. Retinuit vocem 

■ Grzczm Amob, lib. vii* 


hoc cii; Seal. 

‘T anibus. ] ‘Tortes vocat in libo, ’ turf fk cntfiis quas evomunt ard&~ 
quae proprie in viaum profecta , & tio^exta. Lindenb. 
profici* dicerentur. Id . V.Brifibn. i Mutino.] Mutinum lecan- 


lib. i, Formul, 


■ dam producere cor.rra , qu2JE 


hu- 

jus 


4 i 




In Priapum Lusus. 

CARMEN LXXIV- 

PRIAPUS. 

JJod movear non efl : quia fi furaberis ipfe 
Grandia mala , tibi uxv.qfi Qegrxfi» dabo. 


CARMEN LXXV. 

PRIAPUS. 

f~\Bliquis pathica quid me (pectatis ocellis ? 

No» (i at in inguinibus mentula tenta meis. 
Oua tamen examinis nunc efi, & inutile lignum'. 
Utilis hac, aram fi dederitis, erit. 

CARMEN LXXVI. 

PRIAPUS. 


T)Er medios ibit pueros, mediafque puellas 

Mentula : barbatis non ni (i furnma petet . 

CARMEN 


jus set 2 tis literatores putarunt, probatur, ex His LucilHi verftbus. 

Jsam quid mcetino,fi*bjecioque efi huic optc figno , 

Vt lurcaretur lar dura y & canaria fiartim 
p atrum conficeret? 

Mutinum enim in Lucilio , feu ifta minuta . de quibus ep. xv qua- 


Matinum , eft (ppcpy.s > vei <p‘- 
tg/.o*. Nam pudenda pro a- 
tnuletis fufpendi e collo [ Vide Fi- 


lia Catullo tefte fuerunt qute puet- 
l-x parr.ici Zonam folverunt. Ea- 
que fe daturum furi minetur Pria- 
pus. Nam quod alii , Mala dare , 


gitrium m exftfit. Motfu Ifiacu.p. ■ L. ima brevi ; nte Ueount , quafi di- 
xv. i. ] pueris, auctor Varro. Ex ' ^ er tibi faciamiariolantur. 

Lucillio vero cognofcimus etiam | ue uf m Deus hortorum vi- 
%nis notam veretri apponi, veluc t ri5 aut pue |i, s ma l utr , cruciatum 
9 quoddam. Sculiger. ' intermicari foiet , fed quiddam li- 


Mala dabo leg- ; bidinofuro,& pcenarn non poenam, 

cenfeo. & per grandia pom2 , hor- Lufille in eodem i lauc. videtur 
tenGa illa intellego: per ? j Amphicruone . 

"Enimvero pr £gaii oportet £>" malam & malum dari , 

Vt fit quod abrodat fi animo male efie occceperit. 

Ambigue enim fofia vel malum quodcirreroqui fceminarurn t-tti- 
^unicum intellexit , quod in prx- ; diis pauuo emcacius mederi loler. 
gnatium malacia expeti foiere Pii- ; QoaW falE q uod a P ud Virgil ium 
oius prodidit , vei illud malum laiciva Gaiathea , apud Theocrt- 


* 


4 6 Diversorum Poetarum 

CARMEN LXXVIL 
AD PRIAPUM. 

T\odona efi tibijupiterfacrata, 
lunorit Samos, & '4 j cena Diti: 

Unda Tanaros aquorifque Regi. 

Pallas Cecropias tuetur arces-. 

Delphos Pythius orbis umbilicum-. 

Creten Delia, Cj nthiofque colleis. 

Pannus Manalou, Arcadumque filvas. 
p(i tutela Rhodos beata Solis: 

Gades Herculis, humidumque Tibur-. 

Cyllene celeri Deo nivofa: 

Tardo gratior afluo [a Lemnos. 

Pnnaa Cererem nurus frequentant: 

Raptam Cytaeos ojireofa Divam: 

Pormofam Venerem Cuidos, Papho fque. 

Mortales tibi Lampfacum dicarunt. 

CARMEN L XXI IX. 
PRIAPUS. 

Q Uod fimjam fenior, meumque canis 
Cum barba caput albicet capillis : 

Depren- 

Satumwm Latio, levemi Creta , 
Innotiemp, Samo, Rhodoa, Solem ' 

^.nnaPerfephotre.Miaerz-aHy 171 --" 


cum CIe2rifta fibi voluerunt , cum 
Paitorem malo peterent. Ex quo 
Grsccis Proverbii loco y.y. Xofiecv , 


id eft adVenerem allicere. ScholiaRes! Vulcanum Lypare, Papho Dtonerr-, 

Ariftophanis : Ti-p: U-gf Prefcea, LampfacoP^p» ' 

* . ^ 5 'iri.aUle 'Fitri-.mn . 7 i • fiat 1 ■elt£ 7n ’ 


*ZZ>- &S CCQffJOlGZCC 




Thebis Euchton , llio% Veft&rn, 

v , , - r • Thir/ibr&T)elion, ^ircaden Ltcs* 

ZWIS&K -- Mart z Thraci bus,& Scythis D. 


Lipfius. 


i , . Chios feCi. . 

Dodona &cA Sidonius Apclii- jf us f^ 9 f a7y molarii fuperf.«^' 


deos dicata templa- 


naris in docto Panegyrico ad Pri 
fcum Valerianum. 

2\cn divos /pedatibus faventes 
\s4grisy urlnhw, infultCque canto: 


Confecratio ceremoniarum. 

1 Cyz.icosfi\ V. Diai. xix* ^ 
' raidi. 


PS*' 


47 


In Priapum Lusus. 


Deprenfos ego perforare pojfum 
Tithonum, Pria.mu.mque, Neftoremque. 

Immanem ftomachum mihi videtis. 

Qui denfam facitis fubinde fepem , 

Et fures prohibetis huc adire. 

Hocefi Uder e, dum juvatis : hoc eU 
Non admittere ad aucupem volucres. 

Obfiructa eji via: nec licet jacenti 
Iaclura natis expiare culpam. 

Ergo qui prius ufque & ufque & ufque 
Eurum fcindere podices folebam , 

Per noctes aliquot, diefque cejjo : 

Poenas de quoque, quod fatis, fuperque eft. 

In fememque abeo,falaxque quondam 
Non vitam perago, quis hoc putaret , 

Ut lufii citharoedus abfiineret ? 

At vos ne peream Jitu fenili , 

Qmfo definite effe diligentes , 

Neve imponite fibulam Priapo. 

CARMEN 


Perforare ptfiim.l T'c m - buU res duas conjugare filet. tendem 
• ' ' - phrafin repen apud Tertullianum 

de Monae- Cur lion potuerit Pofi .A- 
pofiolos idem fp tritus fuperu emens ad 
deducendam difciplinam in omnem 
veritatem per gradus temporum fu- 
premam jam fibulam carni imponere. 
Ergo proverbit&ter dictum eit, de 
eo,quod veluti diilblutum *iditrin- 
eitun cui contrarium eft Ifixare 
fibulam. Idem de corona tmuzis. 
t au (j at io ejufmcdi , ut etiam voiun- 


vxneiy. Nam flagitiofum ver-bu» 
faiile docemur ex Plauto : Me qui- 
dem hsrcle non inforabis. Tarentini , 
& Syracufani , ut alibi annotavi- 
mus , hoc tevtib.&v vocabant, hoc 
eft fiu-ett r. dcMu Rare , rrb yprlvei-s. 
& Jtfullei , calcei. Seal. 

Scindere. ] Obfccenum , pro im- 
pudicare. fup. c. liv. ££ui medium 
& volt fcindere, pictus erit. Virgil- in 
Catal.in Lucium quemdam: 

I idebo habentem prater ignavos nihil 
Fratres, & iratum Iovem , 

ventrem herniofi patrui 
‘Fedes media turgidos- 
Imponite fibulam. ] Proverb. Fi- 


1 foriis deliciis fibulam laxet, ia eit , 

1 feneitram quaf: aperiat & amara 
det delictis. Sic Seaeca reterente 
Lactantio lib. i- c. s»i. £*& 

! -t quare apud pcetjlr fidaes -simus lu- 
! piter degerit Uberat ulUrel Virum 
r fixage- 


48 Diversorum Poetarum 

CARMEN LXXIX. 

PRIAPUS. 

A T dii, deaque dentibus tuis efcas 
egent amicas cunnilinge vicine , 

Fer quem puella fortis ante, nec 'mendax , 

Et qua [olebat impigro celet pajfu 

Ad nos venire : nunc mifella Labdace 

Vix pojfe jurat ambulare prafofis. c A R- 

fiexagenarius factus eji , & illi lex que habuere , qum nudorum y:.:- 
ppapla fibu.la.mir/ipofmt? ^An irnpe. ^ ha includeret. Msrciai.lib. xi-ep. 
travitjus trium liberorum} Scioppius. Ilxxvi. lib. VII. ep.cxxxi. cujU 5 
Ut hoc addam. Cytharcedos noris vicem aliquando etiam fuppfev:: 
erat infibulari , tum quaeltus tum , Aluta, idem Iib. vii. &ep. xxxiv. 
vocis gratia. Infibulandi rationem De veftiaria fibula Este Prudentius 
monftravit Coro . Celfus lib. vi 1. Hym . jejunant, 
c. XXV. qui hoc quidem fatpius in- ( ipf e Coos afittantem murices 

ter fupervacua, quam inter necef- j Ls . „ am revttlfa dippabatfihula. 
feria efle teftatus eft. cujufmodi e- ' (w m imitatus, eft AlcimusA- 
rat quod infcftatur Plin.lib.xxx, 11. : v j tus iv. c xit* teveceasrur 
c. XII .adbibitas argenteas fibulas autem a cus quas vocabatur A« e ' 
mancipiis ad tranfitura virilitatis. Trebellius. Polii o-Clauc.;;- 

Juvenal. Sat. VI. — meilius fibula JJfe* argenteas inauratas duas. Fibsfi 
durat vocem vendentis ‘Trataribus. Um axTeiua cum acu ca p r ca unarote 
Vetus GlolTator 5 fibulam dicit cir- eadem fibula Chryfclogus. Serffl. 
cellas, quod Tragoedi Jrve Ccmasdi in $1 qu i Johannem Baptiftam vo- 
penehabit. Circelli hiaptiores fue- ; cat le is fibulam, 

re fibulis. &Menavinus refert iib. £pi 0 j dem farnmi ftcetdotis JancU pa~ 

1 1 . c. xi . religiofos quoraam 1 ur- C w f „ peBorc . Harum apta 
carum, quos ili: CaUnder vocant , Ctefares is numerus fuit , ut ictcr 
hujufmoai annuus ferreis feucu- p alaci3 min ;fteri a legatur al:c«i 
prinis, addo etiam argenteis, ir.fi- PraepofitusA H , B i 1 s. Figncr.*. 
bularefefe, adaucupandam 2pud l*. b e a c e j De icduiirta ns- 
pcpuhres fuos opinionem fancli- nomen de ea> U3C . 

tatis. Et noulas , quas apud Veget, .• 

lib. 1 1 . c. xv. & xxxi . leguntur in hoc en , [JSXvsti r rz ‘ « - 3 

veterinaria , circeUorura fpeciem a Labda hteras , quas P* 1 ® 3 . . 

pras ie tuliife , multa faciunt ut , vel «*• QB :a _ e J 

credam. Noibras fane ^Muficorum bii ea infamia flagrarunt. Auion- 
dico ) thecam adnexam quando- ■ quoque allufit : 

Cui ipfe linguam quum dedit fuam , Labda. ef. 

Hujufcem odi quoque aeteiiandas • ‘Depftfis, dicite Labda ? 
libidinis homines Labda* vocat j victos contemnite vivi .* 

V arro Margopoii Anticipate , atque addite ' „ 


In Priapum Lusus 


49 


CARMEN LXXX. 

AD PRIAPUM. 

T)Riape, quod fis fafcino gravis tento , 
Quod exprobravit hic tibi fu.o ver fu 
Poeta nofier : erubefcere hoc noli. 

Non es Poetafafcinofior noftro. 

CARMEN LXXXI. 

AD PRIAPUM. 



non longa fatis non flat bene mentula crafa 
Et quam fi tractes, crefcerepoffe putes. 

Me 


Stultos contemnite docii. jmale de hac re audiebant. Au- 

Vc Lesbii , ita Campani quoque Ifon. 

Et quam Nolanis capitalis luxus inufit. 

Iccirco Horatii locus ita exponendus : 

Campanum in morbum, in faciem permulta locutus. 

Id veteres Latini vocabant, of j dixit Sueton. ScazZ/^r. V.Mercurial. 
fendere buccam. Varro Marcipore: j lib. iv. var. lect. c.xiti. &Not. 
Deinde mittit virile veretrum in fru- 
men: Offendit buccam Volumnio, hoc 
eft , prgXvvei rz ‘pzucc. 1 liudere ori 


m Petro n num. xlvii. 

Ambulare prs fffis. ] V t fupra: 


F offas inguinis ut teram. 

&in Jambo : 

Voret profunda fojfa lubricum caput. 
laxam fignificat- & Juvenalis : 

Inter Socraticos noti fima fojfa Cinados. 

exprelbt. Nana dixit Lampridius , hbid.nem per 
Pluraliter dixit/,/- omnia cavacorpor.s exceptaret , 
, ^ r r . dictum apua Cicercnem : Situ er 

Af-quod, utlcqultur Aulor.ius , f & ^fvcrfus imfudatucs. 

per utramque cavernam mo.ere- Agathoc i e Siculo jacta - 

tur. Lyfias orator : aernt _ um f u ; c . j, oc e r.im voluit , quif- 

a attOoiy tag o7ts&s'?y l quis in cum dixit: ot cau r tz.<t ,3x- 

(s-hr.. Sed quod Au fornos addidit, omSnt, esu tOs tu- 

non contentam duabus illis foSs , Sceuscr. 

etiam ore abufam, hoc mordaciter ^ . T-r^crur», pro con- 

°» tu Itgittt maipac objicitur: tat tre rj- re . & decet Bcufa in praecid. 
tfiSt c-x^y : g tlus ' p^e&cau . aipcrr.rem iftam crefcere cSc gran- 
Atdeviro, qui, utHeiioeabalo dire, £ tractatrix accedat. 

d CufiiUt 


50 Diversorum Poetarum 


Me miferum cupidas fallit menfur a puellas* 
Hon habet hac aliud mentula majus eo. 
Utilior Tydeus, qui fi quid credis Homero , 
Ingenio pugnax, corpore parvus erat. 
Sedpotuit damno nobis novitafque, pudorque 
Ejfe: repellendus fizpius iBe mihi. 



CARMEN LXXXII. 

AD PRIAPUM. 
vives, fperare decet: tu ruslice cuBos 
ades, & nervis tente Priape fave. 

A R M E N L XX XIII. 

AD PRIAPUM. 
arari qnondam, nunc cultor agelli , 
tibi Perfipectus templa, Priape, dico, 
ojficiis fi fas efi fiancle pacificor, 
cuBos ruris ut ejfe velis : 
ut fi quis nofirum violarit agellum : 
tu-fied taceo, ficis puto, quod f equitur • 

CARMEN 


Cupidas fallit, j Hoc eil , prse ni-' quis Tibulli codicibus inveniri» & 
mia cupidine non vident partis alii in editionibus fuis admonue- 

mcas msnfuram, fatis alioqui gran- ruat, & nos inter opera Tibulliana 
dem. in optima fcheda reperimus- Di- 

Dum vivis.] Non dubito quin ex eunt tamen nonnulli repertum m 
Satyrico Petronii Menippeo hoc agro Pata vivo, literis vetuitate pe- 

epigramma acceptum fuerit. Nam; ne confumptis. Quod tamen von 
alia ad hujus intelligentiam opus impedit , quin Tibulli elTe polut* 
funt , quae , utverifimile eit , in Scaliger. Villicum veteres non de fo >* 
profa fua traciabat Petronius. Seal. Io viiise praefecto ufurparunt , l e d 
Quod & adprobat Gonfaiius in quemvis praspofitum aut procura- 
Comment. ad Petron. quem vide, rorem , difpenfatoremqueica vo* 
V illicus] Quidam nomine carunt. Tibullus serari i pnefedbo & 
‘Terfpeftus , qui aerarii dominici j villicum dixit, hoc epigramm at y 
primum cuffcos , hoc eft difpenfa- j ViRicus arari, &c. In antiquis iZ ?\ 
tor , poftea rrifticationi operam ; dibus villicus alimentorum,eit q ul 

daoat , hoc epigramma fecit Fria- alibi dicitur procurator alimento 
po. Quod nomine Tibulli in anti- i rum. Vil. ab. aUM- e *■ • 

yiiUcuS 


In Priapum. Lusus. 

CARMEN LXXXIV. 


Albii Tibulli ad Priapum de inertia 


inguinis. 


Q Uid hoc novi eji? quod ira nuntiat Deum ? 

Silente notie candidus mihi puer 
Tepente cum jaceret abditus finu , 

Venus fuit quieta, nec viriliter 
Iners fenile penis extulit caput. 

Flacet Priape, qui fub arboris corna 


villicus ab alimentis. Salm2f. in 
J£L Lampr. 

Qj; i d hoc novi eft} 3 I * 1 veteri- 
bus excufis Tibulli nomine editur 
hoc politifiimum poematium : i- 
retnque in veteri membrana Ti- 
bulliana , quse penes Cujacium e- 
rat. Totumque ex puris jambis 
conflat; &fane multum fpirat il- 
lam venullatem , quae hodie per- 
cipitur in Elegiis illius fuaviflimi 
Poetae. Quod ne cui mirum videa- 
tur , Tjbullum Priapeia confcrip- 
fifie.jam puto facis confirmari fu- 
periore Epigrammate. Sed & cla- 
rius Martialis : 

f^uar/2 qui compojitos metro TihuUi 

In Stella recitat domo libellos. 

S caliger. Inteliigitex hoc Epigram- 
mate 'Martial. fc. ) Scaligerlafcivi 
carminis fuifTe auftorem Tibul- 
lum , quod ambigo , Sc . 

Ranafre^. Epigramma hoc nili 
Tibullo a d ociis paffim adfgnatum 
viderem, fufnicionem commovere 
poterat mihi , a Veror enie illo an- 
teambulone ejus potius» qu2m a 
Pceta Remano hocnoiEro lufum 
fuiiTe. Ita &Iepores in eo & fales 
cumerique omnes Caculliani,b.aud 
^duuabracihercule , veruxc ad vi-; 


Soles 

v T um exprefii penitus graphiceque 
elucent. Quid multis ? pura puta 
Latina omnia, & quafi in meile li- 
ta , de verbis loquor. Etenim re 
ipfa nihil turpius nihil Pagitiofrus. 
Dotcfa t ~P. 

e TUcet Priape , &c. ] Credo elle 
querimoniam Poeta: cum Priapo , 
non Priapo , de infol ito ficulae fux 
languore vel potius ( cum Petro- 
nio dicam ) nervorum paralyfi jo- 
cose expoflulantis. quafi diceret : 
Quantum mutatus ab illo Kedlore, 
'qui corona pampinea caput redi- 
mitus, ruberque & valens cum in- 
j demito ac rubente fafcino fub ar- 
j horum umbris federe continenter 
es folitus! hoccine , 6 Priape, pla- 
! cet vel atquutn videtur tibi , ut , 
quo propitio adeoufque adhuc, 
atque ex libidine ipflus mea ufus 
fum femper » nunc, quum vel ma- 
xime ufus erat . partem mei , hoc 
‘ efl, rem communem indignifiime, 
alienilf moque tempore mollis, 

| debilis , traaus repente defereres, 
2c deflitueres, quali caballus in 
clivo? Hoc de te merui inquam, ut 
in primis xtads fretis ju venanti , 
fer.eax , & extremx lalutudmem 
imponeres mihi ? Donfa T. 

£ 2 Revix3c-j 


52. Diversorum Poetarum 

Soles facrum revincte pampino caput 
Ruber feder e cum rubent e fafcino. 

At o Tripalle fiepe floribus novis 
Tuas fine a rte deligavimus comas : 

Abegimufque voce fiepe, cum tibi 
Senexve corvus , impigerv e graculus 

Sacrum 

Revinci:. j Ita non raro veteres loquuntur. Tibuli. adBaccKum: 

Huc venias hodierne , tibi dum thuris honores , 

Libaque Jttopfopio dulcia meRe feram, 
hoctiernu s enim dicendum erat. Albinovamus in Epicedio Mecznatis. 

Impiger ^Alcide, multo defuncte labore 
Te memorant curas fic pofkiffe tuas. 

Nam dicendum erat defunctum. Plautus Curculione. 

Haud male meditare male locutus es. 

Theocritus: oa/3<£;s«>e yjac Debuit enim oA/3i<SK Perfius : 

Stemmate quod Tufco ramum mille fime ducis , 

Cenforemque tuum vel quod trabeate falutas . 

Aufonius : 

Difiin filas interne vias mirere demorum. 
hoc eft , internva. Propertius : Sic 
mihi te referas levis . Nam levem di- 
cere debuit. Scaliger. 

Tuber &c.j Petronius dixit. Scor- 
teum fa/cinum , id eft , rubrum pe- 
nem coriaceum , ut Suidas exfer- 
tim tradit voce Cpcc?2s.oi. Indubie 
eum' in modum effithim membrum 


beli Capitolino, fi mendax feripru- 
ra non efl , dicuntur. Erant vide- 
licet vitrea pocula in obfcosnam 
pudendi figuram eSgiata . Cnee 
Juvenalis Sat. 1 1 . 

vitreo bibit ille Priapo. 

Ubi Scholiafies: In vitreum penem 
quos adLpellant DriRopotas- Pociila- 
illud,utfic ad veritatem utcunque; torum icunculas, manibus dios 
accederet. Nec aliter Priapi fimu- • Priapcs extollentium , Pignorius 
lacri figurari confuevifie , indicio j Opere de Servis exhibet. Ceterus* 

efie potefi: toties repetita ejusmen- r -'~‘ bi - 

tio Catullus t 


non folum per obfccenitates oibe 
JV . bant, ut ait Plinius ;immo ip‘ as ^ 

Sedet revincias cum rubenti fafcino. j debant obfccenitates. Placenta 

namque genus habuere in de » 


fupr. 


TubroPriape furibus minare mulino. J pudendi quoque virilis 
Confecti & ex varia materie varios omnino referentium , c£ 


do- 


in ufusolim Phalli ex ligno , ficu vocabantur Priapi. Sic Mare* 
potifStnum, qui ficulnei faepiusad- | cet ep. lxix. lib.xiv. iteffip 
pellati. ex ebore , ex auro , ex firico, tas fuere aliae in muliebria 
& ex lineo panno t quibus Lesbias tri- ; Gonfalius. . 

bades abutebantur. Item ex vitro , abegimufque ] Ihf Horati ^ 
qui Thaiiovitr oboli s aut ‘ThaRoziitro - j Priapus , fi fciens fallit , in3 P ^ 


53 


In Priapum Lusus. 

Sacrum feriret ore corneo caput. 

Vale Priape: debeo tibi nihil. 

Vale nefande deftitutor inguinum , 
lacebis inter arva pallidus fitu , 

Canifve favus ufque minget , aut tibi 
Aper fricabit oblitum latus luto. 

Scelefte penis, o cui meum malum' 

Gravi , piaque lege noxiam lues , 

Licet querar e: nec tibi tener puer 
Patebit ullus: ingemente qui toro 
luvante verfet arte mobilem natem. 

Puella nec jocofa te levi manu 
Tovebit, apprimetve lubricum femur. 

Bidens 

tur libi hsec Iccirco jt tlrjjicttot imponebantur 

— — r/icrdiffy coinquiner altic , ilatuis,re ab avibus confpurcaren- 
Corvorttm. — — 1 ! tur. Ariftophanes avibus: 

I i > ci xgja7)it. XxXxSj&s [tholmcxs q>og£v 
& cnrsg cfaApu&nfas, as vpcav os ct'J oon y.wlw e%ot , 

O' (yyj spajrr aujiott, i Sj n bjj ■ 'tx/tc jjto oty-hjj 

A atreo nuXy ssoicz tois opvtxr. va/c/U/.au.irci, 

H> ftlaiirmcu adhuc, hcdieque in I nibus ftatuis imponunt . fed <x i 
templis Chriitianorum imponun- maginibus piflis adhibueruntrqux 
tur capitibus flatuarum. Cujus ta-: t 2 men iUis opus non habent, ut 
ner. rei caufiam ignorantes piclo- iiacux. ScAligzr. 
res,dam potant honoris caulla im- ) Minget.] Horatianus ille Pria- 
poni debere , non fclum non om- pus fibi imprecatur : 

in me veniat mictum atque cacatum 

Quidquid cervorum e fi. 

Et apud Ariftophanem de ilatua cze. '^vtr7vtr,qcS>. In contemp- 
Luci Herois, judiciorum praefidisj - urn en irr 2 itr.mingebanr inftatoas 
loquitur (piXo£t3c&* quidam, x a vel Decrum , vel Magnatum. Ju- 
fvfatoie Qo 6 tc4£ yccyyaz &c‘A- ‘ venans : 

Ejpgiemsfe 'Dea longis fipbombus impient. 

Item. 

Cujus ad ej ffigiem tantum non meiere fas e fi. 

Ubi tantum non eifc p&ofcvg* Idem. 

Koxiam.": V. N. ia Petron. 

3 


'Sedens 


54 Diversorum Poetarum 
Bidens amica Romuli fenis memor 
Paraturi inter atra cujus inguina , 

Vagaque pelle, tectus inguinam gelu 
Araneofus obfidet fores fit us. 

Tibi hac paraturi ut tuum ter , & quater 
Voret profunda fojja lubricum caput 
Licebit ager, aut languentior cules , 

Tereris ttfque, donec ab mi fer, mifer 
Triplexque, quadruplexque compleas fpecum. 

Superbia itia proderit nihil: fimul 
Vagum fonante mer feris caput luto , 

Ouid eft iners pigetne lentitudinis ? 

Licebit hoc inultus auferas femel. 

Sed ille cum redibit aureus puer : 

Simul fananti fenferis iter pede , 

Repente nervos excitet libidine 
It inquietus inguina arrigat tumor : 

Neque incitare cejfet, ufque dum mihi 
Venus joco (a molle ruperit latus. 

CARMEN L XXXV. 
PRIAPUS. 

\7 Ere roft , autumno pomis, aflate frequentor 
' Spicis: una mihi eft horrida peflis hiems . 

Nam 

CBuUns amica. . } Bidentem amicam ; gingivis fuperftites retinuiiTet ii- 1 
vocitat, non qus duos ( id quod \ Doufa P. 

de ovibus dici folet ) annos habe- ; ^Araneofits . 3 Feftive qucqae e,us 
ret modo , fed quas binos non am- barathri fores araneofum fiturn cbjt&- 
plius dentes in mortariolis, hoc re cavillatur . quoloquenaig enerc 
eft , in exarmatis ploxemi veteris ufus & Catullus, ubi inquit: 

Vel pene languido fenis , Jituque araneofo. 

Eodem referri etiam poterit non incommode Martialis illud : 

Et aranearum cafibus pares mammas. 

Idem. 

cs£.fiate frequentor Spicis."] Priapo ' imponebatur. Quare & ColumS 
quoque, ut Cereri, corona efpicis frugiferum nominat: 


55 


In Priapum Lusus. 

Nam frigus metuo , & vereor ne ligneus ignem 
Hac Deus ignaris prabeat agricolis. 


CARMEN LXXXVI. 
C. VALERII CATULLI 
PRIAPUS. 

^ Go hac c£o d7tc fabticdtd vujiictty 
■*-' Ego arida, o viator, ecce populus 
Agellulum hunc,finiftra, tute quem vides , 
Herique villulam, hortulumque pauperis 
Tuor, malafque furis arceo manus . 

Mihi corolla picta Vere ponitur ■ 

Mihi rubens ariftafole fervido: 

Mihi virente dulcis uva pampino : 

Mihique glauca duro oliva frigore ; 

Meis capella delicata pafcuis 


Et qua frugifero feritur vicinaPriapo. Eeft. Lucret, lib. i. 

C . i- X7»v r/ilitint effluat t 


Scaltg 


Nec calidos afius tuimur e 


Tuor.] Tuor antique pro tueor. Idem lib. 1 1 1 1 . 

dilutaque contra 

Cum tuimur mifceri abjinthia 9 tangit amantor . 

Quemverfum idem repetit lib. Civit. Dei. In oppido Lavinio unus 
vi. ubi de lapide 1r.2gr.cte loquitur. ! Libero totus menfis tribuebatur r 
Turpil. Ped. Tamen oouli longi in- cujus diebus omnes verbis fiagi- 
tercapedme cupide appetunt intui, j riofifEmis utebantur .donec l.iud 
Pomponius Maccis geminis.- Incepi unum membrum, per .orum tranl- 
conttf confpicio coleatum cufpidem . ! veSum effct ; atque ^ '° co f “° 
Plaut. Afinar. Ego illud argentum quiefccrer. cui memoro. nhone^to 
jam paratum fcio ejfe filio , quam me matrem famulas honeltlflima. pa- 
UfcipioneJr contui Ibid! 

■a. 1 r . . , paulo poft lnr/1 quod m Uberi jacru 


ipfitm hercle adeo contuor . r ~ t 

Mihi corolla PiBa. ] id eft multi . honefia ra^roaapudendajtrdta^o- 

color veluti conltas e pluribus fio- nabat (peciar.te multum, ne. Ha c 
nbus. Hujusferme generis eft II- ipfam infra vocat coronat nem v.rt- 

lud,quod fupr refertur cartn.XLix lium pudendorum^ Tacnalius. 

& cZ. Y.lunc morem Augufti- : Delicata. ] Ift eft dicata Deo , &• 
IUS defcribit lib. VII. c. s*.- de lufmlafciva, eademque vouva.^ 

d 4 


%6 Diversorum Poetarum 

In urbem adulta, lacie portat ubera : 

Meifque pinguis agnus ex ovilibus 
Gravem domum remittit are dexteram , 

Tenerque , matre mugiente, vaccula 
Deumprofundit ante templa fanguinem. 

Proin viator hunc Deum vereberis , 

Manumque forfum habebis hoc tibi expedit 
Parata namque crux,Jine arte mentula. 

Velim pol, inquis : at pol ecce, villicus 
Venit; valente cui revulfa brachio 
Pit ijla mentula, apta clava dextera. 

CARMEN 


Gravem domum remittit ure dexteram.] Virgil. Eccl. i - 


Non unquam gravis are domum mihi dextra redibat. 

Ulpian. tit. de Verb. Sign. etiam c unia nomine seris iigniiicaretur. 
aureos nummos &s dicimus. Primum ■ Sane & Graeci pocXvay, ideft, zs , 
enim , ut ibidem rradir Alciarus , j pro quacunque pecunia accipiunt; 
pecunia ^re cudi carpta eft. Inde, unde cipctXscet apud Lucilium E- 
factumi ut cujuicunque metalli pe- i pigr2m ^ ac . iib . , x . 

E gftsh-Tov Tolt hoyptcf, tc ' 7 rv.yav(pov, « Icg , 

hUicilc , Sa s •njglmcLeAov. 

Hermodoti hoc dogma e fi. qui fanis mifer indiget are , 

‘Thilofbphi afifUmat pallia , dives erit. 


14 anum q? forfum. ] Sorfism , pro 
leorfum hic accipiunt Pe t. Viao- 
rius Var. Lea. iib. xxv. c. xii. 
Sc^liger in verflone Grrsca , qui 
legiz/ur/um. fures enim in fin n de- 
ruiuas habent manus , feu potius 
lurriucam laevam. Doufa F. 

Hoc ubi expedit. ] Artici dicunt • 
y 5'4 cv. Unde EuripidesTe- 

!ep.' 0 . - Quod 

m *egatiombus femper appcci , & 
fonciudl folebat. SaiiuiT:. Tugur- 


thino .• cenfere eos ab armis difcedere . 
ita feque illifque dignum efie. VtJH 
principiis ediaorum dicebant > 
Bonum factu efi. Scaliger. 

^At pol.'] Repetitio ejufcem ver- 
bi valde inrifioni conveniens eib 
Eil autem jocus elegans , fedob- 
Iccenus cum enim diceret viator » 
ie nihil metuere , aut appetere c- 

tiam , uiitatum illud fuppiicium » 

illudens Deus , longe alio eum ■ 
qugm putabat, modo acceptum :- A 
refpondet. J.ltiretus. 

Hc* c 


57 


In Priapum Lusus- 
carmen lxxxvii. 

ejusdem 

P R I A PUS. 

TT Vr.c ego ju venes locum, villulamque paluftrem, 

T *- Tectam vimine junceo, caricifque maniplis , 

Ouercus arida, ruftica conformatajecuri , 

Sunc tuor: magis, & magis ut beata quotannis. 

Hujus nam domini colunt me , deumque falutant. 
Pauperis tugurii pater, filiufique coloni. 

Alter afiidua colens diligentia, ut herba 
Dumofa, afperaque a meo fit remota facello : 

Alter parva ferens manu femper munera larga. 

Plorido mihi ponitur picta vere corolla 
Primitu, & tenera virens fpica mollis arifia : 

Lutea viola mihi, luteumque papaver , 

Pallentefque cucurbita, & fuaveolentia mala. 

Uva pampinea rubens educata fub umbra • 

Sanguine hanc etiam mihi ( fed tacebitis') aram 
Barbatus linit hirculus, cornipefque capella , 

Pro queis omnia honoribus hac neceffe Priapo 

Prafiare, 

H u n c ego. ] Hoc quoque Ithy- ■/, coTZ.&tz Scaliger. 

phsliicumCatulli cfie piacec doftis ] Putzbzzuz hic deus qui- 

horainibus, tum propter ftyli ad£- bus in agris iiatueretur, coleretur- 
nirarem , tum quodeum raiicar- . que eisfoecunditarem adterre-Pn- 
“inelulifie auctor & Maurus Te- ! ,apum Orpheus deorum antiquiHi- 
tendanus. Ichyphallicum quoque j^um dicit elTe : videturque eun- 
ffietrura a magiltris Friapeium vo- dem cum fole 2C Baccho facere, 
cari idem Grammaticus decet nos. pictus autem vel quali 

quemadmodu & £ aLT&mcfrcfiCffiS?’ id elt claraofus , prop- 

( nam differunt 2h Ithyphallicis ) cer daneres , qui in Bacchi facris 

Priapo quoque caneban^ir.Sch^- excitab2tur , vc i quafi G&tku.l 

haft Aridophan. uZ adnotat inter- 

7J prcS Theccrini. Mvretas. 

'se; j «V x.yZ-.cycf-gTTZy. lege : 1 c p r imitu.} PtO primo. Lucil ^* ac - 

d 5' ‘ ufa - v - 


5 Div. Po e t. In Priap. lus. 

Praftare, & domini hortulum vineamque tueri 
Ouare hinc, o pueri, malas abfiinete rapinas. 
Vicinus prope dives efi, negligenfque Priapus 
Indefumite. femita hac deinde vos feret ipfa. 


EJUSDEM 


AD PRIAPUM. 

, Priape , 



Oua domus tua Lampfaci esi , quaque fylva Priape 


Nam tepracipue in fuis urbibus colit ora 
Heliefpontia, cateris oflreofior oris, 

PRIAPEORUM 

FINIS. 

lib. V. Vt cur, -t primitiis ficus propalarecentes 

Protulit, ingenti pretio dat primitu paucas. 

Varro lib. i. deReRuft. c.xxxi . vitis, tota refecari folet. &c.xivni* 
jgitur in vitiario primitus cum exit , Sic fimitu pro fimul apud Plautum. 



PERGI- 


PERVIGILIUM 

VENERIS. 



- 1 





* 




- O i 


Tjr 


- i 


wi 







/ 




\ 



6 1 

PERVIGILIUM. 

desiderius eras mus 

ROTERODAMUS. 

In adagiis, chiliadis i , cent. ult. 

AMYCLAS PERDIDIT SILENTIUM. 

I Nnuit Adagium Yirgilius yEr.eidos lib. x. cum ait, ta- 

citis regnavit Amyclis. Et ibi apud Servium Lucilius , Mihi 
necejfe e(i loqui : nam fcio Amyctas tacendo periijje. Silius Ita- 
licus, - — Gmafque evertere fdentza AmycU- Meminit & Catul- 
lus, nifi fallit infcriptio. Carminis de vere, quod nu- 
per nobis Aldus Manutius nofter exhibuit , in anriquiflima 
quadam Galliae bibliotheca repertum,. 

Sic Amyclas, dum tacebant, perdidit fileniium. 

LILIUS GREGORIUS GIRALDUS 

Hiflor. Poetar. Ub.x. 

A Ldum Manutium memini dicere fe Catulli poema habe- 
re quod ver infcribitur. Idem & Erafmus fatetur : 
necdum tamen mihi videre contigit. 

JOSEPHUS SCALIGER JUL. C,£S. F. 

C afiigationibus in Catullum. 

I D tantum dicam : Urbicarium & Mimographum poetam 
huic noffcro cognominem fuifle ; cujus meminit Juvenalis. 
Et fortafle is fuit auftor Carminis de vere, ex qua 
hoc citat Erafmus : S:c Amyclas, &c. 

JUSTUS LIPSIUS 

Elect. lib. i. c. v. 

D Ucti elegantia carminis , quidam Catullum Veronenfem 
fenfuerunt: alii, in queis Scaiiger, Catullum Urbicarium 

poetam, nominatum Juvenali: clamo fum ageret cutnphaf- 

ma Catulli.. Neuter poteft. nifi me fallit ratio temporum, 
quamfiibduxi non vanis conjecturis. Natum enim comperior 
hoc carmen in imperio AuguftU Argumento horum verfuum: 


Si 

Vnde Rhamnes & Quirites, prolue prole posterum 
Rosnoli, pettrem crearet nepotem Cafarem. 

Dico amplius poft Virgilium vixit hic fcripror. &c. SaDe 
quifquis fcriptor.non ambigo quin genitum hoc carnem extre- 
ma fub tempora A ugufti. Ita Catulli illius germani non erit ; 
quia tetate relinquitur : non illius minuti Urbicarii ; quia 
anteit. 

De Judicio Casp. Barthii, 

Incomparabilis Scrivrrii judicium. 

Q Uod Carfpar Barthius lib. xvi. c. vi . &lib. xliv. c.rr. 

Pervigilium S e n e c m tribuat , mihi prorfus redi- 
culum videtur. Fides lit penes au&orem. Exemplar vetus, 
fiquidem extet, videre equidem velim , & omnes finus excute- 
re- Teftatur de univerfo hoc Carmine , fe icriptum exemplar 
habere, ubi Seneca adfcribitur expreffe. Hatcille uno 
loco : altero, haefitantior de eodem P oematio loquitur. Aticzsr 

Pergilii Veneris . inquit . nec Catullus , nec Vrbicarius : firte 

Seneca. 

CLAUDIUS SAL M ASIUS 
ad Solinum , pag. 277. 

A Uctor Pervigilii Veneris . quem Catullum efie nullo judi 
cio volunt eruditi, cum fit mediae astatis, & Solino up 
paris : 

Tum eruor e de fupemo,fpumeo Portus globo, &c. 


PERVI' 


<*3 

PERVIGILIUM veneris. 
Trochaico Metro : 

SUNT VERO VERSUS XXII. 



[Hunc Titulum pr&fert M- S- C. Cl. Salmafii] 

CRAS AMET, QUI NUNQUAM AMAVIT; QUI- 
QUE AMAVIT, CRAS AMET. 

Er novum,ver jam canor u,v ere natus Orbis e fi. 
Vere concordant atriores, vere nubunt alites , 
'Et nemus comam refolvit de maritis imbribus. 
Cras amoru copulatrix inter umbras arborum 

Implicat 

P ef.v i gi l i DM-lNon mecum. fatis poCum mirar i fummumviru 
ron cum eruditifiitno Cl. Salmafio Juffcum I.ipfutn , alias prudentiifi- 
fentit,qui hoc poematium Catullo mum & fagacimmum, carmen hoc 
Veror.enfi,vel etiam Urbicario tri- non foium elegane vocare fid quan~ 
buit; aut ab alio fcriptu putat, qua tivii pretii , mcUe , tenerum V. C. P. 
abeoquixvo Solini, aut pofterio- Pythcec potius accedam , quifrag- 
re tempore vixit : adftipuianti- menta hstc fane antiqua , live Ca- 
bus ipfis membranis . ex quibus' rulli „ five alterius fit , medicorum 
editum ; & ratione Itili , qui opti- pueris commendat , defumpta ex 
mus & certiflimus index , fuffra- veuillifiimo & fidei oula exem- 
gante.Poeta quifquis eft.feuLuxu- piari , in quo non longo intervallo 
rius , feu Florus nefcio quis , inac- praecedat Epithalamium QValerii 
qualis & quibufdam locis pxne ta- Catulli: cujus efie, vel Senecte de- 
lis, quales efie Cicero Cordubenles; nique ( qucd Calpari Barthio. aut 

poetas ait, pingue quiddam fonan- j nefcio cui librario in mentem ve- 
les ac peregrinum. Equidem non nit) fi exiftimem : 

IT/a^s u elfrsi, rite j p3- iste <»* *S**®‘. 

Ca-terum viderint docti, quomo- Itum duo verfus adnumeret huic 
do explicaturi finr , quod librarius i poemati. Si verfutn intercalarem 
codicis Salmafiani viginti tan- ‘ hunc, 

Crat amet, qui nunquam anurulf, quique amavtt, erae amet. 
vicies & bis iteratum intelligit , Carmir.e tot verfus contineri. Hoc 
potior pars hmus carminis periit verum eft , fi unum pernumera- 
Aut dicendum eft, aliquoties o-; rium excipias, in C2pi te extra or- 
miffiim iitum intercalarem , cum dinem reliquorum pofitum: 
tantum hic undecies repetatur. Craa amet, &c. 

Quid fi pro xxii. feribendum fit 1 Sic ut initium Poematis fuerit. 
XCII.& Audior, five librarius po- Ver netum, ter jam canorum, Scc- 

tius, voluerit indicare toto hoc Unde M_ geo Eralmo.Aldo Manu- 

tlO, 


<J 4 Pervigilium 

tio, & Lilio Giraldo perfuafum io- runt. Lipfio nullu dubiu eft , quin 
fcripcum fuiffe Carmen de ve re. j priricipioCarminis multi definr,& 
quem errorem etiam alii pofterra- j poft veriu decimu 5 aut unaeciuu;. 
Fecit undantem ‘Dionem de mantis imbribus 
decffe cenfet minimam fenos aut quo merito omk i a nata efe 
feptenos verfus-.quod appareat, in- credantur. \ ide inibi alios quoque: 
quit, verfu intercalari praepropere & plura de controverfa . Stsmtr. 
pofito. Pythceus adveri.xix. In pu~ Vere mundus creatus s apud.Rodo]ph. 
doremficru lenta &c. annotavit non Hofprnianum de origine Pedorum 
absrehasc & alia quasdam inhcc Jud3SOfam^& Ethnicorum, pag. 
carmine confufa, nec fuo loco po- Eliam Cucnierum in prorxemate , 
/ita videri. Mihi prorfus idem vi- j Ver er, e an „ Autumno Mundus fit ca- 
detur , &non pauca deilderari in ! ditusj Scaiigeruin de em en actione 
hcc poemate. Non tamen id colli- temporum 5 Bernardum Cale^ium 
go ex verfu intercalari prasprepe- de mundi creatione. Vleutuw, 
re, quod cenfet vir clariflimus,po- i Puicerrimam verni temporis de- 
lito. Nam non femperverfus inter- jferiptionem ex antntfiogia ?*~ ca 
calaris interjicitur aut fubjicimrj exhibet in com. ad lib. 1. Hancut. 
verfibuspari numerOjfeddiverio,.i Oppian. Conrad. Rittermu iu s. 
pro re nata. Interdum poil duos , ! nonne probabile eft , ait Lipuus , 
o-r ^ ! -3 rT'rr>m fTimn . iSr maxime v 


rres ,quatuor , & quinque : inter 
dum poii plures. Quod cum alibi, 
tum ex Virgilii ecloga o£lava &, 
Catulli Epithalamiisliquer Scriver . : 


auiceniffimo, & maxime vegetabili 
•tempore, cunela cepifie? cum & 2- 
nimanrcs plerseque foeti f.czr.t > & 
alis naturas partes concipiunt aut 


Ferv&liim. ] Verus Gloffarium: ! parturiunt , dicamus , 

F ™* l T *. Uam v-^ 5 : T . i 1 

AJ* w *? s ! orum anaoritate confifi, q»*» 

n cwifrgs. 'Pervigilat , ncW9v%Z<{. j p r i nc ipium anni in Antumno tu- 
Sz alterum : TltMtyvpg s - , hoc excubi - 1 Ergo & Mundi. Extat Hadriani ] u 
vm> pervigilium. Debebatur Vene- j nii V. C. erudita difeeptado cu® 
ri , quam Plautus i2cete Ncciuvigi- j facrifeo quodam , fifiioar.m t V n t^ 
lam 2ppellavit , triduamum; ut eil ! re conditus fit mundus. Animale*.- 
inf. verf. xli. Vide Ian. Guiljel- ! lib. m. c. vm. Scnverius- ^ ^ 
mium in Curcul. Plauti c. m. Nubant alites.] 

VVeitzjus. r, ezOpyttcnc/JgsGi. Joh-lfaacusPcn- 

Ve re natus orbis efi."] Orbem Vere | tanus in Macrob. lib. v 1 1- c ^ ^ 
natum fuilTe vult, quod haufic ei legit , pubent , h. e. vernant. 
Virgilio. Georg- lib. 1 1 . verf. ccc. contius in Hexaemero , ' • 
XXXVI. Salmafius. Panegyrift. ad j 'Pennigerum vernare nemus vapo 
Maximianum : Divinus ille vefira\get in ufius Pignoris. , r ater e- 

«Sdajefiatis ortus ipfio , quo illuxit , j Inter umbras arborum- 1 
aufpicio Veris illuftrior, augufiiare fui- i nim amorum circum u 
gens luminis claritate , quam cum | nebula oberrare iCiet. a \ " $ 

Origike mcsdj n as c en- furtis Veneris jimbra. pavi ^ ^ 

T 1 s animavit. Et ftatitn ; O felix joquin amatores ccr-^ 3 *^ 
beatum^ Ver novo partu l e tempus, lo luo involvit. VY etivveri:7J ‘ p. 


*5 


V E K ERIS. 

Implicat cafas virentes de flagello mjrteo . 

Cras Dione jura dicit fulta .fublimt throno • 

Cras amet, &c . 
cruore de fuperno, Jpumeo Pontus globo * 

Caudas inter catervas > iwfer dr 
Jecit undantem Dionem de mantis imbribus. 

Cras 


D>e flagello. j Onomaft. FlageUa, 
$ Xotfii. Ifidor. lib-syi I. c.v. Sum- 
mitates vitium & fruticum 9 fiageLa 
nuncupantur , w flatu agitentur. 

&ib.c.vi .Draconr.v. 1 v.VitUVerbe- 
rat& palma calamos non-ant e- flagello. 

Dione. ] Macer Veneris. HJc pro 
ipfa Venere. Natal. Comes lio. iv. 
c. xin. Fhornut. de nat. Deor. 
pag. clxi i . Et quoties Dione ^pro 
Venere ? Scaliger in Sen. Med. v. 
dclxi. Weitz.iuf. 

Fulta fublini throno. 1 Hinc 
Ki\oQ(K}vov vocat A Sap- 

pho. quamvis ia vel de variegata 
& florida Veneris vefte accipi poi- 
fit , argumento illius Homerici I- 
liad.x. cai j Jpcya. Ttsix-iX srrscc&s'. 
vel de variis pharmacis, quss mor- 
talibus propinat Venus, curis homi- 
num gaudia mifcens , urCatudus lo- 
quitur . Nam cum 
dicatur inulta habens jpova, feu 
pharmaca , ejufdem vocabuli vim 
ad 7 tsiy^ojpcyo 7 eti2m extendi 
pofie ratio fuadet. Doufa F. 

Spumeo ponti eglsbo J Venus ex 
mari concepta dicitur , quoniam 
ex humecta natura ccnfurgit coe- 
undi aviditas. Hinc & flalax didtus 
homo Venerius & I ibici solus , a 
&io. Sane Venus Ap&ci-pi diita, 
qucde maris fpuma fit nata uxta 
Hefiodum. Et rationem alnsnat 
loach. Camerarius lenior T/fs*. 
decur. 1 . c. iv. Anftojcles tamen 


l : ,b. 1 1. de generat, animal, ita vo- 
;catam Venerem tradit, quod femi- 
'.nis natura fc dQg&sh-s, ideit, fpu« 
mofa. Vide 'Notas ad Draconi, y. 
[cclxxvi. & ad Mufxum veri. cc. 
ixLix. & uberiores notas in Pervigil. 

I Aliam rame ab iitis rationem allig- 
i nat c Heinfius, qui ia 

; Ariftarcho feu Exercit.facrar.cap. 
1 . A dictam afferit.quod 
! Luciferum aut Venerem ftellam , 

| maris unda, ut poeta loquitur ,per- 
fufam mane falutaret. Unde & 
Frtttznal Romanis, ut & Fmti, quas 
eft ipfa Aphrodite. VFeirsaius. 

C cerulas inter catervas."] Nereides. 
Rippol.Senec.Ccerulufgre.rNereidu . 

Bipedes eques. ] An ita appc.iar , 
!quia pectonbus tenus molles eri- 
guntur in auras ? ut loquitur de 
I Tauro Ovidius xv. Met. v. dxi i- 
i Virgil. iv. Georg. v . ccclxxxi ix. 

de Proteo , magnum qui 

piflcib m equor , Et juncto bipedam 
curru metitur equorum. Tumebo lio. 

; xxvi. C. xxi 1 1. Neptunii equi, hip- 
i pocaropi , qui priores pedes ha- 
bent , p citerioribus carent , ied 
pontum legunt & natant. Stat. 1, 
' Achilicid. 'Tone natant, delent f. pe- 
dum vc fligi a cauda . Idem. 

Fecit} Fecit, pro creavit. Sicir.- 
! fra de Rofa, F<zv?* de cruore. 1 diotii- 
mus illius xvi. Sic apud Schoiizd- 
Tu venalis , fi tres liberos fecerit , pro 
procreaverit. Salmaflus. 

De maritis imbribus C\Mar ites im- 
bres 


66 Pervigilium 


Cras amet, &c. 

Ipfa geminis purpurantem pingit annum floribtu. 
Ipfi [urgentes papillas de Fovont fpiritu, 


bres appellat Spumam & Crucrem, 
fane quam eleganter. Lippus. 

Purpurantem pingit annum Apud 
Apulejum lib.vi.in Nupt. Cupidi- 
nis & Pfyches , Hora, dicuntur, ro- 
fis & c at ens [oribus purpurare omnia. 
Et lib. x. Quod Ver in ipfo ortu 
12m gemmulis floridis depingeret,; 
& jam purpureo nitore prata ve - 
{liret- Ver autem piebor mundi nem 
temere cuidam veterum appella- 
tur: tanquam de Apelle , aut acu- 
pidore Fhrygione fermo eflet, qui 
colorum varietate multijuga fuam 
illuftrant &diitinguunt picturam. 
VVeitz.ius. 

Ipfa furgmtes, &c.] Dicit aucter, 
Rolas Turgentes de Favonii fpiritu 
Venerem urflife maritis fuis imbri- 
bus, in hunc aut illuni ufu m. T a- 
pilla funt rofarum alabaflri, & pri- 
ma germina, de quibus uberti m 
infra. Nullum mihi dubium pro 
notos , nudes legendum. Ut nudos 
Penates dicat hiberno tempore 
dedituros floribus ac coronis ; re- 
dimendofque vernis & novis. Ro- 
farum ufus in cubiculis averrun- 
candae vertigini. Plinius Natur. 
Hili, lib- XX. c. xiv. ^Ad recreandos 
defiebas animo dignior e pulegio corona 
Varroni , quam 'e rufis , cubiculis nofirris 
pronuttt iataefi . De corona roiacea 
dHeambentium & potantium, ple- 
ni poetarum libri , Martialis & ve- 
terum epigrammatum Antholo- 
gia. Idem magnus auctor lib. xxi. 
c. 1 1 1 . poilquam meminiliet coro. 


Urget 

nae ro faces, fubdit: Et jam tum co- 
rona Deorum honos erant , & Latium 
publicorum , privator umque\ ac fipul-^ 
erorum Ca* JHaniumtfummafi, auciori - 
! tas paclzli corona. Sutiles aliorum fa- 
ctis invenimus , & fioRenr.es canis. 
Tr anis ere deinde ad Tdpfaria , &c. Vide 
eundem capite fequenti , quod eil 
de rofarum coronis. Rofa nafittur 
<Lr germinat inclufa granofi cortice > 
quo int umefient e , Cb in virides ala- 
bajlros faftigiato , paulatim rubefient 
\dehifcit ac- fi fi pandit, in calycis medi 9 
■fisi flantes complexa luteos apices. V- 
j fies ejus in coronis prope nimius </►• 
j Plinianos ho salabafiros fiofter au- 
dior deflgnatper [urgentes papilL as- 
v.zm [urgentes omnimodis recinen- 
dum, i. e. nafcentes, germinantes, 
crefcentes. lic / urgere mejfim MarO 
i . Georg. & optimi quique auclo- 
res i. e. crefcere. D e papilli* nemi- 
nem morari debet. B. Hieronymus 

Epiit. xxvi. ad Pammachium, 
Confol. fuper obitu Paulinaeuxo- 
ris: Quis parturientem rofitm , C~ p a ~ 
pillatum corymbum, antequam m ca- 
lathum fundatur orbis , & tota ruber, 
tium filiorum pandatur ambitio , ’.m 
matum demejpsm , aquis oculis ma> 

: cejfire videat ? Quem Plinius alaba- 
firum dicit papillatum corymbum fi* 
fandus. Etfi corymbus racemi fpe- 
cies iit , hederaceo flmilis^hic t2 ' 
men corymbum vocat ro:m tiot* 
dum aperrx fafligiatum mucro- 
jnem. Vetus Epigramma ex Cocuc* 
ijaimalii : 


DE ROSIS. 

O quales egs mane Rofiss procedere vidi I 
Zafiebantnr adhuc • neque erat par omnibus at a:. 


*7 


Veneris. 

Urget in notes penates, ipfa roris lucidi, 

» Noctis aura que?n relinquit, fpar git hument es aquas, 
lacrima micant trementes de caduco pondere ; 

Gutta praceps orbe parvo fuflinet cajus fuos ; 

In pudorem florulenta prodiderunt purpura. 

Humor 

'prima papillatos ducebat nara corymbos ; 

^Altera puniceos apices umbone levabat ; 

Tertia non totum calathi patefecerat orbem 5 
Quarta fmul nituit mutato tegmine foris , 

T)um levat una caput , dum que explicat altera modum « 

Huic dum virgineus puder ex (i nuatur amiti u. 

Ne pereant, lege mane rofam ; cito virgo fenefeit . 

Ex eodem codice &hoc, & quidem nomine 

FLORI. 


Venerunt aliquando Rofst. proh f Veris ameeni 
Ingenium l una dies ofendit /picula forum t 
xA It er a pyramidas , nodo majore tumentes ; 

Tertia jam calathos: totum lux quarta peregit 
Floris opus. Pereunt hodie , nifi mane legantur. 

Auctores ii cum Hieronymo & : 2ur2 omnem humorem rorem^u* 

! exugit & exforbet , prsecipuc fi fit 
' vehementior. Ubi minima eit aura 


Aufonio Rofam in vafculum ex- 
pc cieam, calathum vocant, a fimi- 
litudine. quse mox foliis in ambi- ! nocturna, tum foiet efie m2ne ma- 


rum laste lat^que expanfis , immi- xima roris copia. Salmafus. 


nere prxnuntiat cafum fuum , o- 
itenrans brevis sevi florem. Lufit & 


Lacryma.] Pulcra tralatione roris' 
guttas nuncup2t lacrumas. apud 


hoc argumento Aufonius , in Ro-j A cW1L Tatium lib. vi. 


*as. ‘Papilla igitur alabaflrus, rofie 
falis nondum Sehifccns & patens, i 


r rs'TZ. y aes- 


; XPVCdV 7tcCSSV£t^ , '7Z J pOiXctV 7TSg- 


convolutis foliorum paniculis rjy etraf efi&ict , 'roitev 

civens. Epigrammata fuperiora no- ’ i& } tz yc&px.icxnp. Sicut verfa vi- 
dum vocant: & Germani hodieque. ce ros pro lacrimis poni amat, 
tam fuperiores quam inferiores , ; WeitzJus. 

SafeiAiioffUn/ & Kojinknopr 

«tn, Scriverius . 

l' T ger - j Propellit , effundit in fo- 
**a.HocMaro trudere dixit II.Georg. ■ 

Syt rud , ntmmiU C~fro»i',' Xp pc«: £ rei Co d ' um ca a unc , trementes 
•^«.De aviousreiBantibosDra- . - Sic r fapiSx d. 


De caduco pendere .] Nihil crebrius 
hac loquutionc spud hunc Aucto- 
°".rem. Lacrimat roris emicant tre- 
; mentes de pondere caduco 5 pen- 


-Ontius dixit 3 vapor urget in ufus j 


Pignori* Idem. 

lucidi C-c : Ex eo rore.. ygZd TJmsfi*,. 
•-quK, qaetn noSis aura «.inquit * - c.,-. 


icant. Sic /urgentes papz 

iifpiritu fuprs dixit. Et infra 
multis locis prjcpcfitionem De lic 


'?argi 


aquas. 


;ciiS aur2 rc....-uuiv - - r • u-. - 

i^pc :ar.e nccr.s l* ?*d*rcm tzc., Su.pica-ar, 


e 2 


lr. 


<58 Pe rv i gilium 

Humor ille, quem ferenis aflra rorant nottibus , 

Mane virgines papillas folvit bumenti peplo. • 

Ipfajupt, mane ut uda virgines nubant R ofa. 

Tacta Cypris de eruor e deque Amoris ofculis , 

Deque 


In pudorem ficrU Enns prodierunt purpura . 

Natas vult jubente Venere refas f quod fimulacris fiebat. Scdhoc peplum 
purpureas St ardentiffimi ruboris i primum ab . Athenicnfibm ivftittitm, 
(Milefias vocant.) quae rofas En- quod matrona fuis manibus faciebat: , 
nenfes confunderent , & colore i & ititer triennium numinibus ojjcrt- 
vincerent. Campus Ennenfis in fieri- \ bant. Inter tunicas recenferur & 
bus femper , in omni ■vernus die, ut i peplus , ut apud Xenophontem, 
ait Solinus. Metninitque Cicero quamquam apud hunc ob,ervayi- 


VI. in Verrem. Et utroque prior 
Ariftoteies. Propter campum il- 
lum eft demerfum foramen , qua 
Ditem patrem ad raptus Liberas 
feu Proferpinx exeuntem fama lu- 
cem haufifie, eodem Solino audo- 
re. Scriverius . Elegans porro me- 
taphora, pudorem pro rubore dicere. 
Sic veteri pudoricolor ,pro rubicundo . 


mus etiam viris corgruerepepiu. 
Nam Armenium fcidifTe peplos 
feribitrni dicamus , barbaros ve- 
ilibus plerumque foemineis gaude- 
re. Vide Rhodiginum lib. xvi. c. 

x. &Iib. xiv. c. xi ix. fuse de Pe- 
plo differta mem. 

Mane ut uda virgines nubant rofa-l 
Rectifiime- VenusjufSt. aitpoeta. 


Sic Yeteri puaoriLvw J * 

Salmafius. Vetus ille Poeta eft Nx- ut mane virgines tegant e ornen - 
v ins five Lmvius , de quo Geluus ; que udis ab humore nochs &q~a 
lib. XI X. c. VI i . Scriveritu. j fi ebriis rofis. Nec fallet .e&ciea 

Vmor ille, &c.] Aut Fulgentium : Nubendi hic verbum, prifca ligni - 
imitatus elt auftor nofter,aut Iui- i catior, e, velandi. Lipfius. 

1 ' > 1 i„.i,.-l Cyete, &c0 Loquitur Au- 

de Ro' a : Cypris e lt genitivus. 

Inflexio Latina , Hac Cypris , hujus 
\ C toris. Non vult hoc loco Cypnn- 
i aut Venerem faftam creaturus e es 
{anguine j fed Rofam > ex v eneri 
cruore ortam , aut purpura.*® • 
! Sed dices : idipfum fignaaterccr 

rectione LipHana exprimi , u l 
• - n.; - 


eer.tius hunc locum ob ccuics ha- ; faSa Cypris, &c. j Loquitur A - 

buit, cum lib. i.Wythol.fcripferit;; ftor - 
Terte gradum properantes 
De virecHs collium 5 
Vbi guttas florulenta 
Mane rorat purpura 
Humor algens , quem ferenis 
^Ajbraf udant noctibus. 

JAane virgines papillas.] Imperit^ recaimc Hi' 

interpretantur, nondum comptef- apr.no cte eruere. OBf Ro&5 i 

fas & maritas. Nullae alise &hic;ftoria , vela.a^ui - occ i- 


ias dc mantas, jsuux - - — > _ ~ ner 

papillx , quam quas fupta deicrip- ; edonis, quem pe 


iimus: rciarum nempe , non -Jlro 
phio luEiantss Catullo in Argonau 
licis. Scriveritu 


lar.Fuinc ALviuio, 'i~- L 

derat , traxifie ruborem * u }=> • 

lunt.Bion , Ovidius, & alii, 
nus adje£tivumab aper fecundu® 


cis. Scriveritu. *** 7 f nT , orC et.uS 

<r Peplod\ Lutatius in lib- x. The- analogiam quidem 1 
baid. Statii*. Peplum eji vefiu candi- a caper vel capra aiC5 f q ^ 2 r .ii- 
da , aureis clavis picta 3 fine manicis , . ^Aprugnum tamen quis 


ERIS. 

fcriptum ;n libris M* S. S. quam 
vulgus aprugnam. Demus itaque 
dici aprinum : male nihilominus 
inepteque 3^ dxvgjXoyas dicetur 
aprinus eruor , Adonis quem aper 
occiderat cruor.Imo hic eruor po- 
tius dicendus erat Adoneus j fi lo- 
cus e£fet fabula: , qua Rofas a fan- 
guineAdonis colorem traxifTe pu- 
tant. Bion epitaph. Adonis, Ovid. 
x. Mer. alii. De Rofa Luxurias, 


live quis alius illorum temporum 
poeta, in Codice M. S. C. Saimafii. 


V E N 

quis ufurpari , confpirantibus M. 

S. S. C. Codicibus vetuitifiimis . | 

Plautus Perfa & Pcenulo habet a- 
prugnum callum. Plinius lib* nx. c. 

11. lam Catonis Cenforis orationes a- 
pr tignum exprobrant callum : in tres 
tamen partes divifo, media ponebatur, 
lumbus aprugnus appellata. .'El.Lam- 
prid. in Heliogab. fumina aprugna. 

Quamquam ( quid diflimulem ? ) 

Salmaiius adHiif. Auguft. Script. 
obfervat. in Spartiani Vero , & in 
vita Getae , aprunam frequentius 

Aut hoc rifit Amor . aut hoc de pectine traxit 
* Turpureis K Aurora cornis ; aut fentibus hafit 
Cypris, C~ hic J pinis in/edit /anguis at ut is. 

Ejufdem au&oris elle Epigraphe j mtfquod incipit, 0 quales ego mane 
oitendit, cujus fuperius illud Car- | rofiv/Eide quoq;feques attribuitur, 
DE ROSI-S* 

Hortus erat Veneris rofeis circumdatus herbis , 

Gratum ager domina: quem , qui vidiffet, amaret . 

Dum Puer hic paflim properat decerpere flores , 

Et velare comas , /pina libavit acuta 
Marmoreos digitos: mox ut dolor adtigit artus , 

Sanguineam que manum, finxit fua lumina gutta 
* proruit ad ^Matr em frendens , defert que querellas : 

Vnde Rofa, Mater , caperunt effe nocentes ? 

Vnde tui fleres pungunt latitantibus armis ? 

CBeRa gerunt nucum. F loris color & eruor idem. 

Quomodo Rofa alba , purpurea j e/Jetalba , afpergine contactam ccepifi- 
& rubra fa&a Ht.difce ex Aphtho- ~ ’ 

nii ProgymnafmariSjC.iv. &Con- 
flantino Caefare de R.R. lib. xi. 
c. xviii. ^Adonide occifo , ajunt , 

Venerem nudis pedibus ingrejfam e/Je 
filvam , ibitfefpinis compunctam emi- rant. Aufon 
fij/e eruerem. Inde Rofam , qua prius affixo ; 

/Quadam, ignofeentum fpecici, ludibria tantum 
Sola volunt: filus ut tenuis fub acumine puniti 
Eliciat tenerum, de quo ‘Rofa nata , eruor em. 

Et paulo infra : £ 

— Ttofco Venus aureo ferto 

Maerentem pulfat puerum, & graviora paventem. 

Olli purpureum multato corpore rorem 
Sutilis exprefiit crebro Rofa verbere, que jam 
Tina a prius , traxit rutilum magis igne a fucum. 

e 3 


'e rubere. Ex Veneris vulnere ita- 
que hunc ruborem contraxere • 
Vide Mifcellanea Politiari c. xi. 
Brodaei lib. vix. c- vii- & c. x. 
Alii aliter originem Rofx nar- 
in Cupid. Cruci- 


7© Pervigilium 

Deque gemmis, deque flammis, deque folis purpuris 
Cras ruborem, qui latebat vefle tectus ignea. 

Unico, marita, nodo non pudebit folvere. 

Cras amet, &c . 

Ipfa njmfas Diva luco juflit ire myrteo. 

It puer comes puellis. Nec tamen credi pote fl, 

Effe Amorem feriatum, fi fagittas vexent. 

Ite nrmfuj pofuit arma, feriatus efi Amor, 
luffus ejl inermis ire, nudus irejujfus efi ; 

ExRofa Alabandica Pliniana, al- 
bicantibus foliis. (quae vulgo Pro- 
vincialis ) faciam vult Mileiiam 5 
cujus purpura fatura, & ardcntifii- 
mi coloris. De qua Plinius.. Noflra 
vernacula lingua han£ 23;il2ttC 1 0^ 

^058. alteram illam 
JtGJg appellamus. Scriverius. 

Deque ^A moris 0 ficulis. ] Legebat 
Ioh. Meurfius , Deque *. Adonis oficu - 
lis. 

Cras ruborem, &C-] De Rofisqua: 
pr^eceflerunt omnia funt inteili- j 
genda , quas Venus e virginibus i amorem incuterent 2manti. Ovid. 
maritas fieri voluifle dicitr Hoc efi lib. 1. Met. verf. cccc. Ixvi. Ori- 
ex claulis ac te£hs , ut ferant in ca- i genes ait , 'Tharotra -Jjgnificari cor , 
iycibus fuis , aperiri & expandi, j telis cogitationes , arcu as & labella , 
Hic Rofam ipfam alloquitur. Cras, j qu.a habent aliquam cum arcu fiimili - 
inquit , 6 marita, quae antea virgo ; tudinem ,adcoq ue ipfa -verba & oratio - 


Neu- 

[ viarem chlamydis partem utraque ma- 
nu vehens , intrinfiecus Jiruciuram om- 
nem , ut afnictus adornaverat princi- 
palis. lib. xvill. ^Quinquagenaria 
longtorefque materias vexere cervici- 
bus ingravate. Salmafius . 

Neu quid arcu.] Duplicem arcum 
amori tribuebant : quorum uno 
triflitise tela , altero laetitia: ejacu- 
laretur. Sed & tela duplicia , pro 
numero arcuum. Illa plumbea , qux. 
fugabant amorem in amata,erant<j> 
pta triititiae arcui: altera aurata, 


fueras non pudebit te ruborem , j 
qui vefle ignea calycis tecluslate- 


bat, unico nodo folvere , & in a- 1 lib. i v. Cupido 
partum prodere. Salmaf. 


: nem, quibus omnibus dominatur amor . 
Ngu quid ion e Iader et. ] Apulejus 

). Iv. Cupido nominatur puer pen- 
- _ , natus , & fiatis temerarius , fiammit 

. y°lrsere,i Alludit ad ritum Nup- 1 & fiagittis armatus. Ifidor. lib. 1 IX- 
tialem. V. X. i;i Catuli. Epithal. * j c. XI. Cupidinem vacatum ferunt pro- 
vexerit.} Idiotifmus illius sevi,! pter amorem. Ef enim Damon frrrde- 
<5’JO vixit Auftor Pervigilii. Vehere cutionis. Qui ideo alatus pingitur ■- 
P " 3 fe'~e it eef.tr,'. Cui maitaaii- epv.sa nihil amantibus levius. n:'e:l 
q_ia geitaoac , eriam illud vehere mutabilius invertitur. Tuet trivgitrs* , 
tum dicebatur. Exempla hujus lo- fultus i' 

S“""°f ls . apud Ammian. Marcel- : Sagittam 6- pacem tenere fin 

sVer-j r - 3ra ' '^• Un , C uaum ac< l ue gittam , quia anser cor nuberet. f* 

Siserum fuccurrit , lio . xv j . cem, qjasnflammat. 


tianabilrs amsr . 
<rititr. Sa- 




7 1 


Veneris, 


Keuquid arcu, neu fagitta, neu quid igne Uder et. 

Sed tamen nymfa. cavete, quod Cupido pulcer ejh 
Totus eft inermi; idem, quando nudus e(i Amor. 

Cras amet, &c. 

Conpari Venus pudore mittit ad te virgines : 

Una res eft , quam rogamus-. Cede Virgo Delia ; 

Ut nemus fit incruentum de ferinis Jlragibus. 

Ipfa vellet te rogare, fi pudicam fletteret. 

Ipfa vellet ut venires, fi deceret virginem : 
lam tribus choros videres feriatis noctibus , 

Congreges inter catervas, ire per faltus tuos ; 

Tloreas inter coronas, mjrteas inter cafas. 

Nec Ceres, nec Bacchus abfimt, nec poetarum deus » 

De tenente tota nox eht perviglanda canticis . 

Regnet in filvis Dione: tu recede Delia. 

Cras amet, &c . lufiit 

Sed tamen Nymphae, &c. 3 Iuffus ; (lis. &c. Salmaf. ad Hift. Aug.pag. 
eft Amor ire nudas & inermis ; c.c. xxui. 

nolite tamen, incuic , Nymphce R- . Jamtribus choros , &c -1 Eft ec Per- 
dere, quod Cupido cum nudus fit, i vigilii triduani exemplum apud 
etiam pulcer vobis videatur; totus: Livium xiii. fedhoc Veneris in 
eft etiam armatus, cum eft nudus, j f.lva, aut nemore, ante diem nup- 
Immo pulcritudo ipfius nudi , pro ; ti2rum. Pythoeus. 
armis ilii poteft eile. Salmaf us- Congreges. ] GloiT. 0IS3&VX&* * 

Totus eft in armis, cre.] Hominem ‘ tribulis , congrex , gentilis. Aufca. 
in armis, fub armis, 2rmatum voca- ep. ad Paul. — & congrege volgo, 
bant. Ennius: Ter me fub armis ma- ' singultas fervere -vias Ia} 11 . 

lim vitam cernere . Id eft , malim ar- xl. — ut idem Congrege ter trino per 
matam me -vitam cernere. Virg. - — ter tria diffolvatur. Leg. Scalig- Au- 
fedet circum cadella fub armis. Pro > fon . lecb . iib- x . c. xvi 1. Segrex ex- 
«rmetus circumfdet cafella. Idem: - tat apud Prudent. vi 1 . Cathem. r. 
ludunt belli fimulacra fub armis. Pro, xxvi 1 x - & Kamart. v. ixv. 
armati ludunt. Sic in armis etiam Nec Ceres nec SBaccous.; D. Ultro* 
pro eodem. In Pervigilio Veneris-, nym. tom. m. Eb. n. adver.. 


Totus ef in armis idem , quando nu- 
* us eft •simor. Sic Manilio centaurus 
in ar cu, qui arcum geftit , arcu ar- 
eatus. Sic in hafis pro k a flati. En- 
Rius: — levefque fequuntur in ha- 



r pervi«la.ndA.\ Nofter Codex ha- 



jz Pervigilium 

lufit Hjbleis tribunal ftare Diva floribus. 

Prafes ipfd jura dicet , adjidebunt Gratia. 

Hybla totos funde flores quantus Entia campus esi, 
Hybla florum fubde mejfem quotquot annus attulit. 
Euris hic erunt puella, vel puella montium , 

Quaque fylvas, quaque lucos, quaque fontes incolunt : 
lufit omnes adjtdere pueri Mater alitis, 
lufit & nudo puellas nil Amori credere. 

Cras amet, &c. 

Ex recentibus virentes ducat umbras floribus. 

C ras erit quo primus Aether copulavit nuptias. 

Vt pater totis crearet vernus annum nubibus , 

In 


bet VerviclancU. Quod quis non ' nae,alii£ ftagnorum prziidesifecim- 
fentitefle feriprum pro tervigL, J x ' — r - Ph-i.iii-em.ler- 


da? Cum fityXct ■$ Sc fiiy?ici 7 z,>gccs 
dixit recens Grascia^palam eil eam ; 
e Latino vocabula mutua tum, quae | 
viglare tum dixit , & viglas pro vi- 
giliis, Slviglatores pro vigilibus. In 


dum MneiimachuPhafelitetn.ler- 

reftrium alia: filvis praeerant, ut 
j Dryades: alia: montibus, ut Oreades, 
i aut OrefHades : aliae fmguiis arbori- 
j bus, ut Hamadryades : 2I1X paicuis 
foribus , ut Napaa r iiuvioruni 


dicebantur- ffc" 
Ne- 


de ergo & perviglare pro pervigila.- j praiLdes Isfajaui 
re. Idem liber feriptum habet , 7 ) e ; gnorura , Limniades: .Varini, * 
tinente+H-z. quo fecimus, De tenente. i reides . Natal. Com . -io. v. c. x 
id eft, uno teneKre. Salmaf. 


, Vel puella montium. ] Vel pro l 

g,atu.1 Scribit Phor- capSf pa» .^c.' adU®; 

ha ' prid. pag. clxxxiv. &adCspK°“ 
cclx. t 

flipatur, & toto Cupidinum po- iL. Cras er ^ t> ^^her copulavit 

puio comitatur, apud Apul. lib.n.:- ies < l u °P rltEluS - ' 1 OnnU® 

VI . &X, 


nutus , allidentes Venerem libi 
bere Gratias , & Suadelam &z Mer- 
curium, Venus Gratiarum choro 


nuptias . & ut pater totum annuo 
I creavit, id eit totius anm facun 
Ruris hzc erunt puella. ] Nympha- : dicatera , per vernas nubes au.p>- 

™ ~ J; '~ r ~ ’-' 1 " catus ell.ExVirgiiio habet,(Georg- 

y. cccxxiv.) 


‘i^icai 

ri -; : n 


rum alia: credita: funt cos;eites,2iia: 
terreiires, alis duviales,al:x mari- 

Vere tument terra. & genit ah a femina pofe 
Tum parer omniparens fecundis imbribus -y£r hzr 
Conj ugrs in gremium lata defendit. — 


Sic V utrem zsfLrherem dixit , ut : 
\ irgi-ius. Xec hic aliud lufpicsn- 
dum eft. Annum pro anni fbccun- 


ditate dixit : ut Grzci stQs f 
cjunttr®- plus facete qua» 


73 


Veneris. 

In finurn maritus imber fluxit alma con)ugts ; 

Unde fetus mixtus omnes aleret magno corpore . 

I pfa venas atque mentem permeante fpirita 
Intus occultis gubernat procreatis viribus , 

Terque coelum, perque terras, per que pontum fub ditum 
Tervium fui tenorem feminali tramite 
Inbuit, juflitque mundum nojfe nafcendi vias. 

"Cras amet, &c. 

Ipfa Trojanos nepotes in Latinos tranflulit , 

Ipfa Laurentem puellam conjugem nato dedit ; 

Moxque Marti de facello dat pudicam virginem , 
Romulumque; cum Sabinis ipfa fecit nuptias; 

Unde Ramnes & Qtdrites. perqueprolemposieram 
Romuli Mater creavit & nepotem Cafarem . 

Cras amet, &c. 

Rura fecundat voluptas, rura Venerem fentiunt. 

Ipfe Amor puer Diona rure natus dicitur . 

Hunc ager, cum parturiret ipfa, fufcepit jmux 
Ipfa florum delicatis educavit ofculis . 

Cras amet, &c. Ecce, 


£0». E fr©-* TTsta oC% 

Salma/ius. 

In finum maritus imber."] Arcob. 
lib. v. Vos lovis & Cereris coitum im- 
brem dicitis, dictum telluris ingremiu 
lapfum. Item : lovis & Cereris nomi- 
nibus tellus &■ Uber, s fluvia, nuncu- 
patur. 

Laurentem puellam. ] Laviniam , 
Latinitegis , qui Laurenti regna- 
bat, filiam. Conjugem nato ,i .Acer. 

Marti, &c. 3 Dionyfius 
nominat Iliam Vefalem. Liv.lib.i. 
'Rheam Silviam. 

De Sacello. ] De pro ex- Tertu .1. 
<le prsefcripr. Et ipfe Chrijsi traditor 
de ^Apcjlciis. Vide piura exempla a- 


.pud Ada;m:tn Durrcruoi de pJrt. 
i lat. ling. in ‘De- 

Vnde Ramnes & Quirites. ] Cum 
! in manufcripto exemplari extet , 
unde /amnes & quirites: nullo nego- 
tio feceris, Vr.de /anguis, & quirites. 

: Sanguis pro genere & ftirpe. K.aro 

: i . JE n. ^An ' Tbcebi foror, an Symp ha- 
rum (anguinis una. Er initio lib. 1 1. 
quo (anguine cretus. Ubi Servius : 
'quibus fit parentibus natus. Denique 
vii. tu /anguinis ultimus au- 

ctor. Seri verius . 

Quirites. ] Cives. In funeris in- 
aiSivi formula : ollus, qci- 

RIS.IETO. DiTOS. 

‘Ttr-e.] Pro ruri. Vide Au*on. 
^ c ^ popinam 


74 Pervigilium 

Ecce, jam fup er gene jias * explicat aonii latus. 

Ouifque tutus, quo tenetur, conjugalii foeder e. 

Subter umkras cum maritis, ecce, balantum greges. 

Et canoras non tacere Diva jufiit alites. 

Iam loquaces ore rauco (lagna cygni perHrepunt : 

Adfonat Terei puella fubter umbram populi ; 

Ut putes motus amoris ore dici mttfico , 

Et neges queri for orem de marito barbaro. 

Illa cantat : nos tacemus. Quando ver venit meum ? 

Quando factam ut Chelidon , ut tacere dejinam ? 

Ter didi Mttfam tacendo-, nec me Phoebus refpicit. 

Sic Amyclas, cum tacerent, perdidit flentium . 

Cras amet, &c. 

FLORIDI 

JPopmamlib. i. ce Ulu antkj. Io- J Explicant agni latus.] Verusfcrip_ 
c ut. c. ix. j tura habet, iaoku > pro x a e. 

Super genefi as.) ClarifT. Zehnerus ( r i. Nam feriptum erat , Taori. N 
in nomenclatore idem ait eile,j& R. etiam feepe permutantur, 
qued Spartum & Spartium , Germa- i Geniliafrutex eit , quem incubitu 
nice pfrxir.Riflt Adi Plin.lib.xxi. ) fuo premere agnus & hsedus Haud 
c- xn. & lib. xxiv. c. ix- Weit- j in proclivi polnt. Legendum igi- 

nos dicimus HBjZitl* * tur: 

Ecce jam fup er geni fias explicant tauri latus. 

Salmafias. 

Loquaces ere rauco Cygni. 1 E Vir- 
gil. ii. JEv.. v. cccclvm. Dionyf. 

Afer. tria.q ( & > aov, cygnis tribuit 
y.iyjp&j ovtu. Qucd Bergomenfls 
adducens , Chron. iv. pag. lv. a. 
ait; in Pactoli ripis , veris tempore , 
cygnos aves tanta cum modulatione 
cantare ut nihil jucundius pefiit audi - 
ri, Inde Caliimach. cos nuncupat , 

P'3 'jozcx' caviQctS ccaaistzc rov? crz- 
'treirEv. Mcficam cygnus fcire cre- 

FlORlP 1 


aitur. hauian,in Atnc.s*-; y 
-ru> ognbi ptxer.yfins H%ec. Fr. Luili* 
nus Parerg. lib. 1 1 1. c.xi 1 1 • VEcit- 
zjtts. 

De marito barbaro.’) Tereo, qui & 
Ovid. lib. vi. Met. Barbarus indi- 
getatur. 

Sic ^Amyclat. J Erafm. in adag* 

^Amyclas perdidit filentiu.Serr.2d X- 

JEn. ParrhafiusClaud.deRapr-Pr 0 ' 
ferp. lib.i.Rader. ad Mart-iib.xin. 
cx. Dalech. ad Plin. lib. nx* c * v * 


75 


F t O R I D I 

T> E 

QUALITATE 


VITA 

I. 


B Acche vitium repertor -plenus adfis vitibus , 
Effluas dulcem liquorem comparandum nectari , 
Conditumque fac vetufium, ne malignis venulis 
Afperum ducat faporem verfus ufum in alterum. 


II 


Omnis mulier intra pectus celat virus pe fiilens. 
Dulce de labris loquuntur , corde vivunt noxio. 


nr. sk 


Floridi de ^ualita- Quis hic fit Florus nefcitur. 
te V!t.e.j Hos etiam in fchedis Dubitari autem non poteft , quin 
fuisrepperit Pythceus > edidircjue hic idem fit Florus poeta , cujus 



aliquanto meliores in Collectione 
Epigr. veterum : ncn conjunctos 
& continuata ferie , fed varios lo- 


cis fparfos. Primum fragmentum, j dem membranarum. De alio poeta 
f ve Floridum , legirurEpigr. pag. ! cognomine , qui fub imperio Ka- 
iv. Secundum, pag.cxci . adfcrip- : d r i 2 ni vixit cujufque meminit 
to nomine Floridi. Tertium , i Spartianus, difierit pratfrantifii- 
pag. 1 1. Quartum; pag. cxci-Quin- ; ~- u s Saimafius : putatque eundem 
tum pag. xxiii. Sextum, pag. : fium Florum effe , -cujus eleganrif- 
xxii. fub nomine itidem F l o r i- : fimum Hiflorix Romanas brevia* 
Dl - Septimum pag. xxm. Octa-; r ; um habemus. Hic nofier Florus 
vum, p2g. civi. In Indiculo tamen forraffeanPervigilii auctor ,ScpoIt- 
Audonim nullum Floridum agno- ; hzc illud ejus nomine indigitan- 
fcit. Hoc ordine quo excufi funt , dum. Aut Luxurius , cujus multa 
leguntur in vetuitiflimo exempla- epigrammata poematiaque in co- 
r: .» quod fficcum humaniflime CL dem Codice M. S. C- qui, ut inde 
Saimafius commur.ic2vit. Eodem-' conflat , Carthagine fcriplit , fio- 
cue ordine editi funt in Catalectis : ruicque fub Tranmundo Yanda- 
vsterum poetarum , ad calcem Pe- iorum rege. Scriverius. 
tronh, ex editione Mamerti Patif-j * 7 lents adfis -vitiatu . ] Scriben- 
audito Floridi nomine, dum fortaife , -plenis adfis utribus, 
hle mbra nas, quibus utimur. Flo- j Vi nam utribus commiitum , quis 
* 1 nemen afferunt - atque etiam : nefeit * Anonymus commentator 
igniunt titulo, Ds qualitate vite. 'in Germanici Aratea Phsnocsena 

■* = i 


7<S 


Floridi de qualitate vitje. 

III. 

Sic Apollo, deinde Liber, fit videtur ignifer. 
Ambo fant flammis creati , profatique ex ignibus. 
Ambo de comis calorem vite & radio conferunt : 
Sociis hic rumpit tenebras, hic tenebras pectoris. 

IV. 


Cortici fumma notavi nomen ardoris mei : 

Sulla fit exinde finis vel quies cupidinis. 

Crefcit arbor, glifcit ardor, ramus implet litteras . 

V. 

Qui mali fant, non fuere matris ab alvo mali : 

Sed malos faciunt malorum falfa contubernia. 

VI. 

Sperne mores tranfmarinos, mille habent offugia. 
CiveRomam per orbem nemo vivit rectius. 

Ouippe malim unii Catonem, quam trecentos Socrates. 

VII. 

Tam malum eil habere nummos , non habere quam 
malum di. 

Tammalueft audere femper,qua maliiefl femperpudor- 
Tam rnalu esi tacere multu,quani malueft multiloqui . 
Tam malum eft foris a;nica,quammalume/l uxor domi. 
Semo non hac vera dicit, nemo non contra facit . 

VUl-Con- 

ad Canem : Icarius a Libera kofpitio Emenda, Offucias. Id elt, uc Sexr- 
Ticeptas eft. qui ei in munere utrem Pompejus interpretatur, * * 
ftLmfinalribuit.juptiutinre. A Gellius 

liquas terras propagaret. Cave tamen lib. xiv. c. i. -• .tr., c i iT <em g s ' 
quicquam temere mutes. Mem- j prajhgiatcrum atque oj.icia 
branz vitibus retinent. Idem. nus commentos ejji hammes , 

Flor.vl. mille habent effugia.] res. Plaur. Capt. 

Ita mihi Colidss furfum vcrfism cs fublevere offuciis. 

Idem Moftel! . jp iam 

r^eqsse ceruffkm, neque melinum, nequ e unam ais~m - 

?. Pirhoeus. Ve» 


77 


Luci Apulei i. 
VIII. 


Confules fiunt quotannis, & novi Proconfules : 
Solus aut Rex aut Poeta non quotannis nafcitur. 


Vel hi numeri , quos adfcripfi , : cujus Florilegi opus : qui Flores 
indicant eiTe Excerpta , atque ali- 1 fuos Flonda appellavit. Lucretius. 
Floriferis ut apes e /altibus omnia libant , 

Omnia nos itidem decerpimus aurea dicta. 


Scriverius. 


LUCI APULEII 

anexomenos 

Ex Menandro. 

Poemation hac inficriptione a quibufidam 
eruditis vulgatum. 

A mare liceat, si potiri non licet. 

Pruantur alii- non moror, non fum invidus. 

Piam fefe excruciat qui beatis invidet. 

Quos Venus amavit, facit amoris compotes : 

Nobis Cupido velle dat, pojfe abnegat. 

Olli purpurea delibantes c ficula 
Clemente morfiitrofiea labella vellicent , 

Malas adorent ore & ingenuas genas , 

Et pupularum nitidas geminas gemmulas. _ 

Lue. Apulei i.] Lepi- • Scriverius , qui totum 
diffimum hoc Poematium primus manum fuppofi.iciu , 

tmbiici 1 ,’ris fecit C1 Binetus: aut infimmvetujfatis cen.er. Atque ua 

ferte prior P. Pithceus inter Erro- quidem , ut qui auter -ennat, mml 
aes Venerios. Poftea Doufa ?• icnnac. , oc fl 

Praecidaneis fuis in Petror. infe-j Clemente ? S fvSalsf- 

ruit, ac Notis inluftravir. Colvius , hunc vcrf “f ■ ^s febe^um 

quoque &VouweriusAnuleio ad- ; dor rUt-, 

jWunt. Non cum illis facit CL.huncverficu.um.- 
Car.dtr.tts iattts tfftitrt faatns ■ 


78 Luci Apuleii 

Ouitt & quum tenera membra molli lectulo 
Co?npeclorata adherent Veneris glutino , 

Libido quumlafcivo infiinclu fufcitet 
Sinuare ad Veneris afum femina, femina 
Inter gannitus, & fubantis voculas , 

Carpant papillas, atque amplexus intiment , 
Arentque fulcos molli in arvo Veneno , 

Tbi rfumque 

Libido quum lafctvo inftinChu fufcitet. nimi mens fallit dj&Xfisc. Neque 
Sinuare ad Veneris cur fu feminare.'] vero eit , quod quenquam novius 
Ita reflitui ,.ac diffinxi ,nifi me a- 'ejus lcquutionis offendat: 

Sufcitet finuare femina ad Veneris curfum : 
qui modo in tr2CtationePoecarum f placet, 

- r ~ 


ingenii aciem ac nervos fubactos 
habeat probe: pro Incitet , feu foii- 
cetfnuare, hoc eit:, ad lunanda im- 
plexu finuofo , 8 z quali pectinatim 


Libido cumlafciva infricta fifitet 
Sinuare ad Veneris artem femina. 
Cum peftcra glutino Veneris arte 
adhsercnt,& cum lafciya libido in- 


conferenda , atque flexi pedum bede- [ itrifta femina , id eit colligata, 
rarum in morem contorriplican da j compedita, ad Veneris artem fuf- 
interfe femora , live aded femina , j citat finuare. De verbo Infirwgen- 
amantes ut folent. quod Congenua - 1 di confule notas ejus adlib. viii. 
re , vel etiam Congenulare calca di- ; Metam. 

£t itabat Latinitas. Doufa P. Sinuent \ ^Atcjue amplexus intiment. ] No- 
ad Veneris curfum &c. legit Binetus. , viter dictum , at rationabiliter tf 
Pithoeana- editio habet lectionem men. eltque ofcula futi apud Ov:d. 
illam , quam exprefimus. Colvio i meum ef X) linguis luctantia, 
Valgiter obtortis alte in f nuat e labellis : 

& fquodfl2utus perhibet) profer- beat linguam. Doufa F. 
p entem befiam facere,dupliccm ut ha- I ^Arentf fulcos ,] Lucret, lio. 1 > • 
2\am mulier prohibet, f concipere, atque repugnat , 

Clunibus ipfa viri Venerem f lata retractet ; 

Atqueexofato ciet omni pectore fiuctus. 

Dicit enim fulci recta regione , viaque 

Vomerem , atque locis avertit feminis ictum. . 

‘Thyrfitmf pangant hortulo in tu- fum , puta i: pedem olten Z^ffff 
pidims.} Latine ac lignate oppido , 1 aut teflutn forte manibus pro^t- 
fi modo eorum hominum acumini fum confregerint , temere 
credendum , qui a Thyrfo iito non ‘ liebriter proclamantibus 
Bacchico, fedlthvphallico vemacu-l ore efle confuevit. haud ^ 
Ium noftrum, quod hodie fcemkiis- iis Togatis dico , autvili d- 
prateipue ad quem Yis fubitum ca- i modd;fed vero his Sto^ 2C - s * 

ffueifque tegit medios in (sita longa fides: . 3 

hoc eit , de fummo Matronis loco ciem honeiliUimis. Neque . 
ac ordinis primarii , multo in fpe- mirandum , quum f 


19 


anexomenox. 

T bjrfumque pangant hortulo in Cupidinis i 
Dent crebros ictus, connivente lumine 
'Repedante cur fu, Venere Cf anima fcjfula , 

Ejaculent tepidum rorem niveis laticibus. 

Hac illi faciant queis Venus non invidet , 

At nobis cajfo [altem delectamine 

Amare liceat, si Potiri non licet. 

JACOEUS 

liud, quam Seapxm , five Caselem inj eodem jdditAjmlejas.pofteaquam 
morem columna: fupinatum ac; Venerei arvi arationi "•» silam 
fubrectum Latinis hominibus fig-; Lucillianam , id tu. fatum genit - 
niScet. Dcufa P. Verbum i lluj i , j Iem rue atque ordine fub.eciflet. 


-cujus mentionem fecit Xob- 


fa prsrcipue in ufu eft matronis 
UltrajecHnis ; nec puto in alio tra- 
ctu Batavise feu alius r 


in .ut j 

confulendus Lippus lib-in- An* 


tiq. Le<ft. ‘Doufa P. 

vttt.ycct.ms , nec ... ?>«* *r*W,&c.] Leg. feu emerd. 

an Batavi* feu alius regionis Bei- cenfecBoufa P. Tum crebros ictus 
«ii frequentius exaudiri , quam in combibente lumine. Trepida m dee* . ■* 
urbe illa , quam Coloniam Anto- ; Venere &anmafeJjuia.eoC.Ctmbtoo.* 

ninam vocitant illi, qui prima ab : peni ichu lumine, tralatio omnium 
orioine Belgarum monumenta x-[ elegantiflima. Sic , bimarem bitere. 
ternitari confecrarunt, Virgilius: ignem totis opbus, ,mo me- 

P angant . ] Sed neque minor pro- : duitis bibere , aut vorare , Ovidius , 
prietas in verbo Tangant , pr6 Fi - : Papinius , & exteri omn-s , q u -C 
eant poliro. qua ratione & Plauta, quid eft Pcetarum. Apu ejus .uc 
& TaLoU pangi , vel depangi dicun- igitur , 'Putres in Venerem , fracto, 
tur, quum mh utnantur , hoc eft , ce vere patrantes oculos denotare 
deferuntur aut defiguntur in rer- volens , eorum exprirr.it habitum, 
ratn. Unde & Strategus file Poeta- qui validis Veneris compagibue haren- 
tum Mantuanus nofter : Tange er- i re . follicitant fpatium accurrere amo- 
dir.e vites. Vide Felium. D.*/« T. ris. hoc eft . quum res ad eSeftum 

Hortulo in Cupidinis. Be Hortulo jam fpeftar , Poetat Sulmonem, 
vero Cupidinis metaphorice ad j haud ignarum. Sic enim li.e U. v 
rem vcluptatum crami 2 to , quod Arte .- 

^ fpic.cs oculos tremulo fulgore micantes, 

‘ Vt fil in liquida fapi refulget aqua. 

Deufi T. 

Resedante eserfu] Sic reftituithuc fu la. Colvius divinabat . Trepidanto 
locum Cl. Scrivetius. Cum vulgo' f.u-tlu Venere. -Notam, unae . eno» 
effer ; trepidante curfu. Binstus e- nara : quid per r c.ium no x 
mendabat , trepidante eurfis. & fic inteiUg.pofiit, usa etiam -*e.es 
Pythceus edidit. SedDoufa.- Tre- plicatione u..a. 
pida in decurjit Venere Cr Anirr^fs - 


'T*J&** 


8c 


JACOBUS DURANTIUS 
Contradicit 

APULEJANIS 

VERSIBUS. 

N Efas amare , si Potiri non licet: 

Quid folus eft amor? nifi votum impotens. 
Nolens voluntas, ardor expers ignium. 
Ejufquepcenacui negatum jam frui? 

Qui amat, fruatur: hoc Venus, hoc vult Amor. 
Cupido pofle cui negat, velle abnegat. 

Res illa amore conftat & potentia : 

Et velle crux eft, ni fimul vires fient ; 

Et pofte crux eft; ni voluntas urgeat. 

Olli ergo ament qui in lectulo cum virgmc 
Molli cubantes, membra teneris implicant 
Nodis calentia, & procaci palmula 
Omnia pererrant proximx Veneris loca. 

Et cpmprimentes ofculo dulci labra, 

Et hinc & inde commeante cingula 
Et hinc & inde fludruante Cypride , 

Animis utrinque dulce colludentibus , 

Saliente utrinque corde crebris pulfibus , 

Undque bina poffidente pectora 
JEftu, & tenaci conligati glutino, 

Amplexibufque arbtis adhaerentes, levi 
Vuinere puellae molle laxant cingulum , 

Oculis patrantibus, & cadente fpiritu 
In vafa Veneris vim vomentis fervidam ; 

Alvum rigantes imbre lacteo, fopor 
Donec propinquus languidos demulceat 
Artus, fepul tas fufcitans rurfum races. 

Esefte 


8i 


J. Durant, contr- Apul. versib. 

Exefte Galli, vel quibus vim fufluiit 
Impos (enectus: queis potiri non licet. 

Nec amare fas eft, nofce nec ritus (aeros; 

Ac nec videre, qus imperat nobis Amor , 
Dum floret astas, dum inquies noftras caler 
Urit medullas, & Venus Venerem jubet. 


A S I P H A J£ FABULA 


OMNIBUS METRIS HORATIANIS- 

Ilia Solis 

JEfiuat igne novo , 

Et per prata juvencum , 

Mentem perdita, qusrk.it. 

Non illam thalami pudor arcet , 

Non Regalis honos, non magni cura manti. 
Optat in formam horis 
Converticr vultus fuos ; 

Et Prcetidas dicit beatas ; 

Iu que laudat , non quod ijis alta eji. 


Tafipka* faiuU} Primus edidit 
Cruquius hcc poematium : & eo- 
dem ar.no iterata editione dios in 
luminis ar&s mijit Cl. Binetus; Ianus 
Koufa exinde Tuis Prxcidaneis ex 
fua correaione & utriufque ex 
cirpAris conlatione addiait. 

‘Trceudau. ] Servius in ecl. v i . 
Frcetides, Prceti & Stenobcex, l;ve 
Anticpx fecundum Homerum S- 
lix£uerunt;Lyfippe, Ipponoe.C'. - 
rianafa. Ex fe cuna prztuliuent 
Junoni in nu icricudine , vel ur qui 
dani volunt, cum ef.bnt antilxsces 


Sed 

2ufx funt vefti ejus auru detractum 
in ufum fuum convertere 9 illa ira- 
ta hunc furorem earum immuc 
mentibus, ut putantes fe vaccas in 
©tus abirent , & plerur-que mu- 
<T«rent , & timerent aratra 9 qu2S 
Melampus Amythaonis filius paeta 
merce cie ut CyrianaCam uxorem 
cum parte re^:: acciperet , piaca- 
ra Junone , interco fonte , ubi foli- 
I tx erant bibere , purgavit, & in 
or illinum fenfum reduxit. 

quod IGs c.ltn 

heteixs fxiidta.tem 
non 


io ^ l&udat . 3 


• Senius e: 


8z PaSIP. FaE. EX 0MN1E. MET. HORAT. 

Sed quod juvenca cornua infrontem levat. 

Si quando mi fer a copia fuppetit 
Brachiis ambit fer a colla tauri , 

Ilorejque vernos cornibus illigat , 

Oraque jungere querit ori. 

Audaces animos efficiunt tela Cupidinis : 
lllicitifque gaudet 

Corpus includi fabulis, fe faciens juvencam. 

Et amoris pudibundi malefuadis 

Gbfequitur votis , & procreat ( heu nefas ) bimembrem 
Cecropida juvenis quem perculit fractum manus , 

Illo refolvens Gnofie triflia tecta domus. 

AUSONII 

non cefiatprscdicareacmagninc 2 - :’bu:c , ex cujus compreffu gravida 
repras fua , laudibufque in coelum , facta non hominem , fed Minotau- 
vehere afiidue; non eo quidem no- ! rum in gremium curruca: manti 
mine, quod primaria ^Egypti Dea, profuderit denique. Doufa T. 
ac quafi Prasfeft rix, novo praeterea j Stabulis.] vd Stabulis , vero etrara 
Ifidis cognomento infignis cluens; : ambiguitas nonnulla fubefie vide- 
verum potius , quod vaccina for- : r j pofiit. Sz fortafie ad penitiorem* 
ma , lacteoque candore notabilis; Stabulorum fignificationem zV.M- 
cornua fuperbd ac gloriofe elata f um 9 un de cz ‘Troftihula , & ‘Trafli- 
atque in frontem fubrecba gerere ; derivatas , quafi pro flabulss 
confpiciatur. Doufa T* proflantes ad capturas emerendas 

Includi fi abulis. ] Nota prodigio- exigundafque a prastereunt.bus* 
fas quidem , fed antiquas fidei Hi- Idem . 

ffcoria , qua abiegnae bovis Daedali SBimembrem.] Eleganter £im& u 
artificis fimulacro fallaciter inclu- brem, hoc eit , bitorem , feu biccr- 
la , ac bovillo in tegumento velata porum vocat portentofum 1 ^ * 
indomita hasc Minois uxor dudtori phaes partumrquem cum ingetuQ' 
Regii armenti inforandam fe pras- fifilmo Poetarum Ovidio , 
Semibovemque virum, femivirumque bovem, 
xitepoiTumus interpretari. 


AUSONIUS PAULO S. 

E R l e g e hoc etiam, fi opers eft , frivo- 
lum & nullius pretii opufculum: quod nec 
labor excudit, nec cura limavit: fine inge- 
nii acumine , & mors maturitate. Cen- 
tonem vocant , qui primi hac concinnatione In- 
ferunt. Sols memoris negotium , fparfa conligere, 
& integrare lacerata : quod ridere magis , quam lau- 
dare poffis. Pro quo, fi per Sigillaria in audione ve- 
niret, neque Afranius nauci daret, nec cicum fuutn 
Plautus offerret. Piget enim Virgiliani carminis di- 
gnitatem tam joculari dehoneftaffe materia.Sed quid 
facerem ? juffum erat, quodque eft Potentis- 
simum Imperandi Genus, rogabat , 

qui 



Si per Sigillaria in auctione veni- Idem alibi 9 plura a non in- 

- 1 £rmT] ana. h fi cillis Hoc eft o3r- ■ Sc«ili^cr in coiijcftsncis. J" • 

Guljelmius ; nihil interdare , fufque 


ret. ] Sigillaria a figillis hoc eft pa- 
vis fignis dicta fella memora z idem 
Aufonius in Edyliio de Feriis Ro 


manis. Sigillaria etiam 
Romse. Gellius lib. v. c. iv, pud 
Sigillaria forte in libraria ego C?" lu- 
'lius Paulus Poeta , -vir memoria nojlra 


Iern s R°- fecere. y & f d2J*.®cer.> . 

locus fuit “ . 


Ec idem Plautus : ciccum, fioccum 
non interdare , in eadem figcifica- 
tione ufurpat . Capt. in. v. cC 


itus Paulus Poeta, -vir memoria nofira &c - Et i ara Lipfius 

doBipmus , confideremus. Venetus. i,.' Ouseft. lib. i. c. ii. docet. 


Idem Gellius lib. n.c. m. 

* 7 \eque Afranius nauci daret. ] A 
franius poeta comicus. Nauci, pu 
tamen nucis & rem nihili iignifi 


Epift. Quseft. lib. 1 . c. 1 1 . docet , 
ciccum e ile leve quiddam, ut hilum. 
Glo£~: Ciccum, ? ocgifalu’, mem- 
brana tenuis . qua efi in malo ‘Tunico 


tamen nucis ££ rem mnui ngmu- - j s . 

eat, ut docet Erafmus in Adagiis , cellularum frfermen, ut \ atro ait 
ex Fello Pompejo : unde quidam ! Kefychius tteuxas O&ZFgzasf. 
in Comoedia Afranii Nauci pro- ; Gloflarium H. Stephanii ciccuen 

^ : J :>i. . f- n \ ' ../Btj 


, rio nomine dictus , qui nihili ef- quodGrxci.K 

iec. Vinei us . 


/C ■* - i , 

Larini , nec ciccum : & ea- 


Nec cicum fieum ‘Plautus offerret fi ! dem notione apud Grxcos-Timon 
Esitat Aud. 11. vii.xxu- Ciccum | s-Uo-taphus : 
t.m ir.terduim. C ’ jc\y £ dja£>o 7 T 5 - . ' ^ 

Tijaycf f*a ©fw«t aV:. rocv ii udi A; yar.y.®'. 

Exfenfttm mihi beccus , cF* haud hilum mihi mentis. . 

gucdpueef: potenti fimum} Ma- Laberioj f oteftas nonflum fi urjttet* 
crobT iib. 1 : . Satum, de C<e fare & fed etiam fifuppticet , cogit. 


86 Ausonii cento 

qui jubere poterat. Imperator Valentinianus, vir 
meo judicio eruditus : qui Nuptias quondam ejuf- 
modi ludo defcripferat , aptis equidem verfibus , & 
compofitione feftiva. experiri deinde volens, quan- 
tum noftra contentione prsecelleret , fimilenosde 
eodem concinnare praecepit. Quam fcrupulofum 
hoc mihi fuerit, intellige. Neque anteferri vole- 
bam , neque pofthaberi : quum aliorum quoque 
judicio detegenda eflet adulatio inepta , fi cede- 
rem : infolentia, fi , ut imulus, eminerem. Sulce- 
pi igitur fimilis recufanti : feliciterque & obnoxius 
gratiam tenui: nec victor offendi. Hoc , die uno,& 
addita lucubratione , properatum , modo inter litu- 
rarios meos cumreperifiem:tanta mihi candoris tui, 
& amoris fiducia eft, utfeveritati tuse nec ridenda 
fubtraherem. Accipe igitur opufculum de incon- 
nexis continuum, de diverfis unum , de feriis ludi- 
crum , de alieno noftrum : ne in facris & fabulis, aut 
Thyonianum mireris , aut Virbium, illum de Dio- 

nvfio, 

Modo inter liturarios meos cum re- ' gnificat , in quibus primum :cri- 
ferijfem. ] Eadem iignificatione li~ bimus , quidquid fic orationis 
turarii in epiftolas nonas Aufonii quod componimus , a multis h- 
titulo : Hoc inchoatum , neque im- turis, quibus ea in re uti folemus ; 
fletum , fc de Ut ceratinis fcriptum. quemadmodum in extremo csr- 
quod vocabulum , nefeio , quam mine ad Theodofium idem 
fit antiquum i fed eas chartas fi- nit Aufonius: 

Referat indignum vatem, centumque lituras , 

Mutandas femper deteriore neta. 

Vinetus. 

- Aut Thyonianum mireris , aut Vir- j no,Servio & 2liis. Cujus h& c 
bium. ] Hippolytum ab Inferis & = ma eft : Thefeus Athenien^*-- -- 
morte ad vitam redintegratura , i rex , patres habuit deum 

fuiile appellatum, dixit in j num , & Athenarum regem ^ 
Praefatione m Griphum. Narratur | geum , at matrem .'Ethram. 

2uc . ei ? ^ssc ^ a bula de Hippolyto { lius fuit Hippolytus ex uxore 
Ovidio lib. xv. Euripidi , Seneca: - j polyt2 , five , ut alibi legitur * 
que ia trageedia Hippolyto. Hyoi- i ciopa. Qua mortua, Fhsdraic^- ' 


Nuptialis. 87 

nyfio, hunc de Hippolyto reformatum. Et fi pate- 
ris, ut doceam, docendus ipfe ,cento quid fit, ab- 
folvam. Variis de locis , fenjibufque diverjis , quadam 
carminis ftruclura folidatur: in unum verfum ut coeant , 
aut cafi duo , aut mus & fequens cum medio. Nam duos 
jtmctim locare, ineptum eft: & tres una ferie , meta nugo. 

Diffunditur 

nois regis Crsetx infulx filiam du- quod idem etiam Thyonianus p^.0 
xit Thefeus.Hxc privignum fuum Thyoneo fit nuncupajus , hccvero 
egregia forma juvenem, amore ; nomen apud folum Aufonium le- 
capta , marito abfente , de ftupro gere memini , & Catullum in epi- 

interpellavit. Hippolytus, qui cun- grammate ad fuum pueium , 11 

ftarum alioqui mulierum comer- quidem ioi recte Thyonianus legit 
cium averfabatur , ratum fcelusex- Li’.. Gyraldus vin. Syntagroate 
horruit. Quem conteptumPhxdra de Diis : 

impatientius ferens , litteras ad j Migrate: hic merus eft Thyonianus , 
Thefeum dedit , quibus ab Hippo- 1 Ubi meus liber habet , Thyonieus ; 
lyto fe per vira ftupratam mentie- Sed nec Phornutus, qui Dionv- 
batur : & fufpendio fe necavit. fium a Gigantibus di fcerp tu m , & 
Thefeus litteris conjugis credidit: ! ab Rhea reftitutum fuiiie memi- 
&quura non facile pollet ipfe de nit , novum nomen in altera vita 
filio poenas fumere , patrem Nep- accepilfe refert. Vinctus. Apud Ca- 
tunura rogavit, utHippolytum pu- tullum veteres Interpretes I 2.-2- 
niret.Xeptunus itaque e mari pho- dius lufcus , Antonius 1 a. adius 
c-am , viculum marinum , imma- .& alii retinent Thyonianum , & ae- 
nem, emifit: cujus forma &horri- cipiunt meri vini liquorem Bac- 
bili mugitu , equi , quibus junctis chium. Mureto eft Thyonianus no- 
Hippolytus fecundum mare vehe- men Liberi patris , a Thyone na- 
batur, territi, dominum fuum di- ’ *re ipfius , qu$r & Semele dicitur, 
itraxerunc. Diana autem quum Bacchus fertur, Jove patre conce- 
Hippolytum propter caftitatem u- dente, matrem Semelem ab inieris 
nice carum haberet, eum in vitam eduxiffe , & immortalitate dona- 
per jRfculapium fr2tris filium A- tam \ Thyonem a facris, qux llli at- 
pollinis revocavit : indeque Latini tribuit, denominafle. nam Ova 9 
pro Hippolyto Virbium , quafi 'Bift facra facio dicitur, inde ipie Liber 
'virum vocaverunt. Quod ad Dio- ex materno nomine Thyoneus ap- 
nyiium five Bacchum attinet ( de ' pellatuseft , ut feribit Diodorus, 
cujus nominibus Epigram: xxvm. Scriverius . 

& xxix.Jhic etiam Thyoneus, id eft, ; 'Xamduosjunccim locare ineptum 
Qv&xfjz, cognominatur Horatio, eft?. Quod tamen aliquot locis ic- 
Ovidio (iv. Metam. ) & aliis Lati- cifTe videris, mi Aufoni. ut in ca:- 
nis xque atque Grxcis poetis fed nanuptia.i : 

C\ec non Threicius longa cum vcftefacerdos 
Obloquitur r.UT&crisjeptem difenmina -vocum • 


83 Auso Nir cento 

Diffunditur autem per cafuras omnes quas recipit verfus 
Heroicus, convenire utpoflit, aut penthemimeris cum re- 
liquo anapaflo: aut trochaice cum pojleriore fegmentoiaut 
feptem [emipedes cum anap&fiico cborico : autpofl dach- 
lum atque femipedem , quicquid reflat hexametro. Simile 
ut dicas ludicro, quod Gr aci ^zu.xl:ov vocavere. Ofcilla 
ea fluat, ad flunvmam quatuor decitn figuras Geometricas 

habent 

Et in Epithalamio : 

Omnes ut tecum meritis bro talibus annos 
Fxigat ^ £?■ pulcra faciat te prole parentem . 

EtinlngreiTu in cubiculum : 


Succidimus, non lingua valet, non corpora nota 
Sufficiunt vires , nec vox aut verba fequuntur. 
Simile ut dicas ludicro, quod Graci j q U2 » f ua tleylet 
Ojtomachion vocavere.] De Ludicro 


Ec Schiadicos pu- 
to reperiri apud Marcianum Ca- 


o&of&Uw, qua: officula funt.Boiii peHam pro Ifchiadicis. lude SchU- 
dubitarequia vere divinarim. Le- ticam vocamus hodie hu"C mer- 
gendum apud Aufonium : Simih \ bum five doIorenl , pr0 } %M ^. 

M diM> ludlCT ° I*" 1 Cr * ci eft 


, , - ; csaoztf eft oiucuiare. inde 

lZ Ver ‘r P er ? e f “ ' & Haec in fcheda Cl. Sal- 

hodie o f alls ibi legas , & * m U«, ^ Magnus feIix Ennodius , 

itf&Uov Epifcopus Tieir.enfis, in Epigram- 
matis, PE SIOMATICO £BUR- 


Nec moror GIoiTas ,quat 
etiam (cribunt , nempe pro 
tg&Uov. Sic %t&<& yficcugfilo vocat * e o. 


Sollicitata levi marcefiunt corda virorum 
'l orment o. fafs eft Ludere virginibus. 

Frangunt JMarmaricls elephas quod r/nft ab 'arvis , 

'Par micas fparfum mcx fili datur opus. 
fDs Pceno tenera di fiunt cum fraude jocari. 

* J\ a m ridere necis munere ,fcsmineum e fi. 
lAngufia norunt res mille includere capsa. 

Omne ehur hoc, mulier , pectoris arca tui e fi. 

Quo *p «grani nasce hoc Ludjcri ■ detur Antifles Ticinensis , nen li- 
gemus gaSphice , Sc plenius quam ; ne aliquo morfu & fale in fequiO' 
a& Auionio, ce:cribjtur. Primum ! rem fexuna, innuere hoc Ludicrum 
c.tv.n„i_ Oiiicn.n kxc eburnea fuii- f Pennis deberi , atque ex Anneu m 
j .4-«*- fruitillatim fbaria , m u- ’ Europam tranflatum. S:cu:dem 


jutncoa.-raen^arentur . mille for- 1 me , vulgatas edi dones caliig 2 "' 
- _ ~ ' 1 ~“- acra > quod Sz Aufo-! tem, audias: in quibus legitur, P- 
-liU^ son=t , variegata concinna- ; t 
reprajfentantia. Deinde vi- 1‘» 


Quod ii 


endandum 


Nuptialis. 89 

bibent. Sunt enim xquilatera : vel triquetra: extentis li~ 
n°is: aut redis angulis , vel obliquis: ijofcele , vel ifopleu- 

rat 

* . .3..,- fzz forma indu fas haoet , componenti- 


ta metro , live aucfo 


ClSuu ,1‘Vi. auLw; a- j 

■lint , quod equidem bus nobit aliter atque aliter 

- - — • leam , ficam , columnam , 


quenti pen 
ve librarii* vel . x 

cum ignaiiiiimis fcio. Quis autem ic “'" » '"““"'J' ' " . . 

iinorft , TWmw Jito. proverbiis. navem figurat & mnumerabde* 
nob ■litaram i orj Tce„a fide* Au- efficit fpec, es : fidebat ^neb» puera h,c 
for.iotp.xn. De Husa mulierum W<« ai 

fide , nihil attinet dicere. Porro, 'plurimum prodaffii quanto ®,« 

apparet ex hoc ioco , officulahxc poteft mbu afferre voluptatem ,quan- 

capfula cordi ibiita , ad res mile . toque plemorem carm.na 

ut ait Ennodius, indidem promet.-' intermane 

da, cum animi relaxandi c^u& na ttaclano casafubmcUapudJoe- 
pueilx hac arte vellent ludere.Do- « qua fallunt, mper.ro metra n 

Sbffimos Sinnondusin Notis fu.s ferta numera & "f*/™ 
ad illum auftorem , interpretatur bm deprehendemus Quadrata lUa fo 
Stomati» eburno, O Icilio. ^Gloffa- ^,ir. qua inclu fx iameUx angul.s 
rii locum adhibet: putatque eo- variis, ipie locu.us eit. caefam 
Cem fpectare larvam argenteam catErnodius. inverijtf. 

Petronii Arbitri, cujus catenatio , Sunt er.im aquilatuave q 


■tentis linei* . 


mobilis diverfas nguras exprime- exteritis linet* , ^-c. reo u an & ' , , 
bat. Qui cum hunc errorem cum ^ob It quis. \czcx,z>.r, 7 " <<77 ~ 

Scaligero,quem fequicur, comitu- vocant , Ggjoyavta quo- 

uem habeat , refutatione alia non q Ue & cy,acxluju.^\ Sic habec locus 
inciget. Haec fcrip.eram, cum ite- ’ n -: c i n C un£Hs noitris codicibus: 
rato de hoc ludicro cumeodein a- jr 2 q U e plena videtur oratio ,ut nec 
mico noitro loquutus accepi abii- ^ eel r e q U i C quam , nec redundare 
lo locum Atilii f ortunatian; , qui yjdeatur. Ceterumhdec mihi non 
de Metris fcripfic , &. locum qui- m j nus f un t obfcura . quam iha a- 
dem emendatiorem quam in edi q UX f uo Gripho Ternarii in.e- 
ti orsibus 3 cap de HendecafyUabo ru k Aufonius , Geometrica. Ibi 
Phalaecio: Nam fi loculi* * tUe Archi - appellavit Triangulum. <y^qt*ila~ 

r -np-r-tx s~7/*r ‘anrdifr ivn rnr.TZOA lamelLoS < ..... i _ 


quatuardecim eboreas lamellas tlis: vcr f. l. 

* Ter trinas fpecies trigonorum linea currit , 

tALauiUtus * -vel crure pari , vel in ommbtss impar. . r 

Id quodGrceci dicunt Icz-zdp.afiiej?, expolita voluit, qux piaemi erat 
cujus cmnia lacera funt inter fe ae- Latina? Ita Triquetrum j 

qualia: hic ^4Lquii atu* dicit, quod oj? accipit. Sed quis ncflrum eam 
latera tantum duo habet mqualia : Triquetri (l^n meationem unquam 
&Licr3cscz?As Graeci vocant- Qux ; elTe credidit' Quod ad me attinet, 

namque fubjicit Grjrca , laSGSczXr. Tricrum , Tri. aguium , TeW 9 ** 
ipnvellcz^ao*, &c. an non iis valere , femperaummav. = & 
r ' £ - Siciliam 


po Ausonti cento 

ra: orthogonia quoque vel fcalena. Harum vertibularum 
variis coagmentis fimulantm fpecies mille formarum , 
Elephantus belltta : aut aper befiia : anfer volans ; & mir- 
millo in armis fubjtdens : venator , & latrans canis ; quin 

& 

Siciii 2 m Britanniamque elle tri- guli, quos & Normales nuncupavit 
cjuetras di&.zs a triangula Jpecie , ut Quintilianus in extremo libro xi, 
inquit Plinius tertio Naturalis hi- fune , quos pracftat, qui Grcccis 
florise cap. viii. non quod earum wapav , Latir.is Norma vocatur, 
latera forent inter fe aqualia, ut obliqui vero , qui redis illis vel 

majores funt , vel minores : quos 


certe non 


funt. Illud extentis lineis , 


pro rectis lineis accipio. Euclides 0 t, ta fos & acutos nominant.Sw 
enttn qu* in prmto Eletnento defi- >[wh 2u[em crlangu l um Euclidi , 
nic triangula, hzc , tria h2bet aqualia latera; 

vocat, hcc eft, rectilmea, ut noftri non # quot j is q os habeat vel obli- 
homines jam pridem dicere coepe- quos angulos . recipitque triange- 
runt : fed qua: in fphmra fiunt tn- j um f ca l enU m cunfta gener^pngu- 
angula .utquum inter fefecantes lorurn _ Er Er i an gulum illud Py- 
coluroSaEquinodtialis circulusme- c h 2 goricum Vitruvio deferiptum 
dios fecachsecrectilinea non funt: j ;b . lx . fcaler.um eft , & tatner. i- 
& quod fequitur, aut reciii angit- dem etiam orthogonium , & «35- 
iu , hoc interpretatio verbi Grsxi lum tr iangulum. Vinctu*. 
IfryJ, «ev.quodreaangulumvul- vmicuUrum ^ Ve niculat 

go dicimus. Sed quod fubjungi- , m dixit Lucilius vetus poeta 

tur , vel stliquu , id qui conveniat ,^ rticu i os i nte lligi voluit 1'eitus, 
cum fcalems ? Angulorum ain re- j quidqu id hoc loco fint. 

£u appellantur, aln non recti, 11 ve, : * 7 .. VTTT 

ut hicdicuntur.obliqui.Reai an- Mirrrnlh.} Juvenalis Sat.vtn. 

Nec mirmillonis in armis 

Necclypeo Gracchum pugnantem aut faLce fupina 

Nec galea faciem abfcondzt. -- , 

AitComroentatcr: Mirmillo arma- \ etymo amplius aut dilputan^um 
tura Gallica nomen ex pifce inditum , j sut ambigendum vix - 


cujus imae o in qalea fingitur. Unde [Mirmillones enite uti ex xOCO e ^ ia ® 
' - • i hanc & no- j Juvenalis allato patet , fefe velab- 

m efte, ex pif- ^condere, vel, ut ait Aulor.ius , ;« 

armis fubftdere felebant, quo vei m- 
j ferrent vel averterent ictus. Idque 
& Ammianus indicatlib. xvi. Se- 
pud Gallos pifcem quempiam mor- que in modum mirmilbn-s ^ 
myron i:ve mormiion nuncupare. Et hojiium latera perforatae- f 3 
addit difnculrer a pifcatoribus eu- tiam Mirmilloni compoiitus ^ 
dem capi quod fefur.do ccenoque tiarius dicere foiitus , cum - 
immergat, & capi fere ob id verri- inclinaret mirmillo vel ex: - e *^ 
culo. Adeo ut de mirmidorumpm deret ictum :Te non peto, ptj tsm 


difcimus armaturam ] 
men quoque Gallicum efte, expil 
ce videlicet inditum. Quis autem 
ille pifeis ? Gillius hoc forte dicet, 
qui ait homines etiam idiotas a 


Ncptialis, 91 


& turris : & cantharus : & alia hujufimodt innumerabi- 
lium figurarum : qua altus alio fidentius variegant. Sed 
■peritorum concinnatio , miraculum efi : imperitorum jun- 
atira , ridiculum. Quo prodicto, fcies: quod ego po- 
fteriorem imitatus ium. Hoc ergo Centonis opuf- 
culum, ut ille ludus, tradtatur: pari modo, fenfus di- 
verfi ut congruant: adoptiva quat funt ut,cognata vi- 
deantur: aliena ne interluceant : accerfita ne vim re- 
darguant:denfa ne fupra modum protuDerent hiulca 
ne pateant. Qme fi omnia ita tibi videbuntur,ut prs- 
ceprum efi, dices me compofuiffeCentonem. Et quia 
fub Imperatore meo tu merui : procedere mihi inter 

freauentesftipendium jubebis. Sin aliter, arne dirum 

1 1 facies: 


Quae omnia fententix noftrx con- -riebatutvel inferre t pUgas vel c- 

venier.tiflima fune. Xam RctUxiu* , vitaret Retiam 
aitera manu , in modum pifcatoris Er turris. Etia ur p 
mormultm cspturientis . reticulum i ri feriptum mvemr Mariangelus. 
renebat Muzr-iUo vero, qui rnsrrnuh , & pofTunt ant.qui tun.ru ^1.- 
pifeis imagine in galea protulerit, t*r dixiffe, quemadmodum W«- 

fn modum ejufdem pifcicuU, mo- ri pro »Ir«r & » verfu Ennii a- 
do fe humi demittebat, modo ope- pud PrifcianuinliD. v 1. 

Vulturis in /Uvis mifertsm mandebat humanem. 


Vinctus. 

Et cantharus. ] Quid hic cantha- 
rus five 0 vas , an pileis , | 

an lcarabceus infecti genus? Idem. 

Variegant .] Hoc verbum pro va- 
riare varie exornare > nefcio quam 
▼erus fit: quo uruntur primi Bibli - 
orum interpretes- Idem. 

'Trocedere fiipendium.] Livius lib. 
XXV. Tribuni plebis ad populum fer- 
rent , ut qui minores feptem &■ decem 
annis, fi 'aeramento dixijfent ,iid^scr T nde 
ftipendia procederent , ac f feptem & 
viginti annorum , aut majores milites 
facti effient. Idem lib .v. placere autem 
exprttus Hs , voluntariam extra ordine 

rfefis militiam , ara procedere. & c- 


quit i certus numerus aris efi adfgnatus. 

ty £je dirutum facies.} Quos quaf- 
fatos nunc dicimus, anriqu i are di- 
rutos vocabant. Feftus: are dirutum , 
inquit , militem dicebant , cmjiipen - 
dium ignominia caujfa ncn e ft datum, 

' ouod as diruebatur in f.fcum non in 
militis fac culum. Hcc verbo Cicero 
faceti&me in Verrem ufus elt Acti. 

- fexta-. Dii faciunt ut rei militaris, ut 
belli mentionem facere audeas . Ccgnof- 
| cltUT enim cmr.iaiftius ara sila vetera, 
ut non fblum in imperio verum etiam .n 
fi pendi u qualis fuerit inteliigatis.Re- 
n ovabitur prima illa militia cum i:t e e 
fero abduci non ( ut ipfe prodicat J per-~ 


ifOO w Vo 


5>2 Ausonii gento 

facies; ut cumulo carminis in fifcum fmim redacto, 
redeant verfus unde venerunt. Vale. 


ducifolebat. ^ leaiorisPlacentini cafira 
commemorabuntur >in quibus cumfre- j 
quem faiffet , tamen are dirutus ejl. j 
Id eft quamvis non effer emanfor ; 
fed frequens in caftris aleatoriis , ' 
tamen «ere dirutus eft , id eft fti- 
pendi 2 perdidit, alea fcilicet om- 
nia abfumente. Idem in Antonia 
xiii. Fraudator creditorum Trebel- 
lius, homo dirutus diraptufife Quintus 
Catius, id eft tum Serniofus , tum dif- 


fidat o patrimonio expeculiatus atque 
omni are exhaufius. Lulit enim Cie. 
perparanomaliarn dirupti, id eft 
herniofi & diruti. Siquidem are 
diruti milites sera non merebant , 
& qu2ii fine serant. Tales enim 
funt quibus nihil reliqui efle dici- 
mus , id eft , quibus ad manticam 
res rediiffe vulgari Proverbio di- 
citur. TZudaus. 


AUSONII 

CENTO NUPTIALIS. 

a. 5 • A c c i p i t e hac animis, ktafque advertite 
Z~\ mentes 

a. ii. Ambo animis, umbo infignes f radiantibus armis; 

B.7. Ambo florentes, f genus infuperabile bello a. 4. 

a. 6 . Tuque prior, f nam te majoribus ire per altum a. 3 • 

Aufpiciis manifejia fides. f quojufiior alter a. i* 
- Nec pietate fiat, nec bello major & armis. 

• Tuque puerque tuus, 7 magna fpes altera Roma, a. 12. 
. Flos veterum vtrtufque virum, + mea maxima a. i- 

cura, 

- . Nomine avum referens, animo manihufq; parente. 

• Non injujfa cano. 7 fua cuique exorfa laborem a . to ■ 

Fortunamque ferent, f milnjujja capejferefas ejl. a- i. 

coena 


^accipite h&c arimis . j Ad Valenti- Gratiani Angulti, Gratianus. 
nianu!& Valentem fr3tres,Caifares. , KeziajuJJa cano, j Jufierat ImJKtra- 
Tuasie prior. ] 6 Valentiniane. ' rorValcntirnenas quod fupra oisU 
^ b ’: 'N P tlsr 0 Ii - t:i '' J -° meA maxima in Epirtola ad Pauixm. Vinecac. QS l 
exrej Gratiani», filius tuus quem i Pauli nm Achilli itatio ad 
mini i:i dilciplinam tradidifti. Ium, & Lilio Gyraldo in. VtWfgO 
Aomir-z «f;:» refiren;.] Ayus Poetarum. Scnvcriui. 

V 4 J£- 


Nuptialis. 

COENA NUPTIALIS. 


93 




a. 5 TfXfpecta dies aderat f digni fque hymenais a 
a. <5. Matres atq; viri, f juvene fq; ante ora parenta c 
a. i Conveniunt-, (irato que fuper difcumbitur oftro. 

Dant famuli manibus lymphas, j onerdtq;caniJ}ris a 
Dona laborata Cereris : f pingui fque ferina 
a. 8. Vifcera tosta ferunt, f feries longi fima rerum. 
a. 8 . Alituum pecudumque genus, f capreaque fequaces 
Non abfunt illis, j nec oves hxdique petulci, 
g. 3 . Et genus aquor eum, i dama, cervique fugaces . 
a. 1 1 . Ante oculos, inter que manus funt f mitia poma. 
a. 8. Po/lqua exempta fames, & amor compreffus ededi: 
a. i . Crateras magnos fiatuiit, f Bacchumq; miniftrant. a 
a. 2 . Sacracanunt,j plaudunt choreas, & carmina dicuti a 
a. 6 . Nec non Tbreijcius longa cum velle facerdos 
Obloquitur numeris feptem difcrimina vocum. 

9. At parte ex alia f biforem dat tibia cantum . a. 
4. Omnibus una quies operum. T cunctique relictis a 
Confurgunt menfis. t per limina lata frequentes a 
... 9. Difcurrunt . variantq ; vices f populufq; patre fque, a 
a.ii . Matrona, pueri, f vocemque per ampla volutant a 
Atria, dependent lychni laquearibus aureis. 

DESCRIPTIO EGREDIENTIS 
SPONS A&. 


II 

4 * 

8 . 

T 

• • 

T. 


A. 

A* 


A. 


8 . 

5 . 


10 

, 8 . 

.1. 

1. 


a. 4. Andem progreditur f Veneris iuftif ima cura, a.io 

a. 7. lam matura viro, jam plenis nubilis annis: 

a. 1. Virginis os habitumq; gerens, t cui plurimus ignem a.ii 
Subjecit rubori & calefaciaper offa cucurrit , 

A. 7. Intentos volvens oculos: x uritque videndo. g. 0 . 

a. 7. illam omnis tectis, agrifque effufajuventus , 

‘ Turbaque 


H u»J 


5>4 AUSONII CENTO 

Turbdque miratur matrum. f vettigia primi A.5. 

Alba -pedis, f dederatque comam diffundere ventis, a.i. 
a . 3 . Fm picturatas auri fub tegmine vestes, 

A . i . Ornatus Argiva Helena, f qualifque videri a.i. 

Coelicolis & quanta f 'olet f aurea contra a.io 

a . 6 . Talis erat fpecies: i" talem fe lata ferebat a.i. 

a . 2 .Ad foceros , 7 folioque alte fubnixa refedit. a. i . 


DESCRIPTIO EGREDIENTIS 


A.H. 


SPONSI. 

A -5>* A T parte ex alia f foribus fefe intulit altis 
A-p. ^ Ora puer prima fignans intonfa juventa. 

Victus acu cblamidem aurata, f quam plurima circii A.5 
Purpura Maandro duplici Meiibaa cucurrit : 
a.io Et tunicam molli mater quam neverat auro. 
a.j.Os bumerofque deo Jimilis, f lumenque juventa 
A.S. Qualis ubi Oceani perfufus lucifer igne unda 
Extulit os facrum coelo: f fit ora ferebat. 

Sic oculos, f curfuque amens ad limina tendit . 
a*!2 Illum turbat amor,figitque in virgine vultus. 
A.i.Ofcula libavit, f dextramque amplexus inbafit. 

OBLATIO MUNERUM. 

a. 5 . T Ncedunt pueri, pariterque ante oraparentum 

Dona ferunt, f pallam fignis auroque rigentem, 

A .11. Munera portantes, aurique eborifque talenta 
Et feliam f& pictum croceo velamen acantbo. 

A.i. Ingens argentum menfis: f colloque monile 

Baccatum, & duplicem gemmis auroque coronam • 
A.j.Olliferva datur f geminique fub ubere nati. ^ 

a.io Quattuor hic juvenes, totidem 7 innuptaquepue a. - ^ 
A.5 . Omnibus in morem tonfa esi coma. 7 pectore fummo a ) 
Flexilis obtortiper collum it circulus auri . ^ 


A.I. 

A.J. 

A.3. 

A.S. 


A*I' 

A.I- 

A.I' 

A-r 


Nuptialis. 55 

EPITHALAMIUM UTRIQUE. 

a;i 2 r T ~'Um fludio effufet -matres f ad limina ducunt. a . 10 
c.4. ^ At chorus aqualis, + pueri innuptaque puella, A&m 
g.2 . Verfibus incomptis ludunt. & carmina dicunt : a- 6 . 

b.8. O digno conjuncta viro, f gratiflima conjunx, a-io 

a. i .Sis felix, t primos Lucina experta labores 0.4. 

G.4. Er Mater, cape Maonii carcbefia Bacchi. 

b. 8. Sparge marite nuces. -[cinge hac altaria vitta, b.8. 
b.8. Flos veterum virtufque virum ; tibi ducitur uxor ; B. 8. 
a. 1 . Omnes ut tecum meritis pro talibus annos 

Exigat, & pulcra faciat te prole parentem. 
a. 9. Fortunati ambo, f Ji quid pia numina pofunt, a. 4. 

A.4. Vivite felices, f dixerunt, currite fufis. e. 4. 

Concordes flabili fatorum numine Parca. 

INGRESSUS IN CUBICULUM. 

G.^.Tyoftquam eflin thalami pendentia pumice tecla 

-*■ Perventum', f licito tandem fermone f ruuntur, a. S. 
a. 8. Congre f i jungunt dextras: firatifque reponunt- 
a.i. At Cytherea novas artes, f & pronuba luno a. 4. 

A.11. Sollicitat fuadetque ignota lacejfere bella. 
a. i . Ille ubi complexu 7 molli fovet: atque repente a. 3. 

Accepit fohtam flammam, f lectumque jugalem: A.4. 

A . 6 . O virgo, nova mi facies, f grati f ima conjunx: a .:o 

a. 6. Venifti tandem, f mea fola & fera voluptas. a. 8 . 

a. 2 . O dulcis conjunx, non hac fine numine divum 
a. 12 Proveniunt, jplacitcne etiampugnahis amori f a. 4. 
A.4. Talia dicentem jamdudum averfa tuetur : 
a.i 2 Cunciaturque metui telumque inflare tremifcit, 
a.i. Spemq, metumq ; inter. T funditq : has ore loquelas: a. 5 • 

a. 10 Per te, per, qui te talem genuere, par entes > 

b. 2. 0 formo fe puer, t noctem non amplius unam 


HtHHC 


Ausonii cento 

A - 9 -Hanc te oro,folare inopem, f & miferere precantis. a.io. 
A-12 Succidimus, non lingua valet , non corpore nota 
% Sufficiunt vires, nec vox, aut verba fequuntur. 

A ' 9 'Ille autem, Cauffas nequicquam neUfs inanes : 
A.uFracipitatque moras omnes, f folvitque pudorem, a, 4. 


PARECBA SIS. 


"O" AdTenus caftis auribus audiendum myfterium 
A '“nuptiale, ambitu & circumitione velavi. Verum 
quoniam Fefcenninos amat celebritas nuptialis: 
verborumque petulantiam notus vetere inftituto 
ludus admittit: cattera quoque cubiculi & lectuli 0- 
perta prodentur , ab eodem auftore collecia : ut bis 
erubeicamus. qui & Virgihum faciamus impuden- 
tem Vos, fi placet, hic jam legendi modum ponite: 
caetera curiofis relinquite. 


IMMINUTIO. 


A.iiTjOffiquam congregi • \fola fub nocte per umbram, a . 6 . 
G-a. Et mente Venus ipfa dedit, f nova pralia tentant. a.j* 
a. 10 To! Ut fe arrectum, f conantem plurima frujlr a, a-9- 

a.io Occupat os, faciemque, f pede pede fervidus urget. A-i J - 
a. 7 -Per fidus alta petens, f ramum qui veste latebat a .<>■ 
B- 10 Sanguineis ebuli baccis, minioque rubentem , 

A-i 2 Nudato capite, f & pedibus per mutua nexis , A 7 ' 
a- 5 • Monfirum borrendu, informe, ingens, cui lumen ademptu- 
a no ’ Eripd 


Parecbasis.j U agzx.fi ccgzs, j 
egrejfus ,-vt\ egre/fio Quindtiliano lib- ] 
iv. IlocgzxficcGtf eft, inquit, aliena '. 
fer, /ea as, utilitatem cau.fk. pertinen- • 
tis , extra ordinem excurrens trucia- j 
tis. 


IMMIN dt 10. 1 Imminuer 
deminuere, feu diminuere- 
nutio , deminutio, feu dira/-- 
tio. Imminuere autem pu/tcut ^ 
in primo Plautina; CUteUaris 


Nuptialis. 57 

A.to. Eripit a femore, & trepidanti fervidus irf.it. 
a.i. Eft infece/fu, f tenuis quo femita ducit, a. 11. 

a. 8- Ignea rima micans f exhalat opaca Mephitm . a. 7. 

a. 6. Nulli fas cafo [celeratum infiftere limen. 
a. 7. Hic /pecus horrendum, f talis fefe halitus atris a. 6 . 

Taucibus effundens nares contingit odore. a. 9 . 

a.i 1. Huc juvenis nota fertur regione viarum'. 
a. 5. Et fuper incumbens f nodis & cortice crudo , a. 3 , 

a. 3. Intorquet fummis adnixus viribus hafam. 
a- 11. Hafit, virgineumque alte bibit acia eruor em. 
a. 2 . In fbnuere cava gemit umque dedere caverna. 
a.i 1. Illa manu morieris telum trahit, o/fafed inter 
g. 2. Altius ad vivum perfedit 7 vulnere mucro'. A 11. 

a. 4. Ter fefe attollens , cubitoque innixa levavit'. 

Ter revoluta toro eft. f manet imperterritus ille. ^ a. 10 
a 3 .5 Nec mora, nec requies: t clavumq: affixus & hares a. 5 . 

Nufquarn amittebat, oculofque fubatra tenebat. 
a. 6. It que redit que viam, totiens, f uter 'que recuffo a. 2. 
A. 3. Tranfadigit ceftas, + V? pectine pulfat eburno. a-6 . 

a. 5 . Iamque fere fpatio extremo, feftque fub ipfam 

Finem adventabant . 7 tum creber anhelitus artus , a. 3 • 
Aridaqtte ora quatit: /udor effluit undique rivis. 
a.i 1. Labitur exanguis: f difiillat ab inguine virus. c • 3 • 
Sed cum legeris, adefio mihi adverius eos. Qui, ut 
Juvenalis ait , 

Curtos fim.ulant, & Bacchanalia vivunt. 

ne 

Sed fu, unquam cum qttiquam iriro 

Cmfutt/ijii? S 1 L. Niji quidem cum ^.Ice-imaxc-zo r.emrr.e. 
pudicitiam mcr.m mihi alius immirutt qut. quam. 

Pro auferre di&uxn videtur. Un- tum virginitas imminuatur. V:- 
cs Hadr. Turrcbus fctisficAdver- . acw. 
fanorum 1 1 1 . cap.xix. Aufoaium i>f£ ; cuno: Jimu.ant _ 
hic lrnr,jinu.iio'j em ufurpaiie , pre nus homo optamus ^ 
primo congreffu cum uxore, * ti£ mus , qu: ce -ao.U-S, 

§ ' ' 


Ausonii cento 

ne forte mores meos fpeclent de carmine. 

Lafciva ejl nobis -pagina, vita proba. 

Ut Plinius dicit. Meminerint autem, quidpe eru- 
diti, probatiffimo viro Plinio in poematis lafciviam, 
in moribus conftitifle cenfuram : prurire opufculum 
Sulpiti^ , nec frontem caperare : effe Apulejum in 
vita Philofophum , in epigrammatis amatorem , in 
prsceptis omnibus exftare feveritatem , in epiftolis 


bus, lucanis triumphavit Pyr- [ meminit, utep. iv. Iib. vii.qua: 
rhum Epirotarum regem Italia ex- •' poft Aufonium intercidtfle pof- 

— rt : _ o r. ..r 1 --- funt . Horum petulantiam lafci- 

viamque excufat lib. iv. epifb-xiv. 
&lib. v. epift* iii. Vinetus . 

‘Trurire opufculum Sulpitii. ] Laf- 
eivum & libidinofutn effe. Sulpi- 
cios duos celebrat poetas Liiius 
Gregorius in libris de Poetias:quo- 
rum carmina ad nos non pervene- 


pulit. Cui cum Samnites legati au 
rum multum obtuliffent, recufa- 
vit, dicens: malle fe aurum haben- 
tibus imperare , quam aurum ha- 
bere. Lubin. 

Vt *P linius dicit.] Quem Plinio 
attribuit Aufonius verticulum , 
hunc Valerii Martialis invenies lib. 


i. ep. v. five memoria lapfus fit runt. In Gratiarum aclionc pto 
Aufonius , quod hic non puto^ fi-' Confulatu memoravit Aufonius a- 
ve ab amico fuerat Martialis mu-i lium Sulpicium. Vinetus . Nos Sui- 
tuatus. Sed vide caput xvi 1 1, iib . picia excudi julSmus. & poetriam 
xm.Ncclium Atticarum A. Gei-, innuat , cujus Martialis meminit : 
Iii- Cajus autemPlinius , cujus extat cujufque Satyra extat, ut apud Ju- 
epiftolarum libri ix. &Panegyricus venalis interpretem , cbfcceni , ur 
.Trajano Auguito di£us. Carmina videtur, operis fragmentum: 
etiam edidiife fe multis locis com- : 

me Cadurcis deflitutam fafciis 
2 $udam Caleno concubantem proferat - 
Scriverius. 

JEJfe ^AppulejumS] Hic eft L. Ap- / Platonis Sympe/Ion.'} Unus ex P12- 
pulejusMadaurenfis , philofophus! tonis Dialogis, vel a 

Platonicus, cujus extat ^Afinus au-! ^move. Aufonius Epigr- csxxv. 
reus t &ali2 pauca ex multis , quat convertit Grseca Platonis , qum ^- 
fcripferat. interciderunt inter a- pud Diogenem Laertium in 
lia, iftaejus Amatoria, quorum: Platonis,^ Appulejum iu Apolc- 
ipfe meminit in Apologia. j gia, & An thologi* lib. i * 1 • 

pczv 'iXoep&Tng cft %caotci'j 

Vinetus. A Stella, (hoc. fuit nis ille vir) & ia StcHa® A 


.fh 

nomen puero , quem amavit iniig- i uius : 


$t& * 


Nuptialis. 99 

ad Cserelliam lubeffe petulantiam : Platonis Sym po- 
lion compofita in ephebos epvllia continere. Nam 
quid Anniani Fefcenninos ? quid antiquiffimi poetre 

Lsevii 

Stella prius fuperis fulgebas Lucifer: ai nunc 
Extinctus, cafiis lumine Vefper eris. 


Phtonis nulla carmina extant , 
nifi amoris elegia. N2m castera om- 
nia ( credo, quod tam lepida non 
er2nt,) igni deufiic: Appulejus A- 
polcg. fere initio. ubi & hunc pue- 
rum bifera vocat; aliaque epigram- 
mata amatoria Platonis recenfet. 
qua: vide. Scriverius. 

Compofita in ephebos epyllia ] Ephe- 
bus, Ephebia , prima pars 

adolefcentise & extrema pueritias, 

aic Donatus in Andriam. 

Epyllia .] aliter , Edyllia. Praefa- 
tione in Gryphum : ‘Turnum, ejuf- 
modi Epyllia, nifi velobfiura fint , ni- 
hil profutura. Itaibilibri membra- 
nei. Vulgo, Edyllia. Quid Edylhum, 
ciximus in primum Aufon.*(|oyl- 
Jium. EW tov diminutivum & 
ipfum , ab quod verfum Sc 

carmen fignificat. Vinctus. 

Kam quid Anniani Fefcenninos. 1 
Fefiennini verfiis, inquit Pelius, ani 

canebantur in nuptiis. Nomin 2 ti & 

fupra fuerunt in Parecbafl Fefien - i 
r.ini. Interciderunt 2utem ifti F efi- 
cennini Anniani, qui poeta fuit 
asqaalis A. Gellii, ut cognofces ex ! 
lib. ix. & xx. nodi. Atcic. Vi net. 
De eo , quem & prxnomine Titi 
infignic , fic Gyraldus in Hiitoria 
Poetarum: Dial. iv. ^Ab ^Au firmo 
Gallo facta e fi mentio ^Anniani, fuit 
•vero poeta comis Cr perurbanus. ^A. 
Gclko ar/iictcs. de quo & fic Lib. xx. 
2 soct. ^ Attic . Annianus, inquit .poe- 
ta in fundo fuo, quem in agroPha- 
lifco pollicebat , agitare erat foli- 


tus vindemiam hilare atque amoe- 
niter. ad eos dies me &. quofaam 
familiares vocat. Ffac ille. Citatur 
! Cn d Grammaticis. Fefiennini verfus 
unica n fcribit Feftus , ex urbe Fef- 
j cenina. ( alias Fefienia.) allati: fi ve 
; ideo dicti , quia F a fimum putabantur 
| arcere. Ubi LipfiuS feftive , acuere . 

| Scriverius. 

Quid antiquifiimi poeta Lavjt 
£ 0& e fe 4 zz& i yjt&>v libros loquar ?] V. 
|Ct. Hadrianus junius Animad- 
; verforum lib. v i . c- xi 1 1 . monuit 
ante annos lxxx. legendum hoc 
i loco QOs&T&qyft&V) ex Fiificiano 
»& Sofipatro Grammaticis. Idem- 
: que mendum fufiulit ex codicibus 
! Gelli an is, lib. ii. c-xxiv. Lavittm, 
non Livium ^Andronicum , quoAiili' 

exiibimant, fcriptorem efTe Eroto- 
| pxgniorum , probat ini u liris Sca- 
; liger Aufoniarum Ledfcionum lib. 
1 1 . c. xxvi i. In fine (inquit) Cen- 
tonis in ea epiiiola, qua excufac 
licentiam carminis , mentio fic Lz- 
vit vetuftiflimi poetas , fed perpe- 
ram legitur Livius , quum fit Las- 
vius. Nam Livius ^Andronicus elt 
primus ille, qui fabulam Romx do- 
cuit. Lavius efiis, qui poema Id 
fcripfk : item Erotopxgnia. qux 
lafcivifBma poematia fuiiTc , indi - 
C2ccum titulus, tum eti 2 m Aufo- 
niusipfe. Sed molles ex illis adfe- 
runtur ( exvi. Erotopagnion a Pri- 
fciano ) verficuli ilii , ce coroni 
pieciiii : 

^Andromacha per ludum manu 

g 2 Lafisvula, 


IOO AUSONII CENTO 

Lsvii Erotop^gniion libros loquar ? Quid Evenum, 

quem 

Lafcivuln, ac tenellula 5 ' hic quoque Livius vocatur : alius 

Capiti meo trepidans, lubens ‘tamen eit ab Andronico, neque 

Infolita plexit munera. o bitat , quod ab A ufonio antiquif- 

Apud Gellium in veteribus co - \ fimus vocatur. Apud Macrob.um 
dicibus non Navio adtribuicur AI- 'quoque flavius fako pro Lavius 
celtis , fed Lavio : qui eit lite , de , citatur in his verilbus : 
quo jam loquimur. Quid , quod; Hac qua Sci vagus igneas habenas 
Appulejus mApologia Lcelium vo- ; Immittit propius, jugat#, terra . 
cat ? ut videatur propius accedere i Eit enim idem noiter Lavius. 
ad L&vium. Itaque alius eit Livius j Hsec ibi. Apud Feitum vero, v.^ir- 
w Andronicus , qui Odyileam vertit , divia Lavius nonLivius legendum, 
fabulas multas docuit : 2 lius Saepe citatur Livius & Navius , 
vius , qui Erotopaegnia & lo-com- j cum fit Lavius , qui fcripfit Eroco- 
pofuit. Nam femper ita fcriprum p segnia. Item poema Io. ex quo eit 
apud Gellium invenio. Quod ii & ; iite Scazon : 

Scabra in legendo , rediviofave offendent* 

Nam ex eodem poemate de Io fcribit: 

" Sefequein alta maria pracipitem mi fit 
Inops , & a ora /ani tatis Herois. 

De Fragmentis Livii Andronici, ‘gr.ion libri , qui laudantur a variis 
vide caitigaticnes inSextum Pem- i Grammaticis, illius Livii non iur.t, 
pejum. ipfumque Feftum v. *Adfa- 'fed Lavii. Quod autem memoris 
tim. v. Cornifcarum. v. Infeque. v. ‘pro4tt vir doctiiiimus , hanc in- 
‘Igejjfendes. v. Nequinont.Sc v. Vacer- fcripcionem aemulatos pofterote- 
ra. At in v. ‘Tetrarum , non Livius , : porc Naevium Sc Pacuvium : falli- 
fed Lavius in Centauris legitur in Fur. Utrumque auctorem Eroto- 
fchedis. Vide praeterea v. inclare, ‘p^gnion cit 2 t quidem NoniusNar- 
v. Lacrimas- v. Demum, v. Dufmo- icelius •, fed mendofe fcriptum ed 
fo. v, Gnaricavit. v. Noegum v. om - : in uno loco,& in altero lacuna cf- 
mentans. v. Ocrim, v. Praeitum v. | De quo alias. Confunduntur Is- 
* Trofanssm . v. Quamde, v. Quin q ner- pe Lavius , Navius , Novius, apua 
tio. v. Sollo, x. Stirpem, v. Struices, j Grammaticos, qui legendi curr- JU' 
v. Surregit. v. Topper. De ipfo Livio [ dicio. Apud- Priicianum ad te-.- 
Andronico, v. Scribas. Erotopae- jtnonium citatur Navius u.IIiados. 

Fecundo penetrat penitus, thalamoque potitur. 

"Ubi Lavius potius legendum pu- ; fit Ninnius. Idem. 
tat erudi tiihmus Sc accura tifSmus>: Quid Evenum ] Idem Medicus 

vir Gemrdus Joannis Voihus , ter -Philologus ille eximius, tacaici 
tio de Analogia , c. xxxv. Quem nam huic loco facere aggreuus* 
vide etiam eodem libro, cap.xxiv. vulnus praeter opinionem inxlisfc 
ubi de Nunnio Eve Ninnio CrafTo degendo Evemerum. Is etenim, 
agit, qui Iliada Homeri vertit. &|quit, fcriptorMefiemus pacn2 >- 
tecura llatue, an non &hoc Prii- j bidines obiccenas,fpJ*rcoique 

ctani loco pro Navius fcribendum ! rmn amores carmine ^ 


IOI 


Nuptialis. 

quem Menander fapientem vocavit ? Quid ipfum 
Menandrum? quid Comicos omnes ? quibus fevc- 
ra vita eft, & lata materia. Quid etiam Parthe- 
niam didiumcaufa pudoris? qui octavo ^Eneidos , 
quum defcriberet coitum Veneris atque Vulcani, 

y Kt 96i°- 

Ennio pcilea in Latinam linguam 'reperto apud Suidam & Val. Harpo- 
conycrfus. Unde fic quoque apud ! orationem , & ambos quidem Elcgio- 


Sext. Pompejum legendum ell : 
Sus Minervam, « proverbio 
efi > ubi quis id docet alterum , cujus 
ipfe in [cius efi. Quam rem in medio 
( quodajunt ) pofitam Varro & Eve 
merus f non s Eumerus )inepUs pcvQoi? 
involvere maluerunt , quam [impVici 
ter referre. Hxc iiie. Q^Ennii frag- 
menta aliquot ex Evemeri Sacra 
hiitoria, ipfiufque Evemeri reli- 
quias, collegit nobilifiimus. Hie- 
ronymus Columna . Italus , politio- 
rum literarum , fideique ac dili- 
gentia: prarclarus. qui confulatur. 
De Eveno poeta Liliusin hiltoria 
Poetarum, Dial. m. Fuit Evenus, 
inquit, elegiarum poeta , ejus Philifii 
magijler qui fecundum pracepta artis 


graphos. Jdquod Harpocration com- 
probat ex Eratofihenis in Corono gra- 
phiis au dor it at e , eofdem ait ait fuijffi 
fuijje cx ‘Taro infula. Meminit & eo- 
rum alterius divus ‘Tlato: etfitn vul- 
gatis codicibus inverse atque prapefiere 
aliquando legitur. Meminit C ~ Max 9 
Tyrius in quodam fer mone de Socrate 
loquens , quem ait ab Eveno poeticam 
comparajje. Efi & apud Aufonium in 
quadam epifiolx hujus pdeta nomen 
perperam , ut puto ,fcriptum. Ita e- 
nim legendum exifiimatur , Quid E- 
venum , quem Menander fapien- 
tem vocavit ? Citatur & Evenus ah 
„ Artemidoro lib. i . 

Amatoriis ad Eunomium , &c. 
Idem. 


Oratoris, bijeorias conftritft. Hujus j Partha , iam di3um esufa Pudoru-I 
terte Evem ver/ite citat ^r.Jhtelet , ; vi , puella. Vide 

cum de ccniuetudme arit,quam aliam •= J ° ‘ „ t; - ^ 

r rr a- \ VirPilii vit2m per Donacum. Hinc 

quafi naturam effeexifhm at. Ext an t j , & ‘ . 

in Gnidiam Venerem duo ejus epi- "v'? 3 *» id eli cafium , ^ppe at,pu 
grammata , item alia in Myronis vac- j to > VirgiliumGrsecus poeta m epi 
carn. T)ucs tamen Eveni nomine fuijje taphio Didonis: ip^o Lne. 

IliBg/JtsTsA&t clyr'07 zgeoTjdJicsrx&zMsi* aeree 5 
TcTcc y&b ffZslDqyervyi j?. 

^Armafii cafium cur m me Mu/a Maronem 
Hac damno nofira fida pudicitia. 

liem. 

Octavo zALneidcs] Ejus funt verius : 

Optatos dedit amplexus , placidumque petivit > 

Conjugis irfufies gremio f per tncmbr a [operem. 

A. Gdiius lib. ix. c. x. 

g 3 




ioi Ausonii cento Nuptialis, 
yMa/gotizvtav decenter immifcuit. Quid in tertio 
Georgicorum de fummifsis in gregem maritis? 
nonne obfccenam fignificationem honefta verbo- 
rum tranflatione velavit? Et fi quid in noftrojoco 
aliquorum hominum leveritas veftita condemnat: 
de Virgilio accerfitum fciat. Jgitur cui hic ludus no- 
fter non placet , ne legerit, aut cum legerit , oblivi- 
fcatur. aut non oblitus, ignofcat. etenim fabula de 
nuptiis eft; & velit , nolit, aliter hsec facra non con- 
flant. 


CUPIDO 


lubricus , lafcivus, erey.v®-, pudi- ! 
cus , gravis ,honeftus. Mariange- 
lus tamen paties# mavult , 

id eft turpem pudicitiam. Vinc- 
tas. 



aliter h&c fuero, non condant •] 
Hoc adagio licebit uti , il quando 
fatebimur culpam , fed quse rei 


As 


r 


CUPIDO 

CRUCI-AFFIXUS. 














.-i' 


- 











io; 

AUSONIUS 
REGORIO FILIO 

SALUTEM. 
flpSP'® u nunquam vidifti nebulam pictam in pa- 
Vidifti utique , & meminifti. Tre- 
" l viris quippe in triclinio Aoli fucata eft pi- 
> dura haec; Cupidinem cruci affigunt mulieres 
amatrkes } non hx de noftro fsculo, qux (ponte pec— 

_ eant; 

A x unquam vidifti nebulam pr 
eram in pariete ? ] Repone quee 
in M.vS.S» codd.repperit Marian 
gelus Accurfius: En unquam vidifti 
n. &c. Osi modus percontandi ve 
Terentio per eft familiaris: ne Ma- 
ronem , cujus ftudicfi.iimus Vir 
Confularis , aliofdue inieftimoniu 
citem. Hal-ucinantur 2utem miri- 
fice qui hic tabulam pictam ma- 
hint ex Plauti Menarchm is. Act. i . 

Sc. ii. & Terentii Eunucho Adt- 
iii.be. v. cujus lectionis ne mi- 
nimum veftigium in membranis 
quibus ufus Mari2ngelus. Quid , 
quod reclametipfe Aufomus, qui 
pi£he nebulae alio item loco me- 
minerit. Epiitola ad Symmachum: 
hoc r/s e v elui aurea bractea fucus , au: 
pici a nebula non longius quam dura 
videtur oblectat : denique hic pieris' 

. D. M 

C. MESSENL 
ZOILI 

COLLE G. DENDROPH 
COM.ENSIUM 

Arno undefexcetitefisco & mille- j inferiprus crocodilus, &. hsc Fpi 
::=:o Tibure effoiTum tr.arrr.cr, cui . graphe : 

D I S. ' M A N 
jjl L. ZOILUS 
HIC. SITUS. EST 
VIXI T. A X. L I I. 

CT < 

t> J 


campos depi<ftos ait , & marcentes 
lebulofo lumine flores , aliaque ejuf- 
medi. Scriveriu * . 

Treviris in triclinio es£.o!t fucat A 
eft pictura. ] Tilianus codex, ix Pa- 
rifienfis liber Jodoci Badii 2pud 
Vinetum in triclinio Zoili. Melius 8 c 
probabiliuSiCumjEolusmfrequen- 
cius nomen fit quam Zoilus. Qua- 
re ex veterum codicum fide fcrip- 
:uram hanc non gravate adm:fe- 
rim. Dominus illarum aedium Tre- 
viris , in quibus Triclinium illud 
quod exhibebat eam picturam > 
fuerit nen ./Eoius aliquis, a vento- 
rum rege denominatus , fed Zoi- 
: us. Z c i l i nomen proprium b;s 
tdrve occurrit in 2ntiquislnfcrip- 
t ion ibus 'Apianus oiim exhibuit 
hanc repertam Comi : 


A Gu- 


io 6 Cupido 

eant ; fed illse Heroica: , qax fibi ignofeunt & pl, 

A Gutenftenio Gruterus pag. j xxxviil. z. Et pag.ccci 
jocccc.9. Apudquem etiam illa j veteris tabulat fragmento, 
lupatior Infcriprio , pag. cccc.| 

ANTISTIUS. ZOILLUS. 

Id eft, Zouti s. nam i. fuper- UfuardusZoilum pratterit. A do 


aunt 

I. 2. es 


£ u e ceminatur.ut in Qu erella 
psg. cccc. lxxx. v. Vellit p2g. 
Pclxxii. i. Olli m. pag. dcxc. 
5. pro Querela , velit , olim. Sic e- 
tiam ubi in veteri Romano Mar- 
tyrologio > Adone , & Ufuardo > 
XXIV. Maij, legitur: In Iftria nata- 
li* SS. ZoelLi, &c, margini Ufuardi 
adfetiptum eft > Zoili . Alias item 
Zoilus inter Sar.&os. A do in Mar- 


pluribus agit de Chryfcgono , & 
Zoilum Chryfogoni abjcijjitm ca- 
put corpori ejus compaginajje ( verba 
Adonis funt ) memorias prodit. 
Quin etiam Zoilus Grammaticus , 
unus ex Diphnofcphiftis apud A- 
thenasum. Ut nihil hic dicam de 
n obii illimo Zoilo# qpiofW&flSF' 
sjyt&h* cognomen meruit, cujus 

. 2udax 3 fed parum felix mordacU 

tyrcl^gio, xxvi 1 . Junii: Corduba in j tas proverbio locum fecit, ut vul- 
jiifpanfu natalis SS. Zoili & alio- j g 0 Zoili vocentur nobilium auefo- 
~um: Eadem eodem die Ufuardus. | rum obtrectatores & caitigatores : 
Martyrologium Romanum non ce- ; ve i plinio teile in operis ardui 
lebrat Cordubenfem Martyrem; prxfarione. Ad quem quoquea.- 
fed alium xxiv.Kovembris: 'Roma, ludit meus Hifpanus in Epigtani- 
inquit, Chryfogoni Jvlartyris , & Zoi - i matis iib. IV. epigr.LXXYlu 
‘Tendentem volo Zoilum videre . 

Hic Zoilus Amphipolites fuit. 

Scripiit yaria : & inter ea. Gram- 
matica quaedam contraHomerum. 

Vide Suidam, & ALlianum Variar. 
iib. XI. c. x. Ex Zoili cujufdam 
feriptis multa Plinius in librum 
X ii. Nat.Hiix. tranifuiit : & apud 
eundem lib. xi 1 1 . Zoili Macedo- 
nis feripta citantur. Hic ille Am- 
phipolitanus creditur : Amphipo- 

lis enim urbs Macedoniae. Ztihu ccmga. • —* 

dc Figaris citatura Phasbammone jmmus unate Saltam? 

Sophifta de Figuris , referente Bi- ] dicipqfiir. Ip'.e Aufoniu 
biictheca Gefaeriana Tiguri aucia. 'lio loco f:c accepiUe vide * 

* Armipotens dudum celebrari Gallia geftit 3 
Tvevirica-% urbis folium, qua proxima Reno , 

'Vocis ut in media gremio , fecura quiefeit. 


Alios 2tque alios polfem recitare 
ex Vitruvio & Clemente Alexan- 
drino , & aliis. Et pluria funt Mar- 
tialis in Zoilum epigrammata. e 
de Zoilis plus fatis: ne & ip!eZ°?" 
los irritem. Abunde liquet icri- 
bendum eiTe apud Aufonium ' Jl 
li, pro ^£.oli. . . .. 

Kifi quis malit, Tnvimm trua- 
Sci-.!, ut paiatii triclinium n- 
teUigat : quamquam improprie 
• r. ^ c T»r,i ‘Volati 


De Claris urbibus 1 1 1 . D. Am- 
brolius lib. v. Epift. xxvii. Cum 
zerveniffem Treveros , pofridie precef 


Gad Palatium. Treverorum urbe» 
Mela & Ptoiemxus Augufcm n 
minant. Data Treveris P ^' ^ 


Cruci-affixus. 107 

ftunt deum, quarum partem in Lugentibus campis 
Maro noftcr enumerat. Hanc ego imaginem fpecie 
& argumento miratus fum : deinde mirandi ftupd- 
rem tranftuli ad ineptiam poetandi. Mihi prteter 
lemma , nihil placet. Sed commendo tibi errorem 

meum- 


guftorum Refcripta; Conftantini 
]uii2tii , Valentiniani , Valentis , 
Gratiani , Valentiniani Tunioris , 


legendum conjecerat : quam con- 
jetcuram vix aegre ferant, qui bal- 
nearum quidem tholos memine- 


Theodofii , Arcadii. Et Ammia- j rinr, non tr:climorum;ut quae alio 
cus Marcellinus lib- xv. Treveros ; modo fuerint camerata. Ammia- 
domicilium Principum clarum a it. Vi- , nus lib. xxvm. Tholos introierint 
de eundem lib.xxvii. xxix- & xxx. ' balnearum. Atqui apud Mare, hoc 
Vidi etiam , qui in triclinii tholo Epigr. lib. 11. epigr. lix* 

Mica vocor, quid fim . cernis. Cavatio parva. 

Ex me Cafareum projpicis, ecce , tholum ; 

T Tange thoros: pete vina: rofas cape: tingere nardo : 

Jp/e jubet mortis te meminiffe Deus. 

Accipiunt eruditifiimi viri non hami 'fpkario tectum, hoc efi, circulatx 
Auguiii Maufoleum , non Capito- camera, inq, medio hamijphaiio lumen 
lium , non Flaviae gentis templum, ad circinum facium. ^Alias efi tesiu- 
vel aedes Caefaris,cum vulgo inter- dinis umbilicus , id efi , velteti fcutum 
pretum,£ed tholum interiorem ip- in medio tecto , quo trabes omnes con- 
fias Micas , a quo pendebat cra- veniunt , ubi dona fujpendebantur 3 
niura , quod convivas mortis ad- anciore Servio ix.cs£n. 
moneret , ut eo largius indulgen- Quamquam pofiitnimis laxum 
tiufque viverent. ( Vide Scaligeri videri & vagum de magna urbe lo- 
lib- 1 1 . Aufon. lecfc. c. xxvi .) Ve- quentem referre in Triclinii tholo 
tus Glolfarium : ©sA(^-' > 1 efi udo • hcc aut illud pielum haoeri- De 
Suidas : Qo?.®' , J*®- ^ aUqU2 t ? le / abUius p: S “ e 

, p , , aubio itaque indicare voluit Au- 

V*- 4 ***»?■ f onius Palarium Xreverenfe : auc 

&c. philander 2d quartum Yitru • a if CU j US sedes in quibus illudTri- 
vii hzc adnotavic: Thclus efi adxficii dinium- Eum Zoilum appellant; 
camera , que. aliius CTeft.cn s rctunia veteres codices, non yEolum. At- 
fi rma in fafiigiatum cacumen definit , Que ; ta re por,e. Scri-verixs. 
a quo Tltcijzei JnXoecdisfcTipfitDicn * j„ Lugentibus campis. 3 VirgUluS 
•fc&.liii. Re enim ■nara r P‘cn^heum efi lib. vi. divini operis: 


*Xcc procul hinc partem fufi manfirantur in cmmta 
Lucentes campi. Sic illos nemine dicunt • 
ific ques durus amer crudeli tabe peredit , 

Secreti celant calles , & myrtea etreum 
Silva tegit, cura non ipfa in morte relinquunt. 


Z\£?4t 


xoS Cupido 

meum. Nsvos noftros & cicatrices amamus.: nec 
foli noftro vitio peccafle contenti , affeitamus ut a- 
mentur. Verum quid ego huic Ecloga: ftudiose pa- 
trocinor? certus fum , quodcunque meum fcieris,a- 
mabis: quod magis fpero, quam ut laudes. Vale, 

Elavas noftros & cicatrices ama- i feptimum, nonum, eorum Virgilii 
mus.] Hoc adagio fignificatur, tur- ' carminum. Eclogas etiam Forphy- 
picudinem noSram, vitia, ineptias -rio vetus Horatii commentator, 
noftras nobis placere, ^vum au- Horatii nuncupat Epifiolxs & Saty 
tem’, non navum fcripfit, puto, E- fa* , in epiltoiam feptim 2 m libri 
rafmus in proverbio, E nevo cog- primi , & in Satyram tertiam, 
nofccre . -quintam .ultimam fecundi Sermo- 

rr . , . , . -o r„i„ : natn: ac Aufonius Cta^inprarfa- 

Katc eclcea patrocinor. 1 Defendo . ~ T ,- r . F • 

, ^ J 1 -Cii. I none Griphi. Hinc Eclogarium ia 

hanc meam eclogam. Eft thulo Do decaftichi de diebus ftp- 

Grmcum caAoj* quod exponit, timatlx _ vi „ etlls . 
electionem vetus Gloilanuna : fed . Addunt quidam libri , * 

quae poemata Theocriti ,\ dilige parentem. Ceterum de Hoc 

{SovtyXtJ&que vulgo inferibuntur,; Aufonii filio Gregorio, quem Ge- 
ac Virgilii Bucolica , hxc antiqui | orgium Jodoci Badii exemplaria 
Grammarici Eclogas quoque vo- ! nuncupant , legere licebit , carie, 
eant, veluti Servius in tertium ,j Parentalium ix. 

AUSONII 
CUPIDO CRUCI - AFFIXUS. 
AEris in campis, memor at quos Mufa Maronis, 
‘*~*~Myrteus amentes ubi lucus opacat amantes > 

Orgia ducebant Heroides: & fua quaque. 

Ut quondam occiderant, leti argumenta gerebant, 

.Errantes 

„ Acris in cnmpis-i Virgil. lib. vj. fine. 

Sic teta pafiim regione v agant str. 

^Aer is in campis latis , at que omnia luftrant. ... „ 

Ar. quod inanis tota illa plaga fit.; lijfe. Na male immanitate 
corporibus carens , animafque & An vero quod in ditione iin 
Umbras aerias eorum vice habeat, regiones atras & caligino x , * ^ 

& aere vacuo diffufafit Sc cbfefla? aerix ? pcecx autem G r2C1 /vy' 
aerem enim inane appellari, no eil : eyTK quoque 5 

inufitacutn. Quin inanitas de mari v j as aerias appellant , q u3S Sv * 
etiam dicitur. Plin.Iib.vi-c.i. Kcm cum ferunt. Turnehus. ^ 

fuerat fatis Oceano ambijfe terras , 6- J^yrteus lucus-l Sgv* & 

partem caram auUa> ixar.it art r.bftu - gU. lib. Yl. Eli Jlyrtm ,arD ®f ^ 


Cnoci-Arrixcs. 

Errantes filva in magna, & fub luce maligna. 
Inter arundineafque comas, gravidumque papaver 
Et tacitos fine labe lacus, fine 'murmure rivos . 
Quorum per ripas nebulo fo lumine marcent 
Fleti olim regum & puerorum nomina flores. 
Mirator Narcijfus, & Oebalides Hyacinthus , 


10? 


Et 


Veneri. Virgil. in Melibceo , 

*T opulus _ Alcide, grati fima, vitis Iaccho , 

Farmofa myrtus Veneri, fu a laurea ‘Thctbo. 

Hic autem eft, qux '7mg/tGzaens ?*.r { yg, campis Sc Flaronis , amentes & 
appellatur Euftath io, Ttit&iGZv 8z amantes: qualia reperies multa 
'cpt 9 ‘o™xStj& Rutilio, QuinctiHa- ! P affim - Cxcerum priores etisra 


EO, Aquilx. Sunt enim miQAGtc, 


poctz eadem figura libenter ufi 


, ^ . ff /"'* — <7 , reueriuntur. Komerus in prima 

Eve , vel cp9iti&&r odyfTex rhapfodia, 

Fdx.yceg 0 *^£fatc tegi? A > T%eiO'ece^ 

Virgilius Eclog. 1 1 . 

‘Dixit Dam cetos, invidit (tuitus ^Amyntas, 

OvicL i . Eaflor. 

Ora vides hecates in tres vergentia partes. 

Vinetus. 

Sub luce maligna.] Virgil. lio- VI. verf. cclxx. 

* Ibant ebjcuri Jbla fub nocle pc r umbras , 

* Der que domos ‘Ditis vacuas & inania regna. 

Quale per incertam lunam fub luce maligna, 

JEfi iter in Jylvis , ubi c ce lum condidit umbra 
luppiter, (r rebus nox abftttlzt atra colorem . 

Duce maligna\ ubi Servius, Objcu- i aliter omnia , qua dicturus eji , videre 
fa. Nam malignum eje proprie angu- ’ non poterant . 

Pum : utajitufipenaligm , idtll ,\ UWaHT Kxrcif p M . J AufoniusE- 

yyilT? flT, r r y~ ~ < J 'r' W C ' n m i • - — i 0 - — - . ~ 


pigr. xcv. dcXaiciilb fuiipCusa» 
more capto : 


minores, okfcttri. Sane [ciendum Luna 
licet mmoris , commemoratione , ojten- 
dere eum fuijfe illic aliquid Lucis. Nam 

Si caperes ali-um , poljes , Narcijje potiri. 

Nunc tibi amoris adesi copia: fructus abefs, 

D e eodem Epigr. xcv i . 

Quid non ex hujtss forma peteretur amator , 

Ipfefuam qui fc deperit eff.giem. 

De Infano Nare ilii amore.arque in * Oebalides hyacinthus. ] Oebali 5- 
£crem fui nominis transformatio- ! lius, Regis Laccnix, quse & Oeba- 
te^egendus Oyid.yj. MeumoxphJ lia ab ilio apud Virgil i um , & Oe- 


jxo Cupido 

It Crocus auricomans, & murice peius Adonis , 

It tragico feriptus gemitu Salaminius Jias. 

Omnia, qua lacrymis & amoribus anxia mosslis, 
Ixercent memores, obita jam morte , dolores, 

Iur r us in amiffum revocant Heroidas avum. 
Tulmmos Semele decepta puerpera partus 
Deflet, & ambuftas * latera per inania cunas 
Ventilat ignavum fimulati fulminis ignem. 

Irrita 

balise hinc Amyclae in epiftclxvi- tis, dolentis vox: quales in quibuf- 
ceiint - quinace verfu vicefimo- vis Tragoedus frequentes ,ron,o- 
fexto. Hyacinthus autem Phoebj lum in iliisdeAjace.QuiauteLau- 
Apollinis amores in verfu fexage- nis Ajax, Grxcis A sat i Ataulss, 


unde hic c y£,as : quod nomen € 
tragica ilia voce uj cy geminata fa- 
cium videtur : quam Hyacintho 
flori (in eum puerHyacinchus pri- 
mus deinde Ajacis eruor conver- 
fus fuit ) infcripfic Apollo , dicen- 
te Ovidio, 


flmo-nono Technopaegnii , muta- 
tur in florem libro decimo Mq^a 
merphofeon Ovidii, & Crocus 
'quarto, Adonidis vero eruor eo-' 
dem decimo & Ajacis tertio deci- j 
tno. Vinetus. ^ 

Et tragico feriptus gemitu. ] cif , 

id eit, heu heu, gementis, queren- . 

K» fatis hocPhebo efi. U enim, fpit auBor htmoru. 

Jpfe /uos gemitus foliis f/ifcripfit:& csj ^ 

V los habet in fcriptxm: funefinque ItneraduOa eg- _ ‘ 

Inter Heroum Epitaphia eft Aja- ;> maris tnterm, patria Aj~-s. ~ 
cis tertium. autem eit infu- 1 de SaUmmu*. Idem. 

Fulmineos Semele decepta puerpera partus j _- r ;r-o: 

Defiet, & ambuftas * lato* per inania cunas , ] Legendam omm- 

Defiet , &■ ambufzis laterum per inania cunis 

Ventilat , ignavum fimulati fulminis ignem . . , _ ^ 

T o fulminis Mariangelus Accur- tera per inani*. Vinetus ir.ee- 
fias obfervavitinM.S.C. cod-cum adhunc locum 
legeretur zvtzz fulgurit. Quod te- r.ekzc hete-rn pro. a-i - auan j a aiin- 
mere fortaitis non irrepfiu , ledge- fxppofirum. to t- » , T ira- 

nuinum ipfias Poeta: eft. Kon e- terjecerunt bm [ a Cco- 

rimr.ccentlflunum fulmen Setne- »«■ Qui nu -- - f eius z \g- 
le immiffum, fed tnicius quoddam tentiam e-fice^e 
8c fecundum: referente Ovidio in docti, ^eguntque •_ 
tac Fabula Metam, lib. m. * La- 

----- ambuftas- lacerans per inania cunas. _ ^ dismejs in ve ' 

*Ter inania, interpretantur aAeris hanc Netam in " ; yS 

<u ottgsp Ad qua Claudii Salmafii . ni: Lacerare , lGC } Ui ’ ° *edl~' 


CRUCI^Af fixos.' XIX 

Irrita dona querens, fexugavifa virili , 

Maeret in antiquam Canis revocata figuram. 

Vulnera jiccat adbuc Procris, Cephali que cruentam 
Diligit & percujfa manum. Pert fumida tefta 
Lumina Seftiaca pr&ceps de turre puella. 

Et 

redintegrare locum mihi videntur’ eflin altum jactare, ut faciunt qui 
qui lacerans legunt. Nefcio etiam : ventilare arma dicuntur Quintilia- 
quid fit ventilare fulmini* ignem. An no : & ventilare aftivum aurum digi~ 

't i* fi* dant Juvenali. Nuncteju- 
dicem appello , an non melius fie 
reftitui poSc : 


fulmen ut ignis vulgaris pctelt 
ventilari ?Sed nec ventilare heic ac- 
cipiendum proventulum facere ,& 
flabello ignem excitare. Ventilare 

Defiet, V- ambufi as late per inania cunae 
Ventilat ignavo f. mulari fulminis tene. 

Ventilat late per inania cunas > dura videtur acerrimi Boxhomii 
ambultas fimulati fulminis igna- j noftri conjefhira , fub manu na- 
vo igne. Haee ille. FefHva admo- J ta : 

Defiet, & ambufias iterum per inania cunas 
Ventilat ignavo fimulati fulminis igne» 

Iterum , nempe in pictura. Seri verius. 


ceret in antiquam Canis re- 
vocata figuram. ] Camis comprefia 
ab Neptuno , fexus mutationem 
impetravit. 2 C Carneus adpellata 
eft. Qui tamdem pro Lapithis ad- 
verfus Centauros decernens , cum 
invulnerabilis itupri compenfatio- 


nefathis foret, arboreis opprelfus 
trabibus , in avem commutatus 
dicitur. Scribit Ovidius lib. xi i. 
Met. Sunt qui eum dicant poft 
mortem priitin^ form? redditura. 
Ut Virgiliusia vi. ( quem fequ li- 
tus hic noiter efi:} 

Et juvenis quondam, nunefaemina Caneus , 

Rurfus & in veterem fato revoluta figuram . 
v Accurfius . 

* Trocris .] Hanc in frutetis lacen- r fc:am Herus ac Leandri amorum 
tern^ pro fera Cephalus paritus in- lucernam. Av%?oy adpellat Mtu 


terfecic. v. Ovid. Hygin. Serv. in 
vi. ^En. 


Fert fumida tefia Lumina , Crc.] 

Notat Mariangelus quofdam legif- . o 

fe» fert fumida tefiem l. Hoc eii.con- 1 gii. in Georgicis,- 
2\ec nocturna quidem carpentes penfia puella 
2\ef civere hyemem, tefia cum ar denis viderent 

Scintillare oleum . ~ 

Avienus in Prognofiicis Aratxis : 


fatus. Ignofcat amicus mihi Belga 
alci vir ingenii, fi ferre non pof- 
fium y fumida tada lumina. Tefia fi- 
guiinam lucernam fig nificac. Vir- 


Etfi 


212, CUPIDO 

Et de nimbo fa ' /altum Leucate minatur 


Mafcula 


JEt fi nocturni* ardentibus undique teflis 
Concrefcant fumi, fi flammeus emicct ignis 
Effluus. .Arato Xv%v&. 

Prudentius Cathemerinon v.jfchalis, (Ire t ad incenfumiucsr- 
Kynino , adincenfura cerei Fa - 1 nse : 

feu cava tefhsla 

Succum linteolo fuggerit ebrio : 

Seu pinus piceam fert alimoniam. 

Lampades & reflas ejufmodi £-;rius. Et non ita pridem de l<j~ 
gulinae extant innumerae apudAn- cernis v e t e r u m dodifTurum 
tiqu2rios : quotidieque effodiun- Commentarium edidi t Clarii! For- 
tur. PoiTum ego aliquot ofiende- tunius Licetus. Suftine it2quec- 
xe longe plures in fupeileclile Ro- mendandx pruriginem. Scrivefirfl 
roana Neo.magi in Baravia & alibi Et de nimbofo &c. ] Menanderee 
erutas accuratiiTimusjoannesSme- eadem: 

— r riuj ‘■jzzr':gv y o ptTizv 
Q>r,^au» Qelavy olgpmTs 7 728 a 
Frj/ctf ^<pri 7 tr]Xs^)cu/o^. 

A ’^ a }@T djpJjyj cIm fecurof av a. f. 

Itacnim legendum apud Stra-I~. ■ Apud illum ipwf 

bonem,& aubnguendum. Mfu-' d Bacchy lid« 

lam vocat,quia, eum femina effer, :§ a dixerit , LeucatU iU*" 

prKCipitem fededu ex dlofaltu ! co&mm i„ mm fuiffi : f* 

ex quo tantum ioieoant viri lele Ji J . o , . ■, ; - eT . 

impatientia amoris jaculari. Nam | f" • 

r , , , ... «/. feclusfuit. Eum igitur Leucata . 

propterea dicebat,. F locus ille «A- J ^ , n! | coididiffe. I* 

(scf. izw Ig&n-m», non petram effe vicinam Leucadem ,i 

iQUtTzcv. unde f altus viriles vocat qua qui {altu fe mitterent ,amor-S 

Statius. Horatius & Aufoniusno- infania liberati. CaqiTam hanc^ 
fiet vocant eam mafcislam. nam fa- inedia hiftoria afiignat . c f\. ,- e . 
ne doctiffimus Turr.ebus id non fcilicet poft mortem Adomci 
Videtur fatis affecutus effe. Primus dulo eum Jibique terrarum p- 
omnium , ut ait Strabo . Cephalus quifiviffe .- tandem eum 
ex ea pecrafefe praecipitavit, cum priinzde Apollinis Eru 
Ptaolan impatienter amaret. Sed nifie.Etcum impotenti.® g.^,- 0 
concedant mihi lectores , paulum j fui Apoinni parefeciiL* f. ^ 
ex Aufon. caftigat. refpirem , & j ad Leucadem P ecr ?'?, 
quaedam de Leucate petra , & de ' juffu ApoIiinisfefee-P sc “'*_T , a . 
faitu ilio dicam, nunquam antehac 1 tum miS fle. quo facto , 
andita, ex auctore nondum in vul- moris defunctam tusae, u ^ _ ; r. 
gus edito , Ptolomxo filio Hepnat-i fam rei qusreret ‘ A p c ; , , 

itionis cit m «> 77t>/.visx.(euu‘ xju-j pondifie: fefe cicpc® oo> ^ 


CkUCI-AFFIXUS. 
Mafcula Lesbiacis Sappho peritura fagittis. 
Harmonia cultus Eriphyle tncefta recufat. 


Infelix 

Jovem, quoties Junonem imporen- cum faltum expertus e/Tet • & qua . 
ter deperiret , ibi _ folitutn fede- ter hoc remedio amore cantilet, 
re , & virnaii levari. Sed & Arte- Innumeros prseterea idem exper- 
mifiam illam . poft vin Maufcli tos. In his fenem Bulagoran Pha- 
mortem , contemptam a Dardano- nogoriren, cum amairetDiodorum 
Abydeno , quem non patienter ar- tibicinem. Rhodopen etiam Emif- 
debat dormienti acioiefcenti ocu- fenam , quae gemmosfratresex fa- 
los effodifle. Cum tamen ne hac teilitio Antiochi regis amabat, 
quidem injuria morbus remitte- cum viciffim ejus ab illis nulla ra- 
ret , remedium a petra quatfiviffe. tio haberetur, animi impotem fefe 
Sed fniftra fuit. Nam exeo faltu jecUTe, & animam edidiffe. Ado- 
periit: ibiquefepulta firt. Simili defcentibus nomina erant Anti- 
ter & Hippomedontem Epidam- phonti , & Cyro. Charinus vero 
r.ium propter amorem pueri ne- Jamborum poeta amavit Erotem 
icio cujus fefe ex eadem petra je- -Regis Eupatoris a poculis. Et cum 
ciile led nihilominus ipfum pernf ; fabula: de faltu Leucadis fide-n ha- 
le. Refert & de Ntcoftrato Comi- jberet , fefe praicipitem mifit : & 
co ,eo lauu levatum amore Terti- crure fraclo doloris cruciatibus 
gideae Myrinenfts. Addit Maceten periit. Ac inter efSandum animam 
Buthrotium vulgo hos lepidiffimos ac elegancifiimos 

cognominatum fuifle, quod quater Jambos in medium jecit. 

EpOOig 'B£hcLVY?U i ygy trcpxY, AdC/ycfc. 

Xup/.vcp ccj c*A 'rl/Jj psoezev 
X.ct' : Y,fzcX&<7ZCg eA 7no(&* xsv-oTg pciffeie* 

Tacu/r E Evmrrog Igp&elz. 


Quin & Nereum quendaro Cati- morbo amoris liber efTer? quare, fi 
nenfem ex amore Atticz: nomine faperec , de alieno auro licem ne 
mulieris Athenis natzfefe praeci- moveret. &c. Scalper. 
pitafie. &nonfolum 2m.ore folu-' Hermonia . ] Harmonia, hxc, & 

tum fuifTe : fed etiam vivum inci- Hannonis , Martis & Veneris filia ex 
difie in rete jaculum , in quo fimul adulterio- cultus , i. e. fegmenta oc 
cum rifco auri pleno in terram ex- monile : quod eodem fuifie fato 
traclus fuit. Cum eo nomine pif- fortunaque cum equo Sejano, 8 c 
catori, qui fe extraxerat litem in- 'auro Tolofano,memorKE proditum 
tenderet, aurum illud ad fe perti- elt. Quifquis enim illud habuit, 
nere: cafu enim fibi obvenifie : no-; pofledicque novo ac miferando 
c^u ab Apolline monitum ab in- exitio iplecumfua familia periir. 
ccepto deititille. An non fatis ha- Tale n2mque Veneris maritus Vul- 
nerer* quod citra vitae peri culum a, canus. 

Vt prifea fides. Alavortia Longa 

Ftrta dolens, capto poft eruam r.ihtl abfsat amori 


'Tana, 


H4 Cupido 

Infelix nato , nec fortunata marito. 

Tota quoque aeria Minoiafabula Creta , 

Pitturarum in (lar tenui fub 'vmagtne vibrat. 

Pajtphae nivei fequitv.r veftigia tauri. 

Licia fert glomerata manu de fert a Ariadne. 

Pefpicit abjectas defperans Phadra tabellas. 

Mac laqueum geric. hac vacua finmlacra corona. 

D&dalia pudet hanc latebras fubiijfe 'juvenca. 

Prareptas queritur per inania gaudia noctes 

Laoda - 

‘Tana, nec altrices cafigavere catena , 

EJarr/ionies dotale decus, fub luce jugali 
Struxerat. 

Ejus itaque fatum , quas prima :poft fuam mortem fupplxium -- 
illud collo induit , prima probavit ; matre tumeret . quod fecit i - e e 
ipfa Harmonia in ferpentem cum ;duio. 
viro Cadmo mutata: mox Semele, j Jliinoia fabula j Qusc ad * 

Jocafta, & alias. Vide Star. poetam i regem Cretas infulas a ^ rx * , ZZ .J 
fecundo Theb. Athenaeum lib. v i . : pertinet : ut quas iit de ** ip ^ 
Rhodiginurn iib.xn. c.xi i i. Vitiet. \ uxore, & filiabus Ariaun». " J x 

Eriphyle msejla, ] Dixit VirgiliuS' dra. Vinctus. 
lib. vi. Jii&fiamque Eriphylem. & Licia] filia. Andrageo . n mur 
narrat Lactantius adjam allegatum tem Minos ulturus, bellum in *“ 1 
Papinii locum eam ultimo ufam Athenienfibus, & vicit, xt _n 
hoc orn2tu. Vid. Hygin. c.lxxi 1 1 .'ftatuit poenam , ut unoquoque a 
Athen. lib. vi. c. iv. Paufan. in nofeptenos liberos fuos Minotau- 
Arcadicis. Fabula fic habet. Am*iro edendos mitterent. c 
phiaraus vates fciebat,fi ad bellum ! A thenienfis patris vicem 0 c ’ 
Thebanum proficifceretur fe illic in Creram venit: cujus amore v-p 
periturum, occultavit itaque fe ta Ariadne Minois fiha» °f . u . + 
confcia Eriphyle uxore. Adraftus* quomodo cceca regens fi 
autem rex Argivorum , quum ge-j labyrinthum ingreiius , - *i 
nerum Polynicen ( de quo &fr2tre| rum interficeret. Quod quum 
eft Epigramma csxxj in eo nego-; factum , Ariadne ejuique 0 ~ 

tio adjuvare vellet , acceptum ab ! Phasdra raptis , victor Ati ena ^ , 
eo monile illud, forori Eriphylae i diit. Ariadnen tamen m - * ' 

obtulit , ut indicaret maritum ,-quac & Dia , infula , dormi . 
quod lubens illa accepit , &, ut ait \ reliquit : unde eft a 

Sulpitius Lupercus in Elegia de 2-! diotn Ariadnes ad 5 £ 

varicia ,Utebras -viri patefecit fui. Pro-! ft° la * Fabulam narrant Hyg mu » 

ficifcens ergo ille ad id bellum , fi- tServ . in vi . n- Idem* 
ho fuo Alcmaeoni mandavit , ut. c f > hadra.] v. Supr. 


Lacder** 


n S 


T v • 5 RUC I-AFlP IXl ;s. 

Laodamia duas, vivif undique mariti. 

Pane truces alia, flriftis mucronibus ‘omnes , 

±■1 Tbysbe, & Canace, &' Sidonis horret Ehfa 

E°rr J a?Xt7j ,M r patn r & h * cgerit hofpms en f em - 

Errat C ipfa, oltm qualis per Latmia faxa 
End j mtoneos foltta affectare fopores. 

Cum face, & aftrigero diademate Luna bicornis. 
Centum aha veterum recolentes vulnera amorum, 
Du. cibus, & mcejlis refovent tormenta querelis 
Sgas inter medus, furva caliginis umbram 
Dijpultt mconfultus Amor findentibus alis. 

Agnovere omnes Puerum: rnemorique recurfu 
Communem fen fer e reum . quamquam humida circum 
Jubila, & auratis fulgentia cingula bullis. 

Et pharetram, & r ut lUfufc arent lampadu ignem : 

jisaf" 1 A cafti Theflalia: re- cubi»** natus 

Duas nofies.y Scilicet unam vivi pud Ovidium 1U ‘'‘ X A ‘ ac “ rco *- 
Se GricTs“n pL q T d ° ^ h ^’ Eli T‘- 3 Elifa Dido 

«“• fcurh^g», epit^SSn ^,“ Ep,e ;: “*• ***~‘&' 
inter Heroica xii.&altertmfun- ^ 2 hb ' 1T - v,r S*l- m 

. fi, mortuiqueviri, quando Lao-f ,, 

damia quum audiviffet ipf um ce- • fax ^ Latmut, mons Ca- 

riilfe.peciitadiis, ut diem unum 7* j Clceronl m Tufculana prima, 
(fic fcribit Lucianus in dialogis End ^ mioms a Luna - ut ferunt, 
mortuorum ) vel tres horas (rta ?. “i 3 ? adam2tl t2DU - a nobilis, 
Hyginus) revivifceret, quovidere • SlmEnd i” ,1 ° M m i-itcaLuna con- 

&coUoquifibi liceret, quod impe-i„7 U ' Um P u:anc ’ , uc dormientem 

=ravit. reliqua, & quopUo — .t Lucianus fa- 

eombuflerit, ex Hygino ccgnoices. b cum alibi , tum in oiaiogo 

V- quat ad Camil.adnf tamus. f LuDZ - t / ifmus 

T , . , , ... •“ P-OV erbiO Endymcms fimr.ut - 

V ' !:b ' 1 V - Me - H - VginuS * E u lgentius , scholia ve. 

r ^ -c ■ , : culta 1 v - Argonauc.-con Apoilo- 

Canace, j fuit haec JEoh vento- pii , & Aufonzus ipferurfusin E- 
ram regis fuia. quae m:ilb ilpscre phemeride. Idem. 
fladio fe interfecit , quum es fuis ‘ fi.:, ntut c - u iu3k j 

•tt. atris neianois amonous con- -a lcripfimus es editione Leodo- 

t 2 S«> 


1 


n6 C u 8 p i d o 

Agnofcunt tamen : & vanum vibrare vigorem 
Occipiunt: bojlemque unum fua non loca-naftum , 
Ouum pigros ageret denfa fub nocte volatus , 

Facta nube premunt trepidantem & cajfa parantem 
Suffugia, in catum media traxere caterva • 

Fligitur majio Myrtus noti fima luco , 

Invidiofa deum panis, cruciaverat illic 
Spreta olim memorem Veneris Pro fer pina Adonim . 
Hujus in excelfo fufpenfum (iipite Amorem , 

D evinctum pofl terga manus, fub ftrictaque plantis 
Vincula mar entem 5 nullo moderamine p ana 
Afficiunt . Reus eftjine crimine judice nullo 
Ac cu fatus Amor, fe quifque abfolvere gefiit : 
Transferat ut proprias aliena in crimina culpas . 

Cunfta 


judicio , prima fuit, & in aliam fpe- 
ciem a rudi hac ventum. Nam alias 
2 d arborem iive ftipitem alligabant 
figebantve hominem : ut in Cupidi- 
ne crucifixo Aufonii > quem 2 tboris 
ftipite appenfum ,non manibus ex- 
panfis, feda tergo devinctis ;pedi- 
bulque non clavis, fed funious fub- 
ftrictis defcribit , Eligitur , &c* 
Li piius. 


gari a Quercu , qui poema hoc in- 
ter flor. Epigramm. edidit , &ex 
fententia Pet. Scriverii , qui hoc 
modo locum hunc reponendum 
cenfebat. 

Eligitur m ce flo Myrtus ?iotfiima 
luco. ] Duplex genus crucium ita- 
tuo , Simplex & Compactum. Illud 
voco, cum in uno (imp licique ligno fit 
&jfixioy aut infixio. Quse Crux, meo 

Cruciaverat illic 

Spreta olim 9 memorem Veneris, Ero fer pina ^donimi] 

Aufonius fabellam afpicit, quaseft elTet: fecunda , ut Veneris: tertia 
ifta. Venus jam olim puerum hunc Proferpinae. Acquieverunt. Sede- 
deamaverat , &utfoia frueretur , nim Adonis pronior in Venerem s 
clam depofuerat apud Proferpi- fuum quoque trientem illi tribuit» 
nam. Sedhxc mox in eadem fiam- Haec Appollodorus lib. 1 1 x * ^ 
ma: ac repetenti Veneri negat da- blioth. Ergo iitud eft, quod Proie*' 
re. Lis eft, itur ad Jovem. Ille rem pina nunc cruce vindicat. The°- 
£c componit , ut Adonis, quod ad critus & ipfehuc alpexit Eidy 
«fum , in tres anni partes fecare- xv. Vide Lipfium de Cruce. 
sur. Prima , ut Adonis Adonidis 

• — fe quifque abfolvere gefiit : 

Transferat ut p ropria * aliena in crimina culpas .] 

Ha:c eft vetutti exemplaris fcrip- cerior yidetur altera lecho: 
tura , teiie Mariangelo. Mihi £n-| 


Cruci-affixus. 117 

Cuncta exprobrantes tolerari infigma leti 
Expediunt, bac anna putant, bac ultio dulcis. 

Vt quo quaque perit, fludeat punire dolorem. 

Hac laqueum tenet, bac fpeciem mucronis manent 
Ingerit, illa cavos amnes, rupemque fragofam, 
Infanique metum pelagi, & fine fluctibus aquor. 
Nonnulla flammas quatiunt, trepidoque minantur 
Stridentes nullo igne faces, refcindtt adultum 
Myrrha uterum lacrjrmis uventibus-, inque paventem 
Gemmea fletiferi jaculatur fuccina trunci. 

Quadam ignofcentum fpecie, ludibria tantum 
Sola volunt: ftilusut tenuis fub acumine puniti 


Eliciat 


— — fe quifque abfolvere geflit , 

Transfert C~ proprias aliena in crimina culpas. 

Porro particula, Quifque , non com- appareat. Cum enim &inMonofyI- 
routada videtur in Quaque: licet ad labis ( Technopagnii verf.cxii. ) parti- 
Heroidac hoc genere referri pofie,no culam Quis dixerit genere neutro. 


Quis fluitat pelago, quod non natat in fluvio : pix. 


Affirmaverim potius talia eo mo- 
do pofuifie eum , ut a Vetuftiori- 
bus poni confuevit. Ennius : Quis 
tues mulier ? Terentius in Eunu- 
cho , Illarum neque quifquam te no- 
- vit . EtDonatus ait .Qutfquam mul- 
tis probari exemplis etiam fosmi- 
np genere Veteres protuliffe. Ita 
ut in numeris Sc generibus hxc 

Tffcindit adultum 

Myrrha uterum lacrimis lugentibus : inque paventem 
Gemmea fletiferi jaculatur fuccina trunci. ] 


Prxnomina infinita fint. Prifcia- 
nus quoque ac Nonius ajunt , Qui* 
& Quifquam communis eile gene- 
ris, authoritate Veterum , ut apud 
Grxcos.ExJC. torum etiam fenten- 
tia de Verborum fignificatione , 
verbum hoc , Si quis , tam mafcu - 
los , quam fceminas ccmpleciitur . ^Ac- 
curfitu. 


Jamdudum eftqucd fcripferam, tafie, lacrimis lucentibus. Eccccon- 
lacrimis lucentibus ; ad myrrham ip- lpirantem habeo dochffimum vi- 
fam & gemmea fuccina refpiciens. ,rum. Nuper vero tentabam ex ve- 
Et nunc animadverto in hunc Au - tfigiisfcriptx leclicnis, laaimss ur - 
fonii locum verba ilxhxc annotaf- 'gentibus. Mvrrha arbor abundantia 
fe Mariangelum :n Diatribis fuis^dc copi2 myrrh? & lacrimarum ad- 
Sunt, inquit, codices qui fervant, ultum & diflenturo uterum rum- 
lacrimis vigentibus , contra fylla- pit, fudatque myrrham. Ovid.Me- 
bx rationem: fed feribendum for- tam. lib. x. fab- ix. 


Ii8 C u p i o o 

Eliciat tenerum, de quo Rofa nata, eruor em. 

Aut pubi admoveant petulantia lumina lychni. 

Ipfa etiam fimili genitrix obnoxia culpa 
Alma Venus, tantos penetrat fecura tumultus . 

Nec circumvento properans fuffragia nato 
Terrorem ingeminat, fiimulifque accendit amaris 
Ancipites furias: natique in crimina confert 
Dedecus ipfa fuum: quod vincula ccsca mariti, 
Deprenfo Mavorte, tulit: quod pube pudenda 

Hellefpon- 

Cum tandem terra, requievit feffa Sabaa , 

Vix que uteri portabat onus. 8z poft aliquot verfus. 

Jamque gravem crefcens uterum pracinxerat arbor , 
e Teffioraqae obruerat , collumque operire parabat* 

Non tulit illa moram: venient i que obvia ligno 
Subfedit, m er Jit que fisos in cortice vultus. 

<gua quamquam amifit veteres cum corpore fenfin s 
Viet tamen, & tepida manant ex arbore gutta. 

JEfl honor & lacrimis , flillataquc cortice myrrha 
"Nomen herile tenet, nulloque tacebitur avo. &C- 
Dat gemitus arbor, lacrimifq: 

Legit apud Aufonium Cl -Saima- 


iius , lacrimis ingentibus. &inepi- 
itola fua adme hoc eruditum fcho 
lion attexit: Filius medici non po- 
tuit ignorare duo efTe myrrse gene- 
ra, unum cejpdfi aXov. alterum pe, i- 
x&fiaXov. Jliud glebis ingentibus, 
hoc minoribus, cujus meminit 
Diofcorides. At Myrra hic quse la- 
crimas fuas in lapidem congelatas, 
quae fuccina gemmea hic vocat 

Ter clara inflantis Eoi 

Signa canis ferus deprenfo Marte fatelles. 

Martis cum Venere dormientis q U ia timebat Solem 


aientibus humet. 

Aufonius, in Cupidinem erat ja- 
culatura, grandioribus guttis prae- 
optavit fudare , ut plus mali nerr.- 
pe facerent Cupidini, quam fi par- 
vas & f6iz.gj&6>Xsss jaculata effet* 
Ideo certe uterum laxavit gran- 
dioribus lacrimis tci$ ddpcv&Xois* 
quia his vice faxoru impetere pa- 
rabat Cupidinem. Hicc ille. Scriv- 
Deprenfo Jliavorte tulit. ] In Gri- 
pho Ternario, verf. xxvii» 


: fe depre- 

fabulam narrat Lucianusin Som- hendereteum ea, & Vulcano nun- 
nio feu Gallo ; Quidam quondam ciaret , Ale&ryonem fecum addu- 
fuit Marti deo belli in deliciis ad- ! cebat.eum foris adofliuna jubebat 
olelcensformofus KXzsc^vav, Sic i obferv 2 re , quum Sol emergere., 
gallum gallinaceum vocant Grseci. i Ceterum quadam nocte fomnus 
Mars quotiens ad Venerem deam jleclryonem oppreiiic , nec sdven 
Vulcani conjugem nodtu reni'*ha r I rancem Solem izn£.z : qui 

cum 


Cruci-affixus. Iip 

Bdlefpontiaci ridetur forma Priapi. 

Quod crudelis Eryx, quod fennvir Harmapbroditits. 
Nec fatis in verbis, rofeo Venus aurea ferto 
Maerentem pulfat puerum , & graviora paventem. 

Olli purpureum multato corpore rorem 
Sutilis expref it crebro Rofa verbere: qua jam. 

Tincta prius, traxit rutilum magis ignea fucum. 

Inde truces cecidere mina: vindictaque major 
Crimine vifa fuo Venerem factura nocentem • 

Ipfe intercedunt Heroides , & fua quaque 
E uner a crudeli malunt adfcriberefato. 

Tum 

cumVeneredeprehendit.RemVul- 'plicuit; & fle vinctos, ceteris Diis 
cano flarim renuntiavit;qui accur- ad id fpectaculum convocatis , o- 
rit continuo, retib&s adulteros im- ffcendit ; 

— - qui rifere , diu que ; 

Hac fuit in toto noti fima fabula coelo , 
ut feribit Ovid. iv. Metam, verf ! ciores fuerunt, diligentiorefcjue ad 
clxxxrx. Suo itaque fatelliti & ex-, Solis adventum diis omnibus ho- 
cubitori Mars graviter ob iftum' minibufque prienunciandum diu 
veternum iratus , ex homine fecit, acte quam exoriatur. Vineta*. 
avem cum galea & crifta fua, cete- : Hellefpontiaci .] V. N*. in Petron. 
rifa; quibus tum excubabat armis, j Eryx. ] Veneris & Butae filius. 
Ex coque Martiales aves , miferi fci-; quod jam alibi adnotatunu 
licet illius Aleftryonis genus,avito i Semivir Hermaphroditus J Epigr. 

periculo & poena fapientes,vigilan* ; lxvin.de iis qustfexum mutarint; 

Vidit Semivirum fons Salmacis Hermaphroditum. 

Semimarem dixeratOvidius, tatum qui utrumque gereret fexum Fuit 
non mollem 2c enervem ,fed etiam hic Mercurii & Veneris filius: 

Cujus erat facies , in qua materque paterque 
Cognofcipojfet. nomen quoque traxit ab iliis. 

Xam E ^ i 4«£s - Mercurius,A • Metamorph. fle de Salmacidis & 

Venus Grarcisnominatur.OvicLiv.j Hermaphroditis coitu canit: 

Sic ubi complexu coierunt membra tenaci , 

2iec duofunt, (ed forma duplex: nec femina dici 
Nec puer utpofit. neutrum que & utrum que videtur. 

Vide & Epigr. xevi 1 1 . Aufonii,ut vius lib. n.c.vm. Vinetuc. 

c P*2 r - xcix. Salmacis eft Nym- i Traxit ruri Ium &c.] Dicium 
pha, & fons Carix , de quo Vitra- [ ad Pervig. Veneris. 

h 4 


'Tsrtaque 


120 


Cupido 

Tum grates pia Mater agit, cefliffe dolentes. 

Et condonatas Puero dimittere culpas. 

Talia nocturnis ohm fimulacra figuris 
Exercent trepidam caffo terrore quietem. 

Qua pojlquam multa perpeffus nocte Cupido , 

Effugit, pulfa tandem caligine /i 'omni 
Evolat ad fuperos, portaque evadit eburna. 

Tortaque evadit eburna.] Dixit Virgiliushb. vi. admirandi operii; 

Sunt gemina Somni poetat quarum altera, fertur 
Cornea» qua veris facilis datur exitus umbris : 

«. Altera candenti perfecta nitens elephanto : 

Sedfalfa ad c ce lum mittunt infomnia manes. 

His ubi tura natum ^ Anchifes , unaque Sibyllam 
*Trofequitur diElis: portaqus emittit eburna. 

Adi quoque Aufonium in extre-' c. in. De porta eburna quoqu? 
sr,a fcphemeride. Muret, lib. xi. cJ Hor2t. hb. 1 1 1, od. xxvn.De Cer- 
vi i. Macrob. lib. i. infomn. Scip. ,»^. Fropert. lib. it. eleg. vn. 


Ejufdem ROS 


V E 


R erat: & blando morientia frigora morfk 
Spirabat croceo mane revecta dies. 


Strictio)' Eoos pracefferat aura jugales , 
jEftiferum fuadsns anticipare diem. 

Errabam r iguis per quadrua compita in hortis , 
Maturo cupiens me vegetare die. 

Vidi concretas per gramina flexa pruinas 
Pendere, aut olerum flare cacuminibus. 

Caulibus & patulis teretes colludere guttas , 
Et codeftis aqua pondere tunc gravidas. 

Vidi Pati ano candere rofaria cultu , 

Exoriente novo rofeida Lucifero. 

Earaprmnojis canebat gemma frutetis» 

Ad primi radios interitura die. 

• 


Ambigeres, 


Crcci-ap fixus. in 

Ambigeres, raperet ««Rosis Aurora ruborem % 

An daret, & flores tingeret orta dies. 

Ros unus, color unus, & unum mane duorum : 

Sideris & floris nam domina una Venus. 

Torflan & unus odor; fed celfior ille per auras 
Difflatur: flpirat proximus i(le magis. 

Communis Paphie dea fideris, & dea floris, 

Pracipit unius muricis effe habitum. 

Momentum intererat , quo fe nafcentia florum 
Germina comparibus dividerent J patiis . 

Hac viret angufto foliorum tecta galero : 

Hanc tenui folio purpura rubra notat. 

Hac aperit primi faftigia celfa obelifci , 

Mucronem ab folvens purpurei capitis. 

Vertice colleclos illa exfinuabat amictus, 

Iam meditans foliis fe numerare fluis. 

Nec mora; ridentis calathi patefecit honorem , 

Prodens inclufi flemina denfa croci : 

Ac modo qua toto rutilaverat igne comarum , 

Pallida collapfis deflerittir foliis. 

Mirabar celerem fugitiva atate rapinam ; 

Et dum naflcuntur, confenuifie Rosas. 

Ecce & defluxit rutili coma puntca floris. 

Dum loquor : & tellus tedta rubore micat. 

Tot fpecies, tantoflque ortus, varioflquc novatus , 

Una dies aperit; conficit una dies. 

Conquerimur , Natura, brevis quod gratia florum efi. 

Oftentata oculis illicb dona rapis. 

Quam longa una dies, at as tam longa Rosarum; 

Quas pube fle entes /uncta fenecta premit. 

Quam modo nafcentem rutilus conflpexit Eous , 

Hanc rediens flero veflpere vidit anum. 

' h S 


Sed 


122 Cupido 

Sed bene , quod ', paucis licet interitura diebus. 
Succedens avum prorogat ipfa fuum. 

Collige , virgo , rofas , dum flos novus, & nova pubes 
Et memor edo, avum fic properare tuum. 

Y. 

PER ANGUSTA AD AUGUSTA. 

V Er juventa florulentum quifquis injlar Herculis 
Tranjigit, callemque dextrum littera biverticis 
Eupium feptum falebris,fenticetis horridum , 
Carduifque aculeatis pullulantem perpetim 
Calcat tndefeffus heros; & Jiniflrum tramitem 
liliis amaracoque, fe farno & papavere , 

Et marini roris umbra blandientem; gemmeis 
tenulispaflim pavitum , & hui erant em nectaris 
Eonte , ladis flore, mellis rore, dote facchari , 

Spernit, execratur, oditpejus afpide & cane : 

Hunc beat triumphus olim, Lerna cedit centiceps ; 

Bis beatus, ter beatu s,millies beatusest- 

Qui voluptatum latebras fordidas ladantium. 

Atque Sirenum dolofas cantilenas pr at erit , 

Ac Vlyjfes alter aures cereo repagulo 
Obflruit, Circefque pocla toxico manantia 
Spectat, & fpeciando ridet itretorto lumine : 

Huic canore, & tibiarum non nocet poppjfmatis 
Blanda Siren, foeta Circes pocla non inebriant ; 

Bis beatus, ter beatus, milliesbeaTOSE 5 " 

lata qui Colonus arva fulcat, occat, pastinat , 

Et laborato novali fparfajadat femina : 

Eosi [creatus, Sijjphique faxeas molestias 
hemetitque, colhgitque mergites uberrimos , 


C R U C I - A V V IX U S. 125 

It catenato lalore fructibus fruifcititr 
Comparatis, in finuque gaudet, atque fubjiiit: 

Bisbeatus, ter beatus, milliesbeatusest- 
Qui relicta illiberalis for didique pegmatis 
Subula, ligone, fliva malleo, mortario. 

Atque pano vermino fo, & forficis porrigine , 

Se theatro Apollinari dedicatum confecrat ; 

More apifque (qua liquore cellulas Hymettio 
Stipat, & fucos nocentes arcet a prafeptbus , 

Afavifque ) bombilando figiter circumvolat 
Per vireta, per rofta, prata per ridentia , 

Iloreofque per maandros. areafque fertiles 
Phocidos, Parnajiique collis, atque pallida 
Ora poculis refertis Hippocrenes proluit : 

Huic merum, rigente fuco, mei favique fuppetunt ; 

Bis B E A T US, T E R B E AT SS, MIILIES B Eil US EST 

Paginam viam Salutis qui Sacrati Codicis, 

Phofphoro furgente mane lucis alma nuntio , 

Ingruente prodromoque noctis hefperugine , 

Volvit ardens & revolvit fedulo conamine ; 

Et Creatoris fecundum jujfa fancta criminis 
Purus, integerque vita vivit ufque, & ambulat , 

Pundtt hymnos atque pfalmos, gratiafque debitas , 
Evebitque ad aslra coeli Conditorem laudibus , 

It rudes commilitones fraudis expers edocet 
Veritatis & Salutis aviterna femitam : 

Hic in his terris Olympum luculentum po f idet . 

It monarcha Jsianoovfa-fta imperat ; 

_ Bis beatu s, ter beatus, mi luesbeatuieit. 
Cui Themis fevera cura efi, & fenatus legifer , 

Cuique Ariftides, Lycurgus, Ulpianus, Bar tholus 
Az.0, Baldus c at erique Cafins fatellites 

ixatnufim 


124 Cupido 

Examuflim dedolarunt corda juris afcia : 

Oui clientium medetur Advocatus queflubus , 

Et parentibus carentumjucluofas lacr urnas , 

Et tori threnos amaros de (iit uti compare 
Mafurii docta rubrica tollit atque obliterat ; 

Imo ubique jufium & aquum firenue defenfitat *. 

Hunc Dicefama quadrigis celfa adaftra fubvehit ; 

Huic honores , huic fecureis Imperator deflinat : 

Bis BEATUSjT ER BEATCI, M1LX.I ES B E ATUS EST. 

Qmfqius inflrumenta Coi callet AEfculapii , 

Atque alumni Pergameni mifcet apte pharmaca ; 

Aut adufti myfia Gebri, & Candidatus clibani 
JEris aurum inpotulenmn transfigurat pulverem , 
Ejficacibufque fuccis, & metalli robore , 

Et catenula trilice Mercuri fpirabilis , 

Sulphuris, falif que fretas, nuncphthifin nunc tormina. 
Nunc podagra, nunc cheragra , nunc furor es febrium. 
Nunc lupos, cancrofque edaces, nunc abyffos ulcerum , 
Herniafque polypo fque, calculique tetrici 
Glaream, gravedinemque &fafcinum prafifcine. 

Siflit, atque frenat, atque ftringit, atque perdomat : 
Nunc fagace purulenta dextera fymptomata , 
Peftiumque mille monftra lenit, arcet, enecat : 

Hunc manet perenne nomen, horrea hiticfuperfl.ua 
Copia cornu flagellat; merx inaurat Indica : 

Bis b e atus.t er b e at bs, mi l lies b e at ls es 
Orbitas humaniorum quifquis ardet artium , 

Et fideliter novenis perlitat fotoribus ; 

Pontibus nunc ex Pelafgis, nunc Latinis infitum 
Ducit hortulanus hortum rivulos argenteos. 

Nunc Panatii frequentat, nunc Platonis porticum > 

Et Sami , Sto* & Stagna litterata pulpita . 


i*5 


Croci-aifixus, 

Excutit, libat , coercet, limat atque limitat . 

Hunc in hortis 3 Ramuli/que mala Veromanduis 
Aurei carpit liquoris, & faporis muflei , 

Oueis petat picas loquaces, futi lefque pjittacos , 

Queis fupercili fupini cor da fermento tument. 

Hunc Lycei Lulliani circulos in circulis 
Arte fubtili volutat, circinat triangulos , 

Rite combinationes litterarum colligit , 

Et cate vocabulorum barbarorum interpolatis 
Miramonflra, mundiore ve fi e navos obtegit . 

Hunc laborat unirer fi fcire mundi machinam 
Et Dei formata quondam dextera miracula ; 

Spiritus quid fit caduco fieparatus corpore , 

Quidque homo Jit, cur creatus , quotque conflet partibus; 
Qua fera Jylvis; pecufve pafcuis inambulet , 

Quaque pennarum velatu prapete ales aera , 

Qmque pinnarum natatu pificis aquor permeet ; 

Quas Jinupatente tellus bruta gignat arbores , 
Herbulafique dadalea fulgurantes iride ; 

Qua metalla evifceratis delitefcant fertilis 
Montibus Peruvia, quas margaritas alveo 
Indus eructet profundo, lucidafve gemmulas. 

Hunc pares, nunc imparefque calculos Logiftices 
Supputat, torto fque griphos dividens, multiplicans , 
Subtrahens, addenfque folvit, & latentes temporum 
Scrupulos enodat; Atris detrahit caliginem , 

Et jubet conjlantiore luilra talo currere. 

Hunc cylindros angulo/que, nunc globos & circulos ; 

Et /oli falique tractus difitos delineat. 

Hunc poli rufpatur orbes, & nivofas Pleiadas, 

Et labores & meatus lampadis Phoebeia , 
it vicifiitudines , quas fpbara luna parturit , 


Lingua 


Cupido 
Lingua & aure nunc fonores Muflces; nunc fchemata 
Optices miranda ocello curio fo examinat. 

Nunc bafes Vitruvianas & columnas erigit. ' 

Cum Renato caflra pingit, fabricat teftudines , 
Arietes, cuniculofque; tela, gefa fuggerit , 

Atque Achillis Hedorifque jura dat nepotibus . 

Nunc penatibus redonat patriis Thucydidem; 

Nunc ftatuta Cj rus alter Attica Mufa arripit. 

Nunc tua , Plutarcbe, merce cordis ornat fcrinium ; 
Nunc coarctat in minutis copiofum pellibus 
Livium, nunc providentem confulit Cornelium : 
Nunc Manu pugnate Rhenum tranatans cum Cafare 
Ariovijium laceflit, Ambiorigem fugat , 

Et cruore decolorat bellicofo flumina. 

Nunc lepore Curtiano mentis aras imbuit ; 

Nunc tabellarum Sifenna naufragarum fragmina , 
Laminafve bracteatas eruit Salluftii 
E Jitu avitatis bofte, liberat, recolligit , 

Erutafque & liberatas in phalanges diribet. 

Nane amat fudvitate Tullii facundiam 
Marmoratam, fulmen acris nunc flupet Demoflbenis . 
Nunc ferente cum Catone rufticatur ruflicus , 

Et maritat amputando vitium propagines ; 

Mox oves macras faginat pafcv.is Bototiis , 

Et Theocriti Menalcam, Tityrumque flftuld 
Accubans fagi fub umbra provocat feptemphee. 
Moxpedtjfequus Diana tefquaper jilentia 
Vi canum latrante cindus Gppiani & Gratii 
Arma vibrat & ferarum luftra luslrat devia. 

Nunc tubam late boantem Mceomi inflat Nefloris; 
Nunc inerrat faltuofis Statu receflibus ; 
Thejfalifvegefla campis machinatur proelia. 


Il 7 


Cru gi-athxus. 

Kunc Canopi civis audit, nunc proterva Bilbilis ; 

Nunc Catullum, nunc Tibullum, nunc Propertium afciat, 
Cypridis Cupidinifque vinnulos Triumviros , 

Pajferifque Lesbiani pipulantes nidulos 
Thejfali liquore Pindi laciat: aut thr enodia ^ 

Tata lugubri dolenda plorat, atque funeris s. 

Victimas aternitatis confecrat larario : 

Deliamve Cynthiamve penicillo vividi 
Ingen i pingit, redonans Gratiarum pergulis 
Et capillos, & genarum, luminumque fulgura , 

Et manus albore Cygni provocantes plumulam ; 

Mox cato fororiantum collium tubercula 
( Mome rides? Mome carpis, & labores ludicros 
Viperino dente rodis? Pura puris omnia, ) 

Peplo honefiatis revelat, provideque obnubilat , 

Kunc olorem Mantuanum populi fub tegmine 
Ad Padi fugacis undas amulatur ; Appuli 
Kunc cygni laboriofum fuave motat b arbitum. 

Kunc Bathyllum cantilena Teia fufflaminat , 

Pindarive dithyrambos rore Dirces irrigat. 

Kunc cothurni fyrmatifque granditatem ruminat , 
jEfchyloque, Euripidique, Corduaque fubvenit. 

Kunc pedes Thrafonis Afro /occulo ftatuminat , 

Et Chremeta tuf ientem & litigantem Demeam , 
Pamphilofque Pamphilafque ducit in profcenium ; 

Kunc & orchestram 'joco fi Sarjinatis ventilat , 

Et machara fulminante gloriofum militem 
Cingit, Euchonis aulam defodit, nutu Iovis 
Alcumenam, Amphitruonem, Sofiamque decipit . 

Kunc toga decentiore vefiiens Podalyrium. 

Aufimem vorace blatta vinculifque liberat : 

In theatro CeUiore collocat fuperfiitem , 


Et mone 


iz8 Cupido 

It monetam adulterinam curio fa indagine 
Dextera Clementioris facrat undis Tartari. 
Nunc alit gyr atque tygres & triumphantem ejfedo 
India oflentat Ljaum , pendulo fque pampinos. 

Nunc per ammnas trecentas Appulejus Lucium 
Ducit ac reducit audax cantibus Milejiis , 
Plumbeumpecufque mutat artifex in aureum. 

Arte nunc fefe figuras vertit in mirabiles 
Proteus Pelignus omnes , infciumque Aciaonem 
Cornuum ramis flupendis armat , & molaribus 
Lalapis favi propinat , mox lupi Lycaonem 
Induit villis cruentum , mox Arachne aranea 
Dat manus textricis, alas Tereo , aures quer cubus. 

Nunc oleto ex Enniano nobile aurum colligit , 

Uniones & fmaragdos & jubar fapphirinum ; 

Mente mundus, falce cenfor, & vafer puri fi imam 
Arbiter Petronianam foeditatem temperat , 

It reformat fellis amnes in fluores melleos , 
Pofcidisfavtfque farcit myftica alvearia. 

Nunc recentes, quos dedere fecla noftra litteris 
Sofpitatores fepultis, atque Atlantes bajulos 
Heinjios, Burdeniofque, Lipflos, Cafaubonos , 

Yoflios, Salmaflofque, comparifque commatis % 

Haud viros fubfellii imi , nec minorum gentium 
Confulit mutos Colojfos, ac eis fe mancipat 
Quid loquor ? quid longiore taediorum macero 
Ambitu lectoris aur esi terra, coelumque audiant % 
Cuifquis his & quifquis illis, a tenellis unguibus , 
Artibus, fcientiifque liberalioribus 
Applicat fe mente tota, fervidi fque viribus. 

Atque nocturnus hos labores & diurnus imbibit 
Hic cluit mortalitatis hujus exlex , ocior 


CrUCI-aEFIXUS. J2< 
Itaro non ujitatis afirapennis tranfvolat , 

Ac petit mundi remoti vifa paucis climata , 

Qua Tagus , Tigris , Garumna , Nilus , Ifler , Albula 
Large mundant , & feraci rura limo (lercorant. 

Huic amoenum cana bruma gaudiis pleni fimis 
Affluens ver fundit olim,pafcitur favoniis 
Sortis alba, & aurei imbris gutta larga depluit , 

Ac beatitatis aura fempiternd recreat , 

Et laris tholos coronat invidenda gloria : 

Bjs beatus, ter beatus, mix,- 
lies beatus est. 

Ileus Ephebe, tiro Phoebi, quifquis alta pedore. 

Et nihil mottale fpiras; quique aves relinquere 
Nefctum perire nomen posterorum posteris , 

Et tibi creare famam litteris fuperfitem , 

Atque didis atque factis adjuvare patriam 
Confilt tui indigentem', fi cupis contingere 
Strenuus currendo metam cur for optatifimam , 

Etfcopi libare laurum, & gramiis potirier 
Cur (itanti deSlinatis, flagitafque cernere 
■er amicum horrente bruma ; fi juventam marcida 
In feneda purpurantem, in morte vitam, & dicier 
Bis beatus, ter beatus, et be a- 

TUS MIILIES. 

"Numen ora; dein labora ( eunda DI laboribus 
Improbis vendunt ephebo, & impigro molimini j 
Perfer afium, nudus alge, /perne thyrfum Liberi , 

Et duella cirnearum, fortiumque amy f idum , 

Et facri peti atque Zythi foetidum connubium. 

Commatis mali fodales pelle contubernio , 

Temporum fure/que vita Murcia nepotulos. 

Cypridis titillat Oe frumi cadit an te vove, 

1 


Crafque 


i%o Cupido Cruci afpixus. 

Crafque ama , fi nunquam amasii , fique amdfii cras 
ama . 

Vere p rimo, vere adulto , vere talefcenteque 
Callidus, laboriosus , d vED ala, imper- 
territus , 

Sis-Ulysses, sis arator, sis apis, sis 

HERCULES. 


TOBIAS GUTBERLETH, 



autho- 


authorum index. 


A Cio. 

Ado. 

^Efchylus. 

Afranius. 

Albinovanus. 

Alciattts. 

Alcimus Avitus. 

Ammianus. 

Antonius Pdlltidifii. 
Aphthonius. 

Apianus. 

Apuleius. 

Ariftophanes. 

Ariftoteles. 

Arnobius. 

Afconius Pedianus. 
Athenaeus. 

Audior Copae. 

Auguftinus. 

Avienus. 

Aufonius. 

Aufon. Pobma- 
B- 

TJEernard- Cdellius ■ 

Binetus. 

Barthius. 

Bion. 

Bifciola- 

Boifardus. 

Brijfonim- 

Brodsuts- 

Bud&us. 

C. 

Allimachus. 

^■''Capitolinus. 

Catalecta veterum Poetarum. 
Caro. 

Catullus. 


Cellus. 

Chryfologus. 

Cicero. 

Codex Tilianus. 

Colt/ius. 

Columella. 

Conftantinus Caefar , qui CaC- 
fianus Badiis. 

Cruquius- 

Cujacius. 

D. 

n Alechampius . 

^ Detnpjiertu . 

Diod. Siculus. 

Diog. Laertius. 

Dion. Halycarnaflieus- 
Donatus. 

Doufit F- 

Doufa P. 

Dracontius. 

Dumntius. 

E. 

C Ditio Badii- 
Elius Cuchlerus. 

Ennius, 

Ennodius, 

Erafmus. 

Euclides. 

Euripides, 

Euftathius Homeri interpres. 
F- 

C Eftus. 

Floridus Sabinus. 

Florus. 

Frederictte Lindsnbrogitts. 
Fulgentius. 

G. 

S"' Abbema. 

Galenu^ 

i a 


G- CatHf* 


I N 

G. Canterm, 

Gellius. 

Georg. Sabinus, 

Gefnertts, 

Gifanita. 

Glofftrium H ■ Stephani. 
Gonfilites. 

Gorop. Becanus. 

Grureri Infcriptiones. 
Guiljelmius. 

Gutenftenius. 

H» 

TJJsld- Junius? 
^^Heinfius* 

Hefiodus. 

Hefychius. 

Herodotus. 

Hieronymus- 
Hieronymus Mugitu, 
Uteron. Mercurialis. 
Hippocrates. 

Homerus. 

Horatius. 

Hojpini.mtti, 

Hyginus. 

I. 

f Oach. Camerarius, 

■“ locum ■ Baptifia Vius. 

Io an- lf cutem Pont anus. 
loan. Saresberienfis. 
loan. Smetius- 
loan. Weitzitts- 
lofephus lusita Scalieer, 
Ifidorus. 
luftinus. 

L, 

y Aberius. 

Lactantius. 

Lampridius» 


D E X, 

‘Licetus. 

Lilius Gircildus . 
Lipfita. 

Livius. 

Lubinus, 

Lucillius. 

Lud Vives. 

Luifinus. 

Luxurius Poeta. 
Lyfias orator. 

M. 

\/f Acrobius. 

Ly * Manilius. 
Mariangeltu, 
Martialis. 

Martianus Capella. 
Murtinius, 

Mela. 

Menander. 

Menctrvinus. 

Meurfms. 

Muretus. 

X. 

i Canes. 

Nonius. 

Nonnus. 

O. 

>C~\.Uav. Ferrarius , 

Orpheus. 

P. 

"V) Alludi as Fufius, 
Parrhctfius, 
Pafchalius. 
Patijfinka, 

Perfius. 

Petronius. 

Philander. 

Phornutus, 

Plautus. 


PKna 


i 


N 


Plinii ambo. 

?d:ti*nus. 

Porphyrio Hor. Interp. 
Propertius. 

Prudentius. 

Q; 

OUintilianus. 
^"Quintus Serenus. 


R. 

D Aderut . 
"^Ramirez- 

~Rhcdiginu$. 

BJtterJhufius. 

'Rutgerfms. 

s. 

O Alluftius. 

Salmttfius. 

Sappho. 

Savo.ro. \ 
Scholiaftes A poli. 
Scholiaftes Ariftoph. 
Scholiaftes Juvenal. 
Sciepptus. 

Scrizierius- 
Sebaft. Castalio. 
Senecte ambo. 
Servius. 

Sextus Empiricus. 
Sidonius. 

Silius. 

Sirmondug. 


D E X. 

I Solinus. 

SteewechtHS. 

Strabo. 

Suidas. 

T. 

HTErentianus Maurus. 
* Terentius. 
Tertullianus. 
Theoioretu*. 

Tibullus. 

Trebellius Pollio- 
Tstmebus. 

Turpillius, 

Tzetzes. 


V. 

\TAlerius Maximus. 
V Varro. 

Vegetius. 

Victorius. 

Vinetus. 

Vitruvius. 

Vo/Jius. 

Ufuardus. 

W- 

^ Ouwcrcn. 


X. 


^^Enophon. 


* fp Ehnerius. 


Z. 


* 3 


INDEX 


I N 


A. 


D 


E X. 


A contii & Cydippes fabuli- ijC Leph. 
Ad cytharam canere. 42 -i Ep&t 
JEre diruti- 


E. 


4 1 

9i,| 


'antis. g. 

Epigramma elegans de Ro- 
fis- 66 . 


Amica bidens. 54, Erigone. 37, 

Amori duplicem arcum & dupli Eruditus vocabulum nequd. 28. 

eia tela tribuebant. 70. 'Eruca Priapo dicata. 

Amyclas perdidit filentium- 74- Eugium ■ 

Atlanta. 15.! F. 

Attthor <piiis de qualitate vita. 7 5 \ T^Aum quomodo pingebatur. 1 5 
B. I Fecit- 1 . creavit. f ‘ r 

"Y^A echus quare Eervens ferrutn. 

diebus. 34. Thyoneus- 87. Fefcennini verfus. 

C- Fibula. 

Adere verbum nuptum- 27-. Fibulam imponeret 
Capillus pro pilo. 2 9. ! Fijciculare- 

Caries. 36. Flos aureus. 

Cephedtss ex petra fi pracipita- Formucapes. 1. forcipes. 

•uit- 112. Formus, calidus. 

Circatores. 1 5 . Fojfa inter obfeoena. 

Circitor- 15. H. 


}0. 

* 4 * 


6 f 

2 9 

99 

46 

47 

4 1 

29. 

29. 

49- 


Gcenis • 1 1 1 

Concubitu rem divinam facturi'' 


H Ercules quomodo pingeba • 
..... 1 6- 


iur. 


abftinebant. 
Corona rofacea. 
Crajft Minerva. 
Crijfare. 
Crotalum. 
Cutido. 


13 

66 . 


Cytb.iroedi infibulabantur. 48. pane. 


Hermuhi cum virgis in compitis 
ponebantur- lJ ‘ 

7. Hippolytus Virbius ditius. 86. 
16. - Ejus fabula- ibid> 

1 9. Hortulus Cupidinis. 

70. Hortus pro obfcxna mulierum 


D. 

Dt e verbum nuptum. 7 

De, pro ex. 5 

Digitus medius cur infantis. 3 5 - i ~ num- 
DI legitimi. 25. Imminutio, 

Dione mater Veneris: 67. Impudicus. 

SSoo? 25oert. 28. 

Ttetem corpore qu&rere apud quas F Ab da. 

trentp/ in ufia. -> -7 1 •* — 'EaboT. 


8 . 

109. 


I. 


I Hyacinthus. 

• I - 

Philippi regis Macear 

6 : 


L. 


gentes m uju. 


2 - 7 - 


9 ^ 

48. 

, 8 . 


I N I 

Lactuca fefllis. 3 2 ■ 

Lacus 3 34 - 

Lampades veterum. 1 1 2. 

Laterna cornea. z 3 ■ 

Latrones. 3 ■3. 

Legere poma quid. 4 o 

Lesbiati. 1 3. 

Liturarii. 8 6. 

Livia Vlyfles ftolams ditia d Ca- 
ligula- 1 2 • 

Locus , inter obfcoena. 7. 

Atirga, quomodo Latine reddide- 
rit Ennius- 40. 

Lux maligna. 109. 

lutxurius floruit fub Trafimun- 
do Vandalo. 7 S • 

M. 


) E X. 

| O. 

f\ffiicU. 76. 

! Oiiw «fe futuro- 7. 

Orbem vere natum quidam di- 


cunt. 

Cfficulaqurt. 


64. 

88 . 


X / Arcus Curio. 
Mentula , dicia 


TyArecbafis- 96 . 

P afiphae fabula. 8 2. 

F affer coitum vicies repetit. 1 9- 
Pathicus. 1 8. 

Pelethronium. 41. 

Peplum- 68. 

Perdices fe invitem abutatur. 2 o. 
Perforare. 47. 

Pervgilia. 38.64. 

Pervigilii author- 


97. Phalli ex varia materia. 


Columna. Phidias . 
trabs. Pyramus- Palus. 11. Philonis. 

Sceptrum. 18- Hasta- 28- Polire vox Jiatuariorum- 
Nervus. 4 3 . Thyrfits. 78. Porta inter obfcoena. 
Meretrices in fornice proflabant. 

13 - 
33 - 
90. 

44. 

43 - 
47 - 
108. 


Murlcxci fatuarum. 

Mirmillo- 
Mola- 
Moly . 

Mtdlare- 

Myrtus Veneri f aerata. 

N. 

ArdJJus. 

Piatura pro pudendo • 

Nauci. 

Naufragi , quid evitato periculo Procris. 

faciebant. 2 5 . 

Nauficaa. 1 3 - 

Nux avellana. 3 2. 

Nympharum genera-. 7 * 


109. 

26. 

85 


63.' 
3 i- 

10J 

39 - 
10- 

3 3 - 

Praxireles flulptor eximius. 1 o. 

Priapeia conflata ex variis poe- 
matiis. 5. Argumentum eoi 
rum. J < 

Priapi templum. 5 Priapo dica- 
tum facellum 'm horto Mec tona- 
tis. 5. Corona efficis impone- 
batur. J 4. 

: Priapus ruber dlclus. 6. Mem- 
broffts.6. Pafcinofus- 6. Deo- 
rum antiquiflimus- $ 7.* 

Primi tu. 5 7 - 

11 1. ' 

Proetides. 81. 

^ 20 bOtfcJl£> 05 £tt. 7°- 

Ptidica que virum ignorat- zz. 

Pudenda i collo fufpenfa. 4 3 - 

Q. 


QVttJfati. 
^•Quiris I. civis. 

R. 

J^Etiarifts. 


T. 


9 1 • ! 'J 1 Helorium. 

73- T&narus, 

I Teletbufa, 

9 ° • Tenere, verbum nuptum. 
&oris gutti, lacrumtu vocan- Tefiicuhtrt. 

tur - 67 .; Tejlis inter nuptu verba. 

Sopi. 66. in vafadis explicatu Tormentum, 
dicitur calathus. 6 7 . ex Vene- Tractare inter olfeoena. 
ris eruere orta. 68. ex Adoni: Tuor pro tueor. 

(anguine. ibid. ! y 

Sudis vox Hatuariorum, 1 o. I 'VTAppa. 

73 V ~ 


31 . 
4 i» 
z 7- 
9 -v 
»4- 
M. 
$• 
49> 
55 


Sure, pro ruri- 


13- 


S. 


Q^Alamis. 

Sappho vocata mafcula. 
Scopas. 

Scindere. 

Signata virgo. 

Sigillaria- 
Sht pro fi non. 

Sorbum. 

Sorfitm profeorfitm. 
Stator. 

Stola. 

Supercilium. 


110. 

m. 

10. 

47- 


Venus furtis favet. 6 g. e me- 
ti concepta dicitur. 6 f.c» 
Aphrodite dicta, ibid. adin- 
dent ee Gratius babet. 72. ex 
Leucade fi pr eripit at. 111. 
NoBuvigula, 38. 


I2 -| Verno tempore omnia in Venerem 


85.; funt proniora. 


tz. , Viafacra. 

3 1 ■ ViUicus • 

5 6. Vifcera aperta. 

3 3 - 7 L, 

11. y 


19 . 

17* 

50. 

it. 


Oilus uomtn proprzum. jof. 


E R R 


A. 


T&Ag. $ . ita-vita. marittte-maritale. 7- Qvii-Ovidii. Minguida-H!tf? s >" 
da. 17. pcr\torum-p,! :iorur/> . 10. paiierum -pajferem. zi. fumus-fuma- 
3 S. Gallos-^iij. 41 . conveniebant -conveniebat, sa.iatariro-iatavir-’. 
5 S. Smamor -amarer, &c- 


JpgfiyjXX&rteJ c 


f i 

iriatfiin ♦ <> 


N 


S. 


■^rzpHevlup CavnLf 

<£e armowm vts^ii******* 




j M^sotsi 


%